Твая місія
Васіль Жуковіч
Выдавец: Мастацкая літаратура
Памер: 142с.
Мінск 1988
Крыві нявіннай столькі пралілося!
Цары з нас дралі скуру і папы. Цяпер чыноўнікаў так многа развялося, а не святыя ж — грэшнікі яны.
— Вялікі божа! Так, мы не святыя,— чыноўнікі сказалі.
— Дзе ўжо нам святымі быць:
апосталы і тыя грашылі, пэўна, знаеш ты і сам...
— Ты чуеш, бог?— апосталы шапнулі.— Ты толькі ім, нахабным, волю дай...
Нас нездарма бязбожна папракнулі, яшчэ, глядзі, прыцягнуць да суда!
130
Падумаў бог, паважны, безграхоўны: «Свет грэшнікаў, і праўда, немалы; калі як след судзіць, не павярхоўна, дык можа ў пекле не хапіць смалы».
Падумаў так і адказаў нарэшце: — Далёка мы заіішлі ужо, відаць. Суд пераносіцца да повага прышэсця. Грахі даваііце працай выкупляць.
131
о
ЭПІГРАМЫ I ЭПІТАФІІ
КАНСЕРВАТАР
Хаця жыццё кіпіць кругом, ісці наперад вымагае, дзе трэба зрушыць рычагом — ёп толькі лозунгам махае.
БЮРАКРАТ
3 акладам ладным бюракрат сядзіць, ён дужа крэслу рад. Дадуць заданне бюракрату, а ён сапхне на плечы штату.
ЭПІТАФ I Я КАЗНАКРАДУ
Спакойна спі ты, наш харошы, спакойна спі, наш мілы: свае ўсе цэленькія грошы — на помпік крадзеных хапіла.
132
ГОРАКІРАЎНІК
He думаў — галавой ківаў, але навукай кіраваў.
I доўга плакала навука: «Калі мая мінецца мука?»
К I РАЎНIК 3 МІНУЛАГА
Для падначаленых мае бас, а для начальства — тэнар;
перад вышэйшымі кожны раз выцягваецца антэнай.
ДА Ў П А Д У...
У першых ролях быў заняты, а талент меў жа пебагаты, артыст, ва ўсіх спектаклях ён на гледачоў наводзіў соп ды мучыў залу да тых пор, пакуль на сцэне не памёр.
ЭП I ТАФ ] Я ЛІХАДЗЕЮ
Нарэшце ў яму той папаў, хто ямы на людзей капаў.
133
Э П I Т А Ф I Я п' ЯН I ЦУ, ЯК I, ЗАКУРЫЎШЫ Ў ЛОЖКУ, СПАЛІЎ СЯБЕ, СВАЮ СЯМ'Ю I ГАСПАДАРКУ
Ты па той свет, гарэлкі раб, забраў сям’ю і гаспадарку — хутчэй за ўсё прыкінуў, каб і ў пекле з гора мець на чарку.
ШЭФЫ I ГАСПАДАРЫ
На касавіцу у калгас прымчалі шэфы ў добры час, а гультаі свае пасталі ў позы: — А дзе,— пытаюць,— вашы косы?
ДЗЕЛАВАЯ
Яна за кнігамі ў чарзе стаяла на адной назе (другую адтапталі ёй нагу). — Цаню раманы,— кажа,— на вагу ўсяго, што без чаргі за іх дастаць магу.
С АД A В I Н A ЗЗА М Я Ж Ы
Усё, што вырасцілі ў садзе, згнаілі восенню на складзе. Пасля асенняе імжы пайшлі гандлёвыя мужы браць садавіну зза мяжы.
134
ПАДХАЛІМ
Перад начальствам паслізнуўся — і ад ілба аж лёд прагнуўся, ды з радасцю падняўся ён: такі грунтоўпы быў паклон!
ЭП I ТА Ф I Я ДВУРУШНІКУ
He жыў ты, двурушпік пракляты,— і нашым і вашым служыў.
