Мануфактурная вытворчасць і яе роля ў сацыяльна-эканамічным развіцці Беларусі 1861—1914 гг.
Аўтарэферат дысертацыі на суісканне вучонай ступені кандыдата гістарычных навук па спецыяльнасці 07.00.02 - айчынная гісторыя
Памер: 15с.
Мінск 2009
Рэкамендацыі па практычным выкарыстанні вынікаў
Вынікі даследавання могуць дапамагчы ў распрацоўцы новых канцэптуальных падыходаў да вывучэння і асэнсавання працэсаў сацыяльнаэканамічнага развіцця Беларусі. Матэрыялы і высновы даследавання могуць быць выкарыстаны пры напісанні абагульняючых прац, падручнікаў, навуковаметадычных дапаможнікаў, а таксама для падрыхтоўкі агульных і спецыяльных курсаў па айчыннай гісторыі, у прыватнасці, па гісторыі сацыяльнаэканамічнага развіцця Беларусі ў 18611914 гг.
18
19
СПІС АПУБЛІКАВАНЫХ РАБОТ ПА ТЭМЕ ДЫСЕРТАЦЫІ
РЭЗЮМЭ
Артыкулы ў навуковых часопісах і зборніках
1. Башмакоў, А.А. Гістарыяграфія гісторыі мануфактурнай вытворчасці ў Беларусі ў 1861—1900 гг. / А.А. Башмакоў // Вес. Беларус. дзярж. пед. унта. Сер. 2, Гісторыя. Філасофія. Паліталогія, Сацыялогія. Эканоміка. Культуралогія. 2007. № 1. С. 1822.
2. Башмакоў, А.А. Параўнальны аналіз развіцця мануфактурнай і фабрычназаводскай вытворчасці ў Беларусі (18611914 гг.) / А.А. Башмакоў // Беларускі гістарычны часопіс. 2008. № 11. — С. 11—17.
3. Башмакоў, А.А. Мануфактурная вытворчасць Беларусі ў 1861—1914 гг.: умовы развіцця / А.А. Башмакоў // Вес. Беларус. дзярж. пед. унта. Сер. 2, Гісторыя. Філасофія. Паліталогія, Сацыялогія. Эканоміка. Культуралогія. 2008. — № 4. — С. 1014.
4. Башмакоў, А.А. Развіццё мануфактурнага і фабрычназаводскага тьшаў буйной прамысловасці Беларусі ў 1861—1914 гг. / А.А. Башмакоў // Труд. Профсоюзы. Обіцество. 2008. № 4. С. 4346.
Матэрыялы канферэнцый
5. Башмакоў, А.А. Мануфактурная вытворчасць Беларусі ў другой палове XIX ст. / А.А. Башмакоў // Беларусь у эпоху рэвалюцыйных узрушэнняў : да 100годдзя выхаду ў свет газеты “Наша ніва”: матэрыялы Рэсп. навук.тэарэт. канф., Мінск, 10 лістап. 2006 г. / Беларус. дзярж. пед. унт ; рэдкал. І.І. Багдановіч [і інш.]. Мінск, 2006. С. 7579.
6. Башмакоў, А.А. Мануфактурнафабрычная вытворчасць Беларусі ў 6070я гады XIX ст. / А.А. Башмакоў // Актуальныя праблемы сацыяльнай гісторыі Беларусі (канец XVIII пачатак XX ст.) : да 90годдзя Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. : матэрыялы Рэсп. навук.тэарэт. канф., г. Мінск, 23 лют. 2007 г. / Беларус. дзярж. пед. унт ; рэдкал. A. I. Андарала [і інш.]. Мінск, 2007. С. 205207.
7. Башмакоў, А.А. Тэндэнцыі развіцця мануфактурнафабрычнай прамысловасці Беларусі ў 18801895 гадах / А.А. Башмакоў // Европа: актуальные проблемы этнокультуры : матерналы Междунар. науч.теоретнч. конф., Мннск, 25 апр. 2008 г. / Белорус. гос. пед. унт ; редкол.: В.В. Тугай (отв. ред.) [н др.]. Мннск, 2008. С. 252254.
Башмакоў Аляксей Аляксеевіч
Мануфактурная вытворчасць і яе роля
ў сацыяльнаэканамічным развіцці Беларусі. 18611914 гг.
Ключавыя словы: мануфактура, фабрычназаводская прамысловасць, дробнатаварная вытворчасць, рамяство, сацыяльнаэканамічныя і палітычныя ўмовы, капіталізм, сума вытворчасці, вытворчая адзінка.
Аб’ект даследавання: прамысловасць Беларусі ў 18611914 гг.
Прадмет даследавання: капіталістычная мануфактура і яе роля ў сацыяльнаэканамічным развіцці Беларусі другой паловы XIX пачатку XX ст.
Мэта даследавання — вызначыць ролю і месца мануфактурнай вытворчасці ў сацыяльнаэканамічным жыцці Беларусі ў 18611914 гг.
Метады даследавання. Для вырашэння пастаўленых задач аўтар зыходзіў з прынцыпаў аб’ектыўнасці, гістарызму, а таксама каштоўнаснага прынцыпу. Падчас правядзення даследавання практычным інструментарыем служылі як агульнанавуковыя метады сінтэзу і аналізу, індукцыі і дэдукцыі, сістэмнаструктурнага аналізу і кантэнтаналізу, так і ўласна гістарычныя метады: гісторыкатыпалагічны, гісторыкапараўнальны, гісторыкасістэмны і гісторыкагенетычны.
