Айчынная гісторыя
Прыкладная праграма курса для студэнтаў вышэйшых навучальных устаноў
Памер: 13с.
Мінск 1997
фашысцкай Германіі. Супярэчнасці ў сацыяльнаэканамічным, палітычным і духоўным жыцці ў рэспубліцы (канец 30х гадоў). Удзел Беларусі ў мерапрыемствах па ўмацаванню абароназдольнасці ССР.
Пачатак Вялікай Айчыннай вайны. Напад Германіі на Савецкі Саюз Абарончыя баі на тэрыторыі Беларусі ў ліпені—жніўні 1941 г. Брэсцкая крэпасць. Баі пад Мінскам, Магілёвам, Гомелем. Народнае апалчэнне. Эвакуацыя прамысловасці. Акупацыя Беларусі войскамі фашысцкай Германіі. Акупацыйны рэжым. Расчляненне Беларусі на часткі. Калабарацыянізм. Беларуская Цэнтральная Рада (БЦР). Рэалізацыя плана "Ост". Палітыка генацыду. Дзвйнасць АК і АУН на Беларусі.
Узнікненне легальных беларускіх палітычных арганізацый. Іх дзейнасць і палітычная арыентацыя.
Разгортванне народнай барацьбы супраць акупантаў. Першыя падпольныя камітэты КП(б)Б і партызанскія атрады. Мінскае падполле, Падпольныя арганізацыі ў другіх гарадах і сельскай мясцовасці. Антыфашысцкія патрыятычныя арганізацыі ў заходніх абласцях рэспублікі. Супраціўлене ў гета. Далейшы ўздым барацьбы ў тыле ворага (баявыя дзеянні партызан, развіццё падполля (рост падпольных арганізацый і груп. Стварэнне Беларускага штабу партызанскага руху (БШПР). Партызанскія зоны. Масавы ўдзел насельніцтва ў зрыве палітычных, эканамічных і ваенных мерапрыемстваў акупантаў. Аперацыя "Котбус". "Рэйкавая вайна". Пачатак вызвалення Беларуеі ад нямецкафашысцкіх акупантаў у 1943 г. Каранны пералом у вайне. Аперацыя "Багратыён" у чэрвені—ліпені 1944 г. Беларуская дапамога партызан савецкім войскам. Вызваленне Беларусі.
ТЭМА X. БЕЛАРУСЬ У ГАДЫ ПACЛЯВАЕННАГА АДНАЎЛЕННЯ I ПЕРШЫХ СПРОБ РЭФАРМІРАВАННЯ САВЕЦКАГА ГРАМАДСТВА
Аднаўленне і развіццё народнай гаспадаркі. Рост прамысловасці. Стварэнне новых яе галін: аўтамабільнай, трактарнай, будаўнічай, электроннай, хімічнай і інш. Становішча ў сельскай гаспадарцы. Прымусовая калектывізацыя ў заходніх абласцях БССР.
Асноўныя тэндэнцыі эканамічнага развіцця рэспублікі. Рост рабочага класа. Змяненні сацыяльнай структуры грамадства за пасляваеннае дваццацігоддзе. Рост гарадскога насельніцтва.
Грамадскапалітычнае жыццё ў пасляваенныя гады. Парушэнні законнасці і правапарадку ў рэспубліцы. Рэпрэсіі ў канцы 40х (пачатку 50х гадоў. Высяленне ва
21 ўсходнія раёны СССР часткі сельскага насельніцтва заходніх вобласцей БССР. Беларусь у другой палове 50х (сярэдзіне 60х надоў: ад рэформ да рэанімацыі сталінскай сістэмы. Набліжэнне крызісу. Змены ў грамадскім жыцці рэспублікі пасля смерці Сталіна. XX з’езд КПСС: працэсы дэмакратызацыі ў рэспубліцы. Першыя парасткі дэмакратызацыі ў сферах дзяржаўнага і грамадскага жыцця. Непаслядоўнасць і супярэчлівасць ва ўнутранай палітыцы партыйных і дзяржаўных органаў. Асноўныя вынікі палітычнага развіцця рэспублікі.
Удзел Беларусі ў стварзнні Арганізацыі Аб'яднаных Нацый (ААН). Эканамічныя і культурныя сувязі Беларусі з замежнымі краінамі.
