Афарыстычныя выслоўі беларускіх пісьменнікаў
Выдавец: Вышэйшая школа
Памер: 638с.
Мінск 2012
109
Аюбл цяпельцл, / што кожнлму сэрцу жлдлнле, / неўтаймлвлны, / злпалены знічклй длвер (А. Шушко. Садоўнік).
He кроч нл сцежкі блклвыя /Ямчэй склзлць, плменій зрабіць, / Бяры лдказ сабе нл шыю, /He нл сяброўскія глрбы (М. Лужанін. Як нараджаўся новы свет).
He мяняйце сяброў жывых, / А тым болей сяброў памёрлых (Г. Бураўкін. Памяці Уладзіміра Караткевіча).
Hi лднл разлука не прыйшлл нлзлд (В. Аколава. На рацэ Прыманцы...).
Hi сабе, ні камусьці ў блуклннях / He плсвецяць ні поблізу, ані здллёк / Пераслеплыя дл шклдлвлння (Н. Мацяш. Тая ўсмешка).
Новы друг знлходкл рэдкая, а стары каштоў-насць (Я. Брыль. Сёння і памяць).
Няхай не будзе болый згрызот / I змоўкнуць не-прыязні словы! (Я. Колас. Рыбакова хата).
О, боязь за другогл чалавека!.. /Адна тыробіш члллве-ка з нлс (Н. Мацяш. За соснамі мора).
Падснежнікавая плрл, / He дай астацца безгалосаю / Каля яднальнлга клстрл! (Н. Мацяш. У Люсіне).
Плкуль сл мною пллчуць вочы другл / Нлд цяжклй стрлтлй ёсць яійчэ жыццё (У. Караткевіч. Крум-качы).
Прысягл /Ношл неплсільнля /Аля сэрцл (Н. Ма-цяш. 3 вачэй далоў і з сэрца прэч...).
108
Іспрэчку тым яны канчалі, /Што гэту скваркураз-разалі (Я. Колас. Новая зямля).
I ў няшчасці, іў радасці без дружбы чалавеку нельга быць (К. Чорны. Насцечка).
/ў сцюжу нечай ласкай ты сагрэты, /Іў спёку пека-не цябе зіма (П. Панчанка. Апошні дзень вясны і пер-шы лета).
/ цэлы свет / Адно дамовіўшыся ійчыра / Пазбыцца зможа страшных бед (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Клго бя выбраў на падмогу / He падкіх да прыгожых слоў, / Няхай маўклівых, ды сяброў (П. Броўка. Калі б нанова пачынаць...).
Калі спагадаеш жывому / жывеш! / А сееш жы-вое / тым болеіі! (Г. Пашкоў. Зялёны верш).
Калючы асот але... пчала з ім сябруе (А. Разанаў. Пункціры).
Крытыкаваць нявартага павагі — свядома нажыць сабе ворага (Г. Марчук. Голас і слова).
К чужой не прымяраўся мерцы, / He ездзіў на чужым кані. / Сяброў я выбіраў па сэрцу, / Па іх душэўнай цеп-лыні (А. Астрэйка. К чужой не прымяраўся мерцы...). АІлшчыць і лечыць чалавечую душу часіна згоды ў прыродзе, але найлепшая згода для чалавека згода з самім сабою, са сваім сумленнем (М. Стральцоў. Разам з людзьмі).
4а*
107
Дзе на стале дармовы цукар, / Там і салодкія сябры (М. Лужанін. Як нараджаўся новы свет).
Дзень, што без дружбы й любові пражыты, / Знікне бясследна, навекі забыты (А. Зарыцкі. Дзень, што без дружбы й любові пражыты...).
Добры кажух са спагады, / Толькі сцюдзёна ў ім (М. Танк. Добры з ваўка музыка...).
Друг сапраўдны назаляць / У бядзе не стане (В. Зуё-нак. Заружовіцца трава).
Дружба, / He зведаўшая ліхалецця, / Сллва / Без працы млзольнлй, упартай, / Слова, / Якое не грэе, не свеціць, Нічога не влрты (М. Танк. Кій...).
Дружнлсць перйіы крок свабоды, / Згода сіла грл-мады (Я. Колас. Песні вясны).
Дуб і той, калі ў полі адзін, / He заўсёды лдольвле буру (А. Бачыла. Роднаму краю).
Ды горшае гэта сцірлнне меж паміж непрыяцеля-мі і сябрлмі (А. Вярцінскі. Ты кажаш, сяброўусё менш і менш?).
уКыць па чужой неўмею мерцы, / He езджу на чужым кані. /Жадаю дружбе я бяссмерця, / Што загартована ў агні (А. Астрэйка. 3 сябрамі горыч і самоту...).
Запомніце таго хто блізка быў. / Далёка хто не варушыце праху (Я. Янішчыц. Птах).
I воўк жа не цягаеццл вечна адзін (К. Чорны. Лявон Бушмар).
