Надзвінне
Выдавец: Полацкае кніжнае выдавецтва
Памер: 263с.
Полацк 2010
I ў светлы, тоячыся, ранак Пабег дарозе папярок
I завітаў пад самы ганак Зпадкапяжовы ручаёк.
Вясна іскрыцца, промні мые, Гуляе з сонцам так і сяк.
Хто там пяе - аж сэрца ные? He вераць вочы - гэта ж шпак!
Над раўчуком хлапчук нагнуўся, Праверыў пальцам глыбіню, Прыжмурыўшыся, усміхнуўся -Страчае пятую вясну.
Пераклад з рускай мовы Г. Загурскай
Вячаслаў Атрахімовіч
«Ведайце і вы, добрыя людзі!.,»
Салодкая помста
Бітую гадзіну ідзем з сябрам да чыгуначнай станцыі, крышку прытаміліся. Праўда, нашы адносіны сяброўскімі можна назваць толькі з нацягам. Але аб усім па парадку.
Колісь з ім працавалі на адным праднрыемстве. а потым нашы жыццёвыя шляхі разышліся. Сустрэліся ж мы неяк выпадкова ў краме. Выйшаўшы з яе, вырашылі прысссці на лаўку. Гутарка зацягнулася не на адну хвіліну. Мой суразмоўца запытаў:
- Ну, як ты, «квітнееш»?
- Ды вось ўжо два гады на заслужаным адпачынку. - і, цяжка ўздыхнуўшны, я зазначыў: — Жыву адзін, толькі на невялікую пенсію, але ж неяк зводжу канцы з канцамі. Праўда, бываюць нспрадбачаныя траты. Вось, бач, і сёння, купіў змыўны бачок у прыбіральню. Надоечы паставілі лічыльнікі на ваду, але ж адзін з іх стаў працаваць не на маю карысць: у бачку ўсе вантробы праела іржа. Памяркоўна ўсё ўзважваю і раблю, як дазваляюць мне сродкі і падказвае рацыя. Вось толькі баюся, каб прагным не стаць пад старасць.
-24 -
- А вот моя «рацыя» подсказала... - добразычліва перадражніў мяне мой суразмоўца і ўжо сур’ёзна дадаў: - Тебе нужно подыскать побочный заработак, да такой, чтобы налоговнкн не запеленговалн. Усёк?
Ён выцягнуў з нетраў лапсардака дарагія цыгарэты, шчоўкнуў запальнічкай і глыбока, нетаропка пацягнуў дым. Крыху памаўчаў, a потым стукнуў мяне па плячы і сказаў:
- А, впрочем, я могу тебя взять в помоіцннкн, у нас будут случайные заработкм: кому крышу накроем, кому забор почнннм... Как вндншь, я на твой счёт не нмею ннкакнх сомненнй.
«А мо і праўда?»- падумаў я. Мой сябра быў добра апрануты, на дзязе вісеў мабільны тэлефон - рэч маіх мараў. Я часам бываю рашучым, таму даў згоду. Але ж атрымліваецца нібы па законах фізікі: у нечым выйграеш, у нечым прайграеш.
Радзей цяпер я стаў бываць у сваёй кватэры, а яшчэ ад свайго, назавём яго шэфам, толькі і чую: «Подн! Подай! Пошёл на хрен! He мешай!» A то крычыць:
- Деловар! - гэта ён мне даў такую мянушку. - Подай струмент!
- Што? — пытаюся.
- Ведро с алебастрой! -
- Ну які ж гэта «струмент»?
Але ж чый вазок, таго і галасок. Калі мой шэф бывае незадаволены мной - сіпіць, нібы мех у кузні, і млява ўздыхае. Добры ён толькі тады, калі кульне чарку, але і гэта рэдка бывае: звычайна пасля заканчэння працы і добрага заробку. Прыйшоў я да высновы, што ў кожнага чалавека ёсць што-небудзь і добрае. Падабаюцца мне яго словы: «Дай горлу волю, пропьёшь н долю».
Усё цярплю мо і таму, што ён не зніжае мне КПУ. Усё ў нас пароўну, хоць і карыстаюся яго «струментам». Атрымаў жа я сваю мянушку «Деловар» таму, што шэф лічыць мяне камунікабельным. Як ён кажа: хутка «запудрмваю мозгн» патэнцыяльным кліентам. A мне гэта і гонару прыдае...
