Айчынная гісторыя
Прыкладная праграма курса для студэнтаў вышэйшых навучальных устаноў
Памер: 13с.
Мінск 1997
Характар і галоўныя напрамкі палітыкі царызму ў Беларусі. 1 эрытарыяльнаадміністратыўны падзел Беларусі і стварэнне новай адміністрацыі. Органы кіравання і суд. Падаткі і павіннасці. Адносіны да уніяцкай і каталіцкай канфесій. Праваслаўная царква. Усталяванне "мяжы яўрэйскай аседласці". Праект аднаўлсння Вялікага княства Літоўскага.
Вайна 1812 г і Бсларусь. Палітыка французскай акупацыйнай улады. Часовая ўрадавая камісія Вялікага княства Літоўскага і яе дзейнасць.
і рамадскапалітычныя працэсы на Бсларусі ў 20—30я гады. Тайныя таварыствы. Дзекабрысты на Беларусі. Паўстанне 1830—1831 гг. і яго ўдзеяннс на развіццё грамадскапалітычнага руху.
Новыя напрамкі ў палггыцы самаўладдзя. Курс на русіфікацыю Беларусі. Асобны камітэт па справах заходніх губерній" і яго дзейнасць па насаджэнню рускага землеўладання і чыноўшцтва. Ліквідацыя уніяцкай царквы. Адмена дзеяння на Беларусі Статута Вялікага княства Літоўскага 1588 г. Увядзенне расійскага заканадаўства і яго роля ў паскарэнні русіфікацьгі Беларусі. Забарона назвы 'Беларусь" у афіцыйнай дакумснтацыі. Грамадскапалітычны рух у 40—50я гады. Зараджэннс рэвалюцьшнадэмакратычнай плыні.
Саныяльнаэканамічнас развіццс. Колькасны, саслоўны і нацыянальнаканфесійны склад насельніцтва Беларусі. Асаблівасці сацыяльнага развіцця беларускіх земляу. Стан памешчыцкай гаспадаркі. Асноўныя напрамкі спецыялізацыі сельскай гаспадаркі. 1 Іаглыбленне сацыяльнай дыферэнцыяцыі сялян.
Разлажэнне цэхавой сістэмы. Вотчынная і гарадская прамысловасць. Рост мануфактур і зяўлснне першых фабрык. Роля гарадоў у развіцці прамысловасці. Органы гарадскога самакіравання.
Крызіс феадальнапрыгонніцкай сістэмы. Антыпрыгонніцкі сялянскі рух. Гіершыя парасткі буржуазнага ўкладу. Спробы ажыццяўлення рэформ гаспадаркі, прамысловасці.
Культура на Беларусі. Стан народнай адукацьгі і навукі. Тыпы школ і іх колькасць. Полацкая езуіцкая акадэмія. Роля Віленскага універсітэта як значнага цэнтра адукацыі і навукі. ГорыГорацкі зямляробчы інстьпуг. Эвалюцыя сісгэмы народнай адукацьгі ў 30—50я гады. Пачатак этнаграфічных і гістарьгчных даследаванняў. Змест беларускага фальклору. 1 воры мастацкай літаратуры. П.Багрым. Ананімныя паэмы "Энсіда навыварат' і Іарас на Парнасе". Беларускія матывы ўтворчасці А.Мшкевіча. Беларуская плынь у польскамоўнай мясцовай літаратуры. Я.Чачот, Я.Баршчэўскі, А.Рыпінскі. В.ДунінМарйынкевіч. Ул.Сыракомля, АКіркор. Тэатр і музыка. С.Манюшка і яго опсра ' Сялянка . Выяўленчае мастацгва. У.Дляшкевіч. Я.Данель., В.Ваньковіч, У.Хруцкі. Архітэкіура. Праявы беларускай
13 нацыянальнай ідэі ў мастацкіх творах, гістарычных і этнаграфічных даследваннях.
ТЭМА VIБЕЛАРУСЬ У ДРУГОЙ ПАЛОВЕ XIX CT. 1 ПАЧАТКУ XX СТ. БАРАЦЬБА ЗА ДЭМАКРАТЫЮ I НАЦЫЯНАЛЬНАЕ АДРАДЖЭННЕ
Буржуазныя рэформы 60—80х н., іх роля ў сацыяльнаэканамічным і палітычным passing! Беларусі. Падрыхтоўка да адмены прыгоннага права на Беларусі. Правы сялян пасля адмены прыгоннага права. Умовы надзялення іх зямлёй. Рэформы аграрных адносін дзяржаўных сялян і іншых катэгорый сельскага нассльніцтва. Вынікі аграрнай рэформы на Беларусі.
Рэформы кіравання і суда. Школьная і цэнзурная рэформы. Васнная рэформа. 1 Ірычыны абмсжаванасці раформ і іх незавершанасці.
