Афарыстычныя выслоўі беларускіх пісьменнікаў
Выдавец: Вышэйшая школа
Памер: 638с.
Мінск 2012
Дык злхлвлй жл, лёсмой, /прлгу кожны дзень /1 сон-цам ззяць, і прлрлстаць травою (К. Кірэенка. Дык за-хавай жа, лёс мой...)
Дык захавай жл, лёсмой, / прлгу пець іжыць, /I спе-ллсцю, якзерне, нллівлццл. / Хоць і нл смерць ісці, а не здлвлццл, /I спрлве, што бушой лбрлў, служыць (К. Кі-рэенка. Дык захавай жа, лёс мой...)
Ен быў і ёсць нязменны шанец: / смяяцца-цешыцца ці пллклць (М. Дукса. Глядзім на свет...).
Есць тыія,/а паміж намі лёс, / іўлёсу / перамен-лівыя твары (А. Разанаў. Паэма чырвоных вяровак). УК.лдаю лёсу аднаго: /Для неклгл быць неабходным, /He адчувлючы тлго (А. Пысін. Нішто не моднас на свеце...). 3 мілым і плд дублм доля рлйскля, / Толькі лепш фун-длмент муравлны (А. Пысін. Перуны ў сто гармат ударылі...).
I лд лёсу, як выбрлў свой лёс, / He схаваццл ніў свеце, ні ў смерці: /Данясеш толькі тое, што нёс, / Смецце згл-
4"
99
Адлёсу не схлвлешся, нідзе не дзенешся (Б. Сачанка. Трэцяе вока).
Адным і тымжл ветрлм —/ Клрацець/I доўжыццл...
(Н. Мацяш. Адным і тым жа ветрам...).
А доля / Плні не скупая, / 3 падумклй дзеліццл вярстой. /1блслнождуша ступле/Пл млтчынай зямлі святой (Р. Барадулін. Басанож).
А доля простл не рыфмуеццл. / He ўціснеш лёс у верш сілком... (С. Законнікаў. Рызыка).
Адрозніць вельмі лёгкл ад жывых тлго, каго жыццё жлдае сцерці (3. Астапенка. Эдэм).
Але склжы мне: дзе яна, злрукл / лд той млланкі, што абдасць нлш сеет! (Е. Лось. Пра ўсё пагаварылі, мой харошы...).
А лёс А,зяцей, і лёс Радзімы, / I лёс планеты лёс лдзін (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
А лёсзахочл ізноў няшчлсце: / стлне коўзкл ілёгкл ўплсці (П. Шруб. Аксіёмы лесвіц).
Выплдлк нлш глспадлр (А. Вярцінскі. Давайце ўважліва глянем...).
Быпадлк ходзіць там, дзе яго чакаюць (В. Іпатава. 20 хвілін з Немезідай).
Длй нам, /лёс, / таго, члго мы вартыя, / Каб не здра-дзіць нлм / слмім слбе (Н. Мацяш. Ловяпь далягляд гады імклівыя).
Алй тлбе божа шчлсце, і долю, і клшулю на nynl (Я. Колас. На ростанях).
98
Шлях, які не пройдзеш двойчы, / Нлзывлеццл Жыццё! (К. Камейша. Шлях, які не пройдзеш двойчы...).
Што значым мы / самі пл слбе?.. / Семя знлходзіць сябе /ў сяўбе. / У гэтым полі, /гэтым жыцці /мы павін-ны / прлрлсці. / Угэтым полі, /гэтым жыцці /мы плвін-ны /узысці. / Угэтым полі, /гэтым жыцці /мы плвінны / сябе знайсці. / А па вясне, / а па сяўбе /мыўжо / не самі па слбе (А. Вярцінскі. Што значым мы самі па сабе?..).
Шукаць апрлўдлнне сваім сллблсцям у гзтым сэнс члллвечлгл існлвлння (У. Рубанаў. Светлы ручай любві). Язнлю жыццё нялёгкі плход (А. Вярцінскі. Маршаль-скі жэзл).
Як жа зробленл мала, / каб жыць. / Як жа зроблена многа, / кабнішчыць (Л. Геніюш. Вайной).
Як мы жывём, тлк нлм жывеццл (3. Дудзюк. Як мы жывём...).
Як члстл тлк здлрлеццл ў жыцці, / Што ўжо кллі цябе/зусім надзея кіне, /Знаходзіш той жаданы скарб адзіны, /Што векшукаў іўсё не мог знайсці (К. Кірэсн-ка. Як часта так здараецца ў жыцці...).
«АД АЁСУНЕ СХАВАЕШСЯ»
Доля, лёс чалавека, грамадства; прадвызначанасць жыццёвага шляху; выпадак
А выбіраць не плрываўся: / Злйздросны лёс, лле не мой (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
4 Зак. 2961
97
Трэбл дблць прл поўныя засекі, / He ўсім пра мёртвых думлць ёсць кллі (Н. Мацяш. Тры каласкі любові і смутку).
У жыцці заўсёды ёсць настаўнікі і вучні (У Ліпскі. Шукай сябе).
Усё золлта, якое толькі ёсць нл свеце, нікчэмнля драбяза і непатрэбшчына перлб самім жыццём (К. Чор-ны. Пошукі будучыні).
Усімроўна хочаццажыць нл свеце іўзяць аджыцця і радлсць, і гора, і ўсё тое, чым спатыкле яно кожнлгл (Я. Колас. Якую карысць прыносяць нам птушкі).
У члллвека ёсць двл шляхі абессмяроціць сябе: мас-тлцтвл і длбрлта. Першы плбуллбны нямногім, другі -усім (У. Рубанаў. He аднойчы забіты).
У члс, калі жыццё як пл^лрунлк, / Апошнім можл быць / і кожныўздых, /1 кожны плцллунлк (У. Скарын-кін. Перад вяселлем сына).
Цяжкл стляць нлд магіллю свлйго жыцця і плзірлць нлягорлзвлліны (Я. Колас. Дуб і чароціна).
Члллвека робіць глспадлром, лчышчле ягоную душу толькіўллснлсць (У Рубанаў. He аднойчы забіты).
Шкадлвлнне гэтл перллцэнкл ці лдмлўленне. Кллі гэта адмлўленне, то тут можнл сумавлць і змірыццл. А кллі гэтл шклдлвлнне лб тым, што ёсць? (А. Кудра-вец. Успамін пра шэршня).
96
Палову жыцця падаюся ў свет, палову вяртаюся са свету, / палову жыцця пішу на дарозе свае імёны, / палову злкрэсліваю напісанае, / палову жыцця расту ад зямлі, палову расту з зямлёю; / іўсё менш ува мне мяне, іўсё больш бязмежжа (А. Разанаў. Бязмежжа).
ПаўсяНзённыя клопаты гэта і ёсць жыццё (Я. Сі-пакоў. Лета з мятлушкай).
Покі служаць ногі, / Можна бегчы ўсюды, / Ад сябе самога / He ўцячэш нікуды (Я. Колас. Дзе дзенешся?).
Пражыць сваё ў жыццг / Адказнае мастацтва. / Адкуль прыйшоў / Пайсці, / А на зямлі застацца (Р. Барадулін. Застацпа...).
Прайсці нялёгка год за годам, / Бо шлях то шоўк, a то асцё... (П. Броўка. Мера).
Проці цячэння вады / Зможа толькі жывое па-плыць, /Хвалі ж ракі заўсягды / Тое цягнуць, што скончыла жыць ((М. Багдановіч. Рушымся, брацця, хутчэй).
Свой век шчаслівую радоўку / Трэба не адбыць мне, / а пражыць (С. Законнікаў. Радоўка).
Свой шляху кожнага, свая дарога, / праверана вяка-мі іжыццём (Л. Гсніюш. Па-беларуску).
Смак да жыцця падсілкоўвле перамога (Г. Марчук. Голас і слова).
Стаю ў вялізнлй чарзе. / Перш, чым з апошняга / стану першым, / пабуду ўсёю чаргой (А. Разанаў. Пунк-ціры).
95
Што значыць сапраўдным другам быць? /Аюбіць. / -Што значыць аддана справу рабіць? / Любіць. / -Што значыць дарогу ў жыцці не згубіць? / Аюбіць. / -Што значыць зямное шчасце здабыць? / Аюбіць (А. Вярцінскі. Што значыць сапраўдным другам быць?).
«КАХАННЕІВЕРУНЕ ТРЭБА
ЎСІМ ВЫСТАЎАЯЦЬ НАПАКАЗ -ДУШУ ЧУЕ ТОАЬКІНЕБА»
Шчасце, каханне, вера, вернасць, любоў Адзіна праца і каханне / Ўжыцці апірышча і шчыт (Н. Мацяш. Паэма жніва).
Ад кахання да расстання /Дарога тая, што праз нас (В. Аколава. Уваскрэслы агонь).
Адлучанасць ад шчасця / як праклён (В. Аколава. Уваскрэслы агонь).
Аднак саюз мужчынскі не каханне, / Дзе трэці лішні пакідае двух (А. Куляшоў. Мой маналог, як палы-мяны конь...).
Ад шчасця лекаў я не знаю... (Я. Янішчыц. Твайго кахання не прашу...).
Ад шчасця слёзыў дзяцей нельюцца, /Ад шчасця хо-чацца ім пець (Н. Гілевіч. Родныя дзеці).
А жонкай стаць і не кахаць нікога / Усё адно як вольнай жыць без волі... (М. Шабовіч. Пажухлі кветкі на тваім прычале...).
111
Але не звяжаш ты парваных струн, / 3 двух сэрцлў не зрабіць адно (А. Астрэйка. Хацеў тугу у вузялок тугі...).
А нелюбяць тады губяць, /а нелюбяць і нерупіць / захаваць, засцерагчы (А. Вярцінскі. Начны бераг).
А ўсё ж такі... каханне ёсць нейкая хвароба, боль і пакута (Я. Колас. У палескай глушы).
