• Газеты, часопісы і г.д.
  • Памяць Лоеўскі раён

    Памяць

    Лоеўскі раён

    Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
    Памер: 592с.
    Мінск 2000
    959.88 МБ
    3	ЗАГАДА ПА ЛОЕЎСКАЙ ПАРТЫЗАНСКАЙ БРЫГАДЗЕ <ЗА РАДЗІМУ»
    9 кастрьгчніка 1943 г.
    Лагер Амелькаўскай дачы
    §1
    В связн с ростом партнзанскнх отрядов, нмеюіцнхся в налнчнн, вызывает необходамость для лучшей оператнвностн н подвнжностн в выполненнн поставленных задач перед партн-занскнмн отрядамн, в особенностн в данный момент, создать новый отряд нменн Калмннна.
    Формнрованне отряда пронзвестн в основном за счет населення, прнбывшего в последнее время.
    §2
    Для создання партнзанского отряда нм. Калнннна предлагаю:
    1.	Выделнть нз отряда «За Роднну» 86 человек, нз ннх вооруженных 26 человек н однн ручной пулемет,
    2.	Нз отряда нм. Сталнна 70 человек, нз ннх вооруженных 39 человек вннтовкамн іакже выделнть однн ручной пулемет н одмн станковый пулемет.
    3.	йз отряда нм. Молотова выделнть 66 чел., нэ ннх 48 человек вооруженных вннтов-камн, однн ручной пулемет.
    4.	Всем отрядам передать боепрмпасы, пркнадлежавшне к выделенному оружню.
    Команднр брнгадьі Снняков Комлссар брнгдды I ордеев
    Нач. штаба Команднн
    Нацыянальны архіў Рэспублікі Ьеларусь, ф. 3947, eon. 1, спр. 1, л. 23.
    137
    1941 — 1945
    РАСКАЗ БЫЛОГА ПАЛЩЭЙСКАГА
    Паліцэйскім я быў не па сваёй волі, а пад прымусам і пагрозай смерці. Немец-камендаят выклікаў да сябе ўсіх мужчын нашага сяла. Сабралася іх каля 4 дзесяткаў. Немец заявіў, што бальшавікі пераможаны ўжо. Усіх вас мы мабілізоўваем у паліцыю для ўстанаў лення «новага парадку».
    Неўзабаве быў прывезены воз вінтовак, якія камендант пачаў раздаваць. Я спачатку ие хацеў браць вінтоўку. За гэта немец збіў мяне прыкладам і пагражаў застрэліць. Так я стаў паліцэйскім. Страх і гвалты загналі мяне ў гэтую пятлю. З вялікай агідай я насіў на рукаве павязку - - адзнаку паліцэйскага.
    Увесь час я пакутаваў ад думак, што ў мінулым чэсны калгаснік, зараз ператварыўся ў гітлераўскага прыслужніка. Нас прымушалі ахоўваць вёску ад партызан.
    Але ж цярпенню майму прыйшоў канец. Я парашыў уцячы з гэтага фашысцкага логава і пазбавіцца гэтай сабачай службы. Падзяліўся я сваім намерам са сваімі таварышамі. Аказа-лася, што і яны даўно маюць такую думку: уцячы з паліцыі і перайсці да партызая. Так мы і зрабілі.
    Аднойчы ноччу са сваімі таварышамі ўзялі па вінтоўцы і прыйшлі да партызай атрада імя Молатава.
    У партызанскім атрадзея з другімі народнымі мсціўцамі хаджу на баявыя аперацыі і, не шкадуючы ні крыві, ні самога жыцця, змагаюся супраць праклятых гітлераўцаў, якія пры-неслі няшчасце нашай роднай Беларусі. На сваім рахунку я ўжо маю 5 спушчаных пад адкос варожых эшалонаў.
    Тую памылку, якуюяэ зрабіў, пляму ганьбы, якая ляжыць на мне, я змываю крывёю па-ганых гітлераўцаў.	Нікалай К.
    анта «Наша перамога» — орган Лоеўскага падпольнага райкома КП(б)Б ад 11 кастры-чніка 1943 г.
    Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь, ф. 3917, воп. 1, спр. 2, л. 36.
    УДАРЫ СМЕЛЫХ
    Група партызан партызанскага атрада імя Молатава, выбраўшы скрытае месца, заляглі ў засаду. Нам нядаўна прыйшлося чакаць. Хутка з-за павароту дарогі паказалася крытая гру-завая аўтамашына. Падпусціўшы яе на блізкую адлегласць, мы па камандзе паласнулі па ёй дружным залпам. У машыне пачуліся енкі, крыкі. Машына звярнула пад адкос і спынілася. Мы выскачылі з засады і кінуліся да машыны.
