Храналогія гісторыі Беларусі
Памер: 234с.
Мінск 1982
ХРАНАЛОГІЯ ГІСТОРЫІ БЕЛАРУСІ
ЭНЦЫНЛАПЕДЫЧНАЯ БІБЛІЯТЭЧНА „БЕЛАРУСЬ”
ХРАНАЛОГІЯ ГІСТОРЫІ БЕЛАРУСІ
ныдлвешвА „беларусная савецная энцынлапедыя" ІМЯ ГІЕТРУСЯ БРОЎНІ
МІНСН 1982
9/476/
Складальнікі
В.В.ГетаУ, М.І.Камінскі
Навуковыя рэдантары
В.С.ПавалІх!на, I .П.ХаУратовіч
0503000000 — 009
В —— ц .._ 02 М 318/05/ — 82 ■.
Ввдавецтва "Беларуская Савецкая Энцыклапедыя" імя Петруся Броукі, 1982
П Р А Д М 0 B A
Кніга "Храналогія гісторыі Веларусі" уваходзіць у серыо "Энцыклапедычная бібліятэчка "Веларусь".
У кнізв у храналагtчнай паслядоунасці выкладзены найважнейшыя факты і пздзеі, якія адбываліся на тэрыторыі Беларусі з глыбокай старажытнасці да нашых дзан, што у цэлым дае пэУнае УяУланнв аб ходзе гістарычнага працэсу на ВеларусІ.
На падставе археалагічных даследаванняУ і вывадау даюцца храналагічныя рамкі гістарычных лерыядау — каменнага, бронзавага, жалезнага вякоУ 1 архаалагічных культур на БеларусІ. Паводле летапісау прыводэяцца звасткі пра саюзы плямён, дзяржаУныя Утварэнні /княствы/, першыя Упамінанні гарадоУ, пра найбольш важныя тагачасныя падзаі — паходы, бітвы, міжусобную Уэброеную барацьбу.
Адлюстраваны падзеі часоУ уваходжання БеларусІ у склад КіеУскай Pycf, Вялікага княства ЛІтоУскага, Рэчы Паспалітай, шматлікія войны супраць знешняй агрэсН, антыфеадальная t нацыянальнавызваленчая барацьба беларускага народа, уз"яднанне Беларусі з Расіяй, падзеі палітычнай гісторыі I вканамічнага развіцця БеларусІ перыяду капіталізму. Значнае месца У кнізе адведзена паказу рэвалюцыйнага руху працоУных за сацыяльнае і нацыянальнае вызваленне.
Найбольшая колькасць падзей прыпадае на савецкі час,
пачынаючы з Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі, у выніку якой беларускі народ упершыню у гісторыі атрымау сваю дзяржаўнасць і разам з іншымі савецкімі народамі ажыццявіу пабудову сацыялізма. Адлпстраваны асноуныя этапы дзейнасці Камуністычнай партыі Савецкага Саюза і яе састаўной часткі Камуністычнай партыі Беларусі.
Сабраныя равам звесткі пра канкрэтныя падзеі сведчаць аб росквіце эканомікі, навукі, культуры і мастацтва Беларускай СФ, паказваюць удзел беларуркага народа у абароне сацыялістычнай Айчыны, у будаўніцтве развітога сацыялістычнага грамадства у СССР.
Даты абсалютнай большасці падзей, змешчаных у кнізе, даюцца паводле І2томнай Беларускай Савецкай Энцыклапедыі і 5томнай Кароткай Энцыклапедыі Беларускай ССР. Пэуная колькасць іх запазычана са "Збору Законау, Уназау Прэзідыума Вярхоунага Савета Беларускай ССР, Пастаноу і Распараджэнняу Савета Міністрау Беларускай ССР", зборнікау дакументау і матэрыялау, перыядычнага друку і іншых крыніц.
Як правіла даты даюцца у новым стылі. Падзеі, што адбываліся з 27 лмага /12 сакавіка/' 1917 г. да устанаулення новага стылю I лютага 1918 г. прыводзяцца у двух стылях /новы стнль у дужках/.
Складальнікі і рэдактары кнігі з удзячнасцю прымуць усе слушныя заувагі па удасканаленню і далауненню хранялог і} * улічаць іх пры падрыхтоуцы новых ввданняу.
10040 тысяч ra ПаяУленне чалавека і эпоха палеаліту
доУ назад на тэрыторы і Беларус і .■
2422й тысяча Верхнепалеалітычная стаянка старажыт
годдзі да н.э. нага чалавека каля в.Юравічы Калінка
віцкага рна.
2220е тысяча Вйрхнепалеалітычная стаянка старажыт
годцэі да н.э. нага чалавека каля в.Бердыж Чачэрска
га рна.
9бв тысяча Эпоха мезаліту на тэрыторыі Беларусі.
годцзі да н.э. Эпоха неаліту на тэрыторыі Беларусі.
Канец 5га4 Бронзавы век на тэрыторыі Беларусі.
3е тысячагодцзі
да н.э.
Канец 3га2е
тысячагоддзі да
н.э.—8—7 ст.
да н.э.
7 ст. да н.э. Днепрадзвінская культура на тэрыто
4 ст. н.э. ры! паУночнаУсходняй Беларусі.
76 ст. да н.э. Культура штрыхаванай керамікі на тэ
45 ст. н.э. • рыторыі цэнтральнай Беларусі.
76 от. да н.э. Жалезны век на тэрыторыі Беларусі.
8 ст. н.э.
