Сшытак для самастойных работ па хіміі
Памер: 187с.
Мінск 1968
(Адказ: 3360 т.)
5. Для ачысткі сцёкавых вод ад кіслот выкарыстоўваюць рэакцыю нейтралізацыі. Якую колькасць сернай кіслаты можна нейтралізаваць 20 кг едкага натру?
(Адказ: 24,5 кг.)
21
6. Колькі грамаў солі можна атрымаць пры дзеянні азотнай кіслаты на 224 а вокісу кальцыю?
(Адказ: 656 а.)
7. Колькі грамаў сернакіслага барыю выпадзе ў асадак пры дзеянні сернай кіслаты на раствор, які змяшчае 5,22 а азотнакіслага барыю?
(Адказ: 4,66 г.)
8. Колькі літраў вадароду вылучыцца пры дзеянні 130 а цынку на раствор сернай кіслаты (вага 1 л вадароду пры нармальных умовах роўна 0,089 а)?
(Адказ: 44,8 л.)
22
9. Для нейтралізацыі раствору азотнай кіслаты патрэбна 112 а гідрату вокісу калію. Якой колькасцю едкага натру можна нейтралізаваць гэтую ж колькасць азотнай кіслаты?
(Адказ: 80 а.)
10. Саляная кіслата, якая змяшчае інгібітар, выкарыстоўваецца для ачысткі катлоў ад накіпу (у састаў накіпу ў асноўным уваходзіць вуглякіслы кальцый). Запішыце ўраўненні рэакцый, якія пры гэтым адбываюцца, і вылічыце, колькі кілаграмаў салянай кіслаты спатрэбіцца для выдалення накіпу, калі пры гэтым вылучаецца 2,24 jh3 вуглякіслага газу (1 л вуглякіслага газу пры нармальных умовах важыць 1,963 г).
(Адказ: 7,3 кг.)
11. У вапнаваабпальную печ за змену загружаецца 20 m вапняку. Пасля абпальвання атрымліваецца 10 т нягашанай вапны СаО. Вызначце, колькі вуглякіслага кальцыю СаСО3 змяшчаецца ў дадзенай колькасці вапняку.
(Адказ: 89%.)
12. У вапнаваабпальную печ загружаюць 10 кг вапняку, які змяшчае 60% вуглякіслага кальцыю. Колькі пягашанай вапны атрымаецца з дадзенага вапняку?
(Адказ: 3,36 кг.)
’4
A С Н 0 В Ы
Заданне 8. Састаў асноў (§ 66).
.196 г.
1. Ведаючы агульную формулу асноў Ме(ОН)п, запішыце па тры прыклады формул асноў: з аднавалентным, двухвалентным і трохвалентным металамі. ——
2. Закончыце схему класіфікацыі асноў і прывядзіце прыклады асноў (назвы і формулы).
3. Паўтарыце § 48—51 (падручнік), параўнайце хімічныя ўласцівасці растваральных і нерастваральных асноў і адкажыце на пытанні, якія пастаўлены ў табліцы.
Састаў і ўласцівасці асновы Растваральная аснова Нерастваральная аснова
1. Формула
2. Назва .
25
Састаў і ўласцівасці асновы Растваральная аснова Нерастваральная аснова
3. Знешні выгляд
4. Адносіны да вады
5. Адносіны да індыкатараў
6. Адносіны да кіслот
7. Адносіны да награвання
В ы в а д ы.
26
4. Адзначце афарбоўку вядомых вам індыкатараў у прысутнасці шчолачы або кіслаты (змены ў афарбоўцы пакажыце каляровымі карандашамі).
Назва індыкатара Натуральны выгляд Афарбоўка
у нейтральным асяроддзі у шчолачным асяроддзі у кіслотным асяроддзі
1.
2.
3.
4.
27
Заданне 9. Хімічныя ўласцівасці асноў (§ 67).
«»196 г
1. Дакажыце практычна, што едкі натр (растваральная аснова) і гідрат вокісу медзі (нерастваральная аснова) рэагуюць з кіслатой. Параўнайце ўмовы праходжання рэакцый. Вынікі запішыце ў табліцу.
Кароткае апісанне доследу Назіранні (адзнакі рэакцый) У чым падабенства рэакцый У чым адрозненне рэакцый
1.
2.
Ураўненні рэакцый:
А г у л ь н ы в ы в а д________________________
2. Закончыце ўраўненні рэакцый; назавіце ўмовы іх ажыццяўлення: а) Са(ОН)2 + СО2 > ? + ?
б) NaOH 4 SiO2 > ? + ?
в) KOH + Р2О5 ? + ?