Пасіўна і т а м не ляжы: і богу і д’яблу там пяты з двайной асалодай ліжы.
ЭПІТАФІЯ ПАКЛЁПНІКУ
Ты пры жыцці амаль не спаў: паклёпы языком кляпаў,— хай т а м хаця спакойна спіцца, і пастарайся нам не сніцца.
ПОШУК СПОСАБУ
Калісьці краў — злавілі за рукаў.
Цяпер прасцей ён грошы дастае: напазычае — і не аддае.
135
КАДРЫ НА ПЛЯЖЫ
Намесніка галоўны стрэў па пляжы ў рабочую пару ды кажа:
— Ты што тут робіш?!
— Загараю. А вы?..
— Я? Кадры правяраю!
БЕЛАРУЧКАМІ HE Н A Р А Д Ж А Ю Ц Ц A...
Як беларучкай стала ў мамы Ала, не можа мама ўцяміць, а дарма, яна дачушку вечна апякала: «Паеж, паспі, я ўсё зраблю сама».
ЭПІТАФІЯ СВАРЛІВАЙ БАБЕ
Прымі падзяку ад сямі кварталаў: больш не чутно тваіх скандалаў.
ЭПІТАФІЯ ЛАВЕЛАСУ
Начамі плачуць тут, каля пліты, твае любоўпіцы, ці чуеш?
Яны не ўпэўненьг, што ты там у труне сваёй начуеш.
136
С Л A B A Н A 3 Е
Нага з падмогаю галоў забіла некалькі галоў. Галовы сталі ўсе ў чаргу праславіць спрытную нагу.
М Я Н У Ш К A
Калі мянушка хлопцу дапякла, ён бараду сваю прынёс на плаху, бурчаў пры гэтым: «Ччортава мятла!..» Ён думаў і з мянушкай адным махам пакончыць — і не больш...
Ды там — ваіівоіі! — там нешта пераблыталі на пласе: мятлу адцялі разам з галавой!
А што з мянушкай? Тая асталася.
ЛІТАРАТАРУЗАЙЗДРОСНІКУ
Калі губа зайздросціць носу, а вуха — воку, кідай пяро, бяры лепш кбсу,— мо лугам пойдзеш ты далёка...
137
ХВАЛА КРЫТЫКАМ
Жыў я добра, дзякуй богу, меў крылатага каня. Раптам крытыкі патроху пачалі мяне скланяць: то павольна ехаў недзе, то пад’ехаў я не так... Хай і дрэнная ў газеце слава — слава ж якніяк. На Парнасе, ля Парнаса з той пары — перапалох: «Дзе Пегас? Няма Пегаса! Ці ад крытыкі не здох?!» Вестка шырыцца тым часам, і сказаў чытацкі свет: «Ды бог з ім, самім Пегасам! Ці жывы хаця паэт?» Я — жывы! Mae — прасторы, на кані лячу, як птах, па баках — мільгаюць зоры ды іскрыцца Млечны Шлях. Каб мой конь ляцеў штосілы, каб адолеў шлях круты, падкавалі нават крылы, а не толькі капыты.
Стану я вядомы, можа, і давацьму іптэрв’ю,— славу крытыкаў памножу, бо нічога не ўтаю.
