Афарыстычныя выслоўі беларускіх пісьменнікаў
Выдавец: Вышэйшая школа
Памер: 638с.
Мінск 2012
42
Калі багі раздавалі ўсім людзям талент, апошняму дастаўся толькі смех, на які ніхто не звярнуў увагі. Толькі потым з жахам схамянуліся багі, што чалавек, узброены смехам, можа аказацца дужэйшым за іх (М. Танк. Лісткі календара).
Калі нават на чале войска на чужую тэрыторыю ўвойдзе разумны і мудры генерал, ёнусёроўна застанец-цаў гісторыіяк дзікі акупант (Г. Марчук. Голас і слова).
Калі чакання невады з вады / Выцягваюць сушыць твае гады, / Час пазнаёміцца з самім сабою (Р Бара-дулін. Трыпутнік).
Калі чалавек атаясамліваецца са званнем, пасадай, заняткам, функцыяй, тады ён самаабмяжоўваецца, застойваеццл, бо ні званне, ні занятак не здольныя эеа-люцыяніраваць (А. Разанаў. Зномы).
Калі чалавек змагаецца, ён змагаецца і супраць сябе (А. Разанаў. Зномы).
Каму ж верыць, як не чалавеку ? (К. ЧорНы. Вялікі дзень).
Кароль на месцы пемкі надта смешны, / Ды ў дзесяць раз пацешней пешка / У каралёвай шапцы й са-балях (М. Рудкоўскі. Верагоднае).
Кожнага чалавека на зямлі трзба хваліць, але пры гэтым не перабольшваць (Г. Марчук. Голас і слова).
Кожнай жывой істоце трэба мець штосьці СВАЁ (У. Рубанаў. He аднойчы забіты).
Кожнаму свая слава ў родным кутку (Я. Брыль. 3 людзьмі і сам-насам).
?а*
43
Кожны любіць цешыцца уллдлй, нават уллдлр мл-лой плслды (П. Панчанка. Думаю, думаю...).
Кожны мле сваю арбіту, бліжэй да сонцл імкнецца (П. Панчанка. Думаю, думаю...).
Кожны сам свлю клпае студню (Н. Мацяш. Студня).
Кожны хацеў бы апошнім / стаць перлд бядой (Д. Бічэль-Загнетава. Каб не разбіцпа...).
Кожны чллавек ад прыроды чллавек. Жыццё робіць з яго генія або злыдня (В. Быкаў. Трэцяя ракета).
Кожны члллвек гэта свет, лднл істота неаб-дымны прастор, і рлзглядай яго, клліўмееш (К. Чорны. Вечар).
Кожны чалавек гэта цэлы свет (К. Чорны. По-шукі будучыні).
Кожны члллвек імкнеццл дл шчлсця. Шукае, як шу-клльнік залатую жылу (I. Грамовіч. Чужога поля).
Кожны чллавек мае правл любіць нешта лслблівл моцнл (М. Стральцоў. Заўтра футбол).
Кожны чалавек носіцьу сабехрам. Штодзень, з году ў год. Толькіў адных ён маўчыць, аў другіх звоніць наўсе свае званы. Але ёсць яшчэ і трэція: званы раздзіраюць такому душу, аднак ніхто гэтага звону не чуе чалавек не выпускле яго з сябе. Апошнія памірлюць першымі -рлней злўсіх. Ад карозіі хрлмл, якіяны носяцьу сабе. Арлў-нлдушныя сцвярджаюць лдрлзрыву сэрца (Я. Сіпакоў. Узятак з маўчання).
Кожны чллавек плвінен добра ведлць свлё месца на зямлі (М. Стральцоў. Заўтра футбол).
44
Кожны члллвек хочл быць хоць клму плтрэбны (Л. Галубовіч. Зацемкі з левай кішэні).
Аіюбіце тут. /Аюбіць длрэмнл тлм. / Бо члллеек жл блчыццл здллёк. / Бо члллвек жа бачыцца па спрлвлх (А. Салтук. He трэба спачувальных тэлеграм...).
^іне людзі блчлццл блглмі / Члсінлй першлй блрлзны (С. Законнікаў. Наскрозь прасвечаныя сонцам).
Нл зямлі — лдзінля удлчл: / Ў вечным слове члллвеклм быць (А. Пысін. Цёзкі, сваякі, аднафамільцы...).
Нлшто влўсю трубу трубіць / Аб тым, як іншых судзіш строгл. / Ты хочлш свет перлрлбіць? / Дык плчынлй з сябе слмогл! (П. Макаль. Нашто ва ўсю тру-бу трубіць...).
He будзем, крый Бог, плрлўноўвлццл, лднлк, дзеля плтрэбнлгл члслм суплклення лд зллішнягл слмледст-вл.успомнім члллвечую скллдлнлсць і вялікіх, у клго мы вучымся (Я. Брыль. 3 людзьмі і сам-насам).
