Цацачная крама
Леанід Дранько-Майсюк
Выдавец: Медысонт
Памер: 128с.
Мінск 2008
I на лаўцы, і пад лаўкай, 3 будкі, а ці будкі ўзбоч — Дзень і ноч люблю я гаўкаць, Горла дзерці — дзень і ноч!
У сабак жыццё — турма, Самае цяжкое.
Кожны знае: горш няма За жыццё такое.
Каб не адурнець зусім, Дадзена мне баўка
I на сметніку пустым He маўчаць, а гаўкаць.
I на лаўцы, і пад лаўкай, 3 будкі, а ці будкі ўзбоч — Дзень і ноч люблю я гаўкаць, Горла дзерці — дзень і ноч!
Леанід ДранькоМайсюк
/
29
Чыстая праўда: дурны сабака і на гаспадара брэша!
Мой на гаспадара не брэша, бо ён, як вы самі чулі, не дурны, а проста злы.
Як той казаў, любіш мяне, любі і майго сабаку, таму доўга вас упрошваць не буду.
Майго вы і без упрошванняў набудзеце, бо ён усё ж Сабака.
Сабаку рэклама не патрэбна!
Рэклама патрэбна Казлу, асабліва, калі ён няшчасны.
Скажу для яснасці: ёсць гіроста казлы, а ёсць казлы няшчасныя!
Проста казлы — агідныя істоты, а казлы няшчасныя — амаль як людзі.
Іх трэба шкадаваць.
30
цацачная крама
I мой Казёл няшчасны, i яго трэба шкадаваць — тобок, яго трэба купіць!
Купіць майго Казла — клопат прыемны, гэта ж не казлы, выбачайце, драць...
Леанід ДранькоМайсюк
/
31
Песенька няшчаснага Казла
Я не быў Казлом адвеку, Быў я светлы, як анёл, А сустрэўся чалавеку I пачуў, што я — Казёл!
Што Казёл я і не болей, Што такі цярплю я здзек, Што ў мяне такая доля — Вінаваты чалавек!
Каб з дабром — яно б нічога, Але ўсё часцей са злом Ад малога да старога Усе завуць мяне Казлом.
Што Казёл я і не болей, Што такі цярплю я здзек,
32
/
цацачная крама
Што ў мяне такая доля — Вінаваты чалавек!
3 агарода выганяюць
I навязваюць на кол;
Да стала не дапускаюць, I таму скачу на стол!
Што Казёл я і не болей, Што такі цярплю я здзек, Што ў мяне такая доля — Вінаваты чалавек!
J^ J J
Леанід ДранькоМайсюк
/
33
Майго Казла трэба супакоіць...
О, супакаенне — самая першая лекарская справа!
Супакойваючы, можна й самому супакоіцца.
Часам так здараецца, што спакой больш патрэбен не таму, каго супакойваюць, а таму, хто супакойвае.
Тактак, вельмі часта так бывае, што спакой больш патрэбен не хвораму, а лекару.
Дык вось, хочаце супакоіцца — купіце Казла!
Я вельмі ўсцешуся, калі разам з няшчасным Казлом вы возьмеце ў мяне і задаволенага Пеўня.
Певень мой сапраўды задаволены.
Задаволены ўсім, бо мае багата курэй і мала мазгоў...
34
цацачная крама
Леанід ДранькоМайсюк
/
35
Песенька задаволенага Пеўня
Я без клопату жыву
I грызні сабачай;
Нагінаю галаву, Як зярнятка ўбачу.
Грэбень мой, як спелы мак;
На хвасце — узоры...
Я тапчу курэй усмак
I не знаю зморы.
Мудрасць простая мая: Будуць куры — буду й я!
Я — гулякахарашун, Ці з бядой мне знацца?! А як з’явіцца каршун, Можна і схавацца.
У куратніку я — цар, Чорта не баюся, А як зойдзе гаспадар — Да курэй тулюся.
Мудрасць простая мая: Будуць куры — буду й я!
Курак маладых стае, I валлё найсыта...
Толькі той, хто лынды б’е, Першы ля карыта.
I хоць, ведама, мазгоў Вельмі мала маю,
А жывецца — будзь здароў! — Словам, ані дбаю...
Мудрасць простая мая: Будуць куры — буду й я!
Леанід ДранькоМайсюк / 37
Гэта добра, вельмі добра, калі ў сваім куратніку ты — цар!
Некаму ж і ў куратніку трэба.
На ўсіх жа Белавежскае пушчы не хопіць.
Пра Белавежжу згадаў я невыпадкова.
Ёсць у мяне Зубр, а зубр (кожнае дзіця ведае!) — гаспадар Белавежжы, a то і ўсёй Беларусі!
Для Беларусі зубр, піто для Афрыкі леў...
