Зборнік задач па фізіцы: вучэб. дапам. для 8-га кл.

Зборнік задач па фізіцы: вучэб. дапам. для 8-га кл.

Выдавец: Народная асвета

Памер: 128с.

Мінск 2006

48.22 МБ

Л.А. Ісачанкава Ю.Дз. Ляшчынскі 1.1. Жаўнярэвіч Л.А. Ісачанкава Ю.Дз. Ляшчынскі 1.1. Жаўнярэвіч H40 задач па фізіцы Вучэбны дапаможнік для 8 класа ўстаноў, якія забяспечваюць атрыманне агульнай сярэдняй адукацыі, з беларускай мовай навучання (базавы ўзровень) 2-е выданне, выпраўленае Дапушчана Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь Мінск «Народная асвета» 2006 УДК 53(076.1X075.3=161.3) ББК22.3я721 Н85 Рэцэнзенты: заг. каф. методыкі выкладання фізікі і астраноміі ВДУ, канд. пед. навук I. В. Галуза; настаўнік выш. катэгорыі ліцэя № 1 г. Мінска Н. А. Полу-дзеткіна Пераклад з рускай мовы Л. Э. Гаранінай Ісачанкава, Л. А. Й85 Зборнік задач па фізіцы: вучэб. дапам. для 8-га кл. ус-таноў, якія забяспечваюць атрыманне агул. сярэд. адукацыі, з бел. мовай навучання (базавы ўзровень) / Л. А. Ісачанка-ва, Ю. Дз. Ляшчынскі, I. I. Жаўнярэвіч; пер. з рус. мовы Л. Э. Гаранінай. — 2-е выд., выпр. — Мн.: Нар. асвета, 2006. — 128 с.: іл. ISBN 985-12-1550-3. УДК 53(076.1)(075.3=161.3) ББК22.3я721 Вучэбнае выданне Ісачанкава Ларыса Арцёмаўна, Ляшчынскі Юрый Дзмітрыевіч, Жаўнярэвіч Іван Іосіфавіч ЗБОРНІК ЗДДДЧ ПА ФІЗІЦЫ Вучэбны дапаможнік для 8 класа ўстаноў, якія забяспечваюць атрыманне агульнай сярэдняй адукацыі, з беларускай мовай навучання (базавы ўзровень) 2-е выданне, выпраўленае Заг. рэдакцыі В. Г. Бехціна. Рэдактар Н. М. Алганава. Мастацкі рэдактар Л. У. Паўленка. Афармленне А. Г. Дашкевіч. Тэхнічны рэдактар 3. У. Раманкевіч. Камп’ютэрная вёрстка А. Ю. Гурчонак. Карэктары Г. Л. Штэйнман, Г. В. Алешка, В. С. Бабеня. Падпісанаўдрукздыяпазітываў 13.04.2006. Папера афсетная № 1. Фармат84X108'/м. Гарнітура літаратурная. Высокі друк. Умоўн. друк. арк. 6,72. Умоўн. фарба-адбіт. 7,1. Ул.-выд. арк. 4,8. Тыраж 22 150 экз. Заказ 1415. Выдавецкае рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Народная асвета» Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь. Лй № 02330/0131732 ад 01.04.2004. 220004, Мінск, праспект Пераможцаў, 11. ААТ «Паліграфкамбінат імя Я. Коласа». 220600, Мінск, Чырвоная, 23. © Ісачанкава Л. А., Ляшчынскі Ю. Дз., Жаў-нярэвіч 1.1., 2004 ©Гараніна Л. Э., пераклад на беларускую мову, 2004 ISBN 985-12-1550-3 ©Афармленне.УП«Народааяасвета», 2006 МЕХАНІЧНЫЯ З’ЯВЫ І.МЕХАНІЧНАЯ РАБОТА Прыклады рашэння задач Прыклад 1. Вызначце работу сілы трэння слізгання пала-зоў санак масай 10 кг аб снег, калі санкі прайшлі шлях 50 м. Сіла трэння складае 0,2 вагі санак. Рашэнне. Паколькі вага санак роўна сіле цяжару, то сіла трэнняFp=0,2mg. Ведаючысілутрэнняішлях, можназнайсці работу A = ~Ftvs; A = — 0,2 mgs = — 0,2 • Юкг ■ 9,8 — • 50м ~ »-1 • 103Дж=-1 кДж. Знак « —» азначае, што сіла трэння накіравана процілегла скорасці руху і тармозіць санкі. Рашэнне, аформленае ў стандартным выглядзе: Дадзена: /71= 10 КГ F =0,2Р s = 50 м А-? Рашэнне: A=-F s F =02 Р тр ’ P=mg Р=10кг ■ 9,8 — « 100Н кг ^ = 20 Н Д-20Н • 50м = -1 • 1№Дж = = -1 кДж Адказ: А = —1 кДж. Прыклад 2. Якую работу выконвае бурыльная ўстаноўка пры бурэнні свідравіны глыбінёй 8,00 м? Дыяметр бура роўны кг 0,40 м, а сярэдняя шчыльнасць грунту 2000 —. Дадзена: h = 8,00 м d=0,40 м кг <р>=2000 — м A — ? Рашэнне: „ ^ A=mg -т=<р> V V=Sh nd2 s‘— _ 3,14-0,16м2 2 S =------------ » 0,13 м- 4 V= 0,13м2 • 8,00м»1,0м3 кг т=2-103-т • 1,01^=2,0- ІО’кг А=2,0 • ІФкг- 9,8 — ■ | м~ кг 2 » 8,00 • 104Дж=80кДж Адказ: A=80 кДж. з 1. Скажыце, у якіх выпадках выкон-ваецца работа: а)дзяўчынка іграе на пія-ніна; б) чалавек стаіць з мяшком цэмен-ту на спіне; в) хлопчык лезе на дрэва; г) вада цісне на сценкі пасудзіны; д) шар без трэння коціцца на гарызантальнай паверхні. 