Айчынная гісторыя
Прыкладная праграма курса для студэнтаў вышэйшых навучальных устаноў
Памер: 13с.
Мінск 1997
Кастрычніцкая рэвалюцыя. Устанаўленне Савецкай улады на Беларусі. Дзейнасдь беларускіх науыянальнадэмакратьнных партый у ходзе ўстанаўлення Савецкай улады на Бсларусі і на Заходнім фронце. Вынікі выбараў на Ўсерасійскі Ўстаноўчы сход на тэрьггорыі Беларусі.
16
Фарміраванне савсцкіх органаў улады на месцах на аснове двупартыйнасці — бальшавікоў і левых эсераў. Фарміраванне СНК Заходнян вобласці і фронту. Усебеларускі з'езд у снежні 1917 г. 1 Іраблема улады і беларускай дзяржаўнасці. Губернскія, павятовыя і валасныя з езды Саветаў і іх рашэнні. Курс балыпавікоў на падаўленне палітычнай апазшыі. Мяцеж польскіх легіянераў.
Сацыяльнаэканамічныя пераўтварэнні. Рабочы кантроль: сутнасць, мэты і паступовас ўвядзенне. Асаблівасці здзяйснення на Беларусі Дэкрэту аб нацыяналізацыі прамысловасці. Утапічнасць уяўлснняу аб шляхах сацыялістычнага будаўнііугва. Меры по вырашэнні аграрнага пытання. Узаемаадносіны новай улады з сялянствам. Першыя крокі па ажыццяўленні "Асноўнага закону аб сацыялізацыі зямлі” на Беларусі.
Наступ нямецкіх войскаў і захоп новых тэрыгорый Беларусі. Усталяванне акупацыйнага рэжыму. 1 Іартызанскі рух. Дзсйнасць Выканкома Усебеларускага зсзду. Абвяшчэнне I і II Устаўных грамат. Рэарганізацыя Выканкама ў Раду БНР. Прыняцце III Устаўной граматы аб незалежнасуі БНР. Барацьба беларускіх грамадскапалітычных сіл за прызнанне БНР як суверэннай, незалежнай дзяржавы. Знешнепалітычныя арыснтацьгі Рады БНР. Распад БСГ і фарміраванне новых нацыянальнадэмакратычных партый. Узаемаадносіны гэтых партый з балыпавікамі. Палітыка бальшавікоў на савецкай тэрьггорыі Беларусі. Леваэсэраўскі мяцеж у Маскве 6 ліпеня 1918 г. і яго уплыў на палярызацыю палітычных сіл на Бсларусі. Складваннс сістэмы "ваеннага камунізму".
Заканчэнне нямецкай акупацыі. Палітычныя перадумовы абвяшчання БССР. Роля нацыянальнага камісарыяту пры Наркамаце па справах нацыянальнасцяў РСФСР (Белнацкам) і Беларускіх секцый РКП(б). 1 з’езд КП(б)Б і яго рашэнні. Маніфсст Часовага рэвалюцыйнага рабочасялянскага ўраду Беларусі аб стварэнні БССР. I з'еэд Саветау БССР і яго раіпэнні. Перпіая Канстытуцыя БССР, юрыдычныя прынцьшы 'класавай дэмакратыі , Стварэнне ЛітоўскаБеларускай ССР (ЛітБел). Значэнне рашэнняў VIII з’езда РКП(б) для ўмацавання партыйнадзяржаўнай дыктатуры ў ЛітоўскаБеларускай ССР. Пазіцыі партыйных і савецкіх органаў у аграрным і нацыянальным пытаннях.
