М. М. Улашчык і праблемы беларускай гістарыяграфіі, крыніцазнаўства і археаграфіі
Мінск 1997
19 Корслюк В. Лмвокская война. М., 1954.
20 Флоря Б.Н. Русско-польскме отношенмя м полкгнческое развлтне Восточной Европы во второй половхне XVI — начале XVII вв. М., 1978.
21 Dundulis В. Lietuvos uzsienio politica 16 amz. Vilnius, 1971.
22 Varakauskas R. Lietuvos ir Livonijos santykial XIII—XVI a. Vilnius, 1982.
23 Банёнмс ЭД. Посольская служба ВКЛ (середана XV — 1569). Влльнюс, 1982.
24 Bodniak S. Polska a Baltyk za ostatniego Jagiellona. PBK, 1946.
25 Pociecha Wl. Krolowa Bona. 1494—1557. Poznan, 1948.
24 Wojciechowski Z. Zygmunt Stary. Warszawa, 1946.
27 Dogiel M. Codex Diplomaticus Regni Poloniae et Magni Ducatus Lituanie. Vilnae, 1758; Dogiel M. larnites Regni Poloniae et Magni Ducatus Lituanie. Vilnae, 1758.
21 Кннга посольская ВКЛ за 1506—1507 it. СПб., 1838; Кнкга посольская ВКЛ за 1545-1572 гг. М., 1843.
29 Оболенскмй Н. Ннострашше сочмнення н акгы, относяшнеся до Россмл. М. 1847.
30 Лнговская Метрнка: 1427-1506. Внльнюс, 1993. Т. 5; Лкговская Метрнка-1499-1514. Вкльнюс, 1995. Т. 8.
31 Acta Tomiciana. Cracoviae, 1853.
32 Archiwum Jana Zamoiskiego. Krakow, 1904.
33 Памятнлкн днпломатнческнх сношенмй Московского государства с Польско-Лнговсюш. СПб., 1882.
325
34 Форстен Г.В. Акты н пнсьма к нсторнн балтнйского вопроса в 16 н 17 сголстн-ях. СПб., 1893.
35 Полное собраняе русскмх летопясей. М., 1975. Т. 32.
36 Полное собраняе русскмх летопясей. М., 1965. Т. 29.
37 Belski М. Kronika Polska. Sanok, 1856.
38 Gwagnin A. Kronika Sannacjei Europskiej. Krakow, 1611.
39 Stryjkowski M. Kronika Polska, Litewska, Zmudska i wszystkiej Rusi. Warszawa, 1846.
40 Герберпггейн C. Запмскя o Московнн. M., 1988.
41 Гейденшгейн P. Запмскя o Московской войне (1578—1582). СПб., 1889.
42 Курбскнй А.М. Нзбр. сочмненяя. СПб., 1902.
Генадзь Кісялёў
Новая крыніца пра паэму "Энеіда навыварат" і яе аўтара
1 Ліст ад 22 лютага 1969 г. у асабістым архіве Г.Кісялёва.
2 Шаўцоў П. Сямейнае паданне // Полымя. 1971. № 10; Яго ж. Спрадвечнае: Даследаванне аб часе і месцы напісання "ананімных" паэм Энеіда навыварат і "Тарас на Парнасе". Мн. 1973.
3 Ліст ад 3 лютага 1972 г. у асабістым архіве Г.Кісялёва.
4 Працяг мемуараў К.І.Равінскага (перыяд з канца XIX ст. да 1916 г.) захоўваецца ў Расійскай дзяржаўнай бібліятэцы ў Маскве (былой бібліятэцы імя У.ІЛеніна). Чудакова М. Архмвы в современной культуре: Памятм Т.А.Аксаковой-Сяверс, Г-АЛемана-Абрякосова, К.М.Ровннского, Т.В.Розановой, С.Д.Урусова, С.Д.Шнлова — безвестных летогмсцев нашего века // Наше наследме. 1988. № 3.
5 Больш поўная публікацыя паводле мемуараў К.І.Равінскага рыхтуецца намі для часопіса "Полымя".
Аксана Яшчанка
Крыніцы для вывучэння этнаграфіі Гомеля (па матэрыялах фонда Гомельскай гарадской управы НГАБ у Мінску)
1 Улашмк Н.Н. Ввсденяе в язученяе белорусско-лнтовского летоплсанмя. М., 1985.
2 НГАБ. Ф. 2100.
3 Там жа. Спр. 41, 187.
4 Там жа. Спр. 41.
5 Там жа. Спр. 18, 27.
6 Там жа. Спр. 5, 22, 46, 104, 189-198.
7 Там жа. Спр. 86.
8 Там жа. Спр. 39.
9 Там жа. Спр. 24, 73, 102.
10 Там жа. Спр. 23, 48, 126.
11 Там жа. Спр. 96.
326
12 Там жа. Спр. 75, 98, 99.
13 Улапдак Н.Н. Введенне в нзученне белорусско-ллтовского летоішсання. С. 236.
Іван Крэнь
Гістарычнае краязнаўства на Гродзенпічыне: стан, здабыткі, перспектывы
1 Швед В. Па слядах Гродзенскай даўніны. Гродна. 1993. С.58—59.
