М. М. Улашчык і праблемы беларускай гістарыяграфіі, крыніцазнаўства і археаграфіі
Мінск 1997
16 Ніпэрдэй Т. Акгуальнасць Сярэднявечча. Аб гістарычных асновах сучаснага // Беларускі гістарычны агляд. Т. 2. 1995. Сш. 2. С. 268.
17 Ле Гофф Ж. Цлвлллзацля средпевекового Запада. М., 1992. С. 5—6.
18 Гуревлч А.Я. Средневековый мнр: культура безмолвствуюшего болынмнства. М„ 1990. С. 11.
19 Любллнская АД. Государство эпохм Возроаденкя в Западной Европе // Тлпо-логня н перлодмзацня культуры Возрожденля. М., 1978. С. 8 і інш.
Валянцін Грыцкевіч
Месца творчасці М.М. Улашчыка ў беларускай гістарыяграфіі (творчы метад вучонага паводле аналізу яго твораў і эпісталярнай спадчыны)
1 І'рыцкевіч В. Адказнасць вучонага перад мінулым і будучыняй // Голас Рад-зімы. 1986. № 6. С. 7; Напрамак жыцця // Маладосць. 1988. № 3. С. 156—173; Вывучэнне гісторыі Радзімы — галоўнае ў яго жыцці // Беларускі гістарычны часопіс. 1995. № 4. С. 176—185; Найперш шукаў ісціну // Культура. 1996. № 7. С. 4.
2 Ліст М.М.Улашчыка ад 14 лістапада 1975 г.
3 Ліст М.М.Улашчыка ад 7 лістапада 1975 г.
4 Вёсцы Віцкаўшчына прысвечана пасмяротна выдадзеная манаграфія вучонага "Была такая вёска" (Мн., 1989).
5 Улаіцлк Н.Н. Предпосылкн крестьянской реформы 1861 г. в Ллтве л Западной Белорусслл. М., 1965.
311
6 Улашнк Н.Н. Очеркн по архсографнн н нсточнлковеденню нсторнн Белоруссмм феодального пернода. М., 1973.
7 Маецца на ўвазе дапаможнік для студэнтаў "Дакументы і матэрыялы па гісторыі Беларусі". Т. 2. Мн., 1940.
8 Мараш Якаў Навумавіч — прафесар, доктар гістарычных навук, гісторык з Гарадзенскага педагагічнага інстытуга (пазней Гарадзенскага універсітэта).
9 Дзяржаўную бібліятэку БССР.
10 Тыповы прыклад гэтаму — кніга АЮДварнічэнкі "Русскме (падкрэслена мною — В.Г.} землн Велнкого княжества Лктовского. Очеркн мсторнн обтнны, со-словмй, государственноста (до начала XVI века)" (СПб., 1993).
11 Каўшараў НД. Аўгар кандыдацкай дысертацыі па спецыяльнасці "Гісторыя КПСС і КЛБ” на тэму "Роля камсамола ва ўзнаўленні і развіцці сацы-ялістычнай прамысловасці БССР у перыяд чацвёртай пяцігодкі' (Мн., 1958).
12 Ігнаценка А.П. Аўіар доктарскай дысергацыі па спецыяльнасці "Гісторыя СССР і БССР' на тэму 'Барацьба беларускага народа за ўз’яднанне з Расіяй (другая палова XVII—XVIII ст.)' (Мн., 1976).
13 Абецэдарскі Л. У святле неабвержаных факгаў. Мн., 1969.
14 Гісторыя БССР. Вучэбны дапаможнік для вучняў сярэдняй школы. Пад рэд. Л.САбецэдарскага. Выданне 6-е. Мн., 1967. На с. 119 сказана: "Так, калі ў Прылуках Мінскага павета забаставалі рабочыя дрэваапрацоўчага завода, патра-буючы павялічыць заработную шіату і скараціць рабочы дзень, то на па-даўленне стачкі былі пасланы казакі. Карнікі забілі трох рабочых і сорак пяць паранілі'. Прылукі знаходзяцца нападалёку ад роднай вёскі М.М.Улашчыка — Віцкаўшчына.
15 Маецца на ўвазе ці не адзіны тады нераклад з рускай на беларускую мову маленькага апавядання Ус. Гаршына 'Сігнал'.
16 "Кніга вялікаму чарцяжу" — апісанне буйнейшай карты Pacu, а не Беларусі (XVII ст.).
17 Гаворка ідзе пра манаграфію аб в. Віцкаўшчына (гп. спасылку 4).
Анатоль Валахановіч
Ён шанаваў свой беларускі род
1 ЦДГА БССР. Ф.183. Воп.З. Спр.4348. Л.43, 43 адв.
2 О колнчестве землн, полученной крестьянамн Белорусснм н Лктвы прн отмене крепостного права //йсторня СССР. 1961. № 6; Предпосылкн крестьянской реформы 1861 г. в Лнтве н Западной Белорусснн. М., 1965; Грамотность в доре-волюцнонной Белорусснн //йсторня СССР. 1968. № 1; Хроннка //Скарыніч. Літаратурна-навуковы гадавік. Мн., 1991. Вып.І.