Вось аднойчы едзем мы ў электрычцы. Шэф мой у добрым настроі: атрымалі някепскі заробак і кульнулі па чарцы. У такім
- 25 -
настроі я люблю пагаварыць, а мой спадарожнік на той час меў жаданне слухаць.
- Многія родзічы і сябры кажуць, што я хвалько. Каб гава-рыў пра жанчын і палітыку, бьгў бы такім жа, як і яны. А мяне не хвалююць ні палітыка, ні жанчыны, — сказаў я, а шэф з гумарам дадаў:
- Прндумалн трн зла: бабу, чёрта н козла.
— He ведаю, чорт і казёл за маё шчаслівае жыццё мне нічога кепскага не зрабілі, а вось бабы-ы-ы!.. У-у-у!.. Гэты «слабы пол» мяне два разы «кінуў» на грошы, што ледзь жабраком не стаў і «по мнру не пошёл». Радуе толькі тое, што я, як бачыш. характар загартаваў, але хопіць... Самакрытыка — самы складаны метад удасканальвання, пагадзіся, - закончыў я.
Шэф сядзеў, крыху адкінуўшы галаву на лаўку. слухаў мяне, а хутчэй за ўсё, драмаў, таму што мае «грёзы» ўсур’ёз не ўспрымаў. На чарговым прыпынку ўвайшла жанчына бальзакаўскага ўзросту. Яна была апранута ў зялёны жакет. На мяне паглядзела такімі ж зялёнымі вачамі. Акінуўшы позіркам майго спадарожніка, нягучна прывіталася. Мой шэф на яе прывітанне прыадкрыў адно вока і хуценька закрыў. Спадарожніца прысела насупраць мяне. Паклала нагу на нагу і сашчапіла на іх прыгожыя маленькія рукі. У мае вочы кінуліся пафарбаваныя дагледжаныя кіпцікі і пярсцёнак, які зіхацеў усімі колерамі вясёлкі ў промнях ранішняга сонца, якое ярка свяціла ў вагоннае вакно.
У жанчыны былі чаравікі маленькага памеру. 3 такіх, мабыць, чаравічкаў рыцары сярэднявечча пілі віно на балях. Жанчына млява ўздыхнула, усім тулавам пацягнулася і падлажыла рукі сабе пад галаву. Я назіраў, як на яе шыйцы пульсуе тоненькая жылка. Хоць і даў зарок больш з жанчынамі не сябраваць, але, нібы скулыпар або мастак, не магу імі не захапляцца.
Некаторы час я «забаўляў» шэфа, малюючы перспектывы чарговага «калыма». Ён ківаў носам і выдаваў: «Угу...уту...» Калі мой суразмоўца стаў шмыгаць і храгші, да мяне звярнулася спадарожніца:
-26 -
- Простнте, что нарушчла ваш высокойнтеллектуальный разговор. Я стала невольной слушательннцей. Вы те спецйалнсты, которые мне нужны на данный момент. Коротко введу в курс дела: на моей даче протекает крыша. Еслй располагаете временем, хочу попросйть вас сойтл на следуюіцей станцнн. Чтобы доехать до моей дачн, вызову таксн. Вы согласны?
- Безумоўна, мы згодны, - паспешна адказаў я за сябе і шэфа. Ён пры гэтым дадаў:
- Нам некуда больше спешнть.
Выходзячы ў тамбур, я пачуў каля свайго вуха сцішана-задаволены голас шэфа:
- Ну, Деловар!.. Ну, Деловар!..
Прыехаўшы на летнік да маладой жанчыны, я марна час не траціў. Пайшоў ,з гаспадыняй пад павець, каб паглядзець на будматэрыялы. Там звярнуў я ўвагу на стары вайсковы шынель з блакітнымі пагонамі. Нібы жартуючы, нібы ўсур'ёз, я хітнуў галавой у бок шыняля і сказаў:
- Мусіць, ваш муж «лётчнк-нспытатель»?
- Нет, он крупный спецмалйст в областн анатоммй, делает эксперйменты на прйматах. Сейчас находйтся в бессрочной ко-манднровке. У него впередв блестяіцая карьера.