    Цімафей Л. узламаў зачыненыя дзверы аўтамашыны. Ранены фрыц напружваўся кінуць гранату, але ўмелы і смелы рывок Цімафея вырваў гранату і прыкладам прыбіў фрыца. У гэты час праз вакно аўтамашыны фрыц адстрэльваўся з пісталета. Кароткая чарга аўта-матчыкаў Міколы З. і Віктара Д. метка скасілі і гэтага фрыца.
    Забіта 8 фрыцаў, з іх 2 унтэрафіцэры, адзін з двумя крыжамі, другі з адным крыжам. Захвачана 5 вінтовак, радыёстанцыя і другое ваеннае снаражэнне.
    У баі адлічыліся Валодзя Г., Алег П., Аляксандр З., Цімафей П., Міхаіл З.
    Газета.«Наша перамога» — орган Лоеўскага падпольнага райкома КП(б)Б ад 11 кастры-
    чніка 1943 г.
    Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь, ф. 3917, воп. 1, спр. 2, л. 36.
    СА СПРАВАЗДАЧЫ ПАРТАРГАНІЗАЦЫІ ПАРТЫЗАНСКАГА АТРАДА ІМЯ СТА-ЛІНА ЛОЕЎСКАЙ БРЫГАДЫ «ЗА РАДЗІМУ» АБ РАБОЦЕ ЗА ЖНІВЕНЬ — КАСТРЫЧНІК 1943 г.
    ...Выпущено 6 номеров отрядной газеты и 17 номеров ротных газет, а также проведено 3 доклада о текущем моменте, о роли коммунистов и комсомольцев в Отечественной войне, роль ВКП(б) в Отечественной войне, проведено 8 бесед с младшим и средним комсоставом о роли и ответственности командира в воспитании бойцов, любовь бойца к командиру и коман-дира к бойцу.
    Проведено 5 бесед с женщинами отряда на тему о роли женщины в партизанском отряде, о морально-бытовом поведении женщины в партизанском отряде.
    Среди мирного населения сделано 13 докладов и проведено 330 бесед на тему текущего момента, об успехах Красной Армии и о стоящих задачах перед населением, а также по про-работке письма воинов-белорусов к партизанам и партизанкам, ко всему белорусскому на-
    138
    Іпгла вайна народная
    роду н по органнзацнн подпнсей населеняя на ответном пнсьме партнзан а партязанок к во янам-белорусам,
    Актнвное участяе в работе средя населення прнннмаля коммуянсты парторганмзапня Фраднн, Курзнн, Юрченко Ал., Пеклян А., Шабалнн, Горовцов, Копейко, Савельев а ко-мсомольцы Новяцкпй, Артомонов, Склема, Терешенко, Кнселев, Дребушевская
    Коммуннсты парторганязацнн пряннмаля актнвное участне во всех проводнмых отрядом боевых операцяях. Особенно отлячялся тов. Чнстнк А., который нмеет на своем счету 3 спу іценных под откос вражескнх эшелона.
    В результате проведенной работы средя лячного состава отряда по отрялу не нмелось случаев мародерства я неправнльного взаямоотношення партнзан к населеняю, зпачмтельно увелнчнлся чясленный состав отряда н co стороны населення отряд нмел болыпую помошь н поддержку, значятельно окрепла дясцяпляна в отряде.
    Секретарь парторганязацяя Шабалнн
    Комяссар отряда Курзнн
    Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь, ф. 3917, воп. 1, спр, 1, л. 89 90.
    ЗВАРОТ ПАРТЫЗАН ДА ЖЫХАРОЎ ЛОЕЎСКАГА РАЁНА 3 ЗАКЛІКАМ HE ДАЦЬ
    АКУПАНТАМ ХЛЕБА 3 УРАДЖАЮ 1943 г.	1943
    Граждане н гражданкя!
    Тяжелое бремя легло на Вас. Вот уже третяй год Вы находнтесь в фапінстском аду, пере-носяте ужас н страх. Немецкне разбойннкн сожглн десяткя сел нашего района, расстрелялн сотня лучшнх людей, іj Г- Лоеве н селах — всюду мертвая тяшяна, которая свндетельствует о прекраіценнн бурной я радостной жязнн. Сотнн людей угналн на верную смерть в немецкое рабство. Оторваля ях от родных, оскверняля ях жязнь, опозорялн ях честь.
    Сейчас немцы ядут на новое злодеянне. Онн хотят нашям добром продолжать свое пре-ступное дело, онн хотят окончательно разорнть я разграбять белорусскнй народ. Забрать у крестьян хлеб урожая этого года, поставять населеняе под угрозу голоднон смертн.
    Товарятяі Сорвем расчеты Гнтлера, ня одного грамма хлеба фашмстскям захватчнкам. Пусть ях всюду преследует голодная смерть, создадям невыноснмые условяя фашнстской ба-нде. Пусть горят наша земля под ногамн фашястскнх палачей. Пусть содрогаются врагн, нх ждет жестокая месть за слезы, за rope, за страданяя, прнчяненные советскям людям.
    У нас хватнт сял проучнть гмтлеровскую банду!