г) аснова + SO2 ~* BaSO3 + ?
Д) аснова + SiO2 > CaSiO3 + ?
ё) аснова + со2 к2со3 ч
3. Прарабіце доследы 1, 2, 3 (падручнік, § 67, пункт б), вынікі запішыце ў табліцу.
Назва і формула асновы Назва і формула рэчыва, якім дзейнічалі на аснову Назіранні (адзнакі рэакцый)
1.
Ураўненне рэакцыі:
2.
Ураўненне рэакцыі:
3.
Ураўненне рэакцыі:
29
Агульны вывад.
Заданне 10. Паўтарэнне тэмы «Асновы». •
«»196 г.
1. Запішыце формулы гідратаў вокіслаў металаў, што названы ў табліцы растваральнасці солей і асноў (падручнік, дадатак):
растваральныя асновы
маларастваральныя асновы
нерастваральныя асновы
2. Ці могуць праходзіць рэакцыі паміж: а) гідратам вокісу медзі і вуглякіслым кальцыем; б) гідратам вокісу барыю і сернакіслым магніем; в) гідратам вокісу цыпку і хлорыстым натрыем; г) гідратам вокісу калію і сернакіслай меддзю? Запішыце ўраўненні рэакцый, якія могуць быць ажыццёўлены, і растлумачце, чаму магчыма тая і немагчыма гэта рэакцыі.
30
3. Практычна ажыццявіце ператварэнні па наступнай схеме: CuO > Cu(OH)2 » CuSO4. Вынікі доследаў запішыце ў табліцу.
Зыходнае рэчыва Рэчыва, якім дзейнічалі Адзнакі, па якіх меркавалі аб рэакцыі
1.
Ураўненне рэакцыі:
2.
Ураўненне рэакцыі:
3.
Ураўненне рэакцыі:
4.
Ураўненне рэакцыі:
31
В ы в а д.
4. Практычна ажыццявіце ператварэнні па схеме: Zn ^ Zn(OH)2. Вынікі запішыце ў табліцу.
Зыходнае рэчыва Рэактыў, пры дапамозе якога ажыццявілі ператварэнне Назіранні (адзнакі рэакцый)
1.
Ураўненне рэакцыі:
2.
Ураўненне рэакцыі:
В ы в а д—
5. У насычальную карбанізацыйную батарэю пададзена 900 кг гідрату вокісу кальцыю. Колькі мелу атрымаецца з такой колькасці зыходнага рэчь1ва? (Адказ: 1216,2 кг.)
32
6. Дзе прымяняюцца вядомыя вам асновы ў быце і прамысловасці?
7. Заданне для самастойнай работы. На бліжэйшай будаўнічай пляцоўцы вазьміце невялікую колькасць гашанай вапны і выпрабуйце яе едкія ўласцівасці. Для гэтага на кавалачкі баваўнянай і шарсцяной тканін нанясіце тонкі слой падрыхтаванага з гідрату вокісу кальцыю вапняковага малака і пакіньце на суткі. Апішыце вынікі доследу.
2 Зак. 615
33
Заданне 11. Практычныя заняткі. Работа 6. «Атрыманне нерастваральнай асновы ўзаемадзеяннем раствораў шчолачы і солі».
«__»196 г.
Прарабіце дослед (падручнік, работа 6) і запішыце вынікі ў табліцу.
Назва і кароткае апісанне доследу Назва і формула зыходнага рэчыва Назіранні (адзнакі рэакцый)
1.
Ураўненні рэакцый:
2.
Ураўненні рэакцый:
34
В ы в а д
Заданне 12. Самастойная работа па тэме «Асновы».
«» 196 г.
1. У пяці прабірках знаходзяцца наступныя бясколерныя растворы рэчываў: едкі натр, саляная кіслата, хлорысты натрый, серная кіслата і вада. Вызначце кожнае з рэчываў. Вынікі запішыце ў табліцу.
Растворы Рэчыва, якім дзейцічалі Нумар прабіркі
індыкатар раствор ВаС12 раствор AgNO3
Едкі натр NaOH
Саляная кіслата HC1
Хлорысты натрый NaCl
Серная кіслата H2SO4
Вада Н2О
Ураўненні праведзеных рэакцый:
2. Як практычна ўпэўніцца ў паўнаце асаджэння гідрату вокісу, калі раствор зыходнага рэчыва: а) афарбаваны, б) бясколерны? Як дасягнуць паўнаты асаджэння?