106
«ААБФАIАМЕГА СЯБРОЎСТВА -СПАГАДАІВАСЦЬ IНАДЗЕЙНАСЦЬ»
Дружба, сяброўства; давер, згода, лад; сустрэчы і разлукі
Ad чалавека da краскі / Прагнуць усе на зямлі / Шчырай cnaeadw і ласкі... (С. Законнікаў. Ад чалавека да краскі...).
Альфа і амега сяброўства спагадліеасць і надзей-насць (Г. Марчук. Голас і слова).
А таму — не з’ем adjin вала, / He зайздроснік я і не хапуга. / Падзяліць гатовы напалам / Нават скібачку малую з бругам (А. Бялевіч. Падзялюся дабратою). Без спагады і раны не гояцца (М. Башлакоў. Ветры дзьмулі з Чарнобыля).
Быць жа нехта павінен, /Хто цябе правяЗзе, / Ad-наго не пакіне / Урасстайнай бядзе (М. Шабовіч. Быць жа нехта павінен...).
Давермася найлепшаму ў сабе (Н. Мацяш. Адказ «Першацвсту» наягоную анкету).
Аавярайце ж сябрам жывым. / А тым болей -сябрам памёрлым (Г. Бураўкін. Памяці У\адзіміра Ка-раткевіча).
Аапамагайце, / як doжdж палеткам, / Аапамагай-це, /як пчолы кветкам (П. Макаль. Дапамога павінна быць хуткай...).
4а Зак. 2961
105
У самых мудрых самы горкілёс (А. Макаёнак. Зацю-каны апостал).
Усё ў жыцці наперад згадана -/1 ў чалавека лёс такі: / Згараюць зоркі, зоркі падаюць / He тухнуць, быццам светлякі (В. Рабкевіч. Усё ў жыцці наперад згадана...).
Хай страціій ты многа, /Кабдолі сапраўднай не стра-ціць (У. Някляеў. Праводзіла з дому...).
Хацела сцежкай крочыць гладкай, / А спатык-нулася аб пень (Н. Тарас. Тваё маўчанне зноў за-гадка...).
Хіба ж высока ўзняцца вераб’ям / Had вышынёй пустой мякіннай кучы?! (А. Звонак. Наканава-насць).
Хтоможа ведаць, што нас стрэне? /Нам прышласць наіаа не відна (Я. Колас. Рыбакова хата).
Хто перад лёсам віхляе анучай, той і звання не вар-ты «народ» (Н. Арсеннева. Проста ў вочы жыццю). Цімала штоўжыцці бывае!/Якіх вузлоў не вяжалёс!/ Няшчасны той, хто ўсё прымае / Да сэрца блізка і ўсур’ёз (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
.Які пастух жалезны нас пасе?.. (У Някляеў. Ружа вя-троў).
Яшчзніхто/Свойлёснепераросіу. Барадулін. I толькі след на небе...).
104
Ніколі не збочваць з дарогі — /зайздросная доля. /Ды хай не лііне цябе доля / дарогу губляць (У Някляеў. Пра-водзіла з дому...).
О, краюродны! Чым стрымаеш, /Адвернеш лёс свой ad пятлі, / Калі заступніка не маеш / Hiў небе ты, ні на зямлі? (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Падзея яднае (А. Разанаў. Паэма запаленых свечак).
Пакіньма напуста на л'ёс свой наракаць, / Скрозь слёзы скаргі сеяць па зямлі, /Нам трэба жыць і долю папраўляць, /Кабнас патомкі з часам не клялі (Я. Ку-пала. Пакіньма напуста на лёс свой наракаць...).
Праз дзірван закарузласці /ўпартай зялёнай сцяблі-наю / Hi дазволіць нам лёс, / ці пасобіць нам час прарас-ЦІІ (С. Законнікаў. Кульмінацыя).
Праўду кажуць, штоў поцемках доля брыдзе, / Бо не раз і не два спатыкаецца (Н. Мацяш. Тая ўсмешка). Сам выбраў долю.../й нядолязнойдзецца сама (А. Сыс. 3 чаго пачаць?..).
Слязней слязы... жыццёвы вырак: позна! (В. Акола-ва. Уваскрэслы агонь).
Спрэчкі з лёсам найчарней смалы (В. Аколава. Уваскрэслы агонь).
Тыжулёсунелёкай,/!не служка тыў д’ябла, /Пакуль трапнае вока, / Накуль вострая шабля (А. Пісьмян-коў. He журыся, хлапеча).
103
Мой боскі лёс так невыносна цяжкі, / Як бервяно, што на плячы мурашкі (П. Макаль. Забіўшы бога...).
Мы з табой пералётныя птахі, /Якім / не вярнуц-ца назад (А. Пісьмянкоў. Спавядацца бяжым да прыроды...).
Мыўсе сваёю доляй здолены (В. Аколава. Падарож-нікі лёсу).
