Жывёльны свет Беларусі
узбагачаем слоўнікавы запас, выконваем заданні, пашыраем кругагляд
Выдавец: Адукацыя і выхаванне
Памер: 48с.
Мінск 2023
уюн, або піскун
Вызначце, якія рыбы трапілі на кручок. Запішыце іх назвы.
Вясной самкі рыб адкладваюць у ваду ік-рынкі, колькасць якіх у розных парод рыб можа быць як некалькі дзясяткаў, так і не-калькі мільёнаў.
Як увадзе
Вудзіць (лавіць)
Круціцца (выкручвацца) як гарачай патэльні
Перастаўце літары і даведайцеся, якія рыбы жы вуць у гэтым вадаёме.
Падбярыце аднакаранёвыя словы
Калючы ёрш, але юшка смачная
Чалавек, які займаецца лоўляй рыбы
Займацца лоўляй рыбы
Які мае адносіны да рыбака, належыць яму
Какава
назвавадаема
Жонка рыбака
вугор
Які прыгатаваны з рыбы
COM
Вада
Вёска
прылада для лоўлі рыбы снасць для рыбалкі —
Прачытайце словы. Змяніце ў кожным з іх адну літару так, каб атрымалася новае слова, якое абазначае іншы прадмет.
Дапоўніце сказ.
Рыбак, які наносіць прыродзе шко ду, — гэта
пчала
чмель
аса
Устаўце ў фразеалагізмы назвы насякомых
пчаліны вулеп
Усе насякомыя маюць тры пары ножак
слана
не пакрыўдзіць
муха
авадзень
носа не падточыць
Рашыце “прыклады” і запішыце назвы насякомых
мя + мель
Падкрэсліце ў вершы назвы кузурак
Мяч -Кава
Выткаўтонкі гамачок На травінках павучок. Прылятайце, мухі, мошкі I пагушкайцеся трошкі.
Ніна Галіноўская
к + поўдзень - поў
Загадка
У адным доме сотні жыхароў, а сям'я адна.
Якое насякомае схавалася ў назве птушкі, раслі • ны і ядавітага грыба? Запішыце.
Кідацца (кінуцца) у вочы
He на палачцы
асінае гняздо
ЧасяКомЬШ»
Малы жук, ды вялікі гук
Адна пчала мёду не наносіць
Рой роем, а ты і сам не спі
божая кароўка
Зімовы дзянёк, што камароў насок
Ен і муху з носа не згоніць
конік
вадамерка
таракан
прусак
мурашка, або мураш
19, 20, 18, 1, 12, 1,9, 1
24, 18, 21,27, 26
17, 18, 21, 19, 1, 12
Замяніце лічбы літарамі алфавіта і прачытайце на звы насякомых.
матылек
вусень ) ZZB
Знайдзіце назвы 7 кузурак
0 к A к т 3 A К
м A к X Ё л Ы С К
A ‘Р I У С A т У У
К 0 н м A Ч A Р Ж
Ч м Е л ь П М П К
воўк
драпежнік
ён праходзіць дзясяткі кіламетраў. Часта яго
з яуляюцца
памер
лых жывёлін. Пры сустрэчы з гэтым драпеж
нікам
не чакан
спажыва
пашча
звер
зграя
поусць, шэрсць
здабыча ахвяра
пошук, паляванне
Дапоўніце тэкст. Скарыстайце словы, якія бачыце на гэтых старонках.
Хто заб’е бабра не будзе мець добра
Знайдзіце назвы 8 дзікіх жывёл
■■■
медзведзяняты
НЛРОДНЫА ПРЫНАЗМ
казуля
рысь
алень
ліса
мядзведзь
і мядзведзіца
лось, сахаты
зубр і зубрыца
Запішыце для кожнай жывёлы пару. Праверце на пісанне слоў па арфаграфічным слоўніку.
Ліса —
Мядзведзь Барсук — Бабёр — Лось — Зубр —
ганян
хвастом
Барсук
на вуха наступіў
Вожык
ваверка
заяц-шарак
тхор, або шашок
кажан
барсук
янот
калючкі
заяц-бяляк
вожык
важаняты
Плакаць як
Слаць як
Здагадайцеся і запішыце, якія назвы жывёл ува ходзяць у наступныя выразы.
Ад назваў жывёл утварыце назвы маладых істот Запішыце. Праверце напісанне слоў па арфа-графічным слоўніку.
