Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Бнограмы нсследователей включают в себя короткне бнографнческне сведення об образованнн. трудовой деятельностн. участнн в обіцественной жнзнн, ннформацню о направленнях краеведческой деятельностн, нх главных достнженнях.
Научная новнзна полученных выводов заключается в том, что впервые создан справочннк, посвяшенный нсследователям Внтебшнны, собраны сведення об нхжнзненном путн, научной деятельностн. Аналнзнруется вклад краеведовлюбнтелей в развнтне местной н белорусской культуры. Впервые обрашено вннманне на регнональный аспект нсследованмй столнчных н регмональных ученых. Прнводнтся бнблнографня краеведов.
Знакомство с бнографнямн лнц, которые являлнсь непосредственнымн участннкамн важнейшнх событнй в нсторнн н культуре Беларусн второй половнны XX начала XXI в„ позволяет осознать глубннные прнчнны этпх событнй, нсторнческнй фон, на котором онн пронсходнлм, понять роль лнчностн в местной нсторнн. Представленные матерналы могут быть полезны краеведам, сотрудннкам архнвов, музеев. бнблнотек, учнтелям, студентам, учаіцнмся, всем, кто ннтересуется нсторней н культурой Внтебшнны, Беларусн. Справочннк может быть нспользован прн подготовке обобіцаюіцнх работ н учебной лнтературы, создання лекцнонных курсов по нсторнн Беларусн, спецкурсов по нсторпн регнона. Собранная бнблнографня является ценным нсточннком для дальнейшей разработкн регнональной н локальной нсторнн.
368
Resume
Mikalai V. Pivavar
«PERSONS, WHO STUDIED HISTORY AND CULTURE OF VITEBSK REGION IN 2nd HALF OF XX THE BEGINNING
OF XXI CENTURY»
Key words: countrylore, countrylore men, study of local lore, museums, protection of monuments, amateurs of the local lore, ideology, Vitebsk region, archivists, Polish scientists, civic organizations, «Uzgor’e», «Vytoki», «Poviaz», Vitebsk’regional department of Belarus countrylore society, «Braslau countrylore society of O. Hedeman», «Nash kraj», local massmedia.
Object of research: process of development of historical local lore of Vitebsk region in 2nd half of XX the beginning of XXI century. Persons, who studied history and culture of Vitebsk region (Eastern and Central parts) in XVI — 1st half of XX century. Subject of research: persons who make investigations of history and culture of Vitebsk region'
This book dedicate to persons, who investigate Vitebsk’ region of Belarus in 2nd half of XX the beginning of XXI century. Persons, who studied history and culture of Vitebsk region (Eastern and Central parts) in XVI 1st half of XX century.
The main goal of publication is to acquaint wide circles of people with information about wellknown and almost unknown researches, who studied history and culture of Vitebsk region. Reference book contain information about professional scientists, teachers, clergymen, literary men, students, official men, amateurs and s.n.
Tire scientific novelty. First analyzed and put into circulation unexplored before archival materials, which connected with deep circle of problems of development civic and school directions in local lore studies of Belarus in 2nd half of XX the beginning of XXI century. Persons, who studied history and culture of Vitebsk region (Eastern and Central parts) in XVI 1st half of XX century. Analyzed the submit of local investigators in development regional history and culture as first took attention on regional aspect of academicals and regional researchers. In times of investigations there were taken more then 400 interviews. Book illustrated with 330 portraits and pictures.
Handbook includes more then 570 brief biographically articles, which are written by one principle and arranged in alphabet order. After every personnel there are list of publications and list of used literature, sources. The author tried to put as much more materials about little known researches. The only information which connected with studies of Vitebsk region was putted about activity of wellknown investigators. Biograms includes: short biographical materials, education, work, civic activity, the main interests in studying of Vitebsk region, the most important results.
Biographies of local researches helps better to understand historical background of events in history and culture in 1950 the beg. of XXI century, the deep reasons of processes the role of the man in history. The materials could be useful for researches, who study history of Belarus, post soviet countries, specialists of archives, libraries, universities, teachers, students and for persons, who interested in history of Belarus and Vitebsk region.
369
Krytkie streszczenie
Mikalaj W. Piwawar
«KRAJEZNAWCY WITEBSZCZYZNY. BADACZE HISTORII I
KULTURY WITEBSZCZYNY 2. POtOWY XX POCZ. XXI WW.»
Ksi^zkajest kontynuacj^poradnika«Badacze PolockoWitebskich ziem zadawnych czasow», wydanego M. Piwawarem w 2006 r. Ona powstala w wyniku prawie dzisi?cioletniej pracy w panstwowych archiwach i resortach oraz ksi?gozbiorach Bialorusi, Polski i Rosji, setek wywiadow i sondazy. Ksiqzka zawiera informacj? dotycz^c^ ponad 570 osob: krajeznawcowamatorow, pracownikow muzeow, archiwow, bibliotekarzy, dziennikarzy, nauczycieli, wykladowcow uczelnianych, naukowcow oraz wspolpracownikow instytucji panstwowych lub organizacji niekomercyjnych, ktore badaj^ lub badaly historic i kultur? Witebszczyzny.