3 Улашчык Мікола. Была такая вёска: Гіст.-этнаграф.нарыс. Мн., 1989. C.171— 173.
4 Там жа. C.166—169.
5 Там жа. C.170.
312
Людміла Навіцкая
М.М.Улашчык і Нацыянальная бібліятэка Беларусі
1 Улашчык М.М. 3 мінулага Беларускай дзяржаўнай бібліятэкі і Кніжнай палаты // Полымя. 1990. № 1. С. 146-153.
2 Сммоновскнй Н.Б. Белорусская советская бнблноірафня. Мн., 1965. С. 20—22.
3 Ватацы Н.Б. Шляхі: Гісторыка-літаратурныя артыкулы. Мн., 1986. С. 147—153 161-171.
Ала Фядорына
Бібліятэказнаўчая думка на Беларусі ў 20-я гады
1 Лісоўскі В. Справачная праца ў хаце-чытальні // Асвета. 1926. № 1. С. 16—20; Культурное стромтельство БССР. Мн., 1940. С. 7, 43.
2 Гісторыя Беларускай ССР. Т. 3. Мн., 1973. С. 315.
3 Бас. Бмблнотекм Мннска // Красный бнблнотекарь. 1927. № 1. С. 69—71; Грннпггейн. Увелнчнм чкгательскнй актнв // Праф. рух Беларусі. 1929. № 4. с’. 25; Гурвнч К. Культурная работа бнблнотек // Вестн нар. ком. просвешення ССРБ. 1922. № 3—4. С. 21—22; Даўгапалаў. Праца з газетай у хаце-чытальні // Асвета. 1926. № 2. С. 13—15; Меклер А. Органмзацня передвюкных бнблнотек н методы работы в ннх // Вестн. нар. образовання. 1921. № 1. С. 23—27; Нашы хаты-чытальні // Звязда. 1920. 20 жн.
4 Улашчык М.М. 3 мінулага Беларускай дзяржаўнай бібліятэкі і Кніжнай Палаты / Публ. А.М.Улашчыка // Полымя. 1990. № 1. С. 149.
5 Улашчык М. Беларускі друк у 1927 і 1928 гг. (Стат. агляд па матэрыялах Бела-рус. Кн. палаты) // Сов. стр-во. 1929. № 5. С. 117.
6 Там жа. C.119.
7 Там жа.
8 Там жа. C.120.
9 Там жа. C.116.
Расціслаў Платонаў
Грамадска-палітычнае жыццё на Беларусі ў другой палове 20-х гадоў: тэндэнцыі і супярэчнасці развіцця
1 Кнорлн В.Г. Кзбранные статьн н речк. М. 1990. С.239.
2 Савецкая Беларусь. 1928. 20 ліст.
3 Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь (НАРБ). Ф.4. Воп.16. Спр.56. Л.81.
4 Нзвестня ЦК КПСС. 1989. № 9. C.199.
5 НАРБ. Ф.4. Воп.21. Спр.20. Л.13, 11-а.
6 Неман. 1992. № 9. С.126-127.
7 НАРБ. Ф.4. Воп.З. Спр.6. Л.453.
8 Там жа. Воп.2. Спр.39. Л.27—28.
9 Там жа. Ф.15. Воп.28. Спр.14. Л.1-2.
313
'° Стэнаграфічная справаздача XII з'езду КП(б)Б (5—14 лютага 1929 года). Мн., 1929. С.88.
11 НАРБ. Ф.4. Воп.21. Спр.196. Л.77-79.
12 Неман. 1993. № 12. C.127.
13 Звязда. 1929. 28 верас.
14 НАРБ. Ф.4. Воп.21. Спр.249. Л.19-28.
15 Дзесяць год Беларускага дзяржаўнага універсітэту. 1921 — 11/VII-1931. Мн., 1931. С.15-16.
Владамнр Мальцев
Н.Н.Улаіцнк в Вятском крае
1 Обвммнтельное заключенне по следств. делу № 62 по обвнненюо Аннховского А.Г. // Архнв Управлення по контрразведке Кнровской областн Росснн (г.Кмров). Д. 23779. СУ-4155. Л.23.
2 Улашчык М.М. Хроніка // Скарыніч. Вып. 1. Мн., 1991 . C.123.
3 Протокол допроса Чернушевлча Н.Ф. от 26 апр. 1935 г. // Архнв Управлення по контрразведке Кнровской областн Росснн (г.Ккров). Д. 23779, СУ-4155. Л.14.
Леанід Побаль
М.М.Улашчык — даследчык археалагічных помнікаў на берагах Свіслачы
1 Улашчык М.М. С.С.Шугаў — археолаг і докгар // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. 1973. № 3. C.41—43.
2 Шугаў С.С., Улашчык М.М. Археолёгічныя разведкі на ніжняй Свіслачы // Запіскі аддзелу гуманітарных навук. Працы археалагічнай каміссіі. Т.2. Мн., 1930.