Польская інтэрвенцыя. Ўзброенае супраціўленне беларускага народа. Спробы беларускіх нацыянальнадвмакратычных партый аднавіць на акупаванай тэрыторыі Беларусі ўладу БНР. I Іалітыка польскага ўраду ў дачыненні да БНР. Раскол беларускага грамадскапалітычнага руху. Палітычныя пазіцыі АІ.Луцксвіча і В.Ю.Ластоўскага. Беларускія эсеры як трэцяя сіла" у грамадзянскай вайнс. 1х стаўка на падтрымку працоўнага народу ў рэалізацыі ідэі беларускай дзяржаўнасці. В.Ю.Ластоўскі. Пагадненне паміж бсларускімі эсерамі і камуністамі аб сумеснай барацьбе з польскімі інтэрвентамі. Беларускі паўстанчы камітэт як палітычны цэнтр кансалідацыі грамадска
17 палітычных сіл у барацьбе з польскімі інтэрвснтамі. Бсларуская камуністычная арганізацыя (БКА). У.М.Ігнатоўскі.
Савецкапольская вайна. Ю.Пілсудскі і яго палітыка ў адносінах да адраджэння беларускай дзяржаўнасці. Гактыка савецкага ўраду ў беларускім нацыянальным пытанш. Адааўлсннс Савецкай улады і яе прызнанне беларускімі эсэрамі, Бундам і йшіымі нацыянальнадэмакратычнымі партыямі сацыялістычнай арыентацыі. Дэкларацыя аб абвяшчэнні незалежнай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусь (31 ліпеня 1920 г.). Слуцкае паўстанне. Заключэнне мірнага дагавору з Полыпчай. Падзел Беларусі. II Усебеларускі з езд Савегаў. Умацаванне манаполіі КП(б) на ўладу.
Сацыяльнаэканамічнае развіццё Беларусі ў 20я гады. Новая эканалгічная палітыка. Крызіс палітыкі 'ваеннага камунізму'. Асаблівасці палітычнай абстаноўкі на Беларусі.
Праявы незадаволеннасці сялян, іх патрабаванні поўных правоў на зямлю. Абвасірэнне гаспадарчага крызісу. Пашырэнне межау БССР. Адміністрацыйнатэрытарыяльная рэформа.
нэп у рэспубліцы: новая тактыка, ш новая стратэгія? Супярэчнасць паміж новай эканамічнай палітыкай і канцэпцыяй беставарнага сацыялізму. Дыскусія аб прафсаюзах. Фармаванне нэпманаўскай буржуазіі. Кааперацыя і перашкоды яе развіцця. НЭП у прамысловасці. Аграрная палітыка. Зямельны кодэкс БССР (ліоты 1925 г.) і юрыдычнае замацаваннс свабоднага выбару сялянамі форм землекарыстання. План развіцця сельскай і лясной гаспадаркі БССР на 1925—26 1929—30 гг. Прычыны зрыву рэалізацыі гэтага плану. Вынікі НЭПу. Перадумовы згортвання НЭПу.
Культура Савецкай Бсларусі. Праблсмы адукацыі і ліквідацыі непісьменнасш. Першыя крокі Рады БНР па стварэнні бсларускіх агульнаадукацыйных школ. Настаўніцкія інсгытуты. Курсы беларусазнаўства. Падыход Савецкай улады да школы як 'прылады дыктатуры пралетарыяту'. Адносіны беларускай інтэлігсішыі да Савсцкай улады. Янка Купала і Якуб Колас (заснавальнікі беларускага нацьіянальнага і культурнага адраджэння). М.Шагал, К.Малевіч, Ю.Пэн. Адмстныя рысы масавай грамадскай свядомасці ў 1917—1920 гг.
