Сшытак для самастойных работ па хіміі

Памер: 187с.

Мінск 1968

83.24 МБ

4 54(075) С 93 Пыта'нні і заданні распрацаваны супрацоўнікам Навуковадаследчага інстытута педагогікі Міністэрства асветы БССР Н. П. Г а ў р у с е й к a ЗАЦВЕРДЖЛНЛ МІШСТЭРСТВАМ ЛСВЕТЫ БССР ВЫДАННЕ ДРУГОЕ II Р X В 1 Л Ы Р А Б О Т Ы 1. Уважліва прачытаць заданне, прадумаць парадак і паслядоўнасць правядзення доследу, вусна скласці план адказу, упэўніцца ў наяўнасці неабходных рэактываў і пасля гэтага прыступіць да выканання задання. 2. Строга выконваць правілы карыстання хімічнымі рэчывамі. 3. Пры выкананні задання карыстацца падручнікам. 4. Пісаць толыц чарнілам, рысаваць простым карандашом і фарбаваць каляровымі. Тлумачальныя надпісы да рысункаў рабіць па гарызанталі. 5. Адказы запісваць коратка і ясна. 6. Усе хімічныя ўраўненні павінны адпавядаць практычна ажыццявімым рэакцыям. 17468M 66 Заданне 1. Паўтарэнне раздзела «Кіслоты» (§ 52—56). «»196 г. 1. Запішыце ўраўненні рэакцый атрымання кіслот, зыходзячы з адпаведных неметалаў. Назавіце ўмовы, пры якіх гэтыя рэакцыі могуць адбывзцца. a) S SO2 H2SO3 б) С > СО2 Н2СО3 в) Р Р2О5 > НРО3 1 Тут і ў далейшым спасылка даецца на падручнік А. Д. Смірнова, Г. I. Шалінс^ага, Хімія, 1967, 2 3. Якія кіслоты, што выкарыстоўваюцца ў быце, вы ведаеце? Для чаго яны прымяняюцца ?___________________________________________________ 4. Што вы ведаеце аб прымяненні кіслот у прамыслсвасці? 5. Які колер набудуць кіслоты пад дгеяннем розных індыкатараў? (Прабіркі на рысунку пафарбуйпе каляровымі карандашамі.) НСІ HN03H2S04H3P04 HCL HN03H2S04H3P04 нсі НН03Н2$04Н3Р04 нсі hno3h2so4h3po4 3 6. Якія рэчывы прарэагавалі, калі вядома, што ў выніку рэакцый нейтралізацыі атрыманы солі, формулы якіх дадзены? Запішыце ўраўненні рэакцый і назавіце ўмовы іх ажыццяўлення: а) ? + ? _ Ba(NO3)2 + ? б) ? + ? CuSO4 + ? в) ?+ ? > FeCl3 + ? г) ? + ? > Na3PO4 + ? д) ? + ? ^ K2S + ? 7. Заданне на дом— 4 РАЗДЗЕЛ I ВАЖНЕЙШЫЯ КЛАСЫ НЕАРГАНІЧНЫХ ЗЛУЧЭННЯЎ КI с Л 0 т ы Заданне 2. Хімічныя ўласцівасці кіслот. «»196 г. 1. Як называюць вытворчы працэс зняцця ржы і акаліны з металічных вырабаў з мэтай іх ачысткі ад вокіслаў? Якая рэакцыя ляжыць у аснове гэтага працэсу? Запішыце ўраўненне. 2. Дослед. Апусціце ржавы жалезны цвік у шклянкў з разбаўленай (1:5) сернай кіслатой. Растлумачце, што адбываецца. Запішыце ўраўненне рэакцыі____________________________________________________________ 5 3. Запішыце ўраўненне рэакцыі, якая адбываецца пры траўленні паміж жалезнай акалінай і сернай кіслатой, і вылічыце, яксй працэнтнай канцэнтрацыі будзе кіслата, калі 200 а яе растварыць у 1 л вады. (Адказ: 16,6%.) 4. Запішыце ўраўненні рэакцый наступных ператварэнняў; назавіце ўмовы іх працякання: Cu » CuO > Cu(OH)2 » Cu(NO3)2. 5. Для падрыхтавання раствору для глянцавання вырабаў з латуні да 1 л вады дабаўляюць 100 а азотнай кіслаты, 50 а сернай кіслаты і 5 a хлорыстага натрыю. Разлічыце, якую агульную канцэнтрацыю (у працэнтах) мае раствор. (Адказ: 13,42%.) 