138
ЗМЕСТ
1
Праўда ....................................... 5
Беларуская мова............................... 6
Матулі героя.................................. 7
Баец амаль забытао вайны...................... 8
На парадзе.................................... 9
*** Тваёй душы красу......................... 10
Сястры Веры...................................11
*** He глядзіце вы на песню.................. 13
Яраслаў Еўдакімаў.............................14
*** Адвеку мне свет хараства дарагі быў..... 15
Настачка..................................... 16
Нараджэнне....................................17
Калыханка сыну................................18
Першы касманаўт...............................19
*** Люблю цябе, дарога налявая............... 20
Вёска Радасць.................................21
Сучасны сюжэт.................................22
Вечаровы эскіз................................23
Старадаўняя песня.............................24
Памяці Івапа Богдана..........................25
Брату Колю....................................26
Маміна дарога.................................28
Хвілінаю адчаю................................29
Плач па Саманце Сміт..........................30
139
2
*** 0 пара крыгалому........................ 33
*** У вочы пралескам глядзеў я пядоўга сііакойна....................................... 34
*** Пачуеш, юны дружа, выпадкова............ 35
Метамарфоза..................................36
Дзяржаваматухна трывае......................37
3 нашым народам..............................38
*** Глыбокіх язваў прабадзенне...............39
Дарожны дыялог...............................40
Пра самазваных класікаў......................41
Пімену Панчанку..............................42
Новы дзень пачынаецца........................44
Кліч................................... . ’. 45
Прызпанпе........................................
Доўгачаканая пара............................47
*** Каму трывога, каму — збавенне........... 49
*** Пра тое думаў я не раз.................. 50
Ваш крызіс.......................................
Боль Чарнобыля...............................52
Небяспечная зона.............................53
*** Я заўсёды любіў цішыню.................. 54
Порабудова, паскарэнне.......................55
Праблема?........................................
Прыстасаванцы....................................
*** Колькі доўжыцца род..................... 58
Нядаўняя гісторыя............................59
Свае сучасныя вандалы........................61
*** Чорны воран, воран чорны................ 63
*** Успамінаю з болем, брат................. 64
Засцярога....................................65
Бацьку.......................................66
*** Цябе судзілі, бацька, без суда.......... 67
Трывога мая..................................68
*** Мялеюць рачулкі і рэкі.................. 70
У загарадным лесе............................71
*** He забывай, мой сын..................... 72
140
Сучасніку.................................. 73
Сыценькім....................................74
*** 0 юныя! Чытайце класіку................. 75
*** Шчасце ці кара.......................... 76
*** Сіла Антэя.............................. 77
*** Сеяць разумнае, добрае, вечнае.......... 78
3
*** Лавай надалі словы ...................... 81
*** Каханне маё.............................. 82
*** Помню.................................... 83
*** He адышлі жаданні........................ 84
*** Усходы ёсць у згоды...................... 85
*** Я ад смагі прападаю...................... 86
*** He, цябе не праміне...................... 87
Пасля разлукі.................................88
*** Мне імя тваё шапталі..................... 89
*** Са мною адбываецца....................... 90
*** Той крыўдай, што была забылася........... 91
*** Ноч. Hi месяца, ні зорак................. 92
*** Калі гавораць вочы нашы.................. 93
*** He рублямі, не гадамі.................... 94
*** 3 табой бываю я маўклівы................. 95
*** Той агонь, што даў мне прашчур........... 96
*** Ля цябе я адчуваю........................ 97
*** У майго кахання.......................... 98
*** Як рады я, жыццё......................... 99
*** Нам небам дадзена так многа..............100
*** Шараватыя аблокі..........................Ю1
*** Тояць сілы чароўнае сховы................102
4
Кіпцюры.....................................105
Пераўвасабленне ........................... 106
Італьянская прытча..........................107
У палоне шаблопу.............................Ю9
Сляпая любоў..................................Ш
141
Сумная гісторыя................................Ц2
Кніга, Вецер і пастушок Пеця..................114
Байка пра байку................................Цб
Барбос.........................................П7
Казёл і Салавей................................цд
Лісіны рэпартаж...............................120
Спявак і мода.................................121
Афарызм і Абракадабра.........................122
Ляспыя навіны ................................123
Блізарукі Леў.................................124
Пра сваяка, сваячку і звычайную качку .... 126
Вінаваты... лёд...............................128
Лянівы болей траціць сілы.....................129
Цуд...........................................130
Эпіграмы і эпітафіі Кансерватар..............................132
Бюракрат......................................132
Эпітафія казнакраду...........................132