Грамадскапалітычнае і культурнае жьшцё рэспублікі. Палітыка беларусізацыі 20х гадоў. 1 эндэнцыі да дэмакратызацыі грамадскапалітычнага жыцця ва ўмовах НЭПу. Ажыўленне работы Саветаў. Амністыя членаў палітычнага апазіцыйнага руху. Вяртанне ў БССР эмігрантаў дзеячоў беларускай культуры, Праявы ў грамадскапалітычным жыцці рэспублікі дзвюх тэндэнцый (адміністрацыйнабюракратычнай і нацыянальнадэмакратычнай). Узмацненне манаполіі КП(б)Б на ўладу. Падаўленнс КП(б)Б палітычнай апазіцьгі. Роспуск Бунда, БПСР, ЯКП ("ПаалейЦыён"), эсэраў і мсньшавікоў. Барацьба фракцыі ў рамках КП(б)Б.
18
19
Палітыка беларусізацыі. Развіццё культуры. Праблсмы каранізацыі партыйнага і савецкага апараау': станоучы вопыт, супярэчнасці, памылкі. Здзяйсненне мерапрыемстваў па развіццю беларускай мовы, літаратуры і мастацгва. Барацьба ў КП(б)Б і дзяржауных органах па пытаннях іх здзяйснення. Інстытуг бсларускай літаратуры. У .М.ігнатоўскі, Д.Ф.Жылуновіч, В.І.Пічэта. Літаратурныя аб’яднанні. Ыовыя накірункі ў мастацгвс. В.Галубок, Е.Міровіч, Н.Сакалоўскі, Ю. Гарыч, М.Філіповіч і інш. Узмацненне адміністрацыйнапартыйнага дыктату ў ходзе нацыянальнакультурнага будаўніцгва. Згортванне беларусіэацьп. Палітыка КП(б)Б у адносінах да рэлігіі і царквы.
Удзел БССР у сіварэнні Саюза ССР. Шляхі вырашэння нацыянальнага пытання. Пагаднснні паміж БССР і РСФСР і інппямі рэспублікамі. IV Усебеларускі з’сзд Саветаў і яго рашэнні. Удзел дэлегацыі БССР у заканадаўчым афармленні Саюза ССР. A.1 .Чарвякоў, У .М.ігнатоўскі, АГ.Гетнер, П.Д.Малаковіч, АС.Славінскі, А.І.Хацкевіч, Д.С.Чарнушэвіч : інш. Дагавор аб стварэнні СССР, аб правах саюзных рэспублік. 1 Усебеларускі з’езд Саветаў. Канстьпуцыя БСС Р 1927 г.
Беларускае замежжа. Цэнтры беларускай эміграцьв. Палітычныя погляды бсларускіх эмігрантаў і палітычная барацьба ў эміграпыі. Рашэнне канферэнцьп прадстаўнікоў ураду і Рады БНР аб яе самароспуску і прызнанні БССР нацыянальнай дзяржавай беларускага народа (Берлін, кастрычнік 1925 г.). Рух эа вяртаннс на Бсларусь.
Курс на індустрыялізацьйо. Барацьба за выбар шляхоў. Асаблівасці індустрыялізацыі. Першы пяцігадовы план развіцця народнай гаспадаркі БССР. Прамысловае будаўнійтва. Выкарыстанне экстэнсіўных метадаў гаспадарання. Друтая пяцігодка і яе вынікі. Індустрыялізацыя ў гады трэцян пяцігодкі. Адзяржаўліванне прамысловасці і адсутнасць развітых рыначных адносінаў. Сацыяльнаэканамічны тупік. Сталінская мабілізацыйная эканоміка.
Ідэалагічная падрыхтоўка калектывізацьгі на Беларусі. Сталінскі варыянт калектывізапыі сялянскай гаспадаркі. Наступ на вёску (забарона гандлю хлебам, адмова ад палітыкі рассялення і інш.). Разгром прыхільнікаў М.І.Бухарьша ў БССР. Д.Ф.Прышчэпаў. Формы сялянскага супраціўлсння. Сталінскія лозунгі "суцэльнай калектывізацьгі і ліквідацыі кулацгва як класа . "Год вялікага пералому (1929). 1930 г.: новы наступ на вёску. Завяршэнне калектывізацыі і трагедыя рассяляньвання і насаджвння метадаў прымусу ў вёсцы. Вынікі калектывізацыі. Адчужэннс сялян ад сродкаў вытворчас^.