Мядзведзь —
Як ўкалясе
Люты як галодны воўк, а баяз лівы як
а ці ведлеш ты, што...
' вуж
жаба
рапўха
гадзюка
андатра
слізняк
рак
смоуж, або слімак
Сустрэць у лесе ці ў полі гадзюку — атрутную змяю — складана, але часам гэта ўсё ж здараецца. Часцей людзі могуць напаткаць вужа, якога памылкова пры-маюць за гадзюку, бо яны вельмі падобныя. Для таго каб не пераблытаць вужа з гадзюкай, неабходна ве-даць, чым яны адрозніваюцца.
№ НОЖНЛ (УСГРЗЦЬ
Вужы — добрыя плыўцы, таму іх часта можна ўбачыць ля вадаёмаў і балотаў. Аднак галоўная прычына, па якой вужы аблюбавалі вільготныя мясціны, — наяўнасць жаб, найлепшага для іхласунку. Хаваюцца вужы за ка-мянямі, у каранях дрэў, невялікіх норах.
Гадзюка палюе на мышэй-палёвак і іншых грызуноў. Таму яе можна напаткаць у высокай траве або густых зарасніках хмызняку ў лесе, пад каранямі дрэў, у но-рах, пнях і паваленых дрэвах.
ЗНШНІ выгляд
Вуж мае даўжыню ад 75 см да 1 м. Афар-боўка тулава шэрая або чорная, на бруш-ку стракаты малюнак. Адметная рыса ўсіх вужоў — светлыя плямы на галаве, жоўтыя, аранжавыя або белыя, якія раз-мешчаны там, дзе павінны быць вушы. Га-лава авальная, зрэнкі вачэй круглыя.
Гадзюка мае меншую даўжыню тулава — каля 50 см. Расфарбоўка можа быць раз-настайнай, у тым ліку і чорнай, аднак на спіне маецца зігзагападобны малюнак, які праходзіць па ўсім целе. Галава трохвугольная, зрэнкі размешчаны вер-тыкальна, як у ката.
яшчарка
трытон
выдра
чарапаха
хатка
дасць кароуко мйл<™
цяля
статак
кароунік
ягня
авечка
атара
воуна
кабыла
конь
жарабя
стання, або канюшня
^ЬІК карова
жывелы
СвоіісКія
гання
кот
сабака
трус
кошка
шчаня
пацук
кацяняты
/Ш^
У сабакі вельмі чулы нос, але ён не ідзе ні у якое параўнанне з носам каровы. Яна можа адчуць пахі на адлегласці да 10 кіламетраў.
♦ 3-за асаблівасцей будовы шыі свінні не ўмеюць задзіраць галаву, каб паглядзець уверх.
♦ Пацукі, як сацыяльныя істоты, вельмі любяць кампанію. Іх лепш заводзіць па-рамі або групамі, бо паасобку гэтыя жы-вёлы чэзнуць ад нуды.
ішыце ў прыказкі назвы свойскіх жывёл.
мышцы нетаварыш. не таварыш.
плача, а воўк скача.
Котка спіць, a
бачыць*~
на чатырох нагах і то спатыка-
ецца.
He мела баба клопату — купіла
Як
гулі, а мышцы слёзы.
шкаддівы, а як заяц баязлівы.
лініяй слова і адпаведны малюнак.
СТАМНЯ
ГАННЯ
АЎЧАРНЯ
Дайце свойскім жывёлам мянушкі. Запішыце
карова
конь
сабака
кот
каза
казел
каза
казляня
свіння
парася
Капашыцца як курыца на дождж Куранят увосень лічаць.
Надзьмуўся як індык (або як мыш на крупы) У бараноў рог скруціць.
- Аблізваецца як кот на сала.
Як баран на новыя вароты.
Свінню падкласці. " "^
Сядзіць як мыш пад венікам.
Як з гусака вада.
Быццам карова языком злізала.
Легчы спаць з курамі.' Як кот наплакаў.
ж
Куды Макар цялят не ганяў.
У свіныя галасы.
(омс).
(вгору).
Провер сяве
поўніце выразы адным словам.
Самая буйная рыба Беларусі —
Самая калючая рыба —
Самая доўгая рыба —
Рыба, якая жыве 70-80 гадоў, —
Злучыце слова і адпаведны малюнак.
44
Дапоуніце прыказку назвам птушкі.