Стан сельскай гаспадаркі пасля адмсны прыгоннага права. Цяжкасці перабудовы гаспадаркі на каіііталістычны лад. Феадальнапрыгонныя рэшткі ў сельскай гаспадарцы. Сістэма адработак. Дваранскае зсмлсўладанне і рост безсаслоўнай зямельнай уласнасці. Два шляхі развіцця капіталізму ў сельскай гаспадарцы Беларусі. Змяненні ў сацыяльнай структуры сялян. Характарыстыка асноўных сацыяльных груп сялян. Аграрная перанаселенасць.
Асаблівасці развіцця эканомікі. Стан прамысловасці і яе асноўныя галіны. Замаруджаныя тэмпы пераходу да машыннай вытворчасці. Грашовая рэформа С.Ю.Вптэ і яе вынікі на Беларусі. Узнікненне банкаў і развіццё гандлю. Эканамічная характарыстыка гарадоў. Фарміраванне рабочага класу і буржуазіі. Нацыянальны склад буржуазіі і пралстарыяту.
Сялянкі рух пасля адмсны прыгоннаіа права. Паўстанне 1863 г. на Беларусі. Польскі паўсганчаскі рух і імкненні сялян. Роля рэвалюцыйных дэмакратаў і шляхецкіх рэвалюцыянераў ў паўстанні. К.Каліноўскі — кіраўнік рэвалюцыйнадэмакратычнай плыні. "Мужыцкая праўда". Два напрамкі ў кіраўніцтве паўстаннем: "чырвоныя і 'бслыя". Асаблівасці паўстання ва Усходняй і Заходняй Беларусі. Падаўлснне паўстання. Яго вынікі і значэнне.
Формы і дынаміка сялянскага руху і барацьба рабочых у 70—90х гадах. Народніцкі рух: фарміраванне, ідэалогія, сутнасць. Ідэйныя напрамкі народніптва. Адлюстраванне беларускай нацыянальнай ідэі ў ідэалогіі народнікаў. Прапаганда беларускімі народнікамі ідэі нацыянальнага адраджэння. Часопіс Гоман". 1 Іачатак прапаганды марксіэму на Беларусі. Першыя сацыялдэмакратычныя гурткі. Стварэнне Бунда. Палітычныя выступленні рабочых. Народніцкія гурткі як перадумова фарміравання новых аб яднанняў грамадскапалітычных плыняў беларускай арыентацыі.
Асноўныя тэндэнцыі далейшага развіцпя беларускага этнасу. Аб’ектыўныя ўмовы фарміравання беларускай нацьгі. Этнічная тэрыторыя
14 беларусаў і тэрьпарьіяльнаадміністратыўныя ііадзелы другой паловы XIX — пачатку XX ст. Нацыянальны, сацыяльны і рэлігійны склад насельніцгва Бсларусі. Паступовы распад саслоўнай структуры. Роля і мссца беларускай буржуазіі, пралстарыяту і сялянства у нацыянальным руху.
Перадумовы і пачатак бсларускага нацыянальнага адраджэння. Вьггокі духоўнага абуджэння народа. Нацыянальнакультурны рух і яго асаблівасці. Студэнцкія культурнаасветніцкія арганізацыі ў I Іецярбургу, Маскве. Асвета. Развіццё беларускай літаратурнай мовы. Мастацкая літаратура. Выяўленчае мастацтва, архітэктура, тэатр. Этнаграфічныя і гістарычныя даследаванні. Міжнацыянальныя культурныя сувязі.
Грамадскапалітычнае развіццё Беларусі ў пачатку XX ст. Утваранне палітычных партый і арганізацый. Беларуская сацыялістычная грамада: яе ідэалогія, праграма і дзейнасць.
Рэвалюцыя 1905—1907 гт. на Беларусі. Палітычныя выступленні і эканамічная барацьба рабочых. Сялянскі рух. Салдацкія выступленні. Уздым нацыянальнага руху. Тры палітычных лагеры: рэвалюцыйнадэмакратычныя, лібсральныя і ўрадавыя партьгі на Беларусі. Пачатак расійскага парламснтарызму і адносіны да яго палітычных сіл Беларусі. Маніфест 17 кастрычшка і пазіцыі розных класаў і партый. Кастрычнінкая палітычная стачка на Ьеларусі. Снежаньская палітьгчная стачка на Бсларусі. Ход выбараў на Беларусі ў 1 і II Дзяржаўныя думы і іх вынікі. 1 Іаражэнне рэвалюцыі і вяртанне да кансэрватызму. Змены ў тактыцы рэвалюцыйнадэмакратьгчных .буржуазналіберальных і ўрадавых партый. Левы блок. Дзейнасць БСГ. Пазіцыя "Нашай Нівы". Паражэнне рэвалюцьгі. Вынікі трэццечэрвеньскага дзяржаўнага перавароту. 1 алоўныя напрамкі барацьбы за беларускае нацыянальнакультурнае адраджэнне. “Наша Ніва" — цвнтр адраджэнцкага руху. Яе роля ў развіцці нацыянальнай літаратуры, друку, фарміраванні і згуртаванні нацыянальнай інтэлігенцыі. Узмацненне шавінізму ў палітыцы царызму на Беларусі. Афіцыйныя культурнаасветніцкія арганізацыі ( Белорусскос обшсство“ і інш.). Урадавыя арганізацыі ў барацьбе суііраць нацыянальнага адраджэння. Ідэалогія і практыка "западноруснзма".