- Для такога брыльянта вы яму дастойная аправа.
На мой камплімент яна не адрэагавала, і я хуценька перайшоў на другую тэму. Гаспадыня мяне з шэфам запрасіла ў сад, дзе нашу ўвагу прыцягнула груша, пад якой ўжо ляжала шмат пераспеўшых пладоў. He чакаючы запрашэння, шэф накінуўся на грушы, нібы кот на сала. Мабыць, ён і пратросся за дарогу. Працягнуў іх і мне. Калі быць шчырым, такія салодкія грушы я смакаваў упершыню.
- Как называется этот сорт? - звярнуўся да жанчыны шэф і, не чакаючы адказу, з захапленнем сказаў: - Да какне онй сладкйе, вкусные! Вон даже осы пнкнруют на ннх. Клянусь бородой. с нйх получнтся хорошйй самогон!
Хрумстаючы чарговую грушу, зноў пацікавіўся іх сортам «падпольны самагоншчык».
— Сладкая месть! - даволі гучна прамовілі вішанькі-вусны нашай спадарыні.
Мы аж папярхнуліся ад нечаканай назвы сорту. Я не на жарт спалохаўся - гэта заўважыла суразмоўца, усміхнулася, паказаўшы два радочкі белых, нібы першы снег, зубочкаў. Паглядзела на мяне зялёнымі вачамі і, як бы выпадкова, правяла сваёй белай ручкай па маёй мазолістай. «Во, псіхолаг!» - падумалася мне.
Нічога не каштуе нам так танна і не цэніцца намі так дорага, як ветлівасць і пяшчота. Я заўсёды самакрытычна адношуся да сябе, сваіх паводзін і знешнасці. Тады я быў няголены, прапечаны і абветраны на сонцы, з парэпанымі рукамі, нібы адбыў тэрмін на галерах. А якая павага!..
Хутка бег час, працавалі мы старанна. За ўмовы працы нам спадарыня павысіла, як яна казала, нейкі каэфіцыент, бо страву гатавалі самі. Яна падымалася рана і ехала на ўласным аўтамабілі на працу. Хоць і трымала сябе на адлегласці ад нас, але часам мы сталі гаварыць, як кажа шэф, «за жнзнь».
Калі закончылі працу, па славянскаму звычаю селі за стол. Спадарыня прыгатавала нейкае барбекю, запечанае мо ў смятане, а мо ў маянэзе, - такое я адведаў упершыню. Пасля чаркі мы сталі задаваць пытанні больш смела. Аказваецца, праўда, як кажа мой паплечнік, «что у трезвого на уме, то у пьяного на языке».
- Где вы взялн такой редкнй сорт грушн, с такнм пугаюншм названнем? — запытаў шэф у жанчыны.
I вось што мы пачулі:
- Так уж получнлось. Оставнл меня муж с двумя деточкамн на руках, а сам побегал, побегал по «прнматам» н в конце концов прншёл проснться назад. Дета к этому временн подрослн, н мы, так званого, «гостя» не прннялн. Он на память посаднл нам, как часто говорят, эту «дулю». На проіцанне мне на ушко шепнул: «Я хочу, чтобы ты меня помннла...» Конечно, ннчего не проходнт бесследно: узнала, что такое стресс. Воспомннання о нём до снх пор не дают мне покоя, даже стнхн начала пнсать. Правда, онн немного грустные, но, еслн вам ннтересно, послушайте:
-28 -
Что стоншь в смятенье у порога?
Я тебя давным-давно не жду.
Без тебя я так в тенн продрогла II костры воспомннаннй жгу.
Отчего знакомые тролннкн Ніцешь на забытом берегу?
До последней трепетной слезлнкн Я простлть облды не смогу.
He томпсь напрасно у порога, Ты нз болн мой незваный гость, Как н ты, я в осенн продрогла, Но бегут дорогн нашн врозь.
Вот такая получнлась «сладкая месть».
Некаторы час сядзелі моўчкі, у задуменні. Змяркалася, але я ўпершыню ўбачыў павільгатнеўшыя вочы майго шэфа...
КНІГІ ОНЛАЙН
