Афарыстычныя выслоўі беларускіх пісьменнікаў
Выдавец: Вышэйшая школа
Памер: 638с.
Мінск 2012
Усё мінае / Гонар не мінае, / Бо наробжаны адным сумленнем (У. Караткевіч. Васілю Быкаву).
У снежнай наквіці думы / Ніколі сэрца не прымусіій / Красу ігордасць патушыць (П. Трус. Зіма... I золкія завеі...). Халодная ўвага / не вартая ўвагі (А. Куляшоў. Спа-койнага шчасця не зычу нікому...).
Хоць раз, ды добра агрызнуўся! (Я. Колас. Новая зямля).
60
Хто нездольны прм) здзекам спыніцца /Панаваць той не будзе ніколі (Л. Геніюш. На магілах не сеюць пшаніцы...).
Ці нелепш: што німаем усё напаказ, / Кабубачыць, што ганьбіць, / штоўсцешвае нас (А. Бачыла. I намеру такога Прырода не мае...).
Я на панскі капялюйі / Брыль свой не змяняю (Я. Ко-лас. Рыбакова хата).
«МІЖЛЮДЗЕЙБЫЦЬ НЕМОЖА СТАРОННЯГА БОАЮ»
Людзі, народ, нацыя; чалавек і грамадства; чалавек і сусвет; дзяржава і закон;
улада; палітыка
Адна ў людзей надзея: / на людзей (у. Някляеў. Ружа вятроў).
А людства будзе жыць, бо кожны з нас / Па-свойму рысы Бога паўтарае (Р. Барадулін. А людства будзе жыць, бо кожны з нас...).
А непадсудны хіба толькіробат: /Яму нішто людское не баліць (Н. Мацяш. Вечназялёнаю галінай спробы...). Бачуя: нехта некагалюбіць, / Гзта іхсправа, /гэта іх права./ Бачу я: нехта некага губіць. / Тут і мая ўжо справа (А. Вярцінскі. Бачу я...).
61
Бедны заполініць багатыя дні. / Бедныя дні не забу-дзе багаты (Р. Барадулін. Кожнаму).
Болем чужым станаўлюся відушчая (Н. Загорская. Талент Касандры).
Быць не можаў братэрства нічыйных палос, / Між людзей / быць не можа старонняга болю! (Н. Мацяш. Балада руху).
Быць панамі / не надакучыла панам (В. Жуковіч. Хворым на панства).
Гаварыць з незнаёмым чалавеклм, які разумее цябе, -асалода. Маўчаць з блізкім чалавекам, які таксама разумее цябе, яшчэ большая асалода (Я. Сіпакоў. Як птушкі ў лёце).
Глядзілюдзей, ідзі з людзьмі чалавекам будзеш (Ф. Ян-коўскі. 3 нялёгкіх дарог).
Грамадства, якое кідае каменне ў сваіх паэтаў, -хворае, яго трэба неадкладна лячыць (Я. Сіпакоў. Узя-так з маўчання).
Гэты свет /Высокая гаспода, /1ў глсподзе /Мусім жыць людзьмі (Р. Барадулін. Прымі!).
Дае Ўсявышні сілу вышыні / Таму, хторлды ёю падзя-ліцца (Р. Барадулін. Сіла вышыні).
Дарога / можа / згубіцца, /Ды знойдзе яе / Народ! (У. Карызна. Дыялог).
Дзе разбураюцца асновы ладу, / Усталяванага па-між людзей, / Там немінуча ўсё ідзе к распабу (Н. Гі-левіч. «Паланэз» Агінскага).
62
Дзіва з дзіў для чалавека: ён часовы... (Н. Мацяш. Набалелае).
Дзяржава гэта заўсёды перашкода чалавеку, алеж гэта іяго спакой (В. Каваленка. Падвышанае неба).
Добра служыць з добрымілюдзьмі, а калі пачнуць ку-саць адзін другога, то доўга не паслужыш (Я. Колас. Малады дубок).
Добрыя людзі лепшыя дзеці народа (А. Вярцінскі. Оды добрым людзям).
Дурань сам па сабе не такі і страшны, а калі паду-маць, колькі дурняў, за якімі агромністая сілаўлады, на якую ён, кожныўсеўладны дурань, апіраецца (Я. Брыль. 3 людзьмі і сам-насам).
За добрым князем народ спявле? / He, князь славуты сваім народам... (Т. Бондар. Рагнеда).
Закон / Ахоўвае матэрыю (У Някляеў. Арменія).
Законам лхвяры ўраўнаважваецца закон улады (А. Ра-занаў. Заваёўнікі-ІІ).
Закон прыроды: /хто бліжэй да неба, / Таму абавяз-ковахаладней (У. Скарынкін. Встах у зеніце).
Законы не сцэнічныя ў гандлярстве (В. Аколава. Мальер на мінскай Камароўцы).
3 глыбіняў вякоў узнікаюць і зноўку знікаюць да -рожныя знакі людзі, што сустракаюцца нам на наійых шляхах (А. Разанаў. Дарожныя знакі).