Сталыпінская палітыка "абнаўлення" дзяржавы і яе вынікі на Беларусі. Сацыяльнаэканамічныя працэсы. Сацыяльная структура нассльніцтва Беларусі. Асаблівасці прамысловага развіцця Беларусі; высокая ўдзельная вага дробнакапіталістычнай і рамеснасаматужнай вытворчасці, пераважнае размяшчэнне прадпрыемстваў фабрычназаводскага і мануфактурнага тыпу ў сельскай мясцовасці, адсутнасць буйных прамысловых цэнтраў. Рост акцыянернага каггіталу і канцэнтрацыя вытворчасці.
Стан сельскай гаспадаркі. Дваранскае і надзельнае сялянскае землеўладаннс як аснова феадальна~прыгонніцкіх перажыткаў і галоўны тормаз прагрэсіўнага развіууя бсларускага грамадства. Вьшікі стальпшккай раформы ў Беларусі. Грамадскае жыццё. Увядзенне земстваў. Трэццечэрвеньская палітычная сістэма і яс асаблівасці на Беларусі. Аслабленне рэвалюпыйных
15 партый. 1912—1914 гг: палітычны застой і сацыяльнае бражэнне. Стан .чканамічнага жыуця. Iіачатак вайны. Ваенныя дзеянні на тэрыторыі Беларусі ў гады псршай сусветнай вайны. Раскол апазшыйнага руху. Беларускі грамадскапалітычны pyx. I актыка ліберальных і сацыялістычных партый у гады вайны.
.Лютаўская рэвалюцыя. Звяржэнне царызму і асаблівасці “двоеўладдзя'' ці 'шматуладдзя на Беларусі. Заходні фронт як важны фактар паскарэння развіцця рэвалюцыі на Беларусі. Расстаноўка палітычных і класавых сіл. Беларускі палітьгчны рух і яго праграма.
Культура Беларусі ў пачатку XX ст. Асвета і навука. Літаратура і мастаціва. Развіццё перыядычнага друку і кнігадрукавання. Якасныя зрухі ў беларускай мастацкай літаратуры. Роля Я.Купалы, Я.Коласа, М.Багдановіча, З.Бядулі, К.Каганца і ініпых ггісьменнікаў і паэтаў у нацыянальнакультурным адраджэнні. Выяўленчае мастацтва. Тэатр.
ТЭМА VII. РЭВАЛЮЦЫЯ 1917 ГОДА.
БЕЛАРУСЬ У ПЕРЫЯД ФАРМІРАВАННЯ НАЦЫЯНАЛЬНАЙ ДЗЯРЖАЎНАСЦІ, СТАНАЎЛЕННЯ НОВАГА УКЛАДУ ЖЫЦЦЯ (САКАВІК 1917—ЧЭРВЕНЬ 1941 ГГ.)
Барацьба за выбар шляхоў грамадскага развіцця. Падыходы розных палітычных партый да вырашэння дэмакратычных, палітычных і сацвіяльных, эканамічных задач на Беларусі, аграрнага і нацыянальнага пытанняў. I Іалітычныя вынікі правалу наступлення рускай арміі на фронце. Узмацненне процістаяння грамадскапалітычных сіл. Чэрвсньскі і ліпеньскі палітычныя крызісы. Ліпеньскі з’езд прадстаўнікоў беларускіх грамадскапалітычных арганізацый. Абранне цэнтральнай рады: праблемы адзінства дзеяння беларускіх палітычных сіл. Барацьба за нацьвшальнатэрытарыяльную аўтаіюмію Беларусі ў мсжах Расійскай дзяржавы.
Працэс бальшэвізацыі Саветаў. Нарастанне рэвалюцыйнага крызысу: узмацненне сацыяльнай напружанасці і нестабільнасці. Дэмакратычныя і нацыянальнадэмакратычныя партьгі ў поіпуку мер па выхаду з крызісу. 1х палітычная эвалюцыя. Заходні фронт у стратэгічных мэтах палітычных партый. Асаблівасці крызісу дэмакратьгі на Беларусі. Узмацнсннс тэндэнцый рэвалюцыйнага экстрэмізму ў тактыцы бальшавікоў. Тактыка ліберальных і дэмакратычных партый. Беларускі нацыянальнавызваленчы рух. Заходні фронт — апора бальшавікоў у барацьбс за ўладу.
КНІГІ ОНЛАЙН
