Двор у Туганавічах
Валерый Шаблюк
Выдавец: Полымя
Памер: 48с.
Мінск 1996
амерла ў адзіноце ў сваім лясным фальварку Новы Свет і знайшла вечны спакой на варанчанскіх могілках.
ЗАКЛЮЧЭННЕ
На такой сумнай ноце не хацелася б заканчваць нашу гісторыю. Туганавічы не павінны кануць у вечнасць, як сотні іншых двароў на Беларусі. Яны заслугоўваюць лепшай долі. Лёс аказаўся несправядлівым да гэтай мясціны і сёння яна знаходзіцца ў запусценні. Але адраджэнне Туганавіч яшчэ магчымае. Захаваліся цікавыя гістарычныя дакументы ў архівах, апісанні маёнтка людзьмі, якія наведвалі яго ў XIX — пачатку XX ст., шматлікія малюнкі і фотаздымкі. Яшчэ захаваліся рэшткі колішняга пейзажнага парка. Шмат каштоўных матэрыялаў могуць прынесці далейшыя археалагічныя даследаванні ў Туганавічах. Усё гэта стварае ўмовы для аднаўлення сядзібы. Безумоўна, што наперадзе чакае нялёгкая праца. Але ў розных краінах, у тым ліку і ў нашых бліжэйшых суседзяў, назапашаны ўжо немалы вопыт па рэстаўрацыі сядзібных комплексаў. Прыгадайма хаця б Пушкінскі запаведнік у Пскоўскай вобласці. Сумесныя намаганні гісторыкаў, археолагаў, архітэктараў, спецыялістаў садовапаркавага мастацтва і ўсіх, хто шануе мінулае сваёй зямлі, павінны даць новае нараджэнне Туганавічам.
ЛІТАРАТУРА
Акты, нздаваемые Внленскою археографнческою комнсснею для разбора древннх актов. Внльно, 1888. Т. 15.
Гурнна Н. Н. Новые данные о каменном веке северозападной Белорусснн // Палеолнт н неолнт СССР: Матерналы н нсследовання по археологнн СССР. М., Л., 1965. Т. 5. № 131.
Нацыянальны архіў РБ, ф. 1319, воп. 2, спр. 3299; ф. 1333, воп. 9, спр. 148; ф. 1730, воп. 1, спр. 43; ф. 1770, воп. 1, спр. 30; ф. 1774, воп. 1, спр. 11
Опнсанне документов н бумаг, храняіцнхся в Московском Архнве Мнннстерства Юстнцнн. М., 1915. Кн. 21. С. 45.
Русская нсторнческая бнблнотека. СПб., 1903. Т. 20. С. 637—639.
Aftanazy R. Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. T. 2. Wojewodztwa brzeskolitewskie, nowogrodzkie. Wroclaw — Warszawa — Krakow, 1992. S. 387.
Dernatowicz M., Kostenicz K., Makowiecka Z. Kronika zycia i tworczosci Mickiewicza. Lata 1798—1824. Warszawa, 1957. S. 238—240.
I...Z. Tuhanowicze. Brzoza Mickiewicza i Altana // Ktosy. 1883. T. 37. № 960. S. 326—327.
Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. Krakow, 1948. T. 1.
Ksipga pami^tkowa na uczczenie setnej rocznicy urodzin Adama Mickiewicza (1798—1898). Warszawa, 1898. T. 2.
Nowogrodzkie. Warszawa, 1926. S. 24—25.
PodhorskiOkotow L. Realia mickiewiczowskie. Cz. 2.
Wpadam do Soplicowa. Warszawa, 1955. S. 10.
S lizien O. Z pamigtnika (1821—1824) // Z filareckiego swiata. Warszawa, 1924. S. 120.
Wolff I. Kniaziowie litewskoruscy od konca czternastego wieku. Warszawa, 1895. S. 233.
Wolff I. Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Ksi^stwa Litewskiego. 1386—1795. Krakow, 1885. S. 85.
Змест
Уступ ...........
Пачаткі гісторыі .
Дакументы сведчаць
У часы Міцкевіча.............................27
Апошнія гаспадары............................41
Заключэнне ......................................
Літаратура.......................................
CD СЛ CO
Навуковапапулярнае выданне
ШАБЛЮК Валерый Уладзіміравіч
ДВОР У ТУГАНАВІЧАХ
Загадчык рэдакцыі A. I. Саламевіч
Рэдактар М. А. Клябанава
Мастацкі рэдактар Л. I. Мялоў Тэхнічны рэдактар М. I. Ванкевіч
Карэктар Л. А. Адамовіч
Набор і вёрстка выкананы на камп’ютэрнай тэхніцы выдавецтва «Полымя». Падпісана ў друк з арыг.макета 18.10.95. Фармат 70 х 100 1/32. Папера друк. № 1. Гарнітура школьная. Афсетны друк. Ум. друк. арк. 1,93. Ум. фарб.адб. 2.11. Ул, выд. арк. 1,55. Выд. № 9315
Зак. 5713
Выдавецтва «Полымя. Міністэрства культуры і друку Рэспублікі Беларусь. Ліцэнзія ЛВ № 432. 220600, Мінск, пр. Маіпэрава, 11
Друкарня “Перамога”. 222310, Маладзечна, У. Таўлая, 11
КНІГІ ОНЛАЙН
