Афарыстычныя выслоўі беларускіх пісьменнікаў
Выдавец: Вышэйшая школа
Памер: 638с.
Мінск 2012
Нават найпершыя людзі / Адам і Ева /He былі адзінокія /Усусвеце (Н. Мацяш. I дзеля цябе).
Навошта бяссрэбранікам серабро / пасрэдных лю-дзей пасрэднік! / (Гэта ўжо так: серабро або чыста-сумленны бяссрэбранік) (А. Вярцінскі. Бяссрэбранікі).
Навошта ж на зямлі / Сваркі і звадкі, боль і горыч, / Каліўсемыразамляцім /Да зор? (М. Багдановіч. Я ха-цеў бы спаткацца...).
На змену тым, што пайшлі ў запас, / Новыя меры, сферы і эры (А. Вярцінскі. Бар’ер).
69
Нам потым лічыць недароды, / Бо сеялі часта на вецер... / Ідзерлзмыванне пароды... / Вось так паміраюць народы: / У нас, / А пасля / іў дзецях (А. Камароўскі. Губляюцца фарбы, адценні...)-
На развалінах сем’яў ці можна пабудаваць моцную, цывілізаваную дзяржаву? (У. Ліпскі. Дай, божа, дзсцям долю).
Народа не народзіій спакваля (Д. Бічэль-Загнетава. Глядзіш з партрэта на мяне здаля).
Народа няма напалову /Ён ёсць ці яго няма (В. Зуё-нак. На скрыжаваннях сусвету...).
Народ ганяе «Запарожца»! / Народу «Волга» ні к чаму! (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Народ куляе стаканаліі, / Народ кілішкамі не пе (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Народ кускі бярэ руклмі! / Нлрод відэльцлмі не есць! (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Народ не гоніцца за смакам! / Народ на градусы глядзіць (Н. Гілсвіч. Родныя дзеці).
Народ не дурны, але часцяком абдураны (Г. Марчук. Голас і слова).
Народ не зборышча, не гурт... / Калі ён сам сябе ўсеядоміў, / Сваю гісторыю, / Свой лёс, / Свае правы ва ўласным доме, / Тады народ, тлды ён ёсць (Н. Гі-левіч. Родныя дзеці).
Нлрод не носіць габардзіну, /Народапранутыў пар-каль (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
70
Нлрод не слухае сімфоній! / Яму «Лявоніху» па-дай!.. (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Народ не цэніць благавухаў /Ёнлюбіць водар сена-жу!.. (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Народ сябе пазнаць павінен! /Народ незборышча, не гурт. / Ен мусіць мець інакш загіне'. /Усведамлен-ня цвёрды грунт (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Народ умее сумяшчацца, / Народ душою не азыз. / He сумяшчаецца мяшчанства / 3 капрызам дробяз-ным капрыз! (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
Народ усмак цярэбіць кільку! / Народ не просіць се-лядца! (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
He бядней мы за славутыя еўропы, / проста надта заклапочаны народ... /Нам баляцьусе патравы і пато-пы, / і шкадуем мы сябе наўсякі зброд (Е. Лось. Позна вечарам у горадзе пустынна...).
Нельга ўкараніць у народ чужароднае у якой бы ўпакоўцыяно ні прапаноўваллся (У. Рубанаў. He адной-чы забіты).
He называйце экстрэмістамі / народы... (В. Жуко-віч. He называйце экстрэмістамі....).
He спявай пра цёплы кут за грубай, /Пакуль горам поўніцца зямля (У. Караткевіч. Цвыркун і праблема чыстага мастацтва).
He судзі чалавека, калі нежывеіа адным з ім жыццём (Г. Марчук. Голас і слова).
71
Ніякага глупства, ніякага свінства з боку чалавека, што дапускае ён у адносінах да іншых, жыццё не даруе (Я. Колас. Наростанях).
Нямала ёсць правадыроў, / Якія любяць люд пра-цоўны / За тое толькі, безумоўна, / Што любяць яго кроў (К. Крапіва. Вол і Авадзень).
О, гэта ідэал, каблюдзі былі веліканаміў душы (В. Ка-валснка. Падвышанае неба).
Палітыка, ты яд змяіны ў роце (В. Аколава. Мальер на мінскай Камароўцы).
Палітыцы ўсе хлопцы халастыя! (В. Аколава. Пракурор і казіно).
Памагаць, чым можаш, людзям /1 не пллкаць аб слбе (Н. Мацяш. Амаль казка).
Плрл быць Члллвеклм чалавеку (С. Грахоўскі. Па-крыўдзіў, кажуць, чалавека лёс).
Паслдл слмл пл слбе змушае прыніжлць любога ча-ллвека, які стліць па службовай лесвіцы ніжэй за цябе (Я. Сіпакоў. Наталснне смагі).
Планета жыве для людзей. /1 ніколі незгасне, незгі-не (Н. Загорская. Пасля чарнобыльскай бяды).