Андрей Кнпггымов
йстормческне особснностн экономнческого развнтня Беларусн в XIX ст. в научных трудах Н.Н.Улаіцнка
1 Козловскмй П.Г. Землевладенне н землепользованне в Белорусснм в XVIII — первой половнне XIX в. Мн., 1982.
2 Нсторвя Белорусской ССР. Мн., 1977. C.117.
3 Улаіцкк Н.Н. Крепостная деревня Лнтвы к Западной Белоруссял накануне реформы 1861 года // Вопросы мсторнн. 1948. № 12. C.51—66.
4 Улаіцюс Н.Н. Предпосылкн крестьянской реформы 1861 г. в Лнтве н Западной Белорусслн. М., 1965.
5 Вопросы нсгоряя. 1948. № 12. С.66.
314
6 Дружннлн Н.М. Конфлмкт между пронзводнтельнымм снламн н феодальнымн отношеннямн накануне реформы 1861 года // Вопросы нстормм. 1954. № 7. С.56—76.
7 Улашнк Н.Н. Предпосылкм крестьянской реформы 1861 г. в Лктве н Западной Белорусснн // Четвертая сессля Снмпознума по аграрной нсторнн Восточной Европы в г.Рнге. Тезнсы докл. н сообіц. Рнга. 1961. C.161.
8 Улаіцнк Н.Н. йзменення в хозяйстве крепостной Лнтвы н Западной Белорусснн в связн с введеннем новых культур (каргофеля) // Матерналы по лсторнн сель-ского хозяйства л крестьянства СССР. T.V. М., 1962. С.337.
Улаіцмк Н.Н. Орудля пролзводства н слстемы земледелля в помеіцлчьем хо-зяйстве Лнтвы н Западной Белорусслм в перлод разложенля феодально-крепостнмческого строя // Ежегоднлк по аграрной ясторлл Восточной Евпопы 1959 г. М., 1961. C.185.
10 Улаіцнк Н.Н. Заметкл о черной металлурглн Белорусслл в начале XIX в. // йз мсторлл рабочего класса л революцмонного двлженля: Памятл акад.А.М.Панкратовой. Сб.ст. М., 1958. С.122—133.
11 Вопросы лсторнм. 1948. № 12. С.273—274.
12 Кііптымаў А. Гомельскі маёнтак графа М.П.Румянцава: вопыт гаспадарання // Беларускі гістарычны часопіс. 1955. № 1. С.20—27.
13 Оболенская С.В. "йсторля повседневностл" в современной лсторлографлл ФРГ // Одмссей. Человек в нсторнм. 1990. М., 1990. С.182—198.
14 Улашчык М. Была такая вёска. Гіст.-этнаграф.нарыс. Мн„ 1989.
Эмануіл Іофе
М.М.Улашчыкяк гісторык гістарычнай навукі Беларусі
Улашкк Н.Н. йсторня белорусского народа" В.Й.Пнчеты н ее роль в лзученлн лсторнл Белорусслм // йсторля н мсторлкл. М., 1984. С. 176.
2 Там жа.
3 Там жа.
4 Там жа. С. 177.
5 Там жа. С. 179.
6 Там жа. С. 181.
7 Там жа. С. 183.
8 Неман. 1983. № 3. С. 169.
9 Там жа.
10 Там жа. С. 171.
11 Грыцкевіч В. Вывучэнне гісторыі Радзімы — галоўнае ў яго жыцці. Дя 90-годдзя з дня нараджэння М.М.Улашчыка // Беларускі гісіарычны часопіс 1995 № 4. С. 182-183.
315
Юрый Несцяровіч
М.М.Улашчык — вучань Зм.І.Даўгялы (з нарыса аб пераемнасці ў беларускай археаграфіі)
1 Улаіцнк Н.Н. Очеркм по археографнм н нсточнлковеденшо нсторнм Белорусснн феодального пернода. М., 1973. С. 248.
2 Даўгяла Зьм. Дзейнасць гістарычна-архэолёгічнай камісіі Інстьпугу Беларускае Кульгуры ў 1925-1926 акад. годзе // Гістарычна-архэолёгічны зборнік. № 1. Мн, 1927. С. 364.
3 Там жа. С. 360, 362.
4 ЦНА АНБ, ф. 67, в. 4, спр. 33, л. 83.
5 Там жа, спр. 6, л. 58—59.
6 Даўтяла Зьм. Дзейнасць... С. 365.
Валянціна Мароз
Летапісы ў кантэксце навуковай спадчыны Міколы Улашчыка
1 Ялугін Э. "Походзечы з цэху гісторыков...' // Нёман. 1981. № 4. С. 166.
2 Улашнк Н.Н. Введенне в нзученне белорусско-лнговского летопнсання. М. 1985.
3 Там жа. С. 4.
4 Там жа. С. 3.
5 Улашчык М. Пра беларуска-літоўскія летапісы // Полымя. 1970. № 7. С. 243.
6 Трусаў А. Новыя старонкі з нашай мінуўшчыны // 3 глыбі вякоў. Наш край: Гісторыка-культуралагічны зборнік. Мн. 1992. С. 3.