На ўсходняй мяжы Вялікага Княства Літоўскага (сярэдзіна XIV ― першая палова XVI ст.)
Віктар Цемушаў
Выдавец: Інбелкульт
Памер: 464с.
Мінск 2014
кн. 46, 56
Тросценскія, кн. 56, 353
Трубяцкі Іван Юр’евіч, кн. 106, 150, 151, 190, 191, 371
Турчыновіч Іосіф, гісторык 20
Турэня Абаленскі Барыс Міхайлавіч, кн. 205
Тышкевіч Каленік (Каляніцкі)
Васільевіч, гомейскі стараста 228, 304
У
Угліцкі Андрэй Васільевіч гл. Мажайскі Андрэй Васільевіч
Угрым, каралеўскі пад’ячы 297
Удатны Мсціслаў Мсціславіч, таропецкі кн. 68
Узбек, хан 70
Уладзімір Дзмітрыевіч, пронскі кн. 49
Уладзімір Святаславіч, кіеўскі кн. 236
Уладзіслаў IY кароль польскі і в. кн. літоўскі 260
УлуМухамед, татарскі хан 143
Ульяна, жонка кн. Альгерда 37, 84
Унучковічы, браты 260
Ф
Фабр Іаан, перакладчык 392
Фамінская дынастыя (Фамінскі род) гл.
Фамінскія, кн.
Фамінскі Васілій, кн. 96
Фамінскі Раман (Казлоўскі Раман
Іванавіч), кн. 65, 95, 96, 198, 217
Фамінскі Фёдар, кн. 96, 98, 100
Фамінскія, кн. 92, 94, 96, 98, 100, 101
Фашч Ян, гомейскі баярын 310
Фашч Ян, паручнік 309
Феагност, мітрапаліт 70
Фёдар, кіеўскі кн. 70
Фёдар Карыятавіч, кн. 236, 237
Фёдар Святаславіч, смаленскі кн. 44, 45, 65, 95, 96, 217
Фёдар Фёдаравіч, брат разанскага кн.
Івана Фёдаравіча 217
Фёдараў Барыс, маскоўскі баярскі сын
191
Фёдараў Васіль, мезецкі кн. 189
Філарэт (Гумілеўскі), царкоўны гісторык 223,259, 263
Філафей, канстанцінопальскі патрыярх 47, 93, 127, 350
Фнлнпповы детн 139
Фралоў I. К., археолаг 361
462
Віктар Цемушаў
X
Хадкевіч Аляксандр 105
Хадкевіч (Хаткевіч) Алёшка, сын I.
Хадкевіча 200
Хадкевіч Іван (Ян), пан 91, 98, 106, 117, 118, 179, 200, 205
Халеевіч, землеўласнік 260
Халецкі Андрэй, землеўласнік 271, 305, 309
Халецкі Астафей, дваранін 304
Халецкі Васілій, землеўласнік 271, 305, 309
Халецкі Дзмітрый, землеўласнік 305
Халецкі Іосіф, дваранін 304
Халецкі Міхаіл Міхайлавіч, оўруцкі намеснік 304
Халецкі Міхайла, рэчыцкі намеснік 271
Халецкі Юрый Багданавіч 305
Халецкі Ян, землеўласнік 305
Халецкія, род 239, 304, 305, 310, 313
Халмагораў Васіль, гісторык 113
Халмагораў Гаўрыла, гісторык 113
Хамаровіч Іван, баярын 229
Хаміраў Нячай, баярын 241
Харашкевіч Ганна, гісторык 18, 60, 245, 367
Харковіч Ісай, землеўласнік 312
Харужанка Алег, гісторык 36, 43, 46, 53, 56
Хацэтаўскі, маскоўскі ваявода 149, 193
Хацэтаўскія, кн. 193, 342, 343
Хлапенскі Аляксандр, кн. 65
Холмскі Данііл Дзмітрыевіч, кн. 194
Холмскія, кн. 121
Хоман Іаган Баптыст, картограф
382—384
Хоўрын Дзмітрый Уладзіміравіч, маскоўскі баярын 138
Хршчановіч (Храшчонавіч) Ян, гомейскі дзяржаўца 303, 304
Хрыпун Рапалоўскі (Абаленскі) Фёдар Сямёнавіч, маскоўскі ваявода 206
Хурсавіч Яўлашка, уладальнік с. Прэсна 239
ц
ЦеляпеньАбаленскі Фёдар Васільевіч, кн. 151, 200, 202, 272
Цемушаў Віктар, гісторык 7—10, 166
Церашковіч Лука, менскі мешчанін 268
Цешка Цімох, баярын 264
ЦімурКутлуг, ардынскі «цар» 73
Ціхаміраў, Міхаіл, гісторык 34, 110, 111,
236,366
Цішкевіч Каленіцкі Васільевіч, гомейскі стараста 229
Ч
Чалішчаў, маскоўскі баярын 191, 195
Чарапнін Леў, гісторык 37, 39, 76
Чарнігаўскі Міхаіл Усеваладавіч, кн. 341,
346, 349, 351, 352
Чарніцкі, капітан 265
Чыж Васілій, літоўскі пасол 272, 279, 288
Ш
Шаламанава Ніна, гісторык 19, 27, 218, 221, 226, 228, 251, 259, 260, 262, 270, 271, 317, 324, 325, 330, 394
Шалуха Андрэй Багданавіч, крычаўскі стараста 331
Шамяка Дзмітрый Юр’евіч, кн. 66,74,143,238
Шамячыч Васілій Іванавіч, северскі кн.