Песенька незалежнага Зубра
Дзе іду,— там і дарога... У забранай старане He чапаю я нікога, He чапайце й вы мяне.
He падлазьце мне пад рогі I не сноўдайце наўкол,— Я ж вам не баран убогі! Я ж вам не рахманы вол!
Як лячу,— гудзе прастора; Стану,— водгулле пяе...
3 капытоў не валіць змора, Я адужваю яе.
He цвяліце, не завіце
На духмяны свой папас; Без мяне жылі... й жывіце, Пражыву і я без вас.
Леанід Д ран ькоМайсю к
/
39
Можна доўга зайздросціць зубрынай моцы і свабодзе: зубра ў аглоблі не запражэш!
А вось каня можна.
На тое ён і конь — як заўсёды, рахманы і цярплівы; як заўсёды, пакорлівы і цягавіты.
Праўда, маюцца коні і натурыстыя, якія ў хамут б’юць.
Аднак жа хвацкая пуга і натурыстага хутка супакойвае, становіць у аглоблі.
Зрэшты, гэта не ганьба — быць у аглоблях.
Ганьба, калі цябе ставіць у аглоблі не гаспадар, а злодзей...
40
цацачная к р а м a
Песенька рахманага Каня
Я — рахманы і цярплівы, Бо жыву на Беларусі;
Я аднолькава шчаслівы
I на ворыве, і ў лузе.
I вязу я, і ару я,
I цягну, і валаку;
Нібы чорны вол, працую, Капытамі пыл таўку.
У санях, вазках, калёсах
Я пад пугаю заўжды;
У аглоблях і атосах
He спыняю век хады!
Так у хамуце і мыле Прамінецца жытка ўся... Даць бы сена не забылі; He забылі б даць аўса.
Л е а н і д ДранькоМайсюк / 41
Памятаеце прымаўку: быў конь, ды з’ездзіўся?!
Гэта не пра майго Каня.
Мой ніколі не з’ездіцца, бо нікуды не рвецца.
Калі ж і вы хочаце не з’ездіцца, дык таксама ж нікуды не рвіцеся.
Тупайце сабе паціху, памалу варушыце пятамі, і за гэта будзе вам і сена, будзе і авёс...
Тупаць паціху — тобок, не вылазіць са скуры, не выстаўляцца, не выхваляцца, не дамагацца, не патрабаваць і заўсёды трымацца сярэдзіны; быць добранькім, згаворлівым, падатлівым, лагодным, патульным, прыемным, добразычлівым, паблажлівым, спагадлівым і хутка прыстасоўвацца да іншых.
42
цацачная крама
Памалу варушыць пятамі — гэта значыць, быць памяркоўным...
Падыму гаворку вышэй: Беларусь абавязкова ўваскрэсне (застанецца Беларуссю!), дзякуючы менавіта сваёй памяркоўнасці.
Памяркоўнасць — гэта беларуская форма хрысціянства!
Гэта нацыянальнавыратоўны стыль паводзін, згодна якога ў ДавыдГарадку пяюць:
I папа люблю,
I ксяндза люблю,
I рабіну, як папросіць, Рыбкі налаўлю.
О, памяркоўнасць — наш ратунак і, магчыма, не дай Божа, тіаша...
Што?!.
Пра гэта найлепш ведае мой Мядзведзь...
Леанід ДранькоМайсюк / 43
Песенька памяркоўнага Мядзведзя
Памяркоўны я Мядзведзь, Разам з Беларуссю Лапу (каб не спруцянець!) Я смакчу зіму ўсю. А як Бог дае вясну, Гэтаксама ж разам Прачынаюся ад сну Я з усім Калгасам.
Я люблю сваю выгоду — Елкі, хвоі і дубы, Але ўсё ж за лыжку мёду Я прадамся ў цырк любы.
Што тут надта выдурняцца, Як у лапы запячэ, Гэткім зоймешся цыркацтвам, Аб якім не сніў яшчэ!
44
цацачная крама
Выкінеш такія штукі,
Танец вычаўпеш такі, — Ажно здзівяцца I разумныя дзядзькі.
Я люблю сваю выгоду — Елкі, хвоі і дубы, Але ўсё ж за лыжку мёду
Я прадамся ў цырк любы.
Цяжка мне з жыццём такім Тут, на Беларусі, Але розумам сваім Жыць я не бяруся.
Хто мне вушка пашкрабе (Чэсны ці нячэсны!) — Я й аддам яму... сябе I бярлог свой цесны.
Я люблю сваю выгоду — Елкі, хвоі і дубы, Але ўсё ж за лыжку мёду Я прадамся ў цырк любы
Леанід ДранькоМайсюк / 45
У бочцы мёду можна ўтапіцца, а за лыжку мёду — прадацца.
