Афарыстычныя выслоўі беларускіх пісьменнікаў
Выдавец: Вышэйшая школа
Памер: 638с.
Мінск 2012
Мне для роднае маці не грэшна / Падарыць салаўіны мой гай, / На далоні падсмажыць яечню, / На далоні спячы каравай (А. Бялевіч. На далоні спяку каравай).
Мы ўсе жывём пад зоркамі матуль. /1 гэты свет / Сагрэлі намматулі (Р. Барадулін. Мы ўсе).
Намарозіць радня па крыві / Адагрэе радня па долі (Н. Мацяш. Сябрыне).
Нам бы самай высокай роднасці, / апантанасці дэфіцытнай! (В. Жуковіч. Беларусам).
133
На прызбу сесці побач з дзедам / Яшчэ патрэбна за-служыць (С. Законнікаў. Прызба).
Народ нашу вяках / Трымаўся на сям’і (Н. Гілевіч. Адказ з пярстом божым).
Нас дзеці і ўнукі паўтораць нанова / Народы не спісваюцца на пенсію (П. Макаль. Родная мова).
Нельга матак суцяшаць, /Калі яны галосяць па сы-нах... (К. Кірэенка. Уступ).
He шукай сваіх сярод чужых, / Роднымі не зробяцца чужыя. /1 чужая йголка не прышые / Аатку радасці да сноў былых (Р. Барадулін. Парада).
Нібы дэльфіны, дзеці ад напасці /свет, ях тапельца, вынесуць на бераг /усеагульнай еднасці і шчасця (С. За-коннікаў. Кульмінацыя).
Hi вядзьмар, ні ліхія ваўкі / не страшныя, як брат твойлюдскі... (Л. Геніюш. Трывога).
Нідзе і ніколі /Я не бачыў яшчэ непрыгожых дзяцей (Н. Гілевіч. Дзеці, дзеці...).
Нішто так не калечыць хату, як смерць гаспадароў (Г. Марчук. Канон хаце).
Ніякай сіле, ліху злому / У сэрцы маці не забіць / Надзею: даць працяг жывому! / Надзею: песціць і лю-біць! (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Нявесце пры бацьках і дзень як год, / А сіраце жаніцца — ноч кароткая (М. Маляўка. Без маці, бацькі блага сіраце...).
Нягобны ўнуку ўжо тварэнні, / Якія меў на ўслугах дзеб (Я. Купала. Кругаварот).
134
О, дзеці, дзеці! Дзе мне вочы дзець, / Каб вам у вашы вочы не глядзець? (Н. Гілевіч. У лета 1986-е).
0, мацярынства мацярык нязнаны. / Яго заўсёды адкрываюць нанава (Р. Барадулін. Яшчэ гетэры ста-ражытнай Грэцыі...).
0, як жа вы ўсе, маці, ў час бяёы / Падобны, як дзве кропелькі вады (А. Бачыла. Гнёзды).
0, яклёгка ісці, адчуваючыматчынырукі, /Адчуваю-чы крылы юнацтва, / Адчуваючы плечы каханай!/1як цяжка цягнуцца, /Ў далонях трымаючы толькі куль-бакуўспамінаў (М. Танк. О, як лёгка icui...).
Паійана хлце — добры госць! (Л. Рублеўская. Шляхціц Завальня).
Першыя дзеці ёсць адзнака маладосці жанчыны. Апошняе дзіця ёсць адзнака сталасці перад старасцю (К. Чорны. Скіп’ёўскі лес).
Праўды чорны хлеб і мамы слова / Умяне ніхто не ад-бярэ (С. Законнікаў. Нашамужабрацтву ёсць прычына...).
Прыемнаў дом зайсці з дарогі, /Дзерады вам гаспа-дары (Я. Колас. Рыбакова хата).
Рана-рана/ сталеюць унукі, / Калі / паміраюць дзяды (А. Пісьмянкоў. Каліўвёсцы маёй паміраюць дзяды...). Самыя балючыя раны ў дзяцінстве / Перастаюць ныць ад пацалункаў маці. / У юнацтве — самі зажыва-юць ад вяселля. / У сталасці загойваюцца ад спагады
135
сяброў... /1 толькі пазнейшыя раны/Ніхто і нішто не залечыць, / Апроч зямлі (М. Танк. Самыя балючыя раны ў дзяцінстве...).
Самыя вясёлыя і галасістыя салаўі / на вясковых могілках. Напэўна, таму, /ійто і днююць, і начуюць неў гнёздах, /аў душахмаіх спрахлых дзядоў (А. Сыс. Рай).
Сынок і Маці зерне і ралля. / Сынок і Маці муд-рая ікона (Я. Янішчыц. Сынок і Маці).
Сям’я ўратаваная і ўратаваны народ (Л. Руб-леўская. Всчар у сямейным коле).
Такужо наканавана небам: / Маці дзеліцца з дзецьмі / Душою сваёй, якхлебам (Р. Барадулін. Ксты).