Nowum wydania polega na tym, ze ta ksi^zka zawiera najdokladniejsz^ list? badaczy Witebszczyzny oraz dane dotycz^ce ich zycia i pracy naukowej. Analizie podlega rowniez dzialalnosc zwyklych ludzi, z reguly nie badaczy, oraz ich rola w rozwoju kultury lokalnej. Po raz pierwszy zwraca si? uwaga na aspekt lokalny w badaniach tych naukowcow. Zyciorysy autorow zawieraj^krotk^biografi?, informacj?, dotycz^c^zainteresowaii naukowych, glowne osiqgni?cia. Takze jest przedstawiona bibliografia krajeznawcow i literatura o nich — ksi^zki, artykuly w wydaniach naukowych, prasie republikahskiej i lokalnej. Jako ilustracji wykorzystano zdj?cia badaczy i ich prac (ponad 350 zdj?c).
Ksi^zka mi?dzy innymi odkrywa rol? kultury polskiej w badaniach Witebszczyzny 2 polowy XX XXI ww. Jest szczegolnie korzystna rzetelnie dobranymi bibliografiami, ktore s^prawdziw^ «skarbnic^» informacji, dotycz^cej historii lokalnej czasow mi?dzywojennych, walki zbrojnej z nacystami i bolszewikami, historii pobutowej mieszkancow tych miejscowosci, chroniki represji 19391949 rr. na bylych kresach (Braslaw, Miory, Szarkawszczyzna, Postawy, Gl?bokie, Dokszycy) oraz obecnosci w tym regionie Polakow w drugiej potowie XX XXI ww.
370
АНКЕТА «КРАЯЗНАЎЦЫ ВІЦЕБШЧЫНЫ»
1. Прозвішча, імя, імя па бацьку.
2. Час (год, месяц, дзень) і месца нараджэння (па тагачасным і сённяшнім адміністрацыйнатэрытарыяльным дзяленні).
3. Ганаровыя і навуковыя званні і ступені, узнагароды. прэміі (пазначыць гады прысваення, атрымання).
4. Адукацыя (поўная назва навучальнай установы, БШ, СШ, факультэт і год заканчэння).
5. Працоўная дзейнасць (указаць месцы працы, пасады, гады).
6. Калі і дзе (пад уплывам каго ці чаго) распачалі краязнаўчую дзейнасць.
7. Каго лічыце сваім настаўнікам у краязнаўстве (калі такі ёсць).
8. Асноўныя кірункі і канкрэтныя тэмы краязнаўчых росшукаў.
9. Удзел у стварэнні музеяў, выстаў, калекцый.
10. Удзел у краязнаўчых навуковых канферэнцыях, экспедыцыях (назвы і гады ўдзелу).
11.3 якімі ўстановамі і грамадскімі арганізацыямі падтрымліваеце кантакты.
12. Вашы друкаваныя краязнаўчыя працы (пазначыць псеўданімы), можнаасобным спісам, пажадана дакладнае бібліяграфічнае апісанне:
а) кнігі;
б) артыкулы ў часопісах. бюлетэнях і інш.;
в) артыкулы ў газетах, у т. л. мясцовых і малатыражных (калі артыкулаў шмат, пажадана скласці асобны спіс).
13. Рэцэнзіі на Вашы публікацыі і іншая літаратура пра Вашу краязнаўчую дзейнасць.
14. Ненадрукаваныя працы (назва, памер у старонках, дзе знаходзіцца).
15. У якія бібліятэкі, архівы, музеі перадавалі свас рукапісы і калекцыі.
16. Хатні адрас, тэлефон.
17. Іншыя звесткі, якія Вы лічыце неабходным паведаміць (найболынае, на Вашу думку, дасягненне).
18. Каго з вядомых Вам краязнаўцаў Віцебшчыны Вы лічыце мэтазгодным уключыць у такі спіс.
(дата) (подпіс)
Калі магчыма, дашліце фотаздымак.
371
ЗМЕСТ
Прадмова................................................................................3
Краязнаўцы Віцебшчыны 2й паловы XX пачатку XXI ст. ..................................7
Што такое краязнаўства?.................................................................345
Хто такі краязнаўца. Тыпалогія даследчыкаў (краязнаўцаў) ...............................347
Перыядызацыя і характарыстыка краязнаўства Віцебшчыны другой паловы XX пачатку XXI ст................................................347
Карта Віцебскай вобласці................................................................350
Геаграфічны паказальнік.................................................................351
Спіс скарачэнняў назваў друкаваных крыніц...............................................363
Фота ...................................................................................364
Спіс скарачэнняў назваў устаноў I арганізацый ..........................................365
Рэзюме..................................................................................367
Резюме..................................................................................368
Resume..................................................................................369
Krytkie streszczenie....................................................................370
Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны»..........................................................367
Даведачнае выданне
Півавар Мікалай Васільевіч
КРАЯЗНАЎЦЫ ВІЦЕБШЧЫІІЫ ДРУГОЙ ПАЛОВЫ XX ПАЧАТКУ XXI СТ.
Біябібліяграфічны даведнік
Адказны за выпуск Генадзь Вінярскі Рэдактар Валянціна Андрэева Камп’ютарны набор, апрацоўка фотаздымкаў Мікалая Півавара Вёрстка Ларысы Ваўчок
Карэктар Валянціна Андрэева
Падпісанададруку 6.12.2010 г. Фармат 70x108 Vl6Друк на рызографе. Папера афсетная. Гарнітура Times.
Ул.выд. 43,4 арк. Ум. друк. 32,55 арк.