Каталіцкі касцёл на Беларусі ў складзе расійскай імперыі. 1772 -1830 гг.
Памер: 15с.
Мінск 2005
Аб'ект даследавання грамадскае жыццё беларускіх зямель ў 1772 1830 гг. Прадмет каталіцкі касцёл, як адзін з інстытутаў грамадскага жыцця. Мэта дысертапыі аналіз становішча каталіцкага касцёла на тэрыторыі Беларусі, выяўленне яго спецыфікі і ролі ў грамадстве.
Метадалагічную аснову дысертацыі складаюць дыялектычныя прынцыпы гістарызму і аб'ектыўнасці, якія спалучаюцца з агульнанавуковымі і гістарычнымі метадамі даследавання. Навізна заключаецца ў тым, што ўпершыню ў айчыннай гістарыяграфіі даследуецца прававое становішча касцёла ў часы Расійскай імперыі, яго дыяцэзіяльная і ордэнская арганізацыя, у тым ліку фармацыйныя дамы (навіцыяты і студыі) і духоўныя семінарыі. У працы паказаны разнастайныя формы пастырскай і пазакасцёльнай (адукацыйнавыхаваўчай, дабрачыннай і грамадскапалітычнай) дзейнасці духавенства. У навуковы ўжытак уводзяцца статыстычныя апрацаванні, якія тычацца колькасці парафій, кляштараў, навіцыятаў і студый. Матэрыялы дысертацыі дазваляюць шырэй асвятліць гістарычны працэс на беларускіх землях з 1772 г. да паўстання 1830 1831 гг. Многія праблемы, якія падымаюцца ў працы, пераклікаюцца з сучаснасцю.
Вынікі даследавання могуць быць выкарыстаны для далейшага вывучэння касцёла, падрыхтоўкі абагульняючых прац і вучэбнаметадычных дапаможнікаў, для распрацоўкі агульных і спецыяльных курсаў у вучэбным працэсе вышэйшых навучальных устаноў рэспублікі, у навуковай папулярызацыі гістарычных ведаў.
20
21
РЕЗЮМЕ
ГОНЧАРУК МГОРЬ ГЕННАДЬЕВНЧ
Католйческяй костёл в Беларусй в составе Росснйской нмпернн. 17721830 гг.
Ключевые слова: католнческнй костёл, адмнннстратавнотеррнторйальная структура католйческого костёла, дноцезнй, монашескйе ордены, монастырн, парафйй, деятельность духовенства, законодательная база, полйтйкэ росснйскнх властей, учебные заведенля, формацнонные дома.
Обьект нсследовання обіцественная жнзнь белорусскнх земель в составе Россййской ймперйй в 1772 1830 гг. Предмет католйческлй костёл, как составной элемент этого процесса. Цель днссертацйн аналлз положення католлческого костёла на террнторйй Беларусн, выявленле его спецйфнкй й ролн в обіцестве.
Методологнческой основой дйссертацнн являются даалектнческйе прннцнпы нсторнзма й обьектнвностй, которые сочетаются с обіценаучнымй й псторйческнмй методамн йсследованйя. Новнзна заключается в том, что впервые в отечественной йсторнографйй нсследуется правовое положенне костёла в перлод Росснйской пмперйй, его дяоцезйальная н орденская органйзацня, в том чпсле формацйонные дома (новнцнаты й студйй) н духовные семйнарйй. В работе показаны разнообразные формы пастырской й внекостёльной (учебновоспнтательной, благотворйтельной й обіцественнополнтнческой) деятельностй духовенства. В научный оборот вводятся статнстйческйе обработкн, которые показывают колнчество парафйй, монастырей, новяцйатов й студйй.Матерналы дйссертацйй позволяют шнре осветнть йсторнческйй процесс на белорусскнх землях с 1772 г. до восстанля 18301831 гг. Многае проблемы, которые подымаются в работе, переклнкаются с современностью.
Результаты нсследовання могут быть йспользованы для дальнейшего йзученйя костёла, подготовкй обобшаюіцйх работ й учебнометоднческйх пособйй, для разработкй обідлх й спецнальных курсов в учебном процессе высшйх учебных заведеняй республякй, в научной популярнзацйй ясторйческйх знанйй.
SUMMARY
HANCHARUKIHAR
Catholic Church in Belarus within the boundaries of the Russian Empire in 17721830
Key words: Catholic Church, administrativeterritorial structure of Catholic church, dioceses, monks orders, monasteries, parishes, clrergy activities, legislation, policy of Russian authorities, educational establishments, formation houses.
The object of research is the change in public life on Belarusian lands after they became a part of the Russian Empire in 17721830.
The subject of investigation is Catholic church as a compound component of this process.
The aim of the thesis is to analyze the state of Catholic church on the territory of Belarus, namely its legal status, organizational structure and clergy activities.
Methodology and methods of the theme research can be used for its further working out concerning the period of the XIXththe beginning of the XXth centuries.
The thesis is the first special research in the historiography of our country, in which the forming of legislation concerning Catholic church, administrativeterritorial organization of diocese and order structures are analyzed, formation houses and spiritual seminaries are dealt with. Statistic data which concern the number of parishes, monasteries, novices and studios within the boundaries of modern Belarus is introduced into scientific usage . Besides this the status ofpublic schools which were under Catholic church protection is considered. Various forms of pastoral and cathedral activities of clergy are shown.
The materials of thesis allow to throw more light upon the historic process on the Belarusian lands as a part of the Russian Empire in 1772 till the 18301831 uprising. A lot of issues taken up in the work have something in common with the ones of modern times: it is the renewal of the MinskMahiliow diocese in 1991, the conferment of cardinal status to MinskMahiliow archbishof Kazimir Sviontak in 1994, the forming of administrative struktures of church, the resumpition of pastoral work with believers and participation in the socialcultural life of the country.
The results of the thesis can be used for the writing of generalizing works, for compiling manuals on History of Belarus, for encyclopedic editions, for general and special courses design at the higher educational establishments of the Republik, for historic knowledge popularization in mass media.
Подпнсано в печать 05.01.2005. Формат 60 х 84/16.
Бумага офсетная №1. Печать RIS0. Гарннтура Таймс.
Усл. печ. л. 1,22. Тнраж 80 экз. Заказ 001.
Отпечатано на техннке нздательского центра Учреждення образовання «Гродненскнй государственный уннверснтет нменн Янкн Купалы». ЛП № 02330/0056882 от 30.04.2004. Ул. Пушкнна, 39, 230012, Гродно.
КНІГІ ОНЛАЙН