А што, урэшце, галоўнае на зямлі і што кіруе све-там? Каханне... каханне (Я. Сіпакоў. Узятак з маўчання). Без кахання шчасця, долі / Няма на зямлі (Я. Купала. Пакахай мяне, дзяўчынка...).
Без чалавечай і буслінай вернасці /Няма ні дабрыні, ніхараства (П. Панчанка. Буслы, буслы...).
Была вясна, было імкненне, /1 сэрца ведала тамлен-не (Я. Колас. Новая зямля).
Веру мусім прымаць напавер, / Вера трымаецца на да-веры (С. Багданкевіч. Всра).
Відаць, там шчасце не канчаецца, / Дзе ёсць прычыны для трывог (А. Пысін. Балота патушыла аганькі).
Вось і для шчасця / патрэбна тлк мала: / шкельца кахання / ды шкельца цяпла (П. Шруб. Вечарам ясным...).
Вялікія людзі нашчадкам у генах / заўжды завяшча-лілюбоў (Е. Лось. Праўнук Пушкіна).
Вясна людзей каханню навучае, / а хто ж любоўю вучыць даражыць? (Е. Лось. 3 белых пялёсткаў).
112
Длстлтковл для шчасця ігорл, /Длстлтковл, клбсілу лдчуць! (Я. Янішчыц. У заснежаны вечар зімовы...)-
Длўгавечнасць кахання зллежыць ад доўглцярпліва-сціжлнчыны ілд ступенімужчынскайляноты (Г. Мар-чук. Голас і слова).
Дзелюбоў, /тлм і катлстрофа (А. Вярцінскі. Эдзіт Піяф хоча любві).
Дзень вяселля нлзначылі, / Ды вяселля не бачылі... (Я. Колас. Батрак).
Для абнаго чалавека набытак шчасце, для бругогл стрлта шчасце. Усё зллежыць лд таго, хто нлбывле і хто стрлчвае (Г. Марчук. Голас і слова),
Для заклхлнлга члллвекл час прыпыняеццл, ён, чл-ллвек, не старэе (Г. Марчук. Голас і слова).
Для лысага лысыя й словы / Пра вернасць, сямей-ную святлсць (В. Аколава. Пракурор і казіно).
Ды пачуццё не думае прл вечнасць, / Кллі лгонь пл-лае нл гублх (А. Бачыла. Вось-вось гатовы ў мора рух-нуць скалы...).
Ешце з голаду, / кахлйце змоладу / інлчай вы / нік сялу, ні к горлду (А. Вярцінскі. Парада юным зака-ханым).
Ен іяна і сусвет не nycmoe (Р. Барадулін. Ён і яна...).
Ёсць светлы міг вясёлкі / I ў нлвальніц, як выра-тоўны мост (М. Шабовіч. Гаворыш мне, што ўсё прайшло даўно...).
113
Есць на свеце шчасце, / Пакуль дурманіць сіні хмель вясны (Т. Бураўкін. У твар дыхнула водарам вясны...).
Есцьу кахання справядлівасць, / якой нямнога у лю-дзей (В. Вярба. За ўдзячнасць гэтае сустрэчы...).
За любоў не судзі людзей, / He саромецца ёй нікога! (В. Аколава. Князь ты мой, Славамір).
Зару нельга спыніць, а за шчасце можна змагацца (I. Дуброўскі. Скасаваны агрэх).
Згорнай вяршыні несходзіць туман, /Звернага сэр-ца любоў (М. Танк. На развітанне стары чабан...).
I можа, шчасце ў тым і ёсць, / Каб не напіцца з той крыніцы, / Перад якой ты вечны госць! (А. Лойка. Заўсёды трошкі таямніцай...).
I тыя, хто ў шчаслівых, скажуць людзі: / Цень ад святла — не цень (В. Аколава. Аднойчы і заўсёды). Калі верыць, дыку беззаганнае, /Калі йсці, дык сцяжы-най дабра! (Л. Геніюш. У жыцці добрае і паганае...).
Калі ёсць каханне, трэба, каббыла і сям’я. А калі без сямі, то гэтаўжо не каханне, а ратуста (Я. Сіпакоў. Лета з мятлушкай).
Калі каханне аовянчае /Жаданай згодай маладых, / Свайго сумлення не хавае / Ано ад позіркаў чужых. / А звяжа шлюбам маладая / Сябе з нялюбым і старым, / Свайго сумлення не схавае / Лна за прозвішчам чужым (А. Куляшоў. Калі каханне абвянчае...).
114
Калі клопат ёсць любоўны, / тады сэрцы паўнакроў-ны (А. Вярцінскі. Начны бераг).
Калі няма часу думаць пра шчасце гэта і ёсць шчасце (Г. Марчук. Голас і слова).
Каліў чалавека нямалюбові, слмому чллавеку цяжка ізім цяжка (Г. Марчук. Голас і слова).
Калі шчасця трэба дабівацца гэтаўжо не шчасце. Шчасце прыходзіць натуральнл і непрыкметна, часця-ком нечакана, але заўсёды заслужана за турботы шчырыя і справы духоўныя (Г. Марчук. Голас і слова).