Кожны сваё
балота хваліць.
У якім вадаёме самая празрыстая, халодная і ка-рысная вада? Падкрэсліце адказ.
Канава, сажалка, балота, крыніца, рака, возера.
Перастаўце літары ў адпаведным парадку і да-
Падпішыце назвы птушак. Адзначце ^ тую, што занесена ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.
гэта птушка
гэта
разумная галоўка
гэта
гэта сава
гэта
хітрая галоўка
гэта
гэта
Падпішыце назвы жывёл, якія занесены ў Чырво ную кнігу Рэспублікі Беларусь.
Ну, а гэта — крылаў узмах Птушкі, птушкі, падамах!
Ірына Такмакова (вольны пераклад з руск. С. Бяловай)
гэта — весялунчык
Чым адрозніваюцца гадзюка і вуж? Выберыце і )• падкрэсліце неабходнае слова.
А) Гадзюка меншая / большая за вужа.
У вужа авальная / трохвугольная галава.
У гадзюкі зрэнкі круглыя / вертыкальныя.
Вужы часцей сустракаюцца каля вадаёмаў / улясах.
Б) Ці мае гадзюка жоўтыя плямы на галаве?
(Так/не.)
Ці ёсць у вужа на спіне зігзагападобная па-ласа? (Так/не.)
Падпішыце, хто адлюстраваны на малюнках.
Cnic
вЫКарЫСШаНЫх КрЫНіЦ
1. Арочка, М. Глядзіць яна з бярозачкі... / М. Арочка // Гульня-конкурс па беларускай мове і літаратуры “Бу-слік" : заданні 2004-2009 гадоў для вучняў 3-6-х кл. / уклад Т. М. Лапіцкая. — Мінск : Беларус. асац. “Кон-курс”, 2009. — С. 8(48 с.)
2. Галіноўская, Н. Клубок і Калабок : вершы, казкі, жар-ты, небыліцы, загадкі, лічылкі, скарагаворкі, пацешкі / Н. Галіноўская. — Мінск : Юнацтва, 1999. - 160 с. : іл.
3. Токмакова, М. Десять птнчек — стайка / М. Токмако-ва. — М.: Просвеіденме : Дрофа, 2005. —12 с. — (Кнмж-кн-раскладушкн).
Адказы і тлумачэнні
Зместп
Ад аўтфб................................3
Птушкі..................................4
Рыбы...................................16
Гйсвкомыа, d6o кузуркі.................24
Дзікія жывёлы..........................28
Свойскія жывёлы........................36
Правер свбе............................44
Спіс вымрыстаных крыніц................48
Адукацыя і выхаванне"
прапануе:
А. Масла
Балотныя прыгоды.
Цікавінкі ад Бульбінкі і Журавінкі
Ч'КАВІНКІ
100x70'/ у ”
/іб к4х 17 см), /2 с
Кніга вядомай беларускай пісьменніцы Алены Масла прыс-вечана таямнічаму і захапляльнаму свету беларускіх балот.
У займальнай форме аўтар знаёміць дзяцей з асаблівасцямі ўгварэння балот, іх відамі і значэннем у прыродзе. Асобнае месца ў кнізе адведзена знаёмству з жывёльным і раслінным светам балот. Разам з галоўнымі героямі кнігі — цікаўным і дасведчаным хлопчыкам Бульбінкам і дзяўчынкай Журавінкай — маленькія чытачы здзейсняць казачнае падарожжа па балот-ных абшарах, наведаюць хатку баброў, высветляць, чамуласі скідаюць рогі і ці можа выдра працаваць карэспандэнткай.
Кніга ўтрымлівае таксама простыя кулінарныя рэцэпты, а яшчэ займальную гульню па матывах казачнага падарож-жа. Адрасавана дзецям дашкольнага і малодшага школьнага ўзросту.
М. Шупо
Птушыная азбука
Кніга ў займальнай форме пазнаёміць маленькіх чытачоў з алфавітам, а цікавыя вершы і прыгожыя малюнкі дапамогуць даведацца пра розных птушкак і іхзвычкі.
Адрасавана дзецям дашкольнага і малодшага школьнага ўзросту, бацькам, выхавацелям дзіцячага сада, настаўнікам пачатковых класаў.
Аракмэееа
100*70 /і6
МаР^^П°
pshop.by
КНІГІ ОНЛАЙН
