Вучэбна-метадычная распрацоўка па курсу "Гісторыя Беларусі" па тэме "Матэрыяльнае становішча насельніцтва і культура Беларусі (1961―1985)"
Памер: 13с.
Мінск 1992
Працягвала развівацца тэма Вялікай Айчыннай вайны ў карцінах М.Савіцкага "Віцебскія вароты", "Партызанская мадона", "Партызаны", серыі карцін "Лічбы на сэрцы" і інш., "1941.Над Прыпяццю", "Салдаты", "Жанчынам Вялікай Айчыннай прысвячаецца" В.Грамыкі, "Мы вернемся", "Хатынь" А.Малішэўскага, "Маё нараджэнне" Л.Шчамялёва і іншых.
Атрымалі шырокую вядомасць карціны М.Савіцкага "Хлеб", "У полі, Г.Вашчанкі "Маё Палессе", А.Кішчанкі "Старшыня.1944", палатны Б.Аракчэева, І.Стасевіча, І.Ціханава, В.Літвінавай і іншыя.
Несумненнай удачы у жанры партрэта дасягнулі мастакі М.Савіцкі, В.Стэльмашонак, В.Сахненка, Р.Кудрэвіч, Н.Счасная і іншыя.
Тонкім лірызмам, любоўю да беларускай прыроды прасякн.уі'ы пейзажы В.Цвіркі, Р.Ціхановіча, П.Масленікава, Я.Красоўскага, В.Крамыкі і іншых.
Шырокай і разнастайнай тэматыкай вйзначалася беларускае скульптурнае мастацтва. У партрэтным жанры выдзяляюцца творы З.Азгура, Я.Глебава, А.Анікейчыка, Л.Гумілеўскага, Н.Рыжанкова, С.BaKapa, Г.Мурамцава і інш. Лепшымі творамі манументальнай скульптуры з"яўляюцца Курган Славы Савецкай Арміі — вызваліндльніцы Беларусі /скульптары А.Бембель, А.Арцімовіч, архітэктар Л.Отаховіч/, мемарыяльны комплекс "Хатынь" /скульптар С.Селіханаў, архітэктары В.Занковіч, Л.Левін, О.Градау. Ленінская прэмія 1970 г./, манумент у гонар савецкай маціпатрыёткі ў Жодзіна /Н.Рыжанкоу, А.Заспіцкі, І.Місько/, мемарыяльны комплекс "Прарыў" /скульптар А.Анікейчык, архітэктары О.Градаў і Л.Левін/, музейпомнік савецкапольскай баявой садружнасці ў Леніна /скульптар А.Цыгаль, архітэктар Я.Белапольскі/, мемарыяльны комплекс "Брэсцкая крэпасцьгерой" /кіраўнік творчага калектыву А.Кібальнікаў/, а таксама помнікі народным паэтам БССР Я.Купалу /А.Анікейчык, Л.Гумілеўскі, А.Заспіцкі/ і Я.Коласу /З.Азгур/ у Мінску, Ф.Скарыне ў Полацку /скулыітар А.Глебаў, І.Глебау, А.Заспіцкі, архітэктар В.Марокін/.
Творы, створаныя беларускімі майстрамі пэндзля і разца
22
сталі здабыткам нацыянальнай культуры.
У рэсвубліцы паспяхова развівалася самадзейная творчасць: мастацкая самадзейнасць, дэкаратьунапрыкладное і выяўленчае мастацгва, фота і кінамастацтва. Толькі у Першым Усесаюзным фестывалі самадзейнай, мастацкай творчасці працоуных /ГЭ751977 гг./ удзельнічала болыіі» як 40 тысяч самадзейных творчых калектываў. Самым масавым відам народнай творчасці з"яулялася мастацкая самадзейнасць. Неад"емнай часткай рэпертуарау большасці выканаучых калектывау былі лепшня ўзоры літаратурнай і музычнапесеннай творчасці Беларусі і іншых братніх рэспублік. Найбольш творча сталым калектывам прысвойваліся звачні народных. Яны былі добра вядомыя не толькі у рэспубліцц, але і далёка за яе межамі. Мінскі народны мужчынскі хор Палаца культуры і тэхнікі аутамабільнага завода, які неаднаразова гастралявау у РСФСР, УССР, ПНР, ЧССР. У"1967 г. ён стаў лаўрэатам Усесаюзнага фестывало самадзейнага мастацтва у гонар 50годдзя Кастрычніц
кай сацыялістычнай рэвалюцыі, у 1975—1977 гг. — лаурэатам I Усесаюзнага фестывалю самадзейнай мастацкай творчасці. Лебедзеўская народная харавая капэла сельскага клуба Маладзечанскага раёна выступала перад працоўнымі рэспублікі, ійасквы 4 саюзных рэспублік. Шырокай вядомасцю ў рэспубліцы карыстаўся Казловіцкі народны хор сельскага Дома культуры Слуцкага раёна, Прыбыткоускі народны хор сельскага Дома культуры Вомельскага раёна I многія іншыя.
У рэспубліцы пастаянна праводзіліся раённыя, гарадскія. абласныя, рэспубліканскія выстаўкі твораў самадзейкых мастакоу і народных умельцаў. У 1969—1985 гг. адбылося больш як 470 пастаянных і перасовачных внставак.
Дасягненні беларускага народа на шляхах сацыяльнага і культурнага развіцця у 60х — сярэдзіне 80х гадоу неаспрэчныя. Аднак узросшы узровень народнага дабрабыту, поспехі у розных галінах культуры маглі б быць больш значнымі, калі б не памылкі і супярэчнасці, што накапіліся у развіцці грамадства. Асабліва лрыкметнымі яны сталі ў 70я — пачатку 80х гадоў, калі Беларусь, як і уся краіна, стала губляць тэмпы руху наперад. У народнай гаспадарцы пачалі накавліваіша цяжкаспі і нявырашаныя праблемы, з"явіліся застойчыя з"явы.
23
НегатыУныя працэсы назТралІся I V галіне культурм. ііерш за Усё гэта закранула сферн выкарыстання беларускай мові .V грамадстве як мовы нацыянальнай. Рэзка скарацілася колькасцв беларускіх школ, у гарадах рэспублікі Jx амаль не засталося. АдмоУную ролю адыграла практыка вызвалення многіх дзяцей у школах ад вывучэння беларускай мовь. Фактьчна яна была вкцеснена з сярэднеспецыяльнай 1 вынэйшай школь. Адначасова ішло скарачэнне колькасці перыядычньх выданняУ, кніг і брашур на беларускай мове. Бынікам гэтых з’я.Ў стала падзенне цікавасці У насельніцтва, асабліва моладзі, да нацнянальнай гІсторіЛ, л!таратуры f мастацтва. Развіццё культурн У цэлнм стрымлівалася недастатковнм яе фінансаваннем, а таксама панаваннем каманднаадмін!страцыйнай сістэмм.
A Н Т A Р A Т v РА
Псторыя Ьеларускай СФ: > 5 т. wh., ІУ75. Т.&.
Гонцова С.К. Культурнопросветмтельные учрежденяя ЬСФ: Воспнтанме нового человека. мн., ІУоЬ.
Аученок А.М. Новые условня хозяйствованмя н народное благосостоянне. йі., 1966.
Марцелев С.В. К духовному расцвету. Нсторнческяй опнт развмтня белорусской советской культуры. і/ін., 1974.
Рост матернального благосостояння м культуры белорусского народа. ійн., 1969.
Сафонова О.В. Велмкнй Октябрь н культурное стромтельство в ЬССР. Мн., 1967.
24
КНІГІ ОНЛАЙН
