Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
Памер: 592с.
Мінск 2000
Шли годы. Тяжелые фронтовые ранения все больше и больше давали о себе знать. В январе 1966 г. на 58-м году жизни, славный сын грузинского народа Г.В.Майсурадзе умер.
Друкуецца па кн.: В грозные годы. Мн., 1973. С. 366— 367.
МАЛАНОГ Рыгор Піліпавіч, падпалкоў-нік, начальнік аператыўнага аддзялення шта-ба стралковай дывізіі.
МАЛІНОЎСКІ Міхаіл Елісеевіч, стар-
шына, камандзір стралковага аддзялення.
МАРГУН Мікалай Іванавіч, старшы лей-тэнант, камандзір мінамётнага ўзвода.
МАРДАСАЎ Іван Андрэевіч. Герой Са-вецкага Саюза (30.10.1943). Нарадзіўся 7.6.1923 г. ў пас. Ражкоў Прыуральскага ра-ёна Уральскай вобл. Рускі. У Чырвонай Ар-міі з 1941 г. На фронце з лютага 1942 г., кам-сорг стралковага батальёна 685-га стралкова-га палка 193-й стралковай дывізіі, малодшы лейтэнант. Вызначыўся пры фарсіраванні Дняпра ў Лоеўскім раёне. 16.10. 1943 г. на ча-ле групы байцоў першым пераправіўся цераз раку, група ўварвалася ў траншэі, выбіла з іх ворага і забяспечыла фарсіраванне ракі ба-тальёнам. Загінуў у баі 18.10.1943 г. Пахава-ны ў брацкай магіле ў в. Казярогі.
180
Ітла вайна народная
МАРКАЎ Аляксей Васілевіч, старшы
лейтэнант, камандзір стралковага батальёна.
МАТАСАЎ Васіль Васілевіч, малодшы сяржант, камандзір стралковага аддзялення.
МАХОТА Іван Рыгоравіч. Герой Савецка-га Саюза (15.1.1944). Нарадзіўся 9.6.1918 г. ў с. Папаснае Новамаскоўскага раёна Днеп-рапятроўскай вобл. Рускі. Скончыў 2-е Сара-таўскае танкавае вучылішча ў 1941 г. У Чыр-вонай Арміі з 1939 г. На фронце з 1942 г., ка-мандзір танкавай роты, старшы лейтэнант. Вызначыўся ў Лоеўскім раёне. 20.10.1943 г. ў баях за вёскі Мохаў, Пярэдзелка, Страдубка з групай байцоў знішчыў 3 батарэі, 8 куля-мётных кропак, шмат жывой сілы. 21.10.1943 г. ў час варожай контратакі яго танк трапіў у засаду і быў падбіты. Машыну, ахопленую полымем, накіраваў на варожую батарэю, зні-шчыў яе гарматы, што садзейнічала паспяхо-ваму наступленню батальёна. Загінуў у гэтым баі. Пахаваны ў брацкай магіле ў в. Страдуб-ка.
Вогненны экіпаж
З успамінаў былога танкіста І.Сініцкага
Танкі замаскіраваліся на левым беразе Дняпра ў лесе. Ім неабходна было перапра-віцца цераз раку на заняты нашымі войскамі невялікі плацдарм, каб не толькі замацавац-ца, а і расшырыць яго. Як толькі наступіла цемра, сапёры пачалі наладжваць пераправу. Работа вялася асцярожна, бясшумна. Ноччу, 21 кастрычніка 1943 г., калі пераправа была наладжана, першым на драўляны насціл, пак-рыты вадой, узышоў танк, якім камандаваў капітан Іван Рыгоравіч Махота. Над ракой стаяў туман, вісела цемра. Танк капітана на поўным хаду ўрэзаўся ў варожую процітанка-вую абарону, за лічаныя мінуты агнём пушкі, кулямёта і гусеніцамі свайго Т-34 знішчыў ва-рожую батарэю, якая вяла агонь па нашай пе-раправе і перашкаджала руху бранявых ма-шын. Капітан Махота адразу ж рэзка развяр-нуў свой танк і пайшоў у атаку на танкі праціўніка, якія былі амаль цалкам закопаны ў зямлі і вялі знішчальны агонь. На вялікай скорасці ён сваім Т-34 падмяў пушку нямец-кага тыгра, якая знаходзілася па вежу ў зям-лі. Машына капітана Махоты не магла рухац-ца далей, яна днішчам села на варожы танк і гусеніцы свабодна варочаліся. Але спраўнай была баявая зброя. Капітан Махота ва ўпор расстрэліў яшчэ некалькі гітлераўскіх тан-каў, што былі побач, шквалам свінцу стаў па-ліваць фашысцкія акопы, траншэі. У баі яго
танк быў падбіты і загарэўся. Раніцай мы ўбачылі страшны малюнак. Быццам на паста-менце стаяў савецкі абвуглены танк, услаўля-ючы бясстрашша, бяссмерце, неперамож-насць савецкага салдата. Пасля цяжкіх баёў мы пахавалі экіпаж Івана Рыгоравіча Махо-ТЫ.