6 Заданне 3. Рэакцыя абмену. «»196 г. 1. Прарабіце доследы (падручнік, § 62, пункты б, в, г) і вынікі запішыце ў табліцу: Апісанне доследу Прычына, якая выклікае праходжанне рэакцыі абмену да канца Раздзяленне атрыманых прадуктаў В ы в а д ы_____________ 7 2. Напішыце ўраўненні рэакцый, пры дапамозе якіх можна ажыццявіць наступныя ператварэнні: HC1 H.,SO4—3>Н2СО3 ^НЮз7 Зыходзячы з ураўненняў, назавіце, якая з кіслот здольна выцесніць шшыя кіслоты з раствору іх солей._— Заданне 4. Узаемадзеянне кіслот з металамі. «___»196 г. 1 Трэба высветліць адносіны разбаўленай салянай кіслаты да металаў. Для гэтага ў адну прабірку пакладзіце кавалачак магнію, у другую —кавалачак жалеза, у трэцюю кавалачак цынку, чацвертую кавалачак медзі і ў кожную з гэтых прабірак прыліце разбаўленан салянан кіслаты. Што пры гэтым назіраецца? Вынікі запішыце ў табліцу. Дослед паўтарыце з сернай кіслатой. Метал Назіранні (адзнакі рэакцый) Ураўненні рэакцый і вывады Доследы з разОаўленай салянай кіслатон Mg Fe — 8 Метал Назіранні (адзнакі рэакцый) Ураўненні рэакцый і вывады Zn Cu Доследы з разбаўленай сернай кіслатой Mg Fe Zn Cu 2. Трэба высветліць адносіны канцэнтраваных салянай і сернай кіслот да металаў цынку і медзі. Для гэтага ў дзве прабіркі пакладзіце па кавалачку цынку, у дзве іншыя — па кавалачку медзі. У дзве прабіркі з цынкам і меддзю прыліце канцэнтраванай салянай кіслаты, у дзве іншыя з цынкам і меддзю—канцэнтраванай сернай кіслаты. Што пры гэтым назіраецца? Параўнайце вынікі і зрабіце вывады. Запішыце ўраўненні магчымых рэакцыіў Метал Назіранні (адзнакі рэакцый) Ураўненні рэакцый і вывады Доследы з канцэнтраванай салянай кіслатой Zn 9 Метал Назіранні (адзнакі рэакцый) Ураўненні рэакцый і вывады Cu Доследы з канцэнтраванай сернай кіслатой Zn Cu 3. Трэба высветліць адносіны азотнай кіслаты да металаў. Для гэтага ў адну прабірку пакладзіце кавалачак цынку, у другую — кавалачак медзі і прыліце ў іх па 1—2 мл азотнай кіслаты. Што пры гэтым назіраецца? Запішыце ўраўненні рэакцый і вынікі доследаў. Зрабіце вывады. Метал Назіранні (адзнакі рэакцый) Ураўненні рэакцый і вывады Доследы з азотнай кіслатой Zn Cu В ы в а д (аб узаемадзеянні кіслот з металамі) 10 4. Дослед. У дзве прабіркі з салянай кіслатой апусціце па невялікаму жалезнаму цвіку. У адну прабірку папярэдне дабаўце 0,5—1 мл фармаліну або палавіну раздробленай таблеткі ўратрапіну. Назірайце, у якой з прабірак рэакцыя праходзіць больш хутка. Чаму? Зрабіце вывад. Запішыце ўраўненні рэакцый. 5. Чаму інгібіраваную 20працэнтную саляную кіслату бяспечна перавозіць у стальных цыстэрнах?________________________________________________ 11 Што вы ведаеце аб хімічных уласцівасцях кіслот? Адказы коратка запішыце ў табліцу. Хімічныя ўласцівасці кіслот 6 о < aS О ^ , О 03 1=1 О 03 03 X X 5>» »>> 5 03 о 03 03 2 X оз 03 £ ^ X S 3 і< оз X 03 Ч. оЗ лз оз ”“' X X £ ’>> 5 о 2 а о q 0> .^ 03 03 ^ a О 03 f_ X 03 »>» =3 5 '2 < ^ 5 •~ х 3 S 5н гз >» I 2 12 7. Назавіце, дзе практычна выкарыстоўваюцца кіслоты ў народнай гаспадарцы, якое прымяненне яны маюць на мясцовых прадпрьіемствах, у калгасах і саўгасах (у дужках напішыце формулы кіслот, якія прымяняюцца ў дадзенай галіне вытворчасці). 