Адміністратыўнабюракратычнае кіраўніцтва гаспадаркай. Канцэнтрацыя заканадаўчай, выканаўчай і судавай улады ў дзяржаўнапартыйным апараце. Сталінскія чысткі дзяржаўных установаў. Аднаўленне складу Саветаў, партыйных і грамадскіх арганізацый працоўных. Канстытуцыя Беларускай ССР 1937 г. Палітычныя працэсы. Масавыя рэпрэсіі як інструмент таталітарнага рэжыму.
Справа так званага 'Саюза вызвалення Бсларусі'' (СВБ). 1 Іадаўленне нацыянальнай інтэлігенцыі. Зрыў беларусізайыі. Палітыка ўраду рэспублікі ў сферы культуры. Рэформа буларускага правапісу. Вышэйшая школа: арыентацыя на спецнабор з сялянскага і рабочага асяроддзя. Рэарганізацыя інстытута беларускай культуры ў Беларускую Акадэмію навук. Асноўныя напрамкі развіцця навукі ў рэспубліцы. Укаранснне дагматызму ў грамадскіх навуках. Рэпрэсіўныя мсры супраць псрашага прэзідэнта БАН У.М.Ігнатоўскага.
1 Іерабудовы па сталінскаму шаблону літаратурнамастапкіх арганізацый у рэспубліцы. 1 Іершы з’езд пісьменнікаў БССР. Абвяшчэнне сацыялістычнага рэалізму адзіным мастацкім метадам. Яго негатыўныя наступствы ў мастацкай літаратуры. Творчасць Янкі Купалы, Якуба Коласа, З.Бядулі, Ц.І артнага, М.Гарэцкага, М.Лынькова, К.Чорнага і інш. 1 эатральнае і музычнае мастаіггва. Кінематограф. Культурнаасветніцкая праца. Беларуская народная творчасць.
Фенамен канца 30х гадоў: ацэнка культурнай рэвалюцыі. Усталяванне ідэялагічнай артадоксіі.
ТЭМА VIII. ЗАХОДНЯЯ БЕЛАРУСЬ У СКЛАДЗЕ ПОЛЬСКАЙ ДЗЯРЖАВЫ.
НАЦЫЯНАЛЬНАВЫЗВАЛЕНЧЫ РУХ
Рыжскі мірны дагавор за ўключэнне заходнебеларускіх зямель у склад польскай дзяржавы. Сацьіяльнаэканамічнае і палітычнае становішча Заходнян Бсларусі. Палітыка польскага ўраду на тэрыторьгі Заходняй Беларусі. Стан прамысловасці і сельскай гаспадаркі. Асадніцтва. Становішча працоўных мас. Расклад палітычных сіл. Беларускія нацыянальныя партыі і арганізацыі. Беларускі нацыянальны камітэт. А.І.Луцкевіч. Стварэнне Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі (КПЗБ). Партызанскі рух. Беларуская рэвалюцыйная арганізацыя (БРА). Утварэнне Беларускай сялянскарабочай грамады (БСРГ) і барап,ьба за вызваленне Заходняй Беларусі. Разгром БСРГ. Выбары ў Сейм. Стварэнне пасольскага клубу "Змаганне". Б.А.Тарашкевіч. Таварыства беларускай школы (ТБШ). Рэвалюцыйны і нацыянальнавызваленчы рух у канцы 20х і 30я гады. Г Іраблема стварэння адзінага антыфашысцкага народнага фронту за мір і дэмакратыю. I рагедыя рэвалюцыйнага і нацыянальнавызваленчага руху ў Заходняй Беларусі. Рэпрэсіўныя меры сталінскага кіраўніцтва. Роспуск КПЗБ.
КНІГІ ОНЛАЙН