МАЦЮГІН Іван Максімавіч, падпалкоу-нік, камандзір стралковага палка.
МЕНШЫКАЎ У Апанас Емяльянавіч, лей-тэнант, камандзір роты.
МЕШЧАРАКОЎ Павел Мацвеевіч, лей-тэнант, камандзір узвода.
МІХАЙЛАЎ Мікалай Іванавіч. Герой Са-вецкага Саюза (30.10.1943). Нарадзіўся 6.12.1923 г. ў г. Мінусінск Краснаярскага краю. Рускі. У Чырвонай Арміі з 1941 г. На фронце з лютага 1943 г., камандзір стралко-вай роты, старшы лейтэнант. Вызначыўся пры фарсіраванні Дняпра ў Лоеўскім раёне. 15.10.1943 г. пад агнём ворага група байцоў роты на чале з ім пераправілася цераз Дняп-ро, у баі на плацдарме захапіла 6 гармат, ноч-чу 16 кастрычніка ўзяла ў палон разлік варо-жай гарматы, 17 кастрычніка ў баі за в. Казя-рогі адбіла 7 контратак ворага. Загінуў 16.11.1943 г. Пахаваны ў брацкай магілеў в. Дзяражычы, , ддзе яго імем названа вуліца.
МУЗАЛЁЎ Міхаіл Сямёнавіч, старшы сяржант, памочнік камандзіра стралковага ўзвода, парторг роты.
‚ МЯЛАШЧАНКА Мікалай Уладзіміра-віч, радавы, стралок.
МЯСАЕДАЎ У Рыгор Паўлавіч. Герой Са-вецкага Саюза (30.10.1943). Нарадзіўся 27.9.1901 г. на ст. Новасергіеўка Арэнбур-гскай вобл. Рускі. На фронце з 1941 г., сяр-жант. Вызначыўся ў баях за вызваленне Ло-еўскага раёна. 15.10.1943 г. пад моцным аг-
181
1941 —1945
Р.П.Мясаедаў.
У.Ф.Несцераў
нём ворага з групай байцоў падрыхтаваў сродкі для пераправы і першым фарсіраваў Дняпро. Загінуў 19.10.1943 г. Пахаваны ў брацкай магіле ў в. Крупейкі, дзе яго імем названа вуліца.
МЯЦЯШКІН Акім Гаўрылавіч, радавы, стралок. . .
НАКАНЕЧШКАЎ Аляксандр Георгіевіч, падпалкоўнік, камандзір штурмавога авіяпал-ка.
НЕСЦЕРАЎ Уладзімір Фёдаравіч, маёр, камандзір стралковага батальёна.
НЕСЦЯРОВІЧ Павел Уладзіміравіч, сяржант, сапёр.
НІКАНАЎ Андрэй Рыгоравіч, падпалкоў-нік, камандзір стралковага палка.
НОВІКАЎ Аляксандр Васілевіч. Герой Савецкага Саюза (30.10.1943). Нарадзіўся 4.12.1942 г. ў в. Калодзінка Куйбышаўскай вобл. На фронце з верасня 1942 г., камандзір кулямётнага аддзялення 895-га стралковага палка 193-й стралковай дывізіі, сяржант. Вызначыўся пры фарсіраванні Дняпра ў Ло-еўскім раёне. 17.10.1943 г. першы перапра-віўся цераз Дняпро са станковым кулямётам і прыкрываў пераправу часці. Аддзяленне пад яго камандаваннем уварвалася ў в. Крупейкі і ў баях за плацдарм да 20.10.1943 г. адбіла 9 варожых контратак. Жыў і працаваў ;V г. Куйбышаў.
