Сшытак для самастойных работ па хіміі
Памер: 187с.
Мінск 1968
Тып рэакцыі Рэчывы, якія ўдзельнічаюць у рэакцыі (простыя або складаныя) Колькасць уступіўшых у рэакцыю рэчываў атрымаўшыхся ў выніку рэакцыі Рэчывы, якія ўтварыліся ў выніку рэакцыі Фізічны стан рэчываў (цвёрдае, раствор), якія ўступілі ў рэакцыю
66
2. Дайце тры прыклады рэакцый абмену і запоўніце табліцу.
Рэчывы, якія ўступаюць у рэакцыю (на 1 зваць клас злучэнняў, прывесці прыклады) Рэчывы, якія атрымііваюцца ў выніку рэакцыі (назваць клас злучэнняў, прывесці прыклады) Колькасць рэчываў, што ўтварыліся Адзнакі, якія адзначаюць цячэнне рэакцыі абмену да канца
1. Ураўненне рэакцыі:
2. Ураўненне рэакцыі:
3. Ураўненне рэакцыі:
3* 67
Вывад (аб працяканні рэакцый абмену).
3. Карыстаючыся табліцай растваральнасці солей і асноў, вызначце, ці будзе працякаць рэакцыя паміж наступнымі рэчывамі (запішыце ўраўненні рэакцый, якія можна ажыццявіць, і назавіце ўмовы, пры якіх яны адбываюцца; растлумачце, чаму некаторыя рэакцыі немагчымы):
а) хлорысты барый і серная кіслата
б) саляная кіслата і едкае калі—
в) вуглякіслы кальцый і саляная кіслата
г) сернакіслы барый і азотнакіслы натрый
68
д) азотнакіслая медзь і едкі натр
е) фосфарная кіслата і гідрат вокісу кальцыю
ж) вуглякіслы натрый і серная кіслата
з) сярністакіслы кальцый і вугальная кіслата
і) сернакіслы алюміній і гідрат вокісу жалеза
к) вуглякіслы магній і азотная кіслата _
л) сернакіслы свінец і гідрат вокісу медзі
м) хлорысты алюміній і серная кіслата
н) крэменякіслы кальцый і едкі натр
69
о) сернакіслы цынк і хлорысты цынк
Растлумачце, чаму не ўсе рэакцыі можна ажыццявіць практычна.
Заданне 21. Прымяненне солей.
_____________________196 г.
1. Запішыце формулы і назвы солей, якія найбольш шырока выкарыстоўваюцца ў быце; назавіце, дзе яны прымяняюцца.
70
2. Запішыце формулы і назвы солей, якія вы сустракалі, працуючы ў школьнай майстэрні, на прышкольным участку.
3. Заданне для самастойнай работы. 3 якімі солямі на вытворчасці сустракаюцца і працуюць вашы старэйшыя сёстры, браты і бацькі? Для чаго гэтыя солі прымяняюцца?
71
Заданне 22. Узаемная сувязь паміж класамі неарганічных злучэнняў (§ 76).
«»196 г.
1. Закончыце схему «Класіфікацыя рэчываў». Упішыце ў кожную клетку назву класа неарганічных рэчываў і прывядзіце не менш двух прыкладаў рэчываў; запішыце іх формулы.
р э ч ы в ы
( неарганічныя)
2. Практычна ажыццявіце ператварэнні па наступных схемах; вынікі запішыце ў табліцу:
a) Mg>Mg(OH)2*MgCl2;
б) Zn>Zn(OH)2;
в) CuO>Cu(OH)2
72
Мэта і апісанне доследу Назіранні (адзнакі рэакцый) Ураўненні рэакцый
а)
б)
в)
73
Мэта і апісанне доследу Назіранні (адзнакі рэакйый) Ураўненні рэакцый
A г у'л ь н ы в ы в а д (аб узаемасувязі паміж рэчывамі)
3. Карыстаючыся выдадзенымі рэактывамі (магній, хлорная медзь, саляная кіслата, сернакіслы магній, хлорысты барый), атрымайце хлорысты магній MgCl2 усімі магчымымі спосабамі і вылучыце яго з сумесі.
Мэта і апісанне доследу Назіранні (адзнакі рэакцый) Спосаб вылучэння солі з сумесі
1.
Ураўненне рэакцыі:
74
Мэта і апісанне доследу Назіранні (адзнакі рэакцый) Спосаб вылучэння солі з сумесі
2.
Ураўненне рэакцыі
3.
Ураўненне рэакцыі
4.
Ураўненне рэакцы
5.
Ураўненне рэакцыі
Агульны вывад (аб спосабах атрымання солей).
75
4. Ніжэй прыведзены схемы хімічных ператварэнняў. Запішыце ўраўненні рэакцый гэтых ператварэнняў і назавіце ўмовы іх ажыццяўлення:
a) Fe ^ FeSO4 ^ Fe(OH)2 ~> FeCl2;
ZCaO Са(ОН)3\
6) Са 4 5 Са3(РО4)3.
PP2O5*H3PO4Ze
5. Якое практычнае значэнне мае вывучэнне ўзаемнай сувязі паміж класамі неарганічных злучэнняў?
76
Заданне 23. Практычныя заняткі. Работа 8. Эксперыментальныя задачы па тэме «Важнейшыя класы неарганічных злучэнняў».
00* 2 5 о cd См sr ST od g co X X o X ’>» TO CL >> к « .25 CO Ch TO CL X *x X CD X TO S >» 4 H
^ 03 S ex tjsx' to S X — X X TO TO CL. ’со X TO TO X CO
CT LT ^ x 1 я Д td x TO >> « X s x O ® 05 2 TO CD У Й 2 ® E 2.S
CQ 03 => ® £ ’>>3 a 3 a o X CD TO ’x TO TO CD s
77
Назва і формула назіранні (ад. Тлумачэнні назіранняў. Ураўненні
Мэта і апісанне доследу рэчыва, якое вы знакі рэакцый) рэакцый
карыстоўваецца__________£__________________________________________
78
А г у л ь н ы в ы в а д.
Заданне 24. Разлікі па формулах і ўраўненнях.
«»196 г.
1. У растворы змяшчаецца 28 г едкага калі. Колькі па вазе спатрэбіцца азотнай або сернай кіслаты для поўнай нейтралізацыі гэтага раствору?
2. Пры ўзаемадзеянні раствораў вуглякіслага калію і гідрату вокісу барыю было атрымана 39,4 г асадку. Вылічыце, якая колькасць кожнага з зыходных рэчываў была зрасходавана.
(Адказ: 27,6 г і 34,2 г.)
79
3. У шклянку з растворам сернай кіслаты, якая важыла 375 а, апусцілі алюмініевую пласцінку вагой у 28,2 г. Колькі важыла шклянка з растворам пасля таго, як адбылася хімічная рэакцыя?
(Адказ: 400 а.)
4. Якую рэакцыю на лакмус пакажа раствор, калі змяшаць растворы сернай кіслаты і едкага натру ў суадносінах: 100 а сернай кіслаты і 100 a едкага натру? Адказ пацвердзіце разлікам.
5. Для аналізу ў лабараторыі ўзята наважка 10 а вапняку. Пасля абпальвання ў муфельнай печы атрымана 5,2 а вокісу кальцыю. Колькі працэнтаў вуглякіслага кальцыю змяшчаецца ў дадзеным вапняку?
(Адказ: 93%.)
6. На кансервавых заводах яблыкі перад кансерваваннем акурваюць у спецыяльнай камеры сярністым газам. На кожны кубічны метр камеры спальваецца 240 а серы. Вызначце, колькі сярністага газу змяшчаецца ў кожным кубічным метры камеры.
(Адказ: 480 г/м3.)
80
7. Якая руда — буры жалязняк Fe2O3 ■ 2Н2О або магнітны жалязняк Fe3O4 — больш багатая жалезам?
8. Вапнавая вада ад дзеяння фенолфталеіну набывае малінавую афарбоўку. Пры прапусканні праз яе вуглякіслага газу раствор зноў траціць колер, пры гэтым вылучаецца белы асадак. Чым гэта растлумачыць? Запішыце ўраўненні рэакцый.
9. Сумесь вокісу медзі з меддзю апрацавалі салянай кіслатой і адфільтравалі. Што засталося на фільтры, што перайшло ў раствор? Адказ рас
тлумачце ўраўненнямі рэакцый
81
10. 10 г вокісу медзі апрацавалі растворам, які змяшчае 28 г азотнай кіслаты. Колькі грамаў солі ўтварылася?
(Адказ: 23,5 г.)
11. На нейтралізацыю 200 г раствору салянай кіслаты зрасходавана 16 г едкага натру. Колькі працэнтаў салянай кіслаты знаходзілася ў растворы ?