13 ^ is 03 CQ О 3 3 — ^ А ^ 03 Q Ю « & R СХ « S CU ^ ф in 5 н S О 03 \о 03 П 0н ^ “ к Ь — n m к ч 2 п = & * 2 С 3 .3 з ^ ^ 03 О\О 03 s£ 03 ’ж X S>> 03 £ S ® s Hrt 03 t< O) o GJ 03 < 1 34 Заданне 6. Самастойная работа па тэме «Кіслоты». «»196 г. 1. У якіх выпадках можна ажыццявіць практычна ўзаемадзеянне паміж рэчывамі, формулы якіх запісаны ніжэй (растлумачце кожны канкрэтны прыклад, запішыце ўраўненні магчымых рэакцый і правядзіце практычна адну з іх у залежнасці ад выдадзеных для доследу рэчываў): a) H2SO4 і Pb(NO3)2 б) Н3РО4 і MgCl2 в) HC1 і Zn r) HNO3 і CuO д) Na2CO3 і H2SO4 2. Запішыце ўраўненні рэакцый, пры дапамозе якіх можна ажыццявіць наступныя ператварэнні: a) Fe FeSO4, б) CuSO4 »Cu(GH)2, в) CuO * Cu(NO3)2. Назавіце, да якога тыпу належаць гэтыя рэакцыі. Правядзіце адну з іх і вылучыце прадукт рэакцыі ў чыстым выглядзе. 15 Назва і апісанне доследу Назіранні (адзнакі рэакцый) В ы в а д ы 3. Запішыце ўраўненні рэакцый атрымання хлорыстага алюмінію трыма спосабамі. Да якога тыпу належаць дадзеныя рэакцыі? Прарабіце практычна гэтыя рэакцыі, вылучыце ў адным з доследаў прадукт рэакцыі ў чыс тым выглядзе. —■ 16 Зыходныя рэчывы для атрымання хлорыстага алкшінію Назіранні (адзнакі рэакцый) В ы в а д ы 4. У пранумараваных прабірках знаходзяцца бясколерныя растворы наступных рэчываў: а) азотнай кіслаты, б) едкага натру, в) вапнавай вады. Як практычна вызначыць, якое рэчыва знаходзіцца ў кожнай прабірцы? Запішыце ўраўненні магчымых рэакцый з вуглякіслым газам. Растворы Рэчывы, якімі дзейнічалі Нумар прабіркі індыкатар вуглякіслы газ раствор соды Азотная кіслата HNO3 Едкі натр NaOH Вапнавая вада Са(ОН)2 17 Агульны вывад (на падставе чаго зрабілі вывад). 5. Дослед. 3 невялікай стальной дэталі зніміце ржу, карыстаючыся сумессю раствору сернай кіслаты (на 1 л вады 200 г кіслаты) з 100 a 15працэнтнага раствору салянай кіслаты. Разлічыце, якая працэнтная канцэнтрацыя 200 г гэтай сумесі. Запішыце ўраўненні рэакцый, якія пры гэтым адбываюцца. 18 Апісанне доследу Назіранні (адзнакі рэакцый) Вывады на падставе назіранняў Заданне 7. Разлікі па ўраўненнях хімічных рэакцый (§ 65). «»196 г. ПЛАН ДЛЯ РАШЭННЯ РАЗЛІКОВЫХ ЗАДАЧ 1. Азнаёміцца з умовай задачы і высветліць, належыць задача да разліковых па формуле або па ўраўненню рэакцыі; удакладніць, што вядома (дадзена па ўмове задачы), што патрэбна вызначыць. 2. У залежнасці ад таго, што ляжыць у аснове разліку (формула або ураўненне), запісаць формулу рэчыва або ўраўненне рэакцыі паміж дадзенымі ва ўмове задачы рэчывамі. 3. Вылічыць малекулярную вагу толькі тых рэчываў, аб якіх гаворыцца ў задачы. 19 4. Даць лагічнае абгрунтаванне рашэнню задачы, падкрэсліўшы хімізм з’явы. 5. Свае разважанні адносна рашэння задачы запісаць у выглядзе аналізу. 6. На падставе аналізу скласці і рашыць прапорцыю, г. зн. знайсці адказ задачы. 7. Сфармуляваць і запісаць адказ. Задачы 1. Якія вагавыя адносіны элементаў у злучэннях, формулы якіх прыведзены: FeO, Fe3O3, Н2О, H2SO4, NaOH, КС1О3? 2. У якой колькасці азотнай кіслаты HNO3 змяшчаецца столькі азоту, колькі яго знаходзіцца ў 202 кг калійнай салетры KNO3? (Адказ: у 126 кг.) 3. Дзе жалеза больш: у 1 а чырвонага жалезняку (Fe2O3) або ў 1 г магнітнага жалезняку (Fe3O4)?—— 20 4. На завод прывезлі руду, якая змяшчае 4640 т магнітнага жалезняку Fe3O4. Колькі жалеза змяшчаецца ў гэтай колькасці руды?'