2. Ці выконвае работу сіла нацяжэн-ня вяроўкі на малюнку 1 ? Пакажыце сілу нацяжэння ў становішчах 1,2,3. 3. Ці аднолькавая работа, якая вы-конваецца пры перамяшчэнні цела ма-сай 1 кг на адлегласць 1 м, у выпадках: а) пад’ёму цела па вертыкалі; б) псра-мяшчэння на лёгкай калясачцы па па-верхні стала? 4. Лодачны рухавік развівае сілу цягі 900 Н. Якую работу выконвае гэта сіла пры раўнамерным перамяшчэнні лодкі на 20 м? 5. Пад’ёмны кран паднімае пліту масай 0,50 т з пастаяннай м скорасцю 0,40 — на працягу 30 с. Якую работу выконвае за гэты час сіла нацяжэння троса крана? 6. У колькі разоў змянілася работа, калі сіла, якая выкон-п вае яе, павялічылася ў п разоў, а шлях паменшыўся ў — раза? *7 . Хлопчык, які плыве супраць цячэння ракі, застаёцца нерухомым адносна берага. Ці выконваецца тут механічная работа? *8 . Маса аднаго аўтамабіля ў 3 разы большая за масудру-гога. У колькі разоў адрозніваюцца значэнні работы сілы цягі рухавікоў аўтамабіляў пры іх раўнамерным руху па гарызантальнай дарозе? Шлях, пройдзены аўтамабілямі, аднолькавы. 4 9. Чаму работа сілы трэння слізгання заўсёды адмоўная, а сілы цягі — дадатная? 10. Да цела, якое рухаецца ўправа, пачаргова прыкладваюць сілурознаганапрамку(мал. 2). |F,| = |F2| = ... =|F5|. Якую работу выконвае сіла, Мал. 2 што разглядаецца, ва ўсіх пяці выпадках? У якім выпадку работа сілы найбольшая? Най-меншая? 11. Трактар раўнамерна цягне па полю плуг (мал. 3). Якія сілы тут выконваюць работу? Чаму роўна работа раўнадзейнай сілы? 12. Назавіце сілы, якія выконваюць работу пры пад’ёме верталёта. Якая з іх выконвае дадатную работу, а якая — ад-моўную? 13. Акрабат паднімаецца па вертыкальнай лесвіцы на вы-шыню 15м. Работасілыцяжаруакрабаталікавароўна9,0кДж. Якая маса акрабата? 14. Ці аднолькавую работу выконвае сіла цягі рухавіка на кожным метры шляху ў час разгону аўтамабіля і ў час яго раў-намернага руху з невялікай скорасцю? 5 15. Гантэль паднімаюць з падлогі на стол (мал. 4). Вызнач-це мінімальную работу пры пад’ёме гантэлі. Чаму работа пры пад’ёме гантэлі можа быць розная? *16. Шрубу закруцілі ў дошку, а затым выкруцілі. Ці ад-нолькавая работа выканана ў абодвух выпадках? Чаму? 17. Вызначце масу санак, калі работа сілы трэння слізгання палазоў санак аб снег на шляху 50 м роўна 1 кДж, а сіла трэння складае 0,2 вагі санак. 18. Ці аднолькавая работа выконваецца пры раўнамерным перамяшчэнні цагліны на адну і тую ж адлегласцьу выпадках a і б (мал. 5)? а б Мал. 5 19. Пры струганні рубанкам драўлянага бруска пераадоль-ваецца сіла супраціўлення 80 Н. Якую мінімальную работу трэба выканаць, каб зняць стружкудаўжынёй 15 см? 20. Ліфт можа падняць пяць чалавек масай па 70 кг кож-ны. Якую работу выконвае электрарухавік ліфта пры раўна-мерным пад’ёме пяці чалавек на дзевяты паверх? Вышыню аднаго паверха лічыць роўнай 3,0 м. 21. Ліфт галоўнага корпуса Маскоўскага дзяржаўнага універсітэта паднімае на верхні паверх адначасова 22 чалавекі. Электрарухавікліфта выконвае работу 2380 кДж. Лічачы масу 6 аднаго чалавека роўнай 60,0 кг, вызначце, на якой вышыні зна-ходзіцца верхні паверх гэтага будынка. 22. Хлопчык раўнамерна цягне саначкі на горку. Скорасць руху саначак 3,6 —. Сіла цяп, прыкладзеная ўздоуж паверхні горкі, роўна 5 Н. Праз 40 с саначкі апынуліся на вяршыні горкі. Якая работа была выканана пры гэтым пад’ёме? 23. Пры пад’ёме ў вагон мяшка з крупамі была выканана работа 615Дж. Чаму роўна маса круп, калі маса пустога Mam-Ka 1 кг, а вышыня пад’ёму 1,5 м? *24 . Гранітную пліту аб’ёмам 1,2 м3 паднімаюць пад’ём-м ным кранам з пастаяннай скорасцю 0,50 — на працягу 24 с. Якую работу выконвае сіла нацяжэння троса? Маса троса 30 кг. кг Шчыльнасць граніту роўна 2600 —. м 25. На графіках I і II (мал. 6) дадзены залежнасці сіл, якія перамяшчаюцьцела, адшляху. Яквызначыцьз графіка работу кожнай сілы пры праходжанні целам аднолькавых шляхоў? Якія суадносіны гэтых работ? 0 0,5 1,0 1,5 s, м Мал.6 *26. Ястраб, убачыўшы на зямлі кураня, «каменем» падае ўніз. Чаму роўна маса ястраба, калі пры падзенні з вышыні 50 м раўнадзейнай сілай была выканана работа 250 Дж? Сіла су-праціўлення руху складае 0,25 сілы цяжару ястраба. 7 2. МАГУТНАСЦЬ Прыклады рашэння задач Прыклад 1. Да цела масай 4 кг прыкладзена сіла, якая дзейнічае пастаянна і змяніла за 6 с дзеяння скорасць цела м на 15 ~ • Якую работу выканала гэта сіла на шляху, роўным 3 м? Якую сярэднюю магутнасць развіла прыкладзеная да це-ла сіла? Райіэнне. Работа прыкладзенайсілы A=F• s. Сілажвыз-начаецца з меркаванняў, што ддя змянення скорасці цела ма- сай 1 кг на 1 — за 1 с патрабуецца сіла ў 1 Н. Тады для змя-нення скорасці цела масай 4 кг на 15 ^ за 6 с патрабуецца сіла F = -— ^ *- = юн, Работа гэтай сілы A = 10 Н • 3 м = 6 = 30 Дж. Магутнасць Р = — = —— =5 т. / 6с Рашэннс, аформленае ў стандартным выглядзе: Дадзена: Рашэнне: т = 4кг A / = 6 с „ м A u = 15 — с s = 3 м A = Fs A — ? m-Au F- I Р-? . 1 K м 4 кг•15 — F =------£- = 10Н 6с А= 1ОН-Зм = ЗОДж ЗОДж Р =-----= 5Вт 6с Адказ: A = 30Дж; Р = 5 Вт. Прыклад 2. Самалёт ІЛ-18 мае чатыры рухавікі магутнас-цю 3 МВт кожны. Сіла цягі рухавікоў самалёта пры яго палёце роўна 60 кН. Якая скорасць самалёта? 8 Дадзена: Рашэнне: Р = ЗМВт= Р = 3 • 106Вт F « = 4 Р = Рд F=60 кН = = 6 • 104Н Р = 3 • 106Вт • 4=1,2 • 107Вт v = 1,2 ■ 107 Вт = 200- = 2 • 102- 6•104 н с с Адказ: v = 2102 —. v — ? с 27. Кватэры Тані і Юлі знаходзяцца на адной пляцоўцы. Юля падпімаецца ў сваю кватэру бягом, Таня лічыць за лепшае пад-німацца па лесвіцы крокам. Якая з дзяўчынак развівае боль-шую магутнасць пры пад’ёме, калі іх масы аднолькавыя? 28. Ці аднолькавую магутнасць развівае рухавік гарадско-га аўтобуса, калі ён рухаецца з адной і той жа скорасцю з паса-жырамі і пусты? Чаму? 29. Чаму карабель з грузам рухаецца больш павольна, чым без грузу, хаця магутнасць рухавіка ў абодвух выпадках адна і тая ж? 30. Ці правільнае сцверджанне, што аўтамабіль, здольны больш хутка набраць максімальную скорасць, з’яўляецца больш магутным? Чаму? 31. Якая павінна быць сіла цягі ракеты, каб яна знаходзі-лася ў рэжыме «завісання», г. зн. вісела на адной вышыні? На што расходуецца магутнасць рухавіка ў гэтым рэжыме? *32 . Ці зменіцца магутнасць, якая развіваецца рухавікамі эскалатара метро, калі пасажыр пачне рухацца з пастаяннай скорасцю ў напрамку руху лесвіцы эскалатара? Чаму? 33. Магутнасць рухавіка адной з апошніх мадэляў Volvo роўна 300 к. с. Выразіце гэту магутнасць у Вт, кВт, МВт.