Змяні свой вузенькі настрой / На шырыню людскіх настрояў (П. Глебка. Карменсіта).
63
I адзіным выйсцем будзе ў безвыходнай той журбе: / Памагаць чым можаш людзям і не плакаць аб сабе (Н. Мацяш. Амаль казка).
Iгора паўгора, калі з людзьміразам (А. Макаёнак. Трыбунал).
Ігору нас няма аніякіх /Ды людзі ёсць вышэй ад гор (П. Броўка. Бывае, хтосьці запытае...).
I грамада, і я / нас, блізкіх, двое... / Дай грамадзе маё, а не чужое! (Е. Лось. Рэдактар кажа...).
Iрадасць ніякая радасць, а горыч, /1 песня нія-кая песня, а скарга, / Істрава ніякая страва, а камень, / I браганіякая брага, а слёзы, /1 сонца ніякае сонца, а крыга, / Калі ты на свецеўсім гэтым / He маеш з кім падзяліцца. (М. Танк. I радасць ніякая радасць, а горыч...).
Iў тон адзін з зямлёю я пяю, /1 кожны міг сябе я пазнаю / Часцінкай злітаю вялікага сусвету (Я. Колас. Я жыву).
Iчужая бяда азывлецца болем (С. Грахоўскі. Дома). Каб выкурыць сваю люльку жыцця, трэба ж ад некага ўзяць лгеньчыку (В. Каваленка. Падвышанае неба).
Каблюдзіў шматмільярдным стане /Нарэшце зва-ліся людзьмі (Н. Мацяш. Голас чацвёртай).
Каб шчаслівым быць, / Патрэбна не сябе другіх любіць (А. Вярцінскі. Шкада мне вас).
Калі ён сам сябе ўсвядоміў, / Сваю гісторыю, свой лёс, / Свае правы ва ўласным доме, / Тады народ, тады ён ёсць (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
64
Калі ж смяецца грамада, / To смех такі гаворыць многа (Я. Колас. Рыбаковахата).
Каліж цябе не пакідалі, /Людскойразлукі не адчуць (П. Броўка. Ну што ж, бывае і заплачаш...).
Калі мы лічым адно аднаго на пальцах нас шмат, / калі мы лічым адно аднаго па душах нас мала: / нам яшчэ трэба ўбачыць у іншых сябе, у сабе нябёсы, у нябёсах сонца, а ў сонцы сонцалюдзей (А. Разанаў. Вастрыё стралы).
Калі мы не ўстанем самі / He падыме нас ніхто (У Караткевіч. Наследаванне Сыракомлю).
Халі не буду я сабою, / Хто стане поруч і за мной? (М. Лужанін. Як нараджаўся новы свет).
Калі прыдворныя гавораць за народ / і называюць свой народ шчаслівым / (усё адно, ціслепа, цілісліва), -/ існуе тыранія і прыгнёт (В. Жуковіч. Праклён).
Калі прыціснуць беды, / Лягчэй, як хтосьці ёсць з табой (П. Броўка. Маім сябрам).
Калі твая будучыня / сумесціцца з будучыняй сусве-тУ ~ / Усе словы дарэчы, / усе ўчынкі да месца, / усе стрэлы ляцяцьу цэль (А. Разанаў. Пункціры).
Калі ты. ад клапот / Жыццёвых стараніўся, / Hi хлебам, ні вадой / 3 сябрамі не дзяліўся, / Нікога не сагрэў / Hi словам, ні спагадай / / ніву не прыкрыў / Грудзьмі ад градападу, / Заўсёды за другіх /Хаваўсяў лі-халецце, /Хгчы, што не было / Цябе на гэтым свеце (М. Танк. Калі ты ад клапот...).
3 Зак. 2961
65
Кллі ты з плнлм не ў ллду, / Трымайся лепш зл грл-маду (Я. Колас. Рыбакова хата).
Кллі ты камусьці хоць трошкі плтрэбен, / Дык хо-чаццл шчодрл і рлдлснл жыць (С. Грахоўскі. Прызнанне).
Кллі ты плтрэбны хоць лднлму члллвеку, можлш лічыць сябе шчлслівым (Г. Марчук. Голас і слова).
Кллі члллвек вырлсціць у слбе слпрлўднлгл длсклнл-ллгл члллвекл, кллі ён нлрэшце зрлзумее, штоўся прлў-дл жыцця ў ім слмім, ён створыць нл зямлі слпрлўдную члллвечую ебнлсць (В. Іпатава. 20 хвілін з Немезідай).
Кллі чаллвек у млсе, ён невідочны, лле ён бессмярот-ны (В. Іпатава. Ластаўка).
Кллі чуць толькі ўллснле сэрца, / Депш стрымлць яго, клбне грымелл (Д. Бічэль-Загнстава. Супольна).
Кллі яў свеце чллавек, / Свет мусіць вечным быць!.. (А. Лойка. На тым стаю, таго гляджу...).