Культурнае жыццё рэспублікі. Мастацкая літаратура. Мастацтва Народная адукацыя. Навука.
ТЭМА XI. БЕЛАРУСЬ У ГАДЫ СТАБІЛІЗАЦЫІ I НАСПЯВАННЯ КРЫЗІСА САВЕЦКАЙ СІСТЭМЫ (60—80 ГГ.)
Спробы правядзення ў другой палове 60х гадоў эканамічнай рэформы. Тэмпы і напрамкі развіцця вядучых галін прамысловасці рэспублікі. Развіццё тэхнічнай базы сельскай гаспадаркі і спроба пераводу сельскай гаспадаркі рэспублікі на інтэнсіўнае развіццё. Адыход ад планаў рэформы і далейшае ўмацаванне цэнтралізаванай каманднай сістэмы кіравання эканомікай Узмацненне адміністрацыйнага дыктату. Прычыны зніжэння тэмпаў росту прамысловай вытворчасці ў канцы 70х (пачатку 80х гадоў. Новыя спробы рэарганізацыі кіравання сельскай гаспадаркай ў пачатку 80х гадоў. Узрастанне застойных з’яў у эканоміцы і сацыяльнай сферы. Астаткавы прынцып у сацыяльнай сферы. Узмацненне супярэчнасцяў у сацыяльнакласавай структуры грамадства.
Узмацненне бюракратызацыі дзяржаўнага механізму. Функцыі Саветаў і іх поўная залежнасць ад улады партыйнага апарата. Узрастанне бюракратызацыі прафсаюзаў, касамола і іншых грамадскіх арганізацый ва ўмовах планавання адміністрацыйнакаманднай сістэмы. Вытокі негатыўныў з’яў у партыйным жыцці. Узмацненне кантролю наменклатуры за грамадскім жыццём. Умацаванне пазіцый бюракратыі.
Асаблівасці развіцця культуры, навукі, адукацыі ў Беларусі ў канцы 70х (пачатку 80х гадоў. Развіццё матэрыяльнатэхнічнай базы навукі, культуры, адукацыі. Становішча ў народнай адукацыі. Прычыны недастатковай сацыяльнай эфектыўнасці павышэння адукацыйнага ўзроўню насельніцтва. Развіццё беларускай навукі. Мастацкая літаратура. Раман як вядучы жанр у беларускай літаратуры. Тэатр. Мастацкая самадзейнасць. Народная творчасць.
Барацьба абнаўленчай і ахоўнай тэндэнцый у духоўным жыцці рэспублікі. Незавершанасць працэсу дэмакратызацыі грамадскага жыцця і яго ўплыў на
23
22 развіццё бвларускай мовы, навукі і асветы. Узмацненне ідэалагічнага дыктату ў духоўным жыцці грамадства. Прычыны духоўнага крызіса грамадства і яго вынікі.
Павышэнне актыўнасці БССР у ААН. Меры, якія прымаліся рэспублікай па ўмацаванні міра, міжнароднай бяспекі, разбраенні. Пашырэнне гандлю і абмену навуковатэхнічнымі дасягненнямі з замежнымі краінамі ў 60х (першай палове 80х гадоў. Культурныя замежныя сувязі рэспублікі.
ТЭМА XII. БЕЛАРУСЬ НА ШЛЯХУ ДЗЯРЖАЎНАЙ НЕЗАЛЕЖНАСЦІ. УТВАРЭННЕ РЭСПУБЛІКІ БЕЛАРУСЬ
Сацыяльнаэканамічнае становішча. Палітыка партыйных і дзяржаўных органаў у эканамічнай сферы. Цяжкасці ажыццяўлення эканамічных рэформ ў рэспубліцы. Спробы перавода прадпрыемстваў, аб’яднанняў на гаспадарчы разлік і самафінансаванне. Цяжкасці пераходнага перыяду. Разбалансаванасць народнай гаспадаркі. Прычыны падзення аб’ёмаў прадукцыі прамысловай вытворчасці ў 1990—1992 гг. Выпрацоўка новай аграрнай палітыкі ў рэспубліцы. Сулраціўленне усталяванню розных форм маёмасці і гаспадарання на зямлі. Прычыны падзення жыццёвага ўэроўню насельніцтва. Чарнобыльская аварыя. Праграма ліквідацыі яе вынікаў. Сацыяльнаэканамічныя праблемы ва ўмовах пераходнага перыяду і шляхі выхаду эканомікі з крызісу.