Праз агонь і ваду
3 успамінаў А.В.Новікава
15 октября 1943 года... Занммался рассвет, над Днепром стелллась туманная дымка. 14 вдруг моіцные залпы нашей арткллернм н «катюш» разорвалм тшішну. Послышался на-растаюіцмй гул авяацнонных моторов — это
«нлыошнны» іімтн на обработку передового края немецкой обороны на крутьгх западмых берегах шнрокото Днепра
Первым начал форснровать водную прег-раду батальон майора В Ф Нестерова кз 685-го стрелковото полка Когда некоторые лодкм н плоты достлгалн середмньт рекм, протквнмк заметнл йх н открыл огонь нз пушек м пуле-мегов. Но первые нашл десатнмкн успешно преодолелн Днепр, решмтельной атакой овла-делн прлбрежнымм окопамн л траншеямн непрмятеля н закрепнлнсь на плацдарме
Сложнее н медленнее развмвалмсь событяя на левом фланге дмвпзмн, где батальоны 883-го стрелкового полка встретмлм более скльное сопротнвленме врага. Огонь немецкмх артнл-лерлйскнх м ммнометных батарей разметал несколько плотов н лодок, сбросмв в воду лю-дей, оружне н боепрмпасы. Положенме усу-гублялось тем, что на путл штурмового ба-тальона полка находнлся сравннтельно боль-шой остров, занятый усмленным боевым охраненнем протнвннка. Автоматно-пулемет-ный огонь гктлеровцев во фланг н в упор под-плывавшмм сюда лодкам н плотам вызывал болынне потерн. 14 хотя одному нз подразде-леннй 883-го полка удалось высадмться в юго-восточной частн острова, оно не смогло продвннуться вперед н надолго застряло там.
Командар давнзмн полковнмк АГ.Фро-ленков распоряднлся выделмть дополнмтель-ные десантные группы мз полка второго эше-лона, чтобы ускорлть захват острова. В одмн нз этнх десантов включмлм н мой пулеметный расчет. К нам прншел заместнтель командмра 895-го стрелкового полка по полнтчастм под-полковнж Лебедев.
—■ Вот, друзья, настал м наш черед, — сказал он н, учкгывая сложность боевой зада-чм, посоветовал нам подняться co свонм mo-tom несколько выше по теченіпо н так рассчм-тать свое двкженне к острову, чтобы не по-пасть под огонь протнвннка м высадаться поблнже к находмвшемуся там подразделе-ншо 883-го полка.
— На плоту лежать в готовностм к откры-тмю ответного огня, еслм вас заметят н об-стреляют гмтлеровцы.
Замполмт пожал каждому нз нас руку м пожелал удачн.
Мы быстро перенеслм свой плот в нужное место, разместмлм на нем пулемет, коробкяс лентамм. He забылм, конечно, н непрккосно-венный запас продуктов. О нем бойцы кногда говоршш шутя:
182
Ішла пайна нарпдная
Сьешь сегодня, a то завтра он может не понадобмться.
Еіце перед погрузкой распределмл обязан-ностм между бойцамн расчета. Решмл, что за пулеметом буду сам. Гунько мне станет помо-гать. На Коцюбу м Левкмевского возложмл роль толкачей плота, предупредмл, чтобы все делалм только смдя млм лежа.
Враг полмвает реку огнем, м мы не оста-немся без его внмманмя. Еслм блмзко разор-вется снаряд, плот может разрушмться, тогда держмте бревна рукамм, ногамм, всем свомм телом. Еслм это не поможет, плывмте к запад-ному берегу.
II вот плот спуіцен на воду, пулеметчмкм занялм свом места. Мы медленно м грузно поплылм по реке. Днепр бурлмл от разрывов ммн м снарядов, свмстелм пулм. В том направ-ленмм, откуда фашлсты велм пулеметный м автоматный огонь, я на плаву стрелял мз сво-его пулемета. Где-то на середнне рекм рядом с намм разорвался снаряд. Плот смльно качну-ло, бревна началм расходмться.
— Всем лечь поперек плота, держать брев-на рