Данілавічы
Іосіф Зямчонак
Выдавец: Сумежжа
Памер: 62с.
Паставы 2004
1 Іо разрешенню начальнйка райконторы связй тов. Терентье-ва, я установмл й зарегмстрйровал радйоточку. Но Егору Нвано-внчу чего-то не понравнлось. I Іьяный он зашёл ко мне в квартмру, оторвал радйопроводку, в прчсутствйй публчкй обозвал мою же-ну, медсестру Дуннловнчской больннцы, нецензурнымн словамч й удалнлся в спокойном расположенйй духа.
Йнтересно, кто позволйл Нванову творвть такне безобразмя? Когда же жйтелй д. Дунвловнчй будут слушать радчо?
Пора бы начальнмку райконторы связй пресечь самодурство распоясавшчхся горе-работнмков Дуннловйчского радноузла.
Л. Кухальскйй, д. Дуннловйчй”.
44
3 08.06.1950 г. Дунілавічы - цэнтр сельсавета, з 16 07 1954 Ў Д>™авіцкім’ ³ 20.01.1960 г. у Глыбоцкім, з ? ПастаЎскім Раёна^ V 1971 годзе налічвалася 246 двароу, 781 жыхар. Цэнтр калгаса „XXV партз’езд”. Цяпер у Дунілавічах працуе сярэдняя школа, дом культуры, дзіцячы сад, паліклшіка, бальніца, аптэка, ветпункт, аддзяленне cyвязi,, некалькі магазінаў, прыватнае прадпрыемства „Заазёрнае”.
На і эрыторыі сельсавета маецца базавая школа і ФАК у Сяр-геевічах, дом-інтэрнат для інвалідаў. У Пятровічах знаходзіцца рэтранслятар (гл. фота 24). Пабудаваны ў 1975 годзе. Вышыня 56 метраў. Зона прамой бачнасці 40 км. З’яўляеццатаксамаары-енцірам пры палётах верталётаў.
^пНа ⁰¹-°¹-¹⁹⁹⁸ года Ў Дунілавічах (гл. фота 25) пражывала 769 чалавек; у сельса-
веце - 1590 чалавек і 203 у доме-інтэрнаце.
У Дунілавіцкай СШ (гл. фота 26), якая мае вельмі ста-ноўчы імідж сярод на-вучэнцаў, бацькоў і настаўнікаў, дзейні-чае турысцкі клуб „Надзея”. Яго ўдзель-нікі здзяйсняюць не толькі трэніровачныя, адна-, двух- і трох-дзённыя паходы, але і катэгарыйныя. У прыватнасці, у часе пахода II катэгорыі складанасці, вучні па-бывалі на Каўказе, у Крыму, Карпатах,
Фота 24. Рэтранслятар у Пятровічах
45
Фота 25. Мікрараён новабудоўляў
Кольскім паўвостраве, Камчатцы, Курылах. Вандроўкі зана-таваны на фота-, слайд- і відэафільмы (гл. фота 27). Турысцка-краязнаўчай раоотай у школе кіруе В. А. Бульбяноў. яе дырэктар, насіаўнік фізікі, заўзяты аматар рамантыкі падарожжаў. Ён мае П разрад па турызму, з’яўляецца інструктарам пешаходнага гурызму. Больш 10 гадоў члены яго аб’яднання былі ўдзельнікамі зоораў і спаборніцтваў у Маскве. У 1989 г. кіраўнік клуба ўдзель-нічаў ва Усесаюзнай навукова-практычнай канферэнцыі па ту-рысцка-краязнаўчай рабоце. Дунілавіцкая СШ экспанавалася на ВДНГСССР. В. А. Бульбянову ўручана адпаведнае пасведчанне.
У пачатку 70-х гг. у школе выкладала Марыя Антонаўна Вай-няшонак, пісьменніца. Яе сям’я, як асадніцкая, была выслана з вёскі Грыдзькі Пастаўскага раёна ў горад Змяінагорск, дзе яна нарадзілася 03.05.42 г.
Друкуецца з 1959 года. У 1972 г. скончыла філалагічны фа-кулыэт БДУ 3 1974 г. на журналісцкай працы ў „Сельскай га-
46
Фота 26. Дунілавіцкая сярэдняя школа
зеце .часоіпсах..Нёман ...Беларусь",штотыднёвіку..Літарату ра і мас і аш ва . Аўтар кніг нарысаў ..Сярод блізкіх людзей" (] 988 г.). ,Жанчына каля люстэрка" (93 г,). У іх пісьменніца адлюстра-вала сённяшнюю вёску, дзе, на яе думку. захаваны вытокі духоў-насці. чалавечай мудрасці і дабрыні.
