Як гавораць беларусы
Вадзім Шклярык
Памер: 36с.
Мінск 2024
Ідзецеж к napody, як добрыя дзеці.
Ідзеце, пучайце яго I горкую праўдуу кочы скажэце, Чаго ён гаруе. чаго?
Сёння тыя даўнія формы, нягледзячы на «нслітаратурны» статус, пранягваюнь з'яўляцца ў беларускамоўным друку. а ў даведніках па кулыуры мовы можна нават сустрэць меркаваннс пра мэтазгоднасць іх аджыўлення ў якасці нарматыўных. У такім разс сучасная беларуская іііаратурная мова займее яшчэ адну адметную рысу, бо ў рускай і ўкраінскай мовах загадны лад дзсясловаў утвараецца інакш (uditme. несйте\ іді'ть, несіть).
Іісрш Як}ба Кшмса «Покліч»
Ібзіце. нясійе / н) wye. нясеце
ДАБМ.каріа^ 170
ГнйШце. сяйііце 'zutiseue. сядкче
ДАБМ. карта№ 172
32
вьтсабіга
Царква
Святога Міхаіла Архангела. XV! ст.
Заключэнне
Выснова з усяго сказанага налрошваеіша адна: з якога боку ні разглядай беларускую мову. заўсёды знойдзецца нешта адметнае і своеасаблівае. што не дазволіць засумнявацца ў даўнасні яе ўзнікнення і працягласці існавання. Больш за сто галоў таму заснавальнік беларускай філалогіі Яўхім Карскі так выкашўся на гэты конт: «Калі раплялаць усе разам асаблівасні беларускай мовы <...>. то яна акажацца зусім асобным. арыгінальным арганізмам. каторы ўтварыўся гістарычна вельмі даўно». Шматлікія рознааспскгныя даслславанні. правсдзеныя ў XX і на пачатку XXI стагоддзя беларускімі і замежнымі лінгвістамі, пацвярджаюць выснову славутага акадэміка, што вымагас ад усіх нас выключна ашчаднаі а і паважлівага стаўлення да моўнай спалчыны.
Дакумсяталыш фаьм «I аворкі Беларусі»
Электронныя копІІ вершаў зроблсны з наступных крыніц:
Колас, Я. (Гушча, Т.) Збор твораў : у 2 т. Я. Колас (Т. Гушча). Менск : Беларускае дзяржаўнае выдавентва, 1928 1929. Т. 1, вып. 2. 1928. 206. [4] с.
Купала. Я. Збор твораў : у 6 т. / Я. Купала. Менск : Дзяржаўнае выдавеіггва Беларусі, I9251932.T. кЖалейка. Гусьляр. 1925. XXXI. 280с.
Купала, Я. Збор твораў : у 6 т. / Я. Купала. Менск : Дзяржаўнае выдавентва Беларусі, 19251932. Т. 2: Шляхам жыцьця. 1926. 354 с.
Панчанка. П. Прылучэнне : Вершы і паэма / П. Нанчанка. Мінск : Мастацкая літаратура. 1987.622 с.
Сяргей Грахоўскі: вядомы і невядомы / уклад. Т. С. Грахоўская. Мінск : Выдавецкі дом «Звязда», 2013.248,(16] с.
34
Ілюстрацыі Надзеі Леановіч
Луіар выказвае палзяку:
за навуковыя кансультацыі канлыдату гістарычных навук Змітру Сеуруку. кандыдатам філалагічных навук Міхасю Тармку і Сяргею Запрудскаму, а таксама доктару філалагічных навук Святасіаву Вербічу (КіеўУ
за ўважлівае прачытанне і заунагі Ваіьзс Высоцкай і Во.іые Кіцюбачка. кандыдаіу філалаіічных навук Вікторыі Гаіубевай.
Аўтары фотаздымкаў на апошняй старонны вокладкі: Кацярына Сачусева. Hamai ія Анушкевіч.
Прынятыя скарач)нні:
ДАБМ «Дыялекгалагічны атлас беларускай мовы» (Мінск. 1963). https://philology.by dabm: ЛАБНГ «Лексічны атлас беларускіх народных гаворак» у 5 тамах (Мінск. 1993 1998).
https://philology.by/labng.
Кніга прысвечана разгляду адмсіных рыс сучаснай беларускай літаратурнай мовы, харакгарысгыцы яс дыялектнай асновы. апісанню найболып яркіх асаблівасцяу гаворак Беларусі. Адрасавана ўсім. хто цікавіцца беларускай мовай у шырокім яе разумснні.
Вапім Шклярык старшы навуковы супраноўнік аддзела дыялекгалогіі і лінгвагеаграфіі Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, кандыдат філалагічных навук. Аўтар навуковых і навуковапапулярных публіканый па пытаннях тапанімікі і дыялекталогіі.
Налзея Леановіч прафесійная мастачка. Удзельнічае ў беларускіх і замежных выставах з 2017 года. Першая персанальная выстава адбылася ў Мінску ў 2020 годзе. Карйіны знаходзяцца ў прыватных калекцыях у Беларусі, Францыі. Эстоніі, Польшчы. Расіі, ЗША, ПаўднёваАфрыканскай Рэспубліцы і інш.
Навуковапапуіярнае выданне
Шклярык Вадзім
Як гавораць беларусы
Рэдакіар Зьміцер Санько
Ілюстрацыі Надзея Леановіч
Дызайн і шыхтаванне Вітаіь Катовіч
Карэктарка Паліна Грынчанка
Падлісана да лруку 15.03.24. Фармат 60*90 Ц,.
Папера крэйдаваная. Друк афсетны. Ум. друк. арк. 1.95. Ул.выд. арк. 2,0.
Наклад 700 паас. Замова 472.
Навуковавыіворчы каалератыў «Тамалопя».
Пасведчанне аб лмржаўнай ріпсграцыі выдаўпа. вытворны. распаўсюдніка лрукаваных зыдэнняў № 1/379 ад 01.07.2014.
Вул. Ляўкова, 19, оф. 2Н. 220007, Мінск, Бедарусь. email: technalohija@gmail.com. www.tn.by.
Выпюрчае даччынае ўнітарнас прадпрыемстм
«Друкзрня Фсдэрацыі прафсаюзаў Беларусі».
Пасвелчанне аб діяржаўнай рэгістрацыі вылаўца. выіворцы. распаускйніка друкаваных выданняў № 2/18 ад 26.11J013.
Пл. Свабоды. 23103. 220030. Мінск. Беларусь.
УДК 811.161.3’373’28
ББК81.2Бсл3
Ш66
ISBN 9789854583693 С Шклярык В. 2024
С Леановіч Н., ілюсгршыі. 2024
С Афармленне. НВК «Тэхналогія», 2024
ISBN 9789854583693
9 789854 583693