Таму туды раней за нас матулі / Ідуць, каб зноў вучыць сваіх малых (Р. Барадулін. Палыновыя санеты).
Толькі блізкіх збліжаеростань. / Толькіз блізкімі час узгодзе (Н. Мацяш. Чэрвеньскі вецер).
Толькіў мамы / Самы суровы дакор /1 пяшчотней-шы самы (Р. Барадулін. Ксты).
Трэба вучыцца жыць у дзяцей /1яшчэ /у выдат-ныхлюдзей. /А гэтыялюдзі -/вялікія дзеці / у звычай-ным дарослым свеце... / Словам, вучыцца трэбаў дзяцей (А. Вярцінскі. Трэба вучыцца жыць у дзяцей).
Ты маці, жонка; ты дачка, сястра, / Твля заўсёды гожая пара (Я. Сіпакоў. Жанчына).
Ты маці, ты наўсё гатова, / Усё змагчы, усё -аддаць, / Адно б вясёлых ды здаровых / Дзяцей пад сон-цам аглядаць (Н. Гілсвіч. Родныя дзеці).
136
Ты [маці] сэрцам там, дзе плачуць дзеці, /Бо дзеці слёз нельюць здарма (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Убачыць свет не злым / Умеюць толькі мамы (У. Дзю-ба. На дрэвах не відаць...).
Ужанчыны дзве святасці: сямя і дзеці (У. Рубанаў. Свстлы ручай любві).
У кожнай дзіцячай слязе вобраз маці (М. Танк. У кроплі).
Усё мяняецца на свеце, / He толькі дзеці (П. Трус. На новы лад усё звоніць).
Усё пачынаецца ад маці, / Аб мовы роднае зямлі (В. Вярба. Натхнсннс).
У цэлым свеце, на планеце, / Ва ўсіх краях, ва ўсіх кутках / З’яднаеўселюдскія сэрцы / Твой [маці] вобраз з дзіцем наруках! (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Хай вам, бацькі, не плачацца па дзецях: нам сцежкі вашы весціў глыбжыцця ( Н. Мацяш. Тры каласкі лю-бові і смутку).
Хяты немогуць, як дрэеы, расці (Д. Бічэль-Загнета-ва. Якутоўка).
Хто забыў сваіх продкаў сябе губляе, / Хто забыў сваю мову усё згубіў (У Караткевіч. Слова пра чала-вечнасць).
.Явечныўроднай старане, /Як слова Мама... (Р. Бара-дулін. Вечны).
Я знаў толькі адну зорку / Пяцікрылую далонь маці (М. Танк. He знаю...).
5а Зак. 2961
137
«ГАДУЮЦЦА ДЗЕЦІЎЛЮБОВІ -РАТУЕЦЦА ВЕЧНАСЦЬ»
Дзяцінства; вучоба і выхаванне маладога пакалення; веды і вопыт; асоба настаўніка, выхавацеля
Абіжаешся, што ў школе / справядлівасці няма. / Да жыцця рыхтуе школа... / Так што скардзіцца барма (В. Жуковіч. Ты за ўсё перажываеш...).
Веды, засвоеныя механічна, нямая вага (А. Разанаў. Зномы).
Веды — таксама ежа, разумовая, але ежа, і яна так-сама можа быць не на карысць чалавеку, яна таксама можа шкодзіць, і ад яе таксама неабходна час ад часу разгружацца пасціць (А. Разанаў. Сёе-тое пра карані і пра ісціну).
Вучы дзяцей яшчэ з пялёнак: / Каб не скаціцца пад адхон / Хай з курганоў тваіх зялёных / Бяруць у заўтраеразгон (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Вучыся, нябожа, вучэнне паможа / Змагаццл з нядо-ляй, няволяй (Я. Купала. Вучыся, нябожа).
Выхаванне гэта выхаванне духу. Ці можна дух і душу выхаваць злом, кулаком, зверствам? (У. Ліпскі. Ачысцім нашы душы).
Гадуюцца дзеці ў любові ратуецца вечнасць (Л. Руб-леўская. Вечар у сямейным коле).
138
Дзеці выключна тонкія эстэты. Таму яны і жорст-кія... Імі катэгарычна непрымальнае нехараство, не-маладосць, нецікавасць (А. Васілевіч. Пра вечнае).
Дзеці павінны ўзбагачацца вопытам бацькоў (А. Ма-каёнак. Зацюканы апостал).
Дзеці сведчанне вечнасці (Я. Брыль. Вячэрняе).
Дзіця без дзяцінства сівы лунь. Дзіця без душы -ледзяны слуп. Дзіця без працы труцень. Дык вось tamo трэба для здароўя нашых дзяцей: іачаслівае дзяцін-ства, высокая духоўнасць, творчая працаі (У. Ліпскі. Дай, божа, дзецям долю).