Выступае таксама з апавяданнямі і казкамі.Член Сюза Пісь-меннікаў СССР з 1990 г.
Фота 2.. Упельнікі клуба „Надзея" Дунілавінкай СШ
} часе вандроўкі ў г. Беластоку 1995 г
47
Ha 769 жыхароў Дунілавіч нрыпадае 7 некропаляў і помнік 34 землякам, загінуўшым у гады другой сусветнай вайны. Сярод „гарадоў памерлых' — стары яўрэйскі могільнік, другі — вайс-коўцаў польскан арміі з 36-га палка Legii Akademickiej. пад ка-мандаваннем палкоўніка Ульрыха, пазней міністра, потым лонданскага эмігранта, загінуўшых у ваколіцах Дунілавічах у 1920 годзе ў баях з арміяй Іухачэўскага, якую складалі гулагаўцы.
На ўсходнім сонечным ускрайку вясковага могільніка („на пяску - як кажуць тутэйшыя) знаходзіцца пахаванне і адметны помнік (гл. фота 28), устаноўлены ў 30-х гадах XX ст., супругам
Фота 28. Помнік Сямашкам:
шляхце герба Лебедзь
Сямашкам са шлях-ты герба Лебедзь: Се-басцьяну і Канстан-цыі з Якавіцкіх, бы-лы.м уладальнікам з 1618 года маёнтка Ляхаўшчызна. Іх продак Ян, баярын панцырны, якога па-дае Нясецкі (Т. IV, с. 80), быўсярод 1142 чалавек, падпісаў-шых Кейданскі трактат 1655 г. з Каролем Густавам, што падцвярждаецца ў „Athenaeum Wilen-skie” (1935 г., Т. 10, с. 209). Выступіўшы такім чынам на баку князя Януша Радзівіла - вялікага гетмана (началыііка войска) літоўскага і
48
TIT* “’™ ™лцвя₽“'’« Ў „Athenaeum Wiienskie” (1935 p 1.10, c. 209). Выстушўшы такім чынам на баку кпязя Януша адзівіла вялікага гетмана (начальніка войска) літоўскага і ваяволы (намесніка вялікага князя) віленскага, меўшага намеп аддзяліць ВКЛ ад Польшчы, скасаваць Люблінскую вунію і утварыць федэрацыю Літоўска-Беларускай дзяржавы са швед-скім каралеўствам. д
Мужны волат Ян Сямашка паслужыў Генрыку Сянкевічу да вобраза рыцара Лангіпівуса Падбіпенты ў рамане „Агнём і мя-чом . Эштафію на мапле Яна Сямашкі падае Ул. Караткевіч у рамане „Нельга забыць”.
Нашчадак Сямашкаў Збігнеў Себасцьян 1923 года нараджэн-
™! ’трашу у Велікабрытанію. Скончыў факультэт электро-шкі Лонданскага універсітэта. Спецыялізаваўся ў галіне кант-роля абсталявання, выкарыстоўваемага ў ваеннай сферы. Жыве У АкраТ нрафесійных інтарэсаў займаецца гісторыяй.
У 1992 годзе ў лонданскім выданні „Dziennik Polski” надру-кавау ураджанні аб наведванні радзімы, дзе ён піша: „В этом году я навестйл после 52 лет свой родной край, между Поставамн Н Глубокнм на Вйленіцйзне, которые теперь прннадлежат Бела-русн. Вот пйсьмо настоятеля костёла моей парафнн в Дуннло-внчах ксендза Кшнштофа Пожарского, который там работает около2лет.
„В жйзнй прнхода Дунйловйчй й Лучай, которым я служу многое нзменнлось к лучшему носле того, как почтй год вместе co мнон работает законная сестра нз Польшн, Серафнтка т к больше временн можно посвятнть детям н молодёжн
В нюле й авіусге прошлого года около 100 дегей былв на своём первом прнчастнй. Подготовка шла 2 месяца, 4 раза в неделю по 3 часа. Много йз этйх детей прчехала йз глубйны Россйй Жнвут здесь йх бабушкй н детй прнезжают к нйм во время каннкул.
В конце сентября й начале октября былн Святые Мйссйй про-воднмые о.Редемпторйстамн. 7 дней в Лучае й 7 дней в Ду-
49
н молодёжн, день больных, освяіценйе машнн, мотоцйклов, ве-лосппедов. Людей было очень много, а новостью было то, что почтн каждый день я езднл с отцамй мйсснонерамй в большйе деревнн для того, чтобы в доме кулыуры йлй в деревенском клубе могла быть Св. Mecca й мнссййная проповедь. Такдх выездов было 20. Былн мы также в Ляховіцйне, где в доме культуры собра-лось около 200 человек.