Прагрэс удасканальванне недасканаласці: яна не знікае, яна не пералдольваецца, яна кшталтуецца (А. Ра-занаў. Зномы).
Прайсці праз сытасць, а душой застацца / Без чор-ных плям, /з сумленнем нелаўчыць /Бось гэтаму ex-
72
ліклму млстлцтву /Сям’ёй нлроднлй трэблўсіх вучыць (С. Законнікаў. Кульмінацыя).
Прл стлллсць і влртлсць нлродл, нлцыі сведчыць не тое, якіх талентаў, якіх геніяў нлрлдзіў народ, а тое, як стлвіццл нлрод, нлцыя дл нлроджлных сваіх тален-тлў, геніяў, як нлрод, нлцыя з імі лбышллся і абыхо-дзіццл (Ф. Янкоўскі. Само слова гаворыць).
Прыйшлі і лдышліў нябыт млнлрхі / Нлроды злстлюццл нлзлўжды (В. Зуёнак. Бахчысарайскі палац).
Прыносяць шчлсце людзям людзі, /Бяды зл грошы не плзбыць (С. Грахоўскі. Пра шчасце).
Пытлешся, які нлрод нікчэмны? Дзе ў меншлсці пустыя галовы, л ў болыалсці злыя душы (Г. Марчук. Голас і слова).
Рлскрыймлся найлепшым у слбе (Н. Мацяш. Песня ў цярноўніку).
Свле хллеры плўбяды, /л сцюжл чужля ўдвлйне су-ровля (А. Вярцінскі. Колькі лет, колькі зім!).
Свлёй бядзе не лепшыя мы суддзі. / Аягчэй заўсё/ Ipeatfb чужую ніць (А. Бачыла. Сваёй бядзе не леп-шыя мы суддзі...).
Сініцлй неадбудзеш, /Пільнуйсяжурлўля. /Абшча-сці дблйце, людзі, /1ўспомніць влс Зямля (С. Закон-нікаў. I ўспомніць вас Зямля).
За Зак. 2961
73
Супярэчнасці ўнутры народа можа вырашыць толькі сам народ. Збоку вырашыць іх немагчыма. Рас-паліць, яшчэ болыа развярэдзіць збоку іх можна. Выра-шыць ніколі (Я. Сіпакоў. Узятак з маўчання).
Сусвет адзіны: /мы -у ім,/іў нас ён (А. Разанаў. Паэзія парушанай мяжы).
Той дзень зусім закрэслены табою, / Калі ты раўна-душна абмінуў /Бяду чужую, пабаяўся болю, /Абразу хама моўчкіпраглынуў (П. Панчанка. Той дзень прапаў...).
Травінка кволая /I тая не ўзрастае / Дзеля самой сябе ( Н. Мацяш. Нашто мне гэты дзень...).
Трывучы мой народ, / А песняю параніш (Я. Яніш-чыц. Прызнаннс вачамі).
Улюдзей не пазычыш дляўласнаероспачы слёз (А. Воль-скі. Белы попел).
У палёце шкліва-зямным / Мы, зямляне, ~ / Ў ад-ным экіпажы! (М. Арочка. У лядовай разведцы).
Усе людзі нараджаюцца роўньші перад жыццём. Гэта час і пасады іх потым падзеляць на вялікіх і ма-лых, на адказных і простых, на тых, хто кіруе, і на тых, хто мусіць падпарадкоўвацца (Я. Сіпакоў. Ната-ленне смагі).
Усе пакуты чалавецтва ад недахопу інфармацыі (А. Макаёнак. Зацюканы апостал).
74
Л.валімся: глядзім у свет далёка, / 3 выкладкай прад-вызначаных вех!.. / А не бачым часта, як пад бокам / Самы блізкі / гіне чалавек (К. Кірэенка. Глядзім у свет далёка...).
Хіба яна [маладзіца] вінавата, што яе зрабілі та-кою... пацяробкікультуры (Я. Колас. У палескай глушы).
Хочаіа сябе ты пазнаць, / паглядзі на людзей, на іх справы; / Хочаш людзей зразумець, / у сэрцл сваё зазірні! (М. Багдановіч. 3 Шылера).
Хто ждужэй ад грамады? (Я. Колас. Песні вясны).
Хто на вяку задужа крыўд зазнае, -/ He зробіць бліжняму ніякае бяды (А. Бачыла. Яблыня).
Цёмнымі і даверлівымі лягчэй камандаваць (А. Ма-каёнак. Зацюканы апостал).
Цяжка расці сярод людзей, у якіх няма чаму павучыцца (М. Танк. Лісткі календара).
Цяпер маленькія краіны могуць такое натварыць, што і вялікія нерассёрбаюць (А. Макаёнак. Зацюканы апостал).
Чллавек павінен чалавеку / Радасці прыносіць кожны дзень (С. Грахоўскі. Нельга ні забыцца, ні адкласці).