    Прнблнжается час Вашего освобожденяя от фашястского плена.
    Красная Армня ндет на запад, сметая на путн все укреплення немецкой армнн. С нюля этого года освобождены города Орел, Белгород, Харьков, Ельня.
    Первого сентября с.г. освобождены города: Суммы, Кролевец, Чнстяково, Лясочанск, Ворошнловск, Новый Донбасс, Буденовка. Полностью освобождены Ростовская я Курская областя.
    КрестьянеІ Поможем Красной АрмяяІ
    Сделаем запасы хлеба для будуіцего сутествованяя. Обмолачнвайте н надежно прячьте убранный хлеб, чтобы он не достался врагу. He нднте на провокацяя немцев, саботнруйте н не выполняйте ях распоряженяя.
    Пря появленяя немцев угоняйте скот в леса, чтобы не получнлось как в Новых Барсуках 31 августа.
    Оказывайте помоіць партязанам. Вы этям самым выполняете свой долг перед Роднной.
    Недалек день, когда наша земля будет очяіцена от фашястскон нечнстн.
    Смерть немецкнм оккупантам!
    Красный партязан.
    Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь, ф. 3917, воп. 1, спр. 2, л. 27—2S.
    ЗВЕСТКІ	..	„	_____________
    АБ БАЯВОЙ ДЗЕЙНАСЦІ ЛОЕЎСКАЙ ПАРТЫЗАНСКАЙ БРЫІАДЫ <ЗА РА-ДЗІМУ> ЗА ЧАС ІСНАВАННЯ 3 22 ЖНІЎНЯ 1941 г. ПА 22 ЛІСТАПАДА 1943 г.
    Пря крушеняя поездов разбято: подорвано жел.-дор. поездов —89, паровозов —75.
    Вагонов с грузом: жявой сялой — 223, танкамн — 54, автомашянамн -70, боепрнпа-самн — 172, снаряженяем — 39, обмунднрованяем — 31, горючнм — 2b, продоволь-ствяем — 125, зерном — 20, прочнх — 90, Бронеплошадок —3. Всего 860 вагонов.
    Унячтожено прн другях боевых операцнях: солдат я офнцеров 1863, нзменннков 25, поляцейскях — 81, шпнонов — 25, танков — 2, самолетов — 3, бронемашнн — 4, авто-
    139
    1941 —1945
    мапімн 181, мотоцлклов — 10, железнодорожного путл в метрах — 9590, свяая п ме трах 41 400, железнодорожных мостов —3, пюссейных н дор. мостов —57, поляпейсхнх участков 27, волостей — 11, предпрнятмй: 16 маслопром. (молочных пунктов), 2 паровме мельнлцы, 1 электростанцпя, 1 совхоз. Складов: 8 складов дров, 5 с зерном, 3 co сяастямя, 2 с сеном, водокачек — 2.
    Захвачсны трофел: станковых пулеметов —5, ручных пулеметов — 11, автоматоя —32, млнометов — 3, влнтовок — 280, плстолетов — 40, патронов — 50 000.
    Собрано (в фонд обороны Роднны) денег 137 385 руб. л облнгацлй 32 865 руб. Командяр Лоевской партлзанской брлгады Снняков
    Комлссар Лоевской партлзанской брпгады Гордеев
    Нач. штаба Лоевской партлзанской брлгады Каманднн
    Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь, ф. 3947, eon. 1, спр. 1, л. 70.
    ЗВЕСТКІ
    АБ АСАБОВЫМ СКЛАДЗЕ, УЗБРАЕННІ I МАЁМАСЦІ ЛОЕЎСКАЙ ПАРТЫЗАН-СКАЙ БРЫГАДЫ <ЗА РАДЗІМУ» НА 25 ЛІСТАПАДА 1943 г. — ДЗЕНЬ ЯЕ РАС-ФАРМІРАВАННЯ
    Всего людей члсллтся по сплску 1140, лз нлх наллцо 994.
    Нз члсла наллчного состава выделено лстреблтельному батальону 71 чел., оставлено на советско-партлйной работе 78 чел., передано в Красную Армлю 669 чел., отправлено домой 134 чел., выделено в органы НКВД района л областл 42 человека.
    Нз члсла наллчного состава военнообязанных 886 чел,, женіцлн не воелнообязаняых 73 чел., мужчлн не военнообязанных 35 человек.
    Вооруженле:
    КРУНно^нбсрнвіх пулеметов — 1, ПТР — 1, пулеметов станковых —4, пулеметов ру-чных 18, млнометов батальонных — 1, млнометов ротных — 1, автоматов — 59 (выде-^?° чстребнтельному батальону 41), влнтовок 581 (выделено лстреблтельному батальону 25), лошадел 92 (выделено лстребнтельному батальону 3, передано Красной Армлл 40), по-возок 41 (выделено лстреблтельному батальону 2, передано Красной Армлл 18).