Дэмакратызацыя грамадскапалітычнага жыцця рэспублікі. Новы спектр грамадскапалітычных сіл ва ўмовах узрастання крызісных з’яў. Зараджэнне нефармальных аб’яднанняў як адна з праяў крызісу аднапартыйнай сістэмы. Узнікненне БНФ. Аслабленне пазіцый КПБ і зніжэнне яе ўплыву ў палітычным жыцці рэспублікі. Палітычная платформа і дзейнасць фракцый у Вярхоўным Савеце. Узнікненне новых палітычных партый, рухаў. Іх дзейнасць. Жнівеньскі (1991 г.) путч і яго уплыў на палітычныя з’явы на Беларусі. Прыпыненне дзейнасці КПБ—КПСС і нацыяналізацыя партыйнай маёмасці. Адхіленне КПБ—КПСС ад улады. Прафсаюзы. Супярэчлівы працэс фарміравання рэальнага палітычнага плюралізму.
Прыняцце Вярхоўным Саветам БССР 27 ліпеня 1990 г. Дэкларацыі аб Дзяржаўным суверэнітэце Беларускай ССР. Наданне Дэкларацыі статуса Канстытуцыйнага закону 25 жніўня 1991 г. Закон БССР аб назве рэспублікі. Удзел Рэспублікі Беларусь у распрацоўцы Дагавору аб Садружнасці Незалежных Дзяржаў (СНД). Прыняцце Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь. Устанаўленне інстытута прэзідэнтства. Выбранне Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Асноўныя напрамкі пашырэння эканамічнай інтэграцыі з Расіяй і іншымі дзяржавамі СНД. Дагавор аб палітычнай бяспецы дзяржаў СНД. Народнае волявыяўленне на рэферэндуме 1995 і 1996 гадоў. Утварэнне саюза Беларусі і Расіі.
Праграма адраджэння беларускай мовы. Наданне беларускай мове статуса дзяржаўнай мовы РБ. Пашырэнне сеткі беларускіх школ у гарадах рэспублікі. Закон аб адукацыі. Вышэйшая і сярэдняя спецыяльная адукацыя: новыя тэндэнцыі ў яе развіцці. Дзейнасць АНБ ва ўмовах пераходнага перыяду. Асноўныя напрамкі навуковых даследаванняў. Перабудова ў сферы гуманітарных навук. Уплыў дэмакратызацыі грамадскапалітычнага жыцця на рост нацыянальнай свядомасці грамадства. Рост цікавасці да беларускай культуры, гісторыі. Дзейнасць Беларускага фонда культуры, Таварыства беларускай мовы імя Ф.Скарыны і самадзейных арганізацый па пашырэнні прымянення беларускай мовы ў рэспубліцы. Экалагічны рух. Праблемы аховы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Творчыя арганізацыі рэспублікі і іх уклад у працэс абнаўлення грамадства. Дасягненні і супярэчнасці ў ходзе нацыянальнакультурнага адраджэння беларускага народа.
Міжнародныя сувязі Беларусі. Пашырэнне эканамічных сувязяў Беларусі з замежнымі дзяржавамі. Новыя формы знешнеэканамічных і навуковых сувязяў рэспублікі з замежнымі краінамі. Закон "Аб асновах знешнеэканамічнай дзейнасці Беларускай ССР". Формы культурных сувязяў з замежнымі краінамі. Рэспубліка Беларусь і яе роля ў развіцці міжнародных сувязяў. Прызнанне замежнымі дзяржавамі незалежнасці Рэспублікі Беларусь. Цяжкасці і складанасці эканамічных рэформ у 1992—1996 гг. Пошук шляхоў сацыяльнаэканамічнай абароны насельніцтва.
Змяненні духоўнага жыцця беларускага народа ў канцы 80х (пачатку 90х гадоў. Нацыянальнакультурнае і духоўнае адраджэнне ў Беларусі. Станаўленне сістэмы нацыянальнай адукацыі. Навука, літаратура і мастацтва Беларусі на сучасным этапе.
КНІГІ ОНЛАЙН