2 Гісторыкі Гродзеншчыны. C.19.
3 Там жа.
4 Там жа, с.19.
5 Семёнов П.П. Жмвопнсная Россня. Т.З. Мн. 1993. C.1—234.
6 Слоўнік геаграфічны каралеўства Польскага і інпіых краёў славянскіх. Т.7. Варшава. 1886. (На польскай мове).
7 Памятныя кніжкі Віленскай губерні за 1860, 1874, 1876, 1879, 1886, 1910 гады і Агляды Віленскай губерні за 1883, 1885, 1889, 1890, 1893 гады.
8 Гродзенская вобл. Беларуская ССР. Мн. 1967, 1976, 1988.
9 Нечухрын А.М. Некаторыя задачы гістарычнага краязнаўства//Навукова-даследчы гурток і гістарычнае краязнаўства. Гродна. 1990 С 46
10 Там жа.
** Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гродзенская вобласць. Мн. 1986.
Гродна. Гістарычны нарыс. Мн. 1960; Мн. 1964; Гродно: Мсторяко-эконом.очерк. Мн. 1988; Лвда: Нсторнко-эконом.очерк. Мн. 1980; Мелешко В.Н. Слонмм - город древней Русн. Мн. 1962; Гапшмов М.М., Грмченок ТА, Флякс Я.В. Волковыск: Нстормко-эконом.очерк. Мн. 1978; Мараш Я.Н., Ков-кель Й.Н., Себастьян А.С. Мосты: Нсторхко-эконом.очерк. Мн. 1986; Ковкель М.Н., Мараш Н.Я. Сморгонь: Нсторнко-эконом.очерк. Мн. 1984; Крень Н.П., Мараш Я.Н. ІЦучнн: Нсторнко-эконом.очерк. Мн. 1989; Васнлючак М.В.’ Крэнь Й.П., Мараш Я.Н. Іўе: Псторыка-эканам.нарыс. Мн. 1991; Королев Г.Д. Новогрудок: Мсторнко-эконом.очерк. Мн. 1988 і інш.
13 Гродно. Энцмклопедмческяй справочннк. Мн. 1989.
Крэнь І.П., Бярэйшык Л.У., Васілючак М.В. і інш. Гродна ў гады Вялікай Айчыннай вайны. 1941—1945. Гродна. 1995.
15 Археалагічныя помнікі Гродзеншчыны. Гродна. 1992; Славутыя людзі Вора-наўшчыны. Гродна—Нача. 1993; Аіпмяншчына: мінулае і сучаснасць Гродна-Аінмяны. 1995.
Памяць: Гіст.-дакумент.хроніка Гродзенскага раёна. Мн. 1993.
Крэнь І.П. Выкарыстанне краязнаўчага матэрыялу ў гісторыка-дакументальных хроніках "Памяць" // Гістарычная навука і гістарычная адукацыя ў Рэспубліцы Беларусь (новыя канцэпцыі і падыходы). 4.1. Гісторыя Беларусі. Мн. 1994.
Гістарычнае краязнаўства — дзейсны фаісгар штэнсіфікацыі навучальнага працэсу ў іпколе і ВНУ. Тэзісы рэспубліканскай навукова-метадычнай канфер-энцыі, 27—28 кастрычніка 1994 г. Гродна. 1994.
19 Научно-нсследовательсккй кружок н нсторнческое краеведенне. Сб.статей. Матерналы VI научно-пракгнческой конференцнн, посвяіценной 35-леппо нс-торлко-краеведческого кружка прн кафедре нсторнн БССР ГрГУ ям.Я.Купалы 27 апреля 1990 г. Гродно. 1990.
327
20 Музей і развіццё гістарычнага краязнаўства. Матэрыялы рэспубліканская навукова-пракгычнай канферэнцыі, прысвечанай 70-годдзю Гродзенскага дзяржаўнага гісторыка-археалагічнага музея, 8—9 кастрычніка 1990 г. Гродна. 1990.
Людміла Станкевіч
Рукапісны фонд Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі як крыніца па гісторыі Беларусі
1 Кісялёў Г.В. Пошукі імя. Мн. 1978. 288 с., іл.
2 Каспяровіч М. Карусь Каганец: Да 10-й гадавіны смерш // Маладняк. 1928. №
10 . С.67-102. „ „ „
3 Станкевіч Л.І. Рукапісы Каруся Каганца ў Дзяржаўнан бібліятэцы БССР імя У.І.Леніна // Кніжная культура Беларусі: Да 500-годдзя з дня нараджэння Ф.Скарыны. Зб.навук.прац. Мн. 1991. C.190—200.
4 Станкевіч Л.І. Матэрыялы дзеячоў навукі і культуры Беларусі у Нацыянальнан бібліятэцы Беларусі // Вопросы бнблнографоведення н бнблнотековедення: Межведомств. сб. Вып. 14. Мн. 1993. С.67 78.
Дарафей Фіёнік
Працы айца Аляксея Валкоўскага і Нестара Псравоя як крыніцы па гісторыі весак Падляшша
1 Покровскмй Ф.В. Археологнческая карта Гродненской губернян. Внльно. 1895.