He глсплдлр злы клжлўсякі, -/А глсплблрскія сл-блкі (Я. Колас. Новая зямля).
He, не здлволіш члллвекл, /1 будзе вечнл ён кллекл: / Члго-нібудзь, л будзе брлк (Я. Колас. Новая зямля).
He пл лдзенні члллвекл цэнім, / Рлзумным лічым не зл горы кніг (У Дзюба. Споведзь).
He сплдзявлйся нл прлроклў — /Будзь слм прлроклм, члллвек (А. Бачыла. He спадзявайся на прарокаў).
45
He шуклй на свеце нейкую плдкову, /Што прыносіць шчлсце і знішчле злосць. / He чакай лд неба цудаў і сплкою, / Ведлй: / Нл Зямлі ты — глсплдлр, не госць (П. Пруднікаў. Падкова).
Ніколі не стрлціць для нлс ціклвасці члллвек, бо прляўленне ягорозуму бязмежнл, бо длрогіяго не вызнл-члны, бо формы яго жыцця і яго адносіны дл другіх лю-дзей бясконцл рлзнлстайныя, клнчлтковл не выяўлены (Я. Колас. У палескай глушы).
Ніхто члллвекл не тырлніць больш, чым ён слм сябе (В. Быкаў. Трэцяя ракета).
Нішто — клроль без клвлля, /Іўсё — клвлль без клрл-ля (А. Вольскі. Пра кавалёў і каралёў).
Ніякіх скідлк на імклівы век! / Душл не знойдзе аніякіх лекаў, / Кллі ў жллезным веку члллвек/He будзе злстлвлццл Чаллвекам (А. Камароўскі. Жалезны век).
Нямл нл свеце тлкогл невясёллгл стлновішчл, дзе б вясёлыя людзі не знлйшлі слбе весялосці (Я. Колас. На ростанях).
О, боязь за другогл члллвекл!.. /Аднл ты робіш члллве-ка з нас ( Н. Мацяш. За соснамі мора).
0, ты Слльмон у нлс вялікі, / Як нл чытлнне, тлк нллікі... (Я. Колас. Новая зямля).
0, як трэбл шуклць нл шляхах члллвекл, / Як лю-біць, берлгчы, не крыўЗзіць яго, / Клб плблчыць сллву нлступнлгл векл / Ў сэрцы сціпллгл сынл суседл свлйго!
46
(У. Караткевіч. На паўстанках, засыпаных лісцем бя-розавым...).
Пазнлць не трудна чалавека / Па ўсіх паводзінах яго, / Ці ён гультай, ці недарэка,/Ці не стаеяму чаго (Я. Колас. Рыбакова хата).
Пакінь адну пасаду / Быць Чалавекам на зямлі (С. Грахоўскі. Хваляванне).
Пакуты робяць чалавека чалавекам. / Чалавек без пакут трава (В. Быкаў. Трэцяя ракета).
Палі ты яго і расстрэльвай, / А ён, славянін, будзе жыць (Я. Колас. Адплата).
Палюбі чалавека, зразумей чалавека, / памажы ча-лавеку, калі ты чалавек (Р. Тармола-Мірскі. Палюбі чалавека).
Плра быць Чалавекам чалавеку (С. Грахоўскі. Па-крыўдзіў, кажуць, чалавека лёс).
Па-рознаму страчаюць чалавека / Шавец гля-дзіць, якіяў цябе боты, / Кравец глядзіць, як твой кас-цюм пашыты, /Як ты падстрыжаны, глядзіць цыруль-нік, / А я, паэт, гляджу, якія ў каго вочы... (А. Лойка. Па-рознаму страчаюць чалавека...).
Перашкоды брускі, якія альбо востраць лязо чала-вечай існасці, альбо у залежнасці лд таго, якяно ста-віцца да іх, — шчарбацяць яго і тупяць (А. Разанаў. Зномы).
Покі Юрка не меў чына, / Быў нішто сабе дзяціна (Я. Купала. Чары).
47
Разумны чалавек заўсёды ратуе свой народ, / а дурны яго забівае (Я. Сіпакоў. Одзіум).
Рацыяналіст забірае сваё і для сябе ад кожнага дня (Г. Марчук. Голас і слова).
Сабе сам пан, сабе сам служка (Я. Колас. Рыбакова хата).
Самы дасканалы чалавек гэта чалавек з памылка-мі (Я. Сіпакоў. Як птушкі ў лёце).
Складана чалавекам быць. / Астлтняе ўсё / прос-та! (М. Арочка. Складанасці жыцця...).
Сумна тваё адцвітанне, / Квеце зямлі, чалавек! (У. Жылка. Virelai).
Сутнасць: не я лепшы заўсіх, а я такі ж, як іўсе (Я. Сіпакоў. Як птушкі ў лёце).
Сябе мы часам выстаўляем, / А добрага ў другіх не прыкмячаем (Э. Валасевіч. Мёд і Рэдзька).
Сябе не зразумець /He зразумець нікога (В. Шніп. Адзінота).