Чуеў бядзе чалавек чалавека. /Да Чалавека ідзе Ча-лавек (Я. Янішчыц. Зорная паэма).
Чым больш я адзіны, тым больш усіхні, чым больш непаўторны, тым больш увлбраўу сябе паўтораў, чым
За* 75
больш неўміручы, тым болей адкрыты смерці... (А. Ра-занаў. Вастрыё стралы).
Чым вышэйійы ўзровень культуры таго ці іншага народа, тым болыа таленавітых людзей з гэтага nape-da ведаюцьу свеце (Г. Марчук. Голас і слова).
Што ні бывалаў гаспадарцы, /дзе не было гаспадара!.. (В. Жуковіч. Развітанне).
_Я ганаруся абавязкам / Быць чалавекам для людзей (К. Кірэенка. Абавязак).
Які вялікі цяжар нясе на плячах тоіі, за якога хоча трымацца многа людзей (К. Чорны. Вялікі дзень).
Як страшна ў вялікай дзеі / He апраўдаць давер гра-мады, / Сваіхашукаць надзеі! (Н. Гілевіч. Недзяленя).
Як у садзе няма непрыгожых, не вартых увагі дрэў, таку жыцці няма нецікавых людзей (Я. Сіпакоў. Ната-ленне смагі).
Як цывілізацыя нішчыць прыроду, так хамы гра-мадства (У. Рубанаў. He аднойчы забіты).
Як часта атруту не лічым атрутай / I дзверы ад-чыненымі пакідаем (М. Танк. Амстэрдам).
Я павінен сумець пераканаць людзей рабіць тое, што мне трэба, але каб ім здавалася, нібыта яны самі таго хочуць, а я толькіразумею іх патрэбы (А. Макаё-нак. Зацюканы апостал).
Я па тым цаню суседа, /Як наклёпана каса (Я. Яніш-чыц. Што за гонкая травіца).
76
«ІЯК HE ШАНАВАЦЬ ПРЫРОДЫГОДНАСЦЬ»
Прырода і чалавек; законы прыроды
А вачам усёроўна, /што камень, a што хлеб (А. Ра-занаў. Пункціры).
Ад прыроды шпак, /А выпендрываецца, як калібры (Р. Барадулін. Смаргонская акадэмія).
Акаляючага асяроддзя /Для мяне няма, / не існуе. / Асяроддзе ёсць машын і прэсаў... (С. Законнікаў. Да пытання пра акаляючае асяроддзе).
Алежколькі ні стойу цені, некаліўсёроўна давядзец-цазноў выходзіць на сонца (Я. Сіпакоў. Заложнік).
Але лісточкі яшчэ не дрэва (А. Вярцінскі. Дрэва жыцця).
Але не кожны сцяміць мовы /1 жальбы ветру між будовы... (Я. Колас. Новая зямля).
Арол быў сыты, і цяпер быў ён падобны нечым на варон (А. Вярцінскі. Тры прытчы).
Арол не чуе курыцы (А. Вялюгін. Вецер з Волгі).
А сосны ідуць не толькі намачты (А. Вялюгін. Пад ветразем у полі).
Асяроддзе выштурхоўвае з сябе, знішчае тое, што нясеяму згубу (У. Рубанаў. He аднойчы забіты).
А як свет ёсць, якзоры гараць, /Як надморамі сонца ходзіць, / Ці святло з цемрай можна яднаць, / Ці былі яны дзеу згодзе? (А. Лойка. Балада Тадж-Махала).
77
Без сонца /Heродзяцца травы, былінкі (Я. Колас. Ад-плата).
Бадаз балотаможа стаць святой./Растуць спакойна дрэвы на іконы (Р. Барадулін. Маці і хлеб).
Вада з камня не ўцячэцца, / холадам зіме не грэцца (В. Аколава. Случарынкі).
Вада і тая / He ўсюды роўны норлў мле (Я. Колас. Новая зямля).
Вада няйнлчлй кроўзямлі, / Яна нязмернае блгац-це (П. Броўка. Вада).
Вада пустаты не трывае... (К. Цвірка. Закон вады).
Влда тлклярэч, што неможл доўгл стляць нл лд-ным месцы: спакой елдзе гібель (Я. Колас. Супраць вады).
Ваўку не трэба хітраваць вучыццл... (А. Сербанто-віч. Ваўчыца).
Вельмі няўрымслівля гэтл рэч знайсці душэўны лад са сваім наваколлем (Я. Скрыган. Мой сусед Іван Мележ).
Вы / He арлы / I вы He вораны (У. Дзюба. Мацней, крыло!).
Выток ірэк і йіляхоў адзіны: / Ад непрыкметнаеру-чаіны / Паходзяць плыні /рэк паўнаводных, /Шляхі / ад рэчышчаў пешаходных (А. Куляшоў. Далёка да акіяна).
КНІГІ ОНЛАЙН