На вялікія справы і сэрца вялікае, /На вялікае сэрца і лёс надзвычайны (У. Караткевіч. Энтузіясту).
Наш лёс на смерць падобны, / калі ў ім змаўкае струна (А. Вярцінскі. Колькі лст, колькі зім!).
He выпабае, не выпадае / Вылічыць долю (У Някляеў. Пакінуты бераг).
He памыляецца наканаванасць (Н. Мацяш. У свят-ле маланак).
He перапішаш лёс на чыставік, / Праверыўшы як след чарнавікамі (Г. Пашкоў. He перапішаш лёс на чыставік...).
He расці, палыне, пры чужой нядолі, / He шукай, разлука, трох дарогу полі (В. Аколава. Пяць пясчын -сугліну і гарчын палыну).
He скончаны дзень тварэння: зноўку і зноў вылеп-лівае чалавек сваю лепйіую долю (А. Разанаў. Вастрыё стралы).
Нікога, / хтоў гэты свет прыходзіць, / не абыходзіць доля: / атрымліваюцьусе без вынятку / два найвялікшыя падарункі / жыццёі смерць (А. Разанаў. Пункціры).
102
Аёс ён лёс, не выпрасіш вякоў (Е. Лось. «Я ня-доўга», кажа дуб шумлівы...).
Лёс, жыццёгэта шматпакаёвая кватэра, іў кож-ным пакоі па чарзе чалавек вымушаны жыць. Але даса-даў тым, штоў кожным пакоі ёнрозны (В. Каваленка. Падвышанае неба).
Аёс кожнага гэта свой лёс, але без лёсу народа няма і свайголёсу (Я. Скрыган. Трывогі).
Аёс не абёдзеш, як прывідны знак (Л. Забалоцкая. Ноччу халоднай ліхтар ацалелы...).
Аёс ніколі не спраміць мляхі (Л. Рублеўская. За-бытыя паэты).
Аёс удавы як песня жураўліная (Л. Забалоцкая. Каліна стукне ў шыбу золкай раніцай...).
Аёс Хрыста, пакутнага Ісуса, / Таксама, як і доля беларуса, /Адзін і той вянок на галаву (Л. Дранько-Майсюк. I з усяго, вялікага-малога...).
Аёс чалавека цяперяк шарык дзьмухаўца: не трапіў пад вецер і дождж выстаіць. Трапіў і няма цябе, за-станецца адзінуспамін, што тыжыў-быў на свеце (В. Ка-валенка. Падвышанас неба).
Аёс, што даў, то адыграе, / Тут пасее, там змя-це... (Л. Галубовіч. На могілках).
Аюдскінашлёсбылінкаполя (Я. Колас. Новаязямля). Млтусня тканіна, на якой чалавек страсцямі, звыч-камі, учынкамі, абавязкам вышывае малюнак свайго лёсу (Г. Марчук. Голас і слова).
101
дак ці чыстае сэрца (Т. Бондар. За дабро не адплацяць дабром?..).
I на волі /ўсе нявольнікі / свайго лёсу (В. Рагаўцоў. Імгненні).
Іпакуль надамной нашароднае неба /Аніякі мяне не палохае лёс (А. Бачыла. Да маці).
Каб чалавек ведаў наперад свой лёс, ён не выжыў бы (Л. Геніюш. Споведзь. Прага).
Калі табе і пашчасціць на Сымона Кірынеяніна, які панясе твой крыж, дыкжа твая маленькая галгофа -усё роўна толькі твая. 3 выпрабаваннем развітальнай самотнасцю, з горыччу паасобныхуспамінаў (Я. Брыль. Парастак).
Каліўсе згублены ключы, / калі ні шанцу, / анічога / усёж ідзі, /любі, / крычы / і пасягай на перамогу (А. Ра-занаў. Пункціры).
Кожны з нас/абраннік / На тым ійляху, што двой-чы не пачаць (I. Багдановіч. Вось мы ідзём, як блізкія чужыя).
Колькі б доля пражы ні напрала, / У шлях апоійні йдзеш / Гол як сакол (Р. Барадулін. Здасца хата ўбогая палацам...).
Колькі бмы наверх ні паўзлі, / не адарвацца нам ад зямлі (П. Шруб. Аксіёмы лесвіц).
Лёсабачлівых выбірае, /Ды бывае... то воля нябёс?/ Неабачліваму спрыяе. / Ўсёжразважлівых болый любіць лёс (Н. Маеўская. Ці вучыў нас хто засцярозе...).
100
Да скону дзён -/1ў шчлсці будзеш нешчлслівы, /1ў славе будзеш не славён... (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Долі не ллдзяць з члрлтоў, / футрл шыюць не з крл-тоў (В. Аколава. На рацэ Прыманцы).
Долірубцы незлгойныя (Н. Загорская. Вяртанне).
Дрэмле Юрка ў злклнурку/ I члкае долі (Я. Колас. Дрэмле Юрка).