Беларускія народныя танцы
апрацоўка для фартэпіяна Г. М. Вагнера
Выдавец: Беларусь
Памер: 47с.
Мінск 1993
С^Геларускія НАРОДНЫЯ ТАНЦЫ
Апрацоўка для фартэпіяна
Г. М. ВАГНЕРА
МІНСК «БЕЛАРУСЬ» 1993
УДК 793.31
У зборніку прадстаўлены цэлы россып беларускіх танцаў. Тут і вядомыя («Лявоніха», «Бульба», «Юрачка» і інш.), а таксама танцы, не так даўно знойдзеныя ў фальклорных экспсдыцыях, такія, як «Дажынкі», «Шастак», «Шабасоўка». Аднак гэта толькі маленькая частка багатай народнай скарбніцы.
У адрозненне ад беларускіх народных песень — у большасці лірычных, працяжных, танцы — вясёлыя, запальныя. Яны цесна звязаны з абрадавай творчасцю народа. Так, у зімовыя святы каляд у танцы ствараліся вобразы Антона з казой, жураўля, гусачка. Танцавалі ў Юр’еў дзень і на «гуканне вясны». Вадзілі карагоды ў чарадзейную ноч на Купалу, калі, па паданню, скарбы выходзяць з-пад зямлі на паверхню, а ўсе расліны размаўляюць і танцуюць. Полька «Дажынкі» нагадвае аб святкаванні збору ўраджаю. Шумныя кадрылі змяняліся запальнымі, зухаватымі полькамі, імклівая «Мяцеліца» — лірычным карагодам «Падушачка». Пра гераіню славутай «Лявоніхі» склаў верш М. Багдановіч:
Ой, Лявоніха, Лявоніха мая!
Ты пяяла галасней ад салаўя, Ты была заўсёды першай у танку — 1 ў «Мяцеліцы», і ў «Юрцы», і ў «Бычку».
Апрацоўка танцаў для фартэпіяна зроблена вядомым беларускім кампазітарам Г. М. Вагнерам па заказу выдавецтва. Гэта не першы зварот кампазітара да беларускага фальклору. Народныя мелодыі гучалі ў яго балетах, оперы, сімфанічных творах, фартэпіянных канцэртах.
У апрацоўках, што змешчаны ў зборніку, у пэўнай меры праявіліся багатая фантазія і майстэрства кампазітара. Выдатны піяніст, Г. М. Вагнер умела выкарыстоўвае магчымасці інструмента, ствараючы яркія, рэльефныя творы, якія маюць цікавае фартэпіяннае «ўбранне». Маляўнічымі падгалоскамі расфарбавана асноўная мелодыя. Часта сустракаюцца імітацыі, вар’іраваныя. паўторы, а таксама рэгістравыя супастаўлснні. У сярэднім голасе нярэдка гучыць працяжная нота, якая нагадвае голас дуды. Уражвае і партыя суправаджэння з імітацыяй гудзення валынкі або моцных удараў бубна. У невялікіх уступах кампазітар уводзіць у патрэбную эмацыянальную атмасфсру.
Фактура гэтых адточаных мініяцюр амаль адчувальна перадае пластычнасць рухаў танца, яго жывы, пругкі .рытм.
Кожны танец уяўляе сабой як бы мазаіку: ён складаецца з маленькіх эпізодаў, у якіх мянясцца дынаміка і танальнасці. Выканаўцу трэба ўмець хутка пераключацца з аднаго эпізоду на другі, каб перадаць няспынны рух, які заварожвае. Раскрыццю мастацкіх вобразаў танцаў будуць садзейнічаць яснае гукаўтварэнне, выразнае «прагаворваннс тэксту» і дакладная фразіроўка.
Зборнік адрасуецца вучням сярэдніх і старэйшых класаў дзіцячых музычных школ, а таксама ўдзельнікам мастацкай самадзейнасці.
Р. Новікава, кандыдат мастацтвазнаўства
5206010100— 341
Б 81—93
М 301(031—93
© Г. М. Вагнер, 1993
© Р. А. Новікава, 1993
ЮРАЧКА
3
4
МЯЦЕЛІЦА
ІМКЛІВА
2.3ак. 5432
^ г ■ •
і=^^й
МТКІТА
РУХОМА
6
7
(^ -■j? ^| шр f f ge г 1 r> f. 4г cresc.