Клнцл нлдзей /Нямаў трывожным свеце, / Плкуль ёсць роднлсць між людзей (С. Законнікаў. Падзяка зя-лёнаму чаю).
Кінь свлркі і звлдкі, лдной дзеці млткі /Мы злу-члны думклй лднэй; /Пры згодзе і ллдзе ў нлс доля злся-дзе, /Пллічлць і нлсзллюдзей (Я. Купала. За праўду).
Кірлвлць то ты кіруй, /Ды не вельмі тузлй (К. Кра-піва. Едзе крытык малады).
Кожны народ мле свой твлр (Я. Колас. У палескай глушы).
Кожны нлрод слм слбе плн (Я. Купала. Ворагам Бе-ларушчыны).
66
Крылаты заўжды асмяецца бяскрылымі (Н. Ма-цяш. М. Багдановічу).
Крычым не толькі ад болю свлйго /Яго было б ня-многа, / Крычым мы ад болюўсяго / Свету зямнога (А. Вярцінскі. Косім траву яна крычыць).
Куды, і па што, і якая пагоня / Трасеў ліхаманцы разумны народ? (Я. Янішчыц. Наконт гарадскога мыс-лення...).
Аіепей недаацаніць сябе, чым пераацаніць. Калі неда-ацэніш цябе паправяць людзі. Пераацэніш таксама паправяць пасля... (Я. Сіпакоў. Як птушкі ў лёце).
Аёс кожнага гэта свой лёс, але без лёсу народа няма і свайголёсу (Я. Скрыган. Трывогі).
Аюбая прлфесія злўсёды была і будзе прывлдлм, што злучае члллвекл і грлмлдствл (М. Стральцоў. Пры свят-ле трывожнай памяці).
Любіць трэбаўсе народы, а песціць свой (Г. Марчук. Голас і слова).
Людзей заўсёды да бяды і слёз / Даводзяць абыяка-выялюдзі (С. Грахоўскі. Пакрыўдзіў, кажуць, чалаве-ка лёс).
Аюдзей смяшы, а сам не смейся (Я. Брыль. Вачыма друга).
Аюдзі ваду да сябе ўздымаюць, / Быдла схіляецца да вады (У. Караткевіч. Чашы слёз).
Аюдзі / глядзяцьу будучыню, / мінулае / на людзей (А. Разанаў. Пункціры).
67
Аюдзі, людзі, жывіце нармальна / I пра будучы ду-майце век (П. Панчанка. Лясы і рэкі).
Аюдзі нясуць свойуласны крыж на сваюўласную гал-гофу (А. Дудараў. Самы цяжкі на свеце крыж).
Аюдзі падобныя на запалкі: /калі не гараць -утуль-влюццаў бяспеку, /калі гараць адтульваюцца для сва-боды (А. Разанаў. Пункціры).
Аюдзі робяць вясну /1 пагоду на свеце! (А. Бялевіч.
Вясна-красна на дварэ...).
Аюдзі хочуць, каб званні і славу /Не давалі нікому дарма... (Г. Бураўкін. Адышлі ў нябыт панегірыкі...).
Аюдзі! Цану велічы ведаючы, / смейцеся смела над маніяй велічы (А. Вярцінскі. Пра веліч).
Аюдзі як бы некуды ўзвышаюцца, а застаюцца веч-нымі сярод зладзейства, злачынства, варожасці, гвал-ту... (У. Ліпскі. Снег на галаве).
Аюдзі, як і зёлкі, чый род палыновы (Н. Мацяш.
Пространь кахання).
Аюдзьмі жывіце, людзі, / I ўспомніць вас Зямля! (С. Законнікаў. I ўспомніць вас Зямля).
Аягчэй таму знайсці / Шлях да людскога гора, / Хто меў свлёўжыцці (М. Лужанін. Лявоніха).
^Маліцца будуць, калі тыў славе, / Калі тыў горы з насмешкай плюнуць (П. Панчанка. Прыстасаванцы).
Малыя народы як грошы разменныя ў касах (П. Панчанка. Развітанне).
68
Мой крык перад малітвай свету ноль! (Я. Купала. Маё цярпенне).
Мы вартыя не тым, / хто болый сабе нагроб, / А тым хто болыа / аддаў па-людску людзям (А. Ба-чыла. Вартасць).
Мы насенне жыцця (А. Разанаў. Пункціры).
Мы слухаем маўклівае міжзор’е, / А блізкіх нам не можам зразумець (Г. Бураўкін. Мы хочам зразумець га-лактык мову...).
Мы суддзямі тых не выбіралі, / што асуджалі ўсіх наздзек (П. Панчанка. Думаю, думаю...).
Мы ў маўчанні рабы (I. Аколава. Маўчанне вачэй).
Нават замілаванне да ўсіх пакрыўджаных трыма-ецца на клопатах аб сваімуласным шчасці (К. Чорны. Сястра).
КНІГІ ОНЛАЙН