Навуковая навізна. Упершыню ў беларускай гістарыяграфіі, абапіраючыся на комплексны аналіз навуковай літаратуры і рэпрэзентатыўных крыніц, а таксама сучасныя метады даследавання, была не толькі прааналізавана мануфактура, але і вызначана яе роля ў сацыяльнаэканамічным развіцці Беларусі ў 18611914 гг.
Праца таксама вызначаецца тым, што ў ёй упершыню адлюстраваны не толькі станоўчыя, але і адмоўны аспект уплыву мануфактурнай вытворчасці на тэхнічнае развіццё краю. Акрамя таго, даследаванне ўводзіць у навуковы зварот шырокае кола архіўных крыніц і дакументаў.
Практычнае значэнне заключаецца ў раскрыцці ролі і месца мануфактурнай вытворчасці, а таксама ўзроўню развіцця сацыяльнаэканамічных працэсаў у краі. Матэрыялы дысертацыі і высновы могуць быць выкарыстаны пры напісанні навуковых прац, падручнікаў і вучэбнаметадычных дапаможнікаў, пры падрыхтоўцы агульных і спецыяльных курсаў па гісторыі Беларусі канца XIX пачатку XX ст.
20
21
РЕЗЮМЕ
SUMMARY
Башмаков Алексей Алексеевнч
Мануфактурное пронзводство н его роль
в соцнальноэкономнческом развнтнн Беларусн. 1861—1914 гг.
Ключевые слова: мануфактура, фабрйчнозаводская промышленность, мелкотоварное пронзводство, ремесло, соцйальноэкономйческне й полнтнческне условяя, капяталйзм, сумма проязводства, пройзводственная едйндца.
Обьект нсследованмя: промышленность Беларуся в 18611914 гг.
Предмет нсследовання: капнталнстйческая мануфактура н ее роль в соцнальноэкономйческом развйтнн Беларусй второй половйны XIX начала XX в.
Цель нсследовання определйть роль н место мануфактурного пронзводства в соцйальноэкономнческой жйзнй Беларусн в 18611914 гг.
Методы нсследованяя. Для решення поставленных задач автор йсходйл нз прннцнпов обьектнвностн, нсторнзма, а также ценностного прннцнпа. Во время проведення йсследовання практнческнм ннструментарнем служялй как обіценаучные методы сннтеза н аналнза, нндукцнн н дедукцнн, сястемноструктурного аналнза й контентаналнза, так й собственно йсторйческне методы: йсторйкотнпологнческйй, йсторйкосравннтельный, йсторнкоснстемный й йсторйкогенетнческнй.
Научная новязна. Впервые в белорусской нсторйографйй, опнраясь на комплексный аналяз научной лнтературы й репрезентатавных йсточнйков, a также современные методы нсследованйя, была не только проаналйзнрована мануфактура, но й выявлена её роль в соцйальноэкономяческом развнтйй Беларусй в 18611914 гг.
Работа также отлмчается тем, что в ней впервые отражены не только положйтельные, но н отрнцательный аспект влйянйя мануфактурного пройзводства на техннческое развнтне края. Кроме того, йсследованне вводйт в научный оборот шнрокнй круг архявных йсточннков й документов.
Практнческое значенне заключается в раскрытнн ролн й места мануфактурного пройзводства, а также уровня развнтня соцнальноэкономнческйх процессов в крае. Матерналы дйссертацнй н выводы могут быть йспользованы прн напнсаннй научных работ, учебнйков й учебнометодйческнх пособйй, прй подготовке обіцнх й спецнальных курсов по йсторнн Беларусн конца XIX начала XX в.
Bashmakou Aliaksei Aliakseevich
Manufactory and Its Role in SocioEconomic Development of Belarus in 18611914
Key words: manufactory, largescale machine industry, smallscale industry, handicraft, socioeconomic and political factors, capitalism, total production, production unit.
Object of the research: Belarusian industry in 18611914.
Unit of the analysis: capitalistic manufactory and its role in socioeconomic development of Belarus in the second half of XIX c. the beginning of XX c.
Goal of the research is to define the role and the place of manufactory in socioeconomic life of Belarus in 18611914.
Research methods. To cover the research questions the author followed the principles of objectivity, historism and value principle. The practical toolbox of the research included general scientific methods of synthesis and analysis, induction and deduction, systemandstructure analysis and contentanalysis, as well as specific historical methods: historicaltypological, historicalcomparative, historicalsystemic and historicalgenetic.
Scientific novelty. For the first time in Belarusian historiography based on complex analysis of scientific literature, representative sources and modern research methods not only the analysis of manufactory but also its role in socioeconomic development of Belarus in 18611914 was carried out.
The paper is also notable for reflection of not only positive but also negative aspects of manufactory’s influence on the technical development of the region. Furthermore, the research introduced a large number of archive sources and documents into scientific circulation.
Practical importance of the research lies in the analysis of the role and the place of manufactory, as well as the level of socioeconomic development of the region. The materials of the thesis and its findings can be used for writing of scientific papers, textbooks and handbooks, preparation of general and specific courses on Belarusian history at the end of XIX c. beginning of XX c.
22
23
Падпісана ў друк/^ .4^.09. Фармат 60x84 1/16. Папера афсетная.
Ум. друк. арк. /.^ . Тыраж 60 экз. Заказ Z7Z
Паліграфічнае выкананне: Установа адукацыі «Беларускі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя Максіма Танка».
ЛП № 02330/0494171 от 03.04.09. 220050, Мінск, Савецкая, 18.
Надрукавана з арыгіналмакета заказчыка ў Вучэбнавыдавецкім цэнтры БДПУ. 220007, Мінск, Магілёўская, 37.
КНІГІ ОНЛАЙН