> і. it?
^ -4 Ш 1 J г т^^ нм—
pw, — «V
НН =< : J— -J- A-
І^ g < -J» Д- і—г—і*— ^^ ^ Г К
8
МЕНШ ЖВАВА
3. Злк. 5432
9
10
11
БУЛЬБА-ПОЛЬКА
БАДЗЁРА
12
13
4.3ак. 5432
КОЛА
14
15
ПОЛЬКА «ДАЖЫНКІ»
HE ВЕЛЬМТ ХУТКА
16
5.3ак. 5432
17
КАДРЫЛЯ
УМЕРАНА
=►
(W ( п tr Г rtf—*—*—
m ~zP F— d
18
19
АНТОН МАЛАДЗЕНЬКІ
20
6.3ак.5432
21
ЛЯВОНІХА
ВЕСЕЛА
22
23
ШАСТАК
УМЕРАНА
КРЫХУ ХУТЧЭЙ
р m г ^: ^ ^ л=
Ht^=L^ ^ б р 4М=
24
ТАЎКАЧЫКІ
25
26
27
ЯНКА-ПОЛЬКА
29
ПАДУШАЧКА
30
ЛІРЫЧНЫ КАРАГОД
ПАВОЛЬНА, ЛАГОДНА
32
33
34
poco apoco dim
^ »i
=Ы= mp Lf pp
H M—F—— * F * n-
ЧАЧОТАЧКА
ВЕСЕЛА, ЖАРТАУЛІВА
35
J Е г—#—— е
* 7 -4 =7 7 •
36
ГУСАЧОК
38
ЖУРАВЕЛЬ
СКОРА
05^ —6— —
mp ^ Р V I 7 -м-р :М 1 7 * 7 I 7 -^
39
40
КАРАГОД
42
43
44
ПОЛЬКА «ШАБАСОЎКА»
45
46
ЗМЕСТ
ЮРАЧКА ............................ 3
МЯЦЕЛІЦА .......................... 5
МІКІТА ............................ 6
ПОЛЬКА «ТАБОЛЬКАЎСКАЯ» ............ 8
КРЫЖАЧОК ..........................Ю
БУЛЬБА-ПОЛЬКА .....................12
КОЛА ..............................14
ПОЛЬКА «ДАЖЫНКІ»...................16
КАДРЫЛЯ............................18
АНТОН МАЛАДЗЕНЬКІ..................20
ЛЯВОНІХА '.........................22
ШАСТАК ............................24
ТАЎКАЧЫКІ .........................25
ЯНКА-ПОЛЬКА....................... 28
ПАДУШАЧКА..........................30
ЛІРЫЧНЫ КАРАГОД ...................32
ЧАЧОТАЧКА .........................35
ГУСАЧОК............................37
ЖУРАВЕЛЬ.......................... 39
КАРАГОД ...........................42
КОЗАЧКА............................43
ПОЛЬКА «ШАБАСОЎКА» ................45
Нотное нзданне
БЕЛОРУССКМЕ НАРОДНЫЕ ТАНЦЫ Обработка для фортспнано Г. М. Вагнера Ммнск, нздательство «Беларусь» На белорусском языке
Нбтнае выданне
БЕЛАРУСКІЯ НАРОДНЫЯ ТАНЦЫ Анрацоўка для фартэпіяна Г. М. Вагнера
Рэдактар Л. Р. Рэцкая Мастак В. К. Латышаў Мастацкі рэдактар В. В. Кузьмічова Тэхнічны рэдактар Я. С. Шляшынская Карэктар Н. М. Масарэнка Аператар Л. Е. Капусцінская
Выданнс падрыхтавана да друку на камп’ютэрнай сістэме выдавецтва «Беларусь».
Падпісана да друку з арыгінала-макета 12.10.93. Фармат 60x90 1/8.
Папера кн.-часоп. Афсетны друк. Ум. друк. арк. 6,0. Ум. фаро.-адб. 6,5. Ул.-выд. арк. 7,18. Тыраж 3 800 экз. Зак. 5432.
Ордэна Дружбы народаў выдавецтва «Беларусь». Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь. Ліцэпзія ЛВ № 2
220600, Мінск, праспект Машэрава, 11.
Друкарня «Перамога». 222310. Маладзечна, вул. В. Таўлая, 11.
КНІГІ ОНЛАЙН
