Афарыстычныя выслоўі беларускіх пісьменнікаў
Выдавец: Вышэйшая школа
Памер: 638с.
Мінск 2012
Хоць бы год, /Кабнаш свет без грымот! (М. Ароч-ка. Год спакойнага сэрца).
Хто волю верна сніць, / Працят лятункам аб вя-лікім, / Таго не спакусіць /Ніўладай, ні дабром бязлікім (У. Жылка. Лепей жабрачы лёс...).
Хто нелюбіць волі, не нашага роду (Я. Купала. Ад рана да рана...).
Чалавек свабодны толькі на адзіноце (У Рубанаў. He аднойчы забіты).
Чымжыць і гінуць веку кайданах, / Аепйі вольным пасці (М. Танк. Іван-ды-Мар’я).
6
Зак. 296!
161
Шануй здабытую ў змаганнях волю / Цябе і праз вякі нашчлдкіўспомняць (С. Законнікаў. Роздум).
Якая ты ўсё ж неацэнная, Воля, / Калі за скарынку цябе прадаюць! (С. Законнікаў. Воля).
Як добра было б жыць на свеце, калі б чалавеха не гналі, не крыўдзілі, не пазбаўлялі волі (Я. Колас. На ростанях).
Якія нягоды і пакуты могуць спыніць чалавека, калі наперлдзеў яго воля?! (Я. Сіпакоў. Адзін з нас. Зона).
«А ХТО ВЕЦЕР ПАСЕЕ, -ТОЙБУРУГІАЖНЕ»
Мір, спакой; вайна, змаганне, перамога; ахвяры Адказнасць за мір, за жыццё, за шчасце на зямлі ляжыць на кожным сумленным чллаееку (М. Танк. На высокім уздыме).
Аднарукаляжыць на зброі, /Аругая лашчыць спелы колас (С. Законнікаў. Наш лёс).
Ахвяра ёсць дык знойдзецца і кат (С. Казарына. У кожнай скрыні знойдзсцца і мыш...).
Ахвяры не вымяраюцца лічбамі, арыфметычнае мысленне тут нямое, тут парог, тут мусіць браць слова тшая мова, якой мы яшчэ не валодаем, мусіць гу-чаць «голас бязмоўя» (А. Разанаў. Зномы).
162
A xmo вецер плсее, / Той буру плжне (М. Танк. Пражскі дзённік).
Без лтлк і лблроны / Нямл слпрлўднле вайны (Я. Ко-лас. Рыбакова хата).
Без змлглння і няўдлч нічога не длеццл нл свеце (Я. Ко-лас. Гусі).
Бурлй змеценлелісце / He вяртлеццл на голле (П. Пан-чанка. Шчаслівы верасень).
Былі сусветныя войны, / сусветнлгл міру не (А. Вяр-цінскі. Іх апошняя воля).
Вайна злўсёды боль нясе (П. Броўка. Дахаты).
Вайна і смерць слмыя родныя і блізкія сваякі і, у адрозненне лд людзей-свлякоў, лднл без лдной жыць не могуць (Г. Марчук. Голас і слова).
Влйнл слмле прлклятле з усіх ліхлў, злведзеных жыццём нл зямлі (В. Быкаў. Жураўліны крык).
Вайну смлклвлць не влртл (I. Грамовіч. Хлеб-соль).
Воііны не плхнуць длбром (А. Бачыла. Хатынскія званы).
Выбухнула вайна /знойдуцца і салдаты... (В. Жу-ковіч. Праблема?).
Вяду свой бой мясцовага значэння, / Каб не плчаўся ўсёзнішчальны бой (С. Законнікаў. Кульмінацыя). Глянь: / Сяродракет, сярод радараў, / Босы на аголе-ным мячы / Мір стаіць маленькш санітарам / 3 но-шаю вяліклй нл плячы (А. Сербантовіч. Мір).
163
Ен маршальскі жэзл не браў у паход, / але салдат ён быў выдатны (А. Вярцінскі. Маршальскі жэзл).
уКывыя ідуць наперад свяшчэнны закон вайны (К. Кі-рэенка. Жывыя ідуць наперад...).
За кожнага бітага ката / Адпусціцца сорак грахоў (Я. Колас. Адплата).
За шчасце, за волю, за край родны гэты / Ну хто ж не паўстане, спытай? {Я. Колас. Дзед-калгаснік).
Зброя гэта злўсёды, як громаадвод: яна прыцягвае да сябезброю (Я. Сіпакоў. Як спакайней?).
Званам Хатыні над зямлёю / Грымець праклёнам на вякі, / Хто прагне свет заліць крывёю / I з плуга вырабляць штыкі (А. Астрэйка. I вось цяпер Хатынь сабрала...).
3 палітыкі уласнай сілы / Магчыма трапіць на ланцуг (У. Корбан. Асілак).
I біцца павінны мужчыны, /Бо маюць радзіму, жанчы-ну і гордасць адну (Л. Рублеўская. Вечар у сямейным коле).
