КНІГІ ОНЛАЙН
Выбарчыя паводзіны.............................................244 Падставывыбару прыгаласаванні..................................248 Значэнне выбараў...............................................250 У дэмакратыях..................................................250 У камуністычных грамадствах....................................250 У развіццёвых краінах..........................................251 Абагульненне...................................................253 Рэкамендаваная літаратура......................................253 Частка трэцяя. ВЫВОДНЫЯ ФАКТАРЫ Раздзел 8. ЗАКАНАДАЎЧЫ ПРАЦЭС..................................257 Развіццёдэмакратычнайзаканадаўчайустановы......................260 10 • ПАДРАБЯЗНЫ ЗМЕСТ Дзвюхпалатныя і аднапалатныя заканадаўчыя ўстановы................263 Дзвюхпалатныя заканадаўчыя ўстановы...............................263 Аднапалатныя заканадаўчыя ўстановы................................266 Заканадаўчыя ўстановы ў парламенцкай і прэзідэнцкай сістэмах кіравання..................267 Парламенцкае кіраванне............................................267 Заканадаўчая ўстанова ў прэзідэнцкай сістэме кіравання..............................................274 Параўнанне прэзідэнцкай і парламенцкай сістэмаў кіравання ............................................277 Функцыі заканадаўчых устаноў......................................278 Механіка заканадаўчай дзейнасці ..................................284 Кангрэс Злучаных Штатаў...........................................284 Брытанскі Парламент ..............................................287 Японскі дзвюхпалатны парламент....................................290 З’езд Саветаў і Вярхоўны Савет....................................291 Устаноўленыя паводзіны і правілы гульні...........................293 Абагульненне .................................................... 296 Рэкамендаваная літаратура.........................................297 Раздзел 9. КІРАЎНІЦТВА ВЫКАНАЎЧАЙ УЛАДЫ I ЯЕАРГАНІЗАЦЫЯ...................................................299 Развіццё сучаснай выканаўчай улады................................300 Партрэт кіраўнікоў выканаўчае ўлады...............................302 Галоўныя формы выканаўчае ўлады...................................305 Выканаўчая ўлада ў прэзідэнцкай сістэме кіравання.................305 Выканаўчая ўлада ў парламенцкай сістэме кіравання.................309 Параўнанне выканаўчай улады ў прэзідэнцкай і парламенцкай сістэмах кіравання..............................312 Дзяржаўная адміністрацыя і нацыянальныя бюракратыі................314 Сфера дзяржаўнага кіраўніцтва.....................................316 Асабовьі склад дзяржаўнага кіраўніцтва............................321 Дзяржаўная адміністрацыя ў Савецкім Саюзе.........................324 Дзяржаўная адміністрацыя ў развіццёвых краінах....................326 Бюракратыі: некаторыя заключныя заўвагі...........................328 Рэкамендаваная літаратура.........................................330 Раздзел 10. СУДОВЫ ПРАЦЭС: ПРАВА Й СУДЫ...........................332 Права і справядлівасць............................................333 Пазітыўнае і прыроджанае права....................................333 Цывільнае і крымінальнае права....................................334 Канстытуцыйнае, адміністрацыйнае і статутнае права................334 Грамадзянскія свабоды і грамадзянскія правы.......................335 Англаамэрыканскае права..........................................340 Звычаёвае права і права справядлівасці............................340 Судовы нагляд і вытлумачэнне права судом..........................341 Брытанская судовая сістэма........................................345 ПАДРАБЯЗНЫ ЗМЕСТ • 11 Амэрыканская судовая сістэма......................................347 Амэрыканскі судовы працэс.........................................350 Працэдура ў цывільных і крымінальных справах......................356 Сістэмы права ў кантынентальнай Эўропе............................358 Камуністычнае права і заканадаўства...............................362 Марксісцкае разуменне права.......................................362 Савецкая судовая сістэма..........................................363 Права ў Кітайскай Народнай Рэспубліцы.............................366 Права ў развіццёвых краінах.......................................368 Абагульненне......................................................370 Рэкамендаваная літаратура.........................................371 Частка чацвертая. ПАЛІТЫЧНЫЯ ЗМЕНЫ I МІЖНАРОДНАЯ ПАЛІТЫКА Раздзел //. ДЫНАМІКА ПАЛІТЫЧНЫХ ЗМЕН I РАЗВІЦЦЁВЫ СВЕТ . . 