Так бывае цяжка паверыць у прарока ў Айчыне сваёй! (М. Стральцоў. Чалавек з Малой Багацькаўкі).
Толькі асоба, якая да самазабыцця любіць сваю зямлю, якая шырока і глыбока глядзіць на свет іжыццё, можа спадзявацца на сапраўднае прызнанне і на такую вялікую радасць павагу свайго і не толькі свабго! -народа (Я. Сіпакоў. Наталенне смагі).
Трэба верыць сабе, / слухаць сэрцам зямлю, / Спасці-гаць дабраты таямніцы... (С. Законнікаў. Зарыпіць сініх зорак у небе жарства...).
48
Тычовен, браце, без вясла (Я. Колас. У бяссонне).
Уабозе нас не шукай (П. Панчанка. Афіцэры запаса).
Удалы чалавек і чорта запражэ ў воз (Г. Марчук. Голас і слова. Афарызмы).
У істоце той, якою быць не выпала, / Сябе адчуй хоць зрэдку, чалавек! (А. Пысін. Мяркуй, што робіш для душы сваёй...).
У кожнага зара сваіх надзей, /радасці свае, свае тур-боты. / Таму неможа звонкі салавей, / пяюн вясны, свіс-таць па воўчых нотах (Л. Геніюш. У кожнага зара сваіх надзей...).
У кожнага з людзей свае даліны іўзгоркі, свая хада па іх, а неба, зорнае неба адно... (Я. Брыль. 3 людзьмі і сам-насам).
У кожным цудзе не без чалавека. Аў кожным чалаве-ку не без цуда (У. Ліпскі. Шукай сябе).
У кожным чалавеку льга знайсці частачку Зушы паэта (К. Чорны. Скіп’ёўскі лсс).
Уласых да сну ўкарачаецца век./ Адольвле іх дры-мота і сала, / Жывёлай становіцца чалавек (Я. Яніш-чыц. Галалёд).
Усе ведаюць, што вакол нас бязмежжа, але ніхто не ведае, штоў нлс саміх яшчэ большае бязмежжа (Я. Сі-пакоў. Адзін з нас).
Усё патрэбнае чалавеку у ім самім, ён можа змясціцьу сабеўвесь свет, які ніхто не адбярэ (В. Іпата-ва. 20 хвілін з Немезідай).
49
Усіх пачаткаў я працяг, /Усіх працягаў я пача-так (В. Зуёнак. Мільёлы год...).
У халёнага, хамелеоннага, / Прыстасаванага і не ўлюбёнага / Унашу зямлю неўздрыгне дуійа (Я. Яніш-чыц. Зорная паэма).
У Чырвоную кнігу занесены рэдкія прадстаўнікі фаўны і флоры. Толькі чалавека там няма (А. Вялюгін. Паслоўе).
Цаніце чалавека / Заўсёды пры жыцці (П. Панчанка. Залатое зерне).
Чалавек, аказваецца, як і дрэва, пускае карані, a то і парасткі, дзе 6 ні апынуўся, на якую 6 зямлю яго ні па-садзілі (Б. Сачанка. Сцяпан Сцяпанавіч Замошка).
Чалавек без бацькоўскага краю, / Як без песні ў гаі салавей (А. Бялевіч. Бацькоўскі край).
Чалавек без вачэй яйічэ чалавек... Чалавек без слыху яшчэ чалавек... Iбезрук ды без ног чалавек ча-лавек... Чалавека няма без душы! (У. Рубанаў. He ад-нойчы забіты).
Чалавек бездань і неба адначасова (С. Алексіевіч. Зачараваныя смерцю).
Чалавек гэта два чалавекі, як дзве / далоні, што лепяць суладна снежку ці/перакідваюць, кабутрымаць, жарыну: / адзін з іх пачатак, другі завяршэнне, / адзін з іх выток, другі суток, /адзін з іх прычына, другі з іх вынік, / адзін з іх пытанне, другі адказ, /
50
а плміж імі цякуць, выніключы з іх / і ўплдлючы ў іх, сусветы... Кллі члллвек сустрэнеццл з члллвеклм (А. Ра-занаў. Вастрыё стралы).
Члллвек жа, нлвлт і лклмянелы, не бывле без сэрцл (К. Чорны. Пошукі будучыні).
Члллвек жыве дзеля длбрл, дзеля служэння прлўдзе, каб ствлрыць нейкія вартасці жыцця і каб быць клрысным інйіым (Я. Колас. У палескай глушы).
Члллвек жыве, жыве, л потым плмірле, як оыццлм і не плдумлўшы, што гэтл ж назаўсёды (Я. Брыль. 3 людзьмі і сам-насам).
Члллвек жыве ілюзіямі. Незадлволены тым, што мле, ён ствлрле клзку прл лепшле і плчынле жыць у ёй, як зл сценлмі плбудлвлнлгл слмім шкляногл плллцл (А. Кудравец. Успамін пра шэршня).