73 ст. да н.э. Мілаградская культура на тэрыторыі
паУднёвай Беларусі.
42 ст. да н.э. Паморская /усходнепаморская/ культура
на тэрыторыі паУднёвазаходняй Беларусі.
3 ст. да н.э. Зарубінецкая кулыура на тэрыторыі
5 ст. н.э. паУднёвай Беларусі.
69 ст. Першыя палітычныя аб"яднанні Усходніх
славян /на тэрыторыі БеларусІ крыві
чоу, дрыгавічо?, радзімічау/.
2я палавіна 9 ст. Утварэнне старажытнарускай дзяржавы.
Кіаускай ГУсі, у склад якой у розны
5
час уваходзілі асобныя тэрыторыі Бела
РУСІ .
862 г. Першыя летапісныя звесткі пра г.Полацк
/Полотеск, Полотьск, Полтеск/.
882942 г. Княжанна У Кіеве Алега.
885 г. Паход кіеУскага князя Алега на радзі
мічау.
907 г. Удэел крывічсу 1 радзімічау у паходзе
кіеускага князя Алега на Царград.
944 г. Дагавор кіеУскага князя Алега э Візан
тыяй.
. 942945 г. Княжанне у Кіеве Ігара.
944 г. Паходы кіеўскага князя Ігара на Візан
тыю.
945972 /ці 973/г. Княжанне у Кіевэ Святаслава Ігаравіча.
974 г. Першая звасткі пра г.ВІцебск /Ввдбеск,
Вадебск, Гк?еаеск, Внтьбеск/.
980 г. /па іншых Захоп Полацха ноўгарадскім князем
звестках 970, 975 Уладэімірам Святаславічам, забойства
або 976г./ Ім полацкага княэя Рагвалода.
9801045 г. Кшланне у Кіеве Уладзіміра Святасла
віча.
980 г. Першыя летапісныя эвесткі пра г.Турау
/цяпер гарадскі пасзлак у Жыткавіцкім
рне/.
984984 г. Паходы кіеўскага князя Уладзіміра Свя
таславіча на яцвягау, вяцічаў, радзімічау.
988989 г.' Прыняцце хрысціянства ў КізУскай tycf.
40 ст. Утварэнне ПолацКага княства.
Канец 40 ст. Утварэнне Тураўскага княства.
Канец 40 ст. Першыя летапісныя звесткі пра г.Ізя
слаУль /цяпер гарадскі пасёлак ЗаслаУе
у Мінскім рне/.
6
Канец 10.ст. Княжанне у Полацку Ізяслава Уладзіміра
віча.
Канец 10 ст. Утварэнне УладзіміраВалынскага княст
ва, у склад якога У 12 ст. уваходэілі
Гродзенскае /Гарадзенскае/ княства, Бе
расцейская /Брэсцкая/ t ТураваПінская
землі.
10031044 г. Княжанне у Полацку Брачыслава Ізяславіча.
1019 г. Першыя летапісныя звесткі пра г.Брэст
/Берестье/.
10191054 г. Княжамне у Кіеве Яраслава УладзІміpa
fl іча Мудрага.
1021 г. Паход полацкага князя Брачыслава Ізясла
віча на Ноугарад.
1040 г. Паход кіеускага князя Яраслава Уладзімі
равіча Мудрага на Літву ; удзел у па<одзе
полацкага князя Брачыслава Ізяславіча.
10401060я г. БудаУніцтва У Полацку Сафійскага сабора.
1044 1101 г. Княжанне у Полацку Усяслава Брачыславіча.
1я палавіна Стварэнне "ПраУды Яраслава Цудрага", са
11 ст. май старажытнай часткі іускай праУды
звода законаУ Старажытнарускай дэяржавы.
1059 г. Пертыя летапісныя звесткі пра г.Копысь
/цяпер гарадскі пасэлак у Аршанскім рне/
1065 г. Першыя летапісныя звесткі пра г.Браслау
/Брячнславль, Брятнслав/.
1065 г. Паход полацкага князя Усяслава Брачысла
віча на Пскоу.
1066 г. Захоп полацкім князем Усяславам Брачысла
вічам Ноугарада.
1067 г. Першыя летапісныя звесткі пра гарады
Мінск /Меньск, Менеск/ і Opojy /Рьша/.
1067 г. Бітва на р.Няміга паміж войскамі Ярасла
вічау і полацкага князя Усяслава Бра
чыславіча.
7
1068—1069 г.
1078 г.
1078—1086 г.
1078—1093 г.
1093—1113 г.
1097 г.
1097 г.
2я палавіна
11 ст.
11 ст.
11 ст.
Канец 11 ст.— пачатак 12 ст.
1101 г.
1101—1119 г.
1101—1128 г.
1102 г.
1103 г.
1104 г.
1105 г.
Народнае паУсташе У*Кіеве. Княжанне у Кіеве полацкага князя Усяслава Брачыславіча.
Першыя летапіоныя звесткі пра гарады Друцк /цяпер вёска У Талачынскім рне/, Лагойск /Логожск/ і Лукомль.
Княжанне у Тураве Яраполка Ізяславіча.
Княжанне у Кіеве Усевалада Яраславіча.
Княжанне У КІеве Святаполка Ізяславіча.
Першыя летапісныя зеесткі пра г.Пінск /Пянеск, Пйньск/.
3”езд рускіх князёу у Любечы ; пачатак феадальнай раздробленасці Русі.
БудаУніцтва Мінскага замка.