27, 52, 139, 155, 195, 245—248, 292
Шамячыч Іван Дзмітрыевіч, кн. 104, 339
Шамячыч Сямён Іванавіч, кн. 210
Шміт Якаб Фрыдрых, географ і картограф 386
Штыбор, маскоўскі пасол 173
Шуба Акінф Фёдаравіч, серпухаўскі ваявода 38
Шуберт Фёдар, картограф 97
Шуйскі Васілій Фёдаравіч, кн. 207
Шчанецеў Міхаіл Даніілавіч, маскоўскі ваявода 206
Наўсходняй мяжы Вялікага Княства Літоўскага
463
Шчаня Данііл (Даніла) Васільевіч, маскоўскі ваявода 23, 107, 180, 206
Шчытаў Ян, кіеўскі дзяржаўца 247
Шчэпель Іван, чалавек кн. Варатынскіх 191
ШчэпінАбаленскі (ШчэпінРастоўскі) Дзмітрый Дзмітрыевіч, гомейскі ваявода 248, 290, 291
Шэкаў Аляксандр, гісторык 165, 341, 351—356, 364
Ю
Юкавіч (Саковіч) Андрэй, бацька пана Багдана Андрэевіча 237
Юрша Іванавіч, ураднік 142
Юрый Барысавіч, баярын, продак Навасільцавых 110
Юрый Данілавіч, маскоўскі і наўгародскі кн. 68
Юрый Дзмітрыевіч, галіцкі кн. 131
Юрый Іванавіч, сын Івана III 205
Юрый Міхайлавіч, карачаўскі кн. 133
Юрый Рамейкавіч (Раманавіч), кн. 65, 95, 96, 217
Юрый Святаславіч, смаленскі кн. 60, 367
Юрый Уладзіміравіч Даўгарукі, суздальскі кн. 126
Я
Ябланоўскі Аляксандр, гісторык 223
Ягайла Альгердавіч, в. кн. літоўскі 18
Ягелоны, дынастыя 184
Якуб, татарскі царэвіч 105
Ялецкія, кн. 346
Ян Казімір, кароль польскі і в. кн. літоўскі 260
Янін Валянцін, гісторык 47, 77,187,236,366
Яновіч Войтка, літоўскі пасол 209
Яновіч Мацвей Войцехавіч, літоўскі пасол 272, 279, 292
Яраславіч Іван Васільевіч, кн. 195
Яраслаў Яраславіч, в. кн. уладзімірскі 83
Яраслаўскі Сямён Раманавіч, кн. 207
Яропка (Яраполк), мажайскі ваявода 144
Яўстафій, брат хлепенскага кн. Барыса 98
Яцковіч Уладыка (Уладычка) Іван, літоўскі пасол 208
Навуковае выданне
Віктар Мікалаевіч Цемушаў
НА ЎСХОДНЯЙ мяжы ВЯЛІКАГА КНЯСТВА ЛІТОЎСКАГА (СЯРЭДЗІНА XIV — ПЕРПІАЯ ПАЛОВА XVI ст.)
Пераклад з рускай мовы:
Наста Бакшанская, Марыя Мартысевіч, Сцяпан Цемушаў
Навуковы рэдактар Валянцін Голубеў Рэдактары: Марыя Мартысевіч, Сцяпан Цемушаў Карэктар Соф’я Багам’я Вёрстка: Сяргей Кандраценка
Дызайн вокладкі: Сцяпан Цемушаў Адказны за выпуск Аляксандр Пашкевіч
Падпісана ў друк 08.12.2014. Фармат 70x100 1/16.
Папера газетная. Гарнітура «Школьная». Друк афсетны. Умоўн. друк. арк. 40,3. Наклад 1000 асобнікаў. Замова 3333.
Выдавец:
Таварыства з абмежаванай адказнасцю «Інбелкульт». АДРН 1136733002120.
Пас. Малкамбіната, д. 21, 216790, г. Рудня Смаленскай вобласці, Расійская Федэрацыя
Паліграфічнае выкананне: рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Выдавецтва «Беларускі Дом друку». Пасведчанне аб дзяржаўнай рэгістрацыі выдаўца, вытворцы, распаўсюджвальніка друкаваных выданняў № 2/102 ад 01.04.2014.
Пр. Незалежнасці, 79, 220013, г. Мінск.
51Х\в MAGNVS UVDN
ISBN 9785990453128
5990
453
Тэрыторыі Вялікіх Княстваў Маскоўскага і Літоўскага доўгі час усяго толькі судакраналіся ў некаторых месцах. Фарміраванне ж агульнай лініі літоўскамаскоўскай мяжы адбываецца на пачатку XV ст., калі ВКЛ здабыла на ўсходзе вялізную тэрыторыю.
Парознаму, сваімі спосабамі і са сваімі мэтамі, але абедзве дзяржавы імкнуліся да аднаго — сабраць пад сваёй уладай рускія княствы і землі. А гэта не магло не прывесці да супрацьстаяння і канфліктаў.
................ " ' J"'_ _ I Станаўленне адносін Вялікага Княства Літоўскага з Вялікім Княствам Маскоўскім адбывалася паступова — ад спарадычных кантактаў да шчыльных сувязяў. I, трэба сказаць, гэтыя адносіны не заўсёды былі мірнымі.
Толькі ў 1514 г., з захопам Смаленска, літоўскамаскоўская мяжа адсунулася далей на захад, што вымусіла ўлады ВКЛ шукаць новыя магчымасці для стварэння лініі абароны. У выніку перамір’я 1522 г. літоўска маскоўская мяжа набыла стабільны характар, а з 1537 г. — закончаны выгляд.