28.X. проходнл вйзйт ксендза арцнбйскупа Казймера Свёнт-ка. В Лучае в то время был отпуст почйтанмя Св. Тадеуша. К таннству мнропомазанйя прнступйло 150 человек. Зато в Дунч-ловмчах вместе с ксендзом - арцйбйскупом молйлйсь вместе по ружанцу.
С октября началась, благодаря сестре законной Гореттй, нор-мальная учёба релнгйіі детей й молодёжч. Что правда, много еіцё трудностей, но почтй 300 детей пользуются этой возмож-носіью. Учйм детей в 5 пунктах. В Дунйловччах (в доме ксен-дза), в Волках, Новосёлках, Старом Дворе (в домах частных), a гакжс в Ляховідйнс (в доме культуре).
Еіцё месяц тому назад учллй мы детей в 2-х школах, так было в теченче почтй 5 месяцев, но последнее время нас оттуда вы-гналн (главные областные власта Вдтебска). Шла достаточно острая борьба на тему обученчя релйган в школе, но когда дй-ректорам школ угрожалн, то н я отс'іупвл.
Учнл также около 100 детей польскому языку в основном после урока релнгйй.
Во время Рождества прйготовнлй сценку. Показалй её в 6 местах. I еперь во время Большого Поста будет Мйстерня. В ней прнняло участме около 40 детей н молодёжн. Сценка на Рож-дество была на белорусском, зато Мчстерня будет на белорус-ском, но песнн на польском. ймеем запнсь на вндео, а также заішсь вмзйта ксендза арцнбйскупа Свёнтка, но теперь этй кас-сеты в Польше.
Так кратко мог я напнсать о духовной жйзнй прчхода в тече-нйс последнего полугода. Кроме этого проводнтся обыкновенная
50
работа с прйхожанамч. Недавно закончнл я колядовать. Ходйл в теченне 2 месяцев. Был почтй в 70 большйх й малых деревнях. Был т акжс в Ляховіднне. Ібперь жйвёг в ней 48 католйческнх семей, йлй 120 католйков.
В последнне месяцы возрастает также конфлнкт с районны-мй властямй (в Поставах), также й с областнымн. Онй обеспо-коены моей такой Шйрокой деятельностью. Хотелв, чтобы ксёндз сйдел голько в костёле, а такая деятельность йх удйвляет, но я не могу работать по-другому, еслв только всего отдавать себя.
Относнтельно ремонтных дел в костёле Дуннловйч, то в прошлом году было сделано красйвое огрожденме вместе с бра-мой (стоймость 70 тыс. руб.), на стенах повесйлн новую большую „Кресгную дорогу (гнпсовую за 20 тыс. руб.), закончнлйсь ра-боты, связанныс с отопленнем костёла (25 тыс. руб.). К празднчку Всех Святых должен уже быть орган, фйнанснрует его пан Мядёлко йз Болеславца (давннй дунмловйчскйй прнхожаннн).
Хочу вмбсгб с прйходом весны начать рабогы, связанные с покраской косгёла внутрн й снаружн, чтобы мог хорошо вы-сохнуть [снаружч костёл уже покрашен, а внутрй должен быть покрашен до зймы. - Семашко]. Поэтому я очень благодарен пану Збйгневу за пожертвованйе, которое передал й за то, которос собчрается дать. Я хотел, чтобы этот костёл выглядел красчво, но после Нового года цены в Беларусн почтй в 5 раз поднялйсь, а пожертвовання людей увелйчнлйсь совсем немного. Поэтому буду радоваться каждому пожертвованню, которое получу”. (Пе-раклад з польскай мовы).
На адным з могільнікаў (як пазываюць мясцовыя жыхары -„на і лінб ) захавалася граоніца былых уладальнікаў Рудкі—Длуж-неўскіх (гл. фота 29), цяпер апраўлена. Пабудавана Леапольдам Длужнеўскім на мяжы ХІХ-ХХ стст. Апошнім з іх быў Ян - улан з 1919 года атрада Дамброўскага. Аб ім 3. Сямашка ў лісце ад 02.04.97 г. дамяне падаетак: „Старэйшы падафіцэр Длужнеўскі з Рудкі быў арыштаваны ў Вільні ў чэрвені 1941 г., гютым служыў
КНІГІ ОНЛАЙН