2’ 35
3. Каб упэўніцца, што едкі натр разбурае скуру, шэрсць, шоўк, наліце раствор шчолачы ў тры шкляначкі (на 1/3 аб’ёму). У першую апусціце тыгельнымі абцугамі кавалачак шарсцяной тканіны, у другую — кавалачак шаўковай тканіны (штучнага шоўку), у трэцюю — кавалачак скуры. На аснове назіранняў зрабіце вывад аб дзеянні шчолачы на розныя матэрыялы. Будзьце асцярожны з шчолачамі.
36
кпп™.?^31115, 3 еДК1М натрам * едкім калі нельга закрываць шклянымі коркамі. Трапляючы на шкло, шчолач сплаўляецца з ім, і пасудзіну цяжKioT^' Улічм’ “™ ў ^таве шкла ёсць дауЗ LX (S1O,), растлумачце гэтую 3 яву. Запішыце ўраўаекні рэакцый. Як v гэтым выпадку адкрыць пасудзіну? р^цым. дк у гэ
5. Дослед. Атрымайце гідрат вокісу медзі, карыстаючыся наступнымі рэчывамі: вокіс медзі (CuO), сернакіслая медзь (CuSOj) вала m едк. натр (NaOH). Апішыце До^ (Папярэдне
весці дослед, і запішыце ўраўненні рэакцый.) Р
37
6. Ці можна ажыццявіць практычна хімічныя рэакцыі паміж наступнымі рэчывамі: вокісам натрыю і вадой, вокісам жалеза і вадой, едкім натрам і вуглякіслым кальцыем, двухвокісам крэмнію і вадой?
7 Запішыце ўраўненні рэакцый ператварэнняў па наступных схемах: aj ZnO > Zn(OH)2 > ZnSO4 Zn(OH)2 ^ ZnO > Zn(NO3)2.
38
6) FeCl3 Fe(OH)3 > Fe2O3 > Fe \
Fe2(SO4)3
8. Закончыце наступныя ўраўненні рэакцый (замест пытальнікаў пастаўце формулы рэчываў і расстаўце каэфіцыенты).
к + н2о^? + ?
Са + Н2О>? + ?
ВаО + Н2О —> ?
вокісл ы
Заданне 13. Вокіслы (паўтарэнне § 44—45).
«»196 г.
1. Па дадзенай схеме запішыце формулы і назвы вядомых вам вокіслаў металаў і неметалаў:
Вокіслы
неметалаў (ангідрыды кіслот)
закіс
вокіс
39
2. Запішыце ў табліцу формулы вядомых вам гідратаў вокіслаў.
КІСЛОТНЫЯ вокіслы Асноўныя вокіслы
формула кіслотнага вокіслу формула адпаведнага гідрату формула асноўнага вокіслу формула адпаведнага гідрату
40
3. Вызначце валентнасць элементаў у рэчывах па іх формулах (пастаўце лікавае значэнне валентнасці над хімічнымі знакамі, запішыце формулы адпаведных ангідрыдаў):
НРО3 Н3ВО3 H2TeO4 нсю
Н4Р2О7 H2WO4 HMnO4 hno2
Н3РО4 HVO3 HC1O3 H2CrO4
H2SeO3 H2ZnO2 H3AsO4 H2CO3
Заданне 14. Вокіслы асноўныя і кіслотныя (§ 69).
«_»196 г.
1. Дослед. Падвергніце кіслотнаму траўленню ў 10працэнтным растворы сернай кіслаты стальную пласцінку, паверхня якой мае сіні колер пабегласці (сіні колер надае вокісел жалеза Fe3Oj). Растлумачце хімізм рэакцый. Запішыце ўраўненні рэакцый.
41
2. Дослед. Зыходзячы з вокісу медзі, атрымайце сернакіслую медзь. Вылучыце атрыманую соль у цвёрдым стане. Вынікі доследу запішыце ў табліцу.
Назва і апісанне доследу Назіранні (адзнакі рэакцый) Ураўненне рэакцыі
3. Дослед. На дно прабіркі пакладзіце крыху жоўтага парашку вокісу свінцу РЬО, прыліце на 1/5 аб’ёму прабіркі салянай кіслаты HC1. Прабірку нагрэйце. Пасля таго як вадкасць закіпіць, хутка, але асцярожна выліце змесціва ў другую прабірку і назірайце, што адбудзецца пры аха
ладжэнні.
42
4. Дослед. На вокіс магнію, вокіс медзі, вокіс жалеза, вокіс барыю, якія знаходзяцца ў прабірках, падзейнічайце вадой. Прадукты рэакцый выпрабуйце індыкатарам. Вынікі доследу запішыце ў табліцу.
Назва і апісанне доследу Назіранні (адзнакі рэакцый) Ураўненне рэакцыі