3 Wolkowski Aleksy. Historycrny oraz stolystyczny opis cerkwi i porafii w Cramei Cerkiewnei. Bielsk. Podlaski - Crarna Cerkiewna. 1W- S.88
Рэц. — Віталь Луба. Выспа ў мазавецкім моры // Ніва. 1994, 26 чэрв. С.9, Ла-бынцев Ю.А. Православный пркход на польско-восточнославянском культур-ном пограннчье в XIX в. // Славяноведеняе. 1995. № 3; Гараджанін. Дзве кніжкі пра дзве вёскі//Наша Ніва. 1995. № 7—8. C.14.
3 Протоколы... Всероссійского Сьезда Беженцев язь Белоруссш. М. 1918. С./.
328
Біябібліяграфічны паказальнік, прысвечаны жыццю і навуковай дзейнасці М.М. Улашчыка*
У заключэнне азнаямлення чытачоў з багатай навуковай спадчынай М.М. Улашчыка — выдатнага вучонага-гісторыка, публіцыста, літаратуразнаўца, пісьменніка і нарэшце патрыёта сваёй Бацькаўшчыны, лічым нсабходным прывесці кароткі біябібліяграфічны даведнік, які ўключае храналагічны пералік прац вучонага, рэцэнзіі на іх і кнігі, выдадзеныя з яго ўдзелам. У асобны падраздзел выдзелены матэрыялы, звязаныя з жыццём і дзейнасцю М.М. Улашчыка, прыведзены спіс твораў з пры-свячэннем знакамітаму вучонаму.
Гэты даведнік будзе карысны навукоўцам, выкладчыкам, бібліятэкарам і ўсім тым, хто цікавіцца гісторыяй Беларусі.
Біябібліяграфічны паказальнік складаецца з шасці асноўных раздзелаў.
I. Храналагічны паказальнік прац М.М. Улашчыка, рэцэнзій на іх і кніг, выдадзеных з яго ўдзелам.
2. Літаратура аб жыцці і дзейнасці М.М. Улашчыка.
3. Алфавітны паказальнік прац М.М. Улашчыка.
4. Алфавітны паказальнік аўтараў і назваў кніг, якія выйшлі з удзелам М.М. Улашчыка.
5. Алфавітны паказальнік аўгараў і назваў кніг, якія рэцэнза-ваў М.М. Улашчык.
6. Алфавітны паказальнік перакладаў М.М. Улашчыка.
У 1-м раздзеле дакументы размешчаны ў наступным парадку: асобныя выданні, матэрыялы і артыкулы, змешчаныя ў кнігах, даведніках, зборніках, часопісах і газетах, затым — рэцэнзіі і работы, якія выдадзены з удзелам М.М. Улашчыка (рэдакцыя, каментарыі, падрыхтоўка тэкстаў, пераклады і г.д.). Апісанне дакументаў даецца ў адпаведнасці з ДАСТ 7.1-84 “Бнблнографнческое опнсанме документа. Обндое требованмя м правнла составлення”. Паколькі ў паказальніку прадстаўлены
* Складальнікі біябібліяграфічнага паказальніка А.К. Каўка, В.У. Скалабан, Р.М. Чыгірова.
329
працы аднаго аўтара, яго імя ў загалоўку апісання не ўпамінаецца. Дакументы, не прагледжаныя de visu, адзначаны астэрыскам (*). Частка матэрыялаў па меры неабходнасці супра-ваджаецца анатацыямі. У некаторых выпадках матэрыялы з кніг і зборнікаў раскрыты па форме “Са зместу”. Іншамоўныя даку-менты апісаны на мове арыгінала.
Змест іншых раздзелаў падаецца ў пералічанай вышэй пасля-доўнасці.
330
ХРАНАЛАГІЧНЫ ПАКАЗАЛЬНІК ПРАЦ М.М. УЛАШЧЫКА, РЭЦЭНЗІЙ HA IX I КНІГ, ВЫДАДЗЕНЫХ 3 ЯГО ЎДЗЕЛАМ
1924
1. Першы сход краязнаўчага гуртка пры БДУ // Сав. Беларусь. — 1924. — 23 снеж. Подпіс: М.У.
1925
2. Паездка ў Койданаў [студэнтаў БДУ] // Наш край. - 1925. - N 1. - С. 66.
1926
2а. Ахова помнікаў старасветчыны на Беларусі // Сав. Беларусь — 1926. - 1 жн.
1927
3. Беларускі друк за першую палову 1927 г. (Паводле матэрыялаў Беларус. Кн. палаты): [Агляд] // Звязда. — 1927. - 25 верас.
4. Краязнаўчая праца студэнтаў БДУ // Сав. Беларусь. — 1927. — 14 студз. Сааўт. А. Аніхоўскі.
5. [Рэцэнзія] // Полымя. - 1927. — N 1. - С. 210-211. - Рэц. на час. “Наш край” — (штомесячнік ЦБ краязн. пры Інстьггуце Беларус-кай культуры. N 10-11 (13-14). Кастр. - лістап., 1926. Менск).