Ігора некаму ізноў / Таму, хто праг паліць, /А апы-нуўся між агнёў, / Якія не заліць! (А. Сербантовіч. Пытанне рубам: хто каго...).
I спакою на нашай планеце не будзе, / Покуль з фа-келам ходзяць па ёй антылюдзі (А, Зарыцкі. Анты-людзі).
164
Кабмірна жыць, давядзецца табе / да скону весці вайну (П. Шруб. Аксіёмы лесвіц).
Каланізатары таксама, як ваўкі, / Калоніі заўсёды абдзіраюць /1метад свой драпежніцкі такі / Цывілізацыяй вялікай называюць (У. Корбан. Даб-радзей).
Калі вялікія спрачаюцца, малыя выйграюць (А. Ма-каёнак. Зацюканы апостал).
Калі страляеш, дык страляй у грудзі /1 май адвагу ў вочы мне глядзець (У. Караткевіч. Зямля дзядоў).
Калі ў бязмежнай вернасці хлусні / крывёю нехта ўласнаю клянецца, / чыясьці кроў нявінна льецца... (В. Жуковіч. Праклён).
Калі ўпадзе адзін баец / Заменіць паўшага другі (А. Вялюгін. Вецер з Волгі).
Крывінка задаволіць аднаго, / другому падавай кро-вапраліцце (А. Вярцінскі. Камары).
Куля іабароніць ад кулі (Я. Сіпакоў.Якспакайней?).
Мы вядзём справядлівую, высакародную вайну, але страшнаеў тым, што ніякая вайна не высакароднасць (В. Каваленка. Падвышанае неба).
Мыўсё яшчэ будуемся з вайны, /1 ад вайны!няў-жо ізноў залежым? (Я. Янішчыц. Ружовы цвет і ха-раство садоў...).
На дзіва наіўныя людзі: каторае стагоддзе ўсё яшчэ патрабуюць справядлівасці і законных падстаў вядзен-
165
ня вайны. Гэта ўсё адно, што патрабаваць пазбаўлен-ня болю прыродлх (Г. Марчук. Голас і слова).
На карце міру хто паставіць кропку -/ Пакорлівы пллітык ці плэт? (Я. Янішчыц. Слоў медзякі...).
Нлсіллем не прынясеш шчлсця (У Рубанаў. He ад-нойчы забіты).
Настле дзень, калі я бяру меч і бяру шчыт. Аднак, перлмогшы сллблсць, я мушу перлмлгчы і сілу (А. Раза-наў. Зброя).
He крычыце «ўра!», кллі дзеці спяць (П. Панчанка. Думаю, думаю...).
He перлжывені нікога злосцю. / Перлмогл чыніцца мілосцю (Р. Барадулін. Ксты).
He слава, не гонлр людзей забівлць, / Моц плвяліч-ваць з цярпенняў... (Л. Геніюш. Даўніна).
He тлпчыце калыску дзяцей. / У крыві не тапіце нлдзей (Н. Загорская. Выстылы попел магіл...).
Неўсякля шыя вартая,/Кабмеч тупіць абяе (У. Ка-раткевіч. Стаіць ля ідэі на варце...).
Няма пытання: / «Быць або не быць?» / Ілёгка ды-хаецца ўсёй планеце, / Пакуль блакіт калышуць га-лубы, / Малююць сонца на асфальце дзеці (С. Закон-нікаў. Малююць дзеці).
Разведка боем гэта шлях нятораны, / А бой не абы-ходзіцца без страт (С. Законнікаў. Усё было, але сваёй
гісторыі...).
166
Рэвалюцыя нерашучая / патанае ў сваёй тэорыі / і ўласнай крыві (В. Жуковіч. Рэвалюцыя не туман). Смяротны груз не мае вымярэння, / Сябе не шкада-ваць / вайны закон (С. Законнікаў. Урбаны).
Спакой не сон, не бросня забыцця, / Спакой -жывога руху раўнавага, / Грамоў і бур законнае дзіця, / У спёку дождж, у дождж сухая смага (А. Звонак. Спакой).
Спее сусветнага жаху града: / Хто пазбірае камен-не? (Я. Янішчыц. Як называюцца слёзы).
Такой трывожнаю часінай, /Назло шалёнаму звяр’ю / Для справы міру трэба ўсім нам /Яшчэ мацней любіць зямлю! (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Трэба бараніць усё, што любіш, / Каб па праву за-спяваць пасля, / He спявай пра цёплы кут за грубай, / Пакуль горам поўніцца зямля (У. Караткевіч. Цвыркун і праблема чыстага мастацтва).
Трэба йсці, не верачы адбою. / Завалы рушыць і вышыні браць, /1 ціійыні нідзе не давяраць (К. Камей-ша. Круг).
Унебяспечны /Ітрудны час наадварот: / Стакроць мацней павінен сведчыць / Свой глрт і вытрымку народ (Н. Гілсвіч. Родныя дзеці).
Хоць на словах / за рэанімацыю, / зброю новую / ціха намацвае (В. Жуковіч. Змагары! Наша страта істотная...).
167
Хто з дапамогай войнаў вырашае праблемы той варят (У. Рубанаў. He аднойчы забіты).
Хторазбурае свой дом, таму накануецца вецер (Р. Ба-радулін. Нічога не забываецца ў злапомслівым свеце...). Штандары нязгоды штандары надзеі (Т. Бондар. Нараджэнне сцяга).
^ думаю, што страшны той прагрэс, / Калі жывём падядзернаю пашчай (Я. Янішчыц. Пакіньце цішу вус-нам і вачам).
Я яшчэ праверыць мушу / Аязо іў песні, іў штыка (М. Танк. Спакойна спіце над затокай...).
«АД СААВЫ ГАЛАВА HE БААІЦЬ »
Слава і няслава
• Лд славы галава не баліць, а толькі кружыцца (I. Гур-скі. Свае людзі).
А славу я не мераў на караты, / Бо не рубін яна і не алмаз (А. Астрэйка. А славу я не мераў на караты). Бывае слава, як праклён (В. Зуёнак. Погляд).
Забылі пра самую небяспечную хваробу / Пра слепа-ту /ад славы ціўлады. /Можа, таму, што яна амаль / He паддаеццалячэнню (М. Танк. У акуліста).
Заўжды пасрэднасць прагне славы (А. Звонак. Думы).
168
Людскую сллву поглллс хістле, / Нібыта пёркл на кл-пелюшы (У. Скарынкін. Канцона перакладчыка).
Навошта нлогул / Вянок ллўровы, / Кллі, як хлмут, / Яго носяць глловы (Я. Сіпакоў. Слова ў спрэчках).
He нлўцеху сллвл, кллі нездлбрл (В. Аколава. He на ўцеху слава...).
He тлго патрэбна славіць, /Хто нллёдзезлмкі стл-віць (В. Дунін-Марцінкевіч. Літаратурныя клопаты).
He трэба слава толькі тля, /Якую носяць на шты-ках... (Е. Лось. Севастопальская панарама).
Пустазелле губіць поле, а няслава ўсё людское (В. Ако-лава. Случарыны).
Сллвл лднлго злмінле сллве другогл, злглнл ж лднлго не злмінле злглне ёругогл (Г. Марчук. Голас і слова).
Сллвл / Медыцынскля еястрл, / Якля члстл блытле лдрлсы, / Сплзняеццл / Прлверыць пульс / I клму трэбл /Аклзлць длплмогу (М. Танк. Слава...).
Сллву плэтлў рлзносяць пл свеце, / Вянкі ўскллдл-юць і звоняць плхвлллй, / Я ж ціхл йгрлю, хто ж ціхіх прымеце? (Я. Купала. Я не паэта).
Спрлвл не ў нлшых імёнах, не ў тым, / хто, дзе і кллі, не ў сллве. / Сллвл, як вядомл, дым. / Спрлвл у добрлй спрлве (А. Вярцінскі. Хто вынайшаў веласіпед?). У сім хопіць месцл плд коўдрлю сллвы. / Янл ж злсцілл-еццл шторлз пл-новлму (Р. Барадулін. Прысвячэнне Макаёнку).
ій Зак. 2961
169
Часам глупства можа набыць славу мудрасці, калі яму не пярэчыць (Я. Скрыган. Спасціжэнне).
Акая слава мож« » »а ўцешыць, / Калі ты сэрцам -на крыжы? (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Як ніхітруй, а праўдаў тым, / Што ўсе мы хворыя адным: /Нам едкі дым чужая слава, / Ну, а свая са-лодкі дым (У. Някляеў. Паланэз).
Як чорная сава ўскідаецца / так няслава адгука-ецца (В. Аколава. Случарынкі).
«IНЯМА НА СВЕЦЕ АЕПШАЙ ДОАІ -
НЕСЦІЖЫТНІКОААС ПРАЗ ВЯКІ»
Працавітасць, дбайнасць, стваральная праца і яе плён
А дарога ад плуга да пяра / Карацеіішая, як ад пяра да плуга (М. Танк. Адлегласць).
Ад дармаедства ўся распуста: / Нішто душу не губіць так, / Як незаробленая луста, / Якою сыціцца лайдак (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Аддзячыць поле табе, лддзячыць, / Аддасць гарою калосны дар; /Яму вось толькі адчуць іўбачыць, /Што ты не госць тут, а гаспадар!.. (А. Жамойцін. Ад-дзячыць поле табе...).
170
Акселерацыя — не мода, / А права ранняе на пот (А. Бачыла. Акселерацыя).
Але не сляпая доля, /Бо плуг твой цябе вядзе (Н. Ма-цяш. Жыццё як казка).
КНІГІ ОНЛАЙН