(Адказ: 7,3%.)
12. Дослед. У трох прабірках ёсць растворы меднага купарвасу, едкага калі, хлорыстага барыю. Выкарыстоўваючы іх, атрымайце гідрат вокісу медзі, сернакіслы барый і вокіс медзі. Запішыце ўраўненні рэакцый.
82
РАЗДЗЕЛ 11
ХІМІЗАЦЫЯ СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ
Заданне 25. Асноўныя напрамкі хімізацыі сельскай гаспадаркі. Важнейшыя мінеральныя ўгнаенні (§ 77,78).
«»196 г.
1. Закончыце схему, прывёўшы не менш чым па два прыклады кожнага ўгнаення (назвы і хімічныя формулы).
83
2. Запішыце ў табліцу даныя аб уплыве ўгнаенняў на рост культурных раслін, карыстаючыся падручнікам.
Назва групы ўгнаенняў Уплыў угнаення на рост расліны Расліны, якія патрабуюць дадзенага віду ўгнаення Прычыны, якія выклікаюць недахоп угнаенняў у глебе
1. Калійныя
2. Азотныя
3. Фосфарныя
84
3. Якім патрабаванням павінны задавальняць рэчывы, што змяшчаюць асноўныя элементы жыўлення для раслін?
4. За гады Савецкай улады ў СССР створана магутная прамысловасць па вытворчасці мінеральных угнаенняў. У 1960 г. сельская гаспадарка краіны атрымала 13,8 млн. т мінеральных угнаенняў, у 1961 г. — 15,3млн. т, у 1965 г. — 31,3 млн. т. К 1970 г. намечана давесці вытворчасць мінеральных угнаенняў да 62 — 65 млн. т. Улічваючы гэтыя лічбы, складзіце дыяграму росту вытворчасці мінеральных угнаенняў у СССР.
85
Заданне 26. Калійныя ўгнаенні (§ 79).
«»196 г.
1. Лабараторны дослед. Азнаёмцеся з узорамі калійных угнаенняў, вызначце працэнтную колькасць дзеючага пачатку К2О, навучыцеся распазнаваць угнаенні. Па меры выканання доследу вынікі запісвайце ў табліцу.
Формула ўгнаення Колер Растваральнасць Працэнтная колькасць к2о Распазнаванне
дзеяннем раствооу AgNO3 па афарбоўцы полымя
S
86
2. Для падкормкі бульбы прымяняецца 0,4працэнтны раствор хлорыстага калію. Колькі гэтага рэчыва спатрэбіцца для прыгатавання 10 кг такога раствору?
(Адказ: 40 г.)
3. Эксперыментальная задача. У пранумараваных прабірках выдадзены наступныя мінеральныя ўгнаенні (у цвёрдым стане): а) хлорысты калій, б) калійная салетра, в) аміячная салетра. Вызначце, якое ўгнаенне знаходзіцца ў кожнай прабірцы.
Складзіце план даследавання і табліцу для запісу вынікаў (гл. старонкі 17 п. 4 і 35 п. 1).
87
4. Попел спаленых сцяблоў сланечніку змяшчае 28% паташу (К2СО3). Колькі па вазе попелу трэба ўнесці ў глебу, каб замяніць па колькасці калію 1 т хлорыстага калію?
(Адказ: 3,5 т.)
5. Эксперыментальная задача. Вам выдадзены ў пранумараваных прабірках хлорысты калій і сернакіслы калій. Як распазнаць гэтыя рэчывы?
Нумар прабіркі Ход рашэння задачы Вывады па ходу назіранняў. Ураўненні рэакцый
— —
88
Нумар прабіркі Ход рашэння задачы Вывады па ходу назіранняў. Ураўненні рэакцый
1
— —
— —
—
6. Якую канцэнтрацыю будзе мець раствор хлорыстага калію, калі ў 10 л вады растварыць 150 г солі?
(Адказ: 1,48%.)
89
7. Якая і дзе ёсць мінеральная сыравіна для вытворчасці калійных угнаенняў у нашай рэспубліцы?_________________________________________
8. Якія віды глебаў пераважаюць у БССР?
9. Які від глебы ў бліжэйшым ад вас калгасе, саўгасе?
10. Для ўнясення марганцу ў якасці мікраўгнаення 0,6 г солі MnSO4• 4Н2О растварылі ў 1 л вады. Якой працэнтнай канцэнтрацыі атрымаўся раствор?
КНІГІ ОНЛАЙН