375 Катэгорыі краін Трэцяга Свету.....................................378 Галоўныя праблемы развіццёвых краін...............................380 Падвышэнне роўню жыцця............................................380 Кантроль навакольнага асяроддзя...................................387 Стварэнне палітычнай інтэграцыі...................................390 Традыцыйныя і пераходныя грамадствы: некаторыя памылковыя ўяўленні.....................................394 Памылковае ўяўленне пра нерухомасць як трываласць.................394 Здольнасць традыцыйных устаноў да прыстасавання...................396 Мадэрнізацыя і палітычнае развіццё................................397 Дэмакратыя заходняга тыпу.........................................400 Тэорыі палітычнага развіцця.......................................403 Сіндром развіцця і пяць крызісаў..................................403 Грамадская мабілізацыя............................................406 Тэзіс пра ўстанаўленне (інстытуцыялізацыю)........................408 Палітычныя змены .................................................409 Палітычнае развіццё: застарэлае паняцце?..........................410 Праблемы з аўтарытарным развязкам.................................413 Міжнародныя фактары...............................................418 Паўстанне і міжнароднае ўмяшанне..................................419 Шматнацыянальныя карпарацыі.......................................422 Абагульненне......................................................426 Рэкамендаваная літаратура.........................................426 Раздзел 12. СКЛАДНІКІ МІЖНАРОДНАЕ ПАЛІТЫКІ........................429 Падабенства і розніца нутраной і міжнароднай палітыкі.............431 Дзейнікі міжнароднае палітыкі.....................................432 Сутнасць міжнароднае палітыкі.....................................435 Жыццяздольнасць краіны............................................436 Замежная палітыка і міжнародная палітыка..........................438 12 • ПАДРАБЯЗНЫ ЗМЕСТ Вядзенне міжнароднае палітыкі.....................................439 Шляхі зносінад....................................................439 Спосабы ажыццяўлення міжнародных дачыненняў.......................442 Міжнародная палітыка ў эпоху пасля Другой сусветнай вайны.........446 Кароткая пара двухполюснага развіцця..............................446 Рост Трэцяга Свету................................................448 Гонка ядзерных узбраенняў: важнае пытанне нашай эпохі.............449 Абагульненне .................................................... 455 Рэкамендаваная літаратура.........................................455 Раздзел 13. КАЛЕКТЫЎНЫЯ СПОСАБЫ СУПРАЦОЎНІЦТВА I ІНТЭГРАЦЫІ ЎМІЖНАРОДНУЮСУПОЛЬНАСЦЬ..............................457 Міжнародныя арганізацыі: гістарычны агляд.........................459 Арганізацыя Аб’яднаных Нацый......................................460 Функцыі Арганізацыі Аб’яднаных Нацьш..............................461 Будова Арганізацыі Аб’яднаных Нацый...............................461 Кароткая ацэнка Арганізацыі Аб’яднаных Нацый......................466 Рэгіянальная інтэграцыя...........................................468 Шматмэтавыя арганізацыі...........................................469 Арганізацыібяспекі................................................471 Эканамічныя арганізацыі...........................................473 Ацэнка рэгіянальных арганізацый...................................476 Міжнароднае права.................................................477 Прырода міжнароднага права........................................477 Развіццё міжнароднага права і міжнародных прававых арганізацый...........................479 Крыніцы міжнароднага права...................................480 Роля міжнароднага права ў сучасную эпоху.....................482 Рэкамендаваная літаратура.........................................484 Слоўнік...........................................................486 Паказальнік імёнаў................................................503 ПРАДМОВА Кніга “Канфлікт і кампраміс: уводзіны ў палітычную навуку” напісана для студэнтаў, якія робяць першыя крокі ў паліталогіі і маюць намер спецыялізавацца ў гэтай навуцы, а таксама для тых, хто абраў іншую галіну навукі, але хоча мець пачатковае разуменне прадмета паліталогіі. У кнізе мы робім агляд важнейшых раздзелаў палітычнага працэсу і паказваем суадносіны паміж рознымі часткамі палітычнага ладу. Тэмы размешчаны ў кнізе ў лагічным парадку: мы пачынаем з падставаў палітычнага даследвання, пасля разглядаем уводныя і выводныя палітычныя працэсы і канчаем разборам палітычных змен у краінах Трэцяга Свету і міжнародных дачыненняў. Паданыя ў кнізе прыклады і практычныя доследы ўзятыя з розных дзяржаў з усяго свету. У першай частцы мы апісваем фундамант паліталогіі: граніцы гэтае галіны навукі, яе падыходы і паняцці, а таксама важнейшыя палітычныя тэорыі і ідэалогіі. У другой частцы разглядаюцца ўводныя фактары — сілы, якія ў дэмакратыях складаюць важную частку ўдзелу людзей у палітычным працэсе. У гэтай частцы кнігі гаворыцца пра фармаванне палітычнае пазіцыі асобы, пра ролю зацікаўленых груп і палітычных партый, а таксама пра ўдзел людзей у палітыцы праз выбары і прадстаўніцтва. Трэцяя частка прысвечана выводным фактарам (output agencies), што вызначаюць палітыку, кіруюць ёю і праводзяць яе ў жыццё. Да іх належаць заканадаўчая сістэма, выканаўчая і судовая галіны ўлады. У чацвертай частцы гаворыцца пра палітычныя змены і міжнародныя адносіны. Разважаючы пра палітычныя змены, мы робім націск на працэсы палітычнага развіцця ў краінах Трэцяга Свету. А следам разглядаем міжнародную палітыку, міжнароднае права і арганізацыі, а таксама рэгіянальнае аб’яднанне краін.