Як той казаў, дзе мёд, там і мядзведзь.
А мы скажам, дзе Мядзведзь, там і Мядзведзікі!
Варта й Мядзведзікаў паслухаць.
Іх у мяне два, даволі пацешныя істоты...
Так і хочацца іх купіць!
46
ц а Ц а ч н а я к р а м a
Леанід ДранькоМайсюк
Песенька двух Мядзведзікаў
Два Мядзведзікі спаць захацелі, Пачалі рыхтавацца да сну — Пад сасной першы выбраў пасцелю, А другі дык палез на сасну.
Ойёйёй, пад страхою начною Першы спіць, а другі не засне!
Айяйяй, трэба спаць пад сасною, Бо ніяк не заснеш на сасне.
Першы сніў пад сасною маліну, Бо разумным Мядзведзікам быў, А другі, абхапіўшы галіну, Спаць не спаў і нічога не сніў.
48
цаца чн а я. кр а мa
Ойёйёй, пад страхою начною Першы спіць, а другі не засне! Айяйяй, трэба спаць пад сасною, Бо ніяк не заснеш на сасне.
I каб сон пра маліну прысніўся,
I каб хто не спалохаў яго, Неразумны Мядзведзік спусціўся Да разумнага сябра свайго.
Ойёйёй, пад страхою начною Першы спіць, а другі не засне!
Айяйяй, трэба спаць пад сасною, Бо ніяк не заснеш на сасне.
Ад маліны і ад мёду ажно соладка ў роце.
Мядзведзікі — тыя ж дзеці! — любяць салодкае.
А вось Барана каля мёду не ўбачыш.
Увогуле Баран не прадае сябе — ні за бочку, ні за лыжку.
Чаму?
Ну, вядома, чаму — бо дурны...
50
ц, a u, а ч н а я к р а м a
Леанід ДранькоМайсюк / 51
Песенька дурнога Барана
Што дурныя бараны — Гэта кожны знае.
Я ж Баран — зусім дурны, Галава пустая.
Я дурнейшы (і нашмат!) Барана за тога, Байку напісаў Кандрат Шчыра пра якога...
Жытка горкая мая!
Па ўсім свеце пройдзеш, А дурнейшага, чым я, Барана не знойдзеш...
Як пракляты, працаваў У калгасным раю Ды нічога не прыдбаў, Толькі рогі маю!
Мне пакінуты падман, А не розум ясны, Бо не проста я Баран, А Баран — калгасны.
Леанід ДранькоМайсюк
/
53
Тактак, спадарове, гэты Баран нашмат дурнейшы за таго дыпламаванага барана, пра якога Кандрат Крапіва склаў сваю геніяльную байку.
Аднак жа такая поўная дурасць, такая глыбокая дурнота — гэта, паверце мне, таксама розум.
Розум наадварот!
Здараецца такое, як і ўсё астатняе, ад жыцця...
Таму не бойцеся!
Купляйце майго дурнога Барана, чытайце байку пра дыпламаванага барана і гуляйцеся ў розум наадварот.
Неблагі, скажу я вам, занятак...
Баран мой, як вы заўважылі, даволі сумная істота, а вось Асёл — цалкам жыццярадасная жывёліна...
54
цацачная крама
Леанід ДранькоМайсюк / 55
Песенька жыццярадаснага Асла
Я — Асёл і жыць гатоў
У любым саюзе;
Я вітаю ўсіх аслоў
Роднай Беларусі!
I хоць розум наш малы, I дурныя самі — Заставаймася, аслы, Мы заўжды асламі!
Бо ў аслінай чарадзе, Дзе і чорны — рыжы, Толькі ў ёй і больш нідзе Здольныя мы выжыць!
I з братамі за мяжой, Што аслы таксама,
56
цацачная крама
Будзем жыць адной душой I адной праграмай...
Узаб’емся на пачын Якаснай будоўлі I збудуйма хлеў адзін Для сваёй гадоўлі,—
Каб саюз наш расквітнеў Моцны і асліны...
Як адзіны будзе хлеў, Будзе й гной адзіны!
«Ўсё саюзы ў беларусаў...» — прароча ўздыхаў колісь Янка Купала.
А я вам свой план выкладу: не кліч асла да стала, бо наробіць абычаго і наязыкуе таксама абычаго!
Аднак жа майго клікаць можна, бо мой асёл далікатны.
Ён толькі аб радасным языкуе, а радаснае простым людзям падабаецца.
А от Заяц на радасць аніяк не ўзаб’ецца, бо вельмі ж палахлівы...
Вядома, сёння вы набудзеце ў мяне Асла.
Аднак жа і пра Зайца не забудзьце!
Адшкадуйце й на яго свае зайчыкі!