Дзіцячай памяці ўласцівл зберагаць періаыя ўра-жанні наўсёжыццё{С. Грахоўскі. Зажураныя жураўлі).
Дзяцінства не ведае жалю, калі / He помняць спа-гады дарослыя (У. Някляеў. Куліна).
Дзяцінству лёгка дыхаць (I. Багдановіч. Паяцы).
Для дзяцей пахнуць травы аднолькава /На Лонг-Ай-ландзе і пад Масквой (П. Панчанка. Хлопчык з фермы). Ен толькі летась скончыў школку /1 веды меў у адну столку (Я. Колас. Новая зямля).
Есць страіаны суд дзіцячай адзіноты... (I. Багдано-віч. Дзіцячы дом).
Заўсёды кніга нараджае кнігу, / Болыа дасканалую, бліжэйшую да праўды (М. Танк. У Татрах).
можа, не варта вучыць іх [маладых] навуцы, / калі не з імі на віражах? (П. Шруб. Законы Ньютана з класічнай фізікі...).
5a*
139
Kat выбраць лепшую з дарог, / Патрэбна мудрасць працы / Нашых сэрцаў; / Патрэбны маці, бацька, пе-дагог (П. Панчанка. Ратуйце нашы душы).
Невычэрпна гэта і невыказна сутыкненне чысціні, нявіннасці, права на шчасце, на праўду, сутыкненне ма-ленства з лютасцю, чэрствасцю, тупасцю, подласцю дарослых, якія займаюцца не тым, чым чалавеку трэба займацца (Я. Брыль. Вячэрняе).
Паставіць няўдача пячатку, /Ну што ж, і няўдача -урокі (Я. Янішчыц. Пачатковая школа).
Пражыць, як гавораць, не поле прайсці, /Вучыцца не позна ніколі (П. Броўка. Пражыць, як гавораць...). Самае складанае ганчарства гэта ляпіць чалавека (А. Бадак. Ра).
Самая вялікая хлусня гэта хлусня маленькаму ча-лавеку (А. Макаёнак. Зацюканы апостал).
Самая цудоўная, самая міжнародная музыка дзі-цячы смех (Я. Брыль. Служэнне).
Табе зайздрошчу светла, мой настаўнік, / няўтомнан эрудыцыі тваёй, / тваёй святой. няволі, толькіў ёй / душа бяднець і старыцца не стане (В. Жуковіч. Пера-да мною вобраз твой паўстане...).
Так патрабуе ўжо ў калысцы / Дагляду мудрага дзіця, / Кабу жыцці аратым выйсці, /А не нахлебнікам жыцця! (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
140
Твая пачэсная справа -/Жыццё адкрываць другому (А. Руцкая. Настаўніку).
Той дзень, лічы, завянуў пустацветам, / Калі ты пяць хвілін пашкадаваў, / Каб дзецям паказаць куто-чак свету, /1хараство людзей, і дрэў, і траў (П. Пан-чанка. Той дзень прапаў...).
У кожнага ёсць свая школа /1 літары ёсць залатыя (Я. Янішчыц. Пачатковая школа).
У маленстве мы спазнаём свет, каб прыняць яго такім, які ён ёсць, каб ведаць, што ён ёсць (У. Рубанаў. He аднойчы забіты).
Хто навучан / праспявае фразу звонклй навіны (Е. Лось. He бяры каменьчык, што тыі).
Школа для таго, каблюдзі маглі перадаць адзін адна-му сваю багатую душу (В. Каваленка. Падвышанае неба).
Як навучыць дарослых, што дзецям трэба даць «да-спець» у дзяцінстве? (У. Ліпскі. Ачысцім нашы душы).
Як не хапае нам настаўнікаў, / Што знаюць род-ную зямлю (М. Рудкоўскі. Чытаю па складах і ду-маю...).
Як рэдка ў рэках нашага маленства / змываем груз дарожнае тугі (Н. Загорская. Як рэдка ходзім мы.„).
Яійчэ ніколі ніхто не забываў свайго бзяцінства (Я. Скрыган. Гордасць).
141
«3 УЧЫНКАЎМАЛАДОСЦІ ІСТАРАСЦЬ УАЮДЗЕЙ»
Юнацтва, маладосць, сталасць, старасць йле хоць мы, далёка пакінуўшы за сабою вясну свайго жыцця, часта сядзім каля гнілога карыта растрэсеных думак і зманлівых надзей, усё ж такі мы любоўна гля-дзім на нашу маладосць і сэрца наша гатова плакаць па ўтрачанай вясне (Я. Колас. Так і трэба ашуканцу).
Ах, прага юнацтва, калі бтыумела, / Ах, старасці смага, калі бтымагла! (А. Звонак. Партрэт).
Дзе пройдуць ногі маладосці, /Дыхне і мёртвая зямля! (А. Звонак. Дзе пройдуць ногі маладосці).
3 учынкаў маладосці і старасць у людзей (В. Аколава. Случарыны).
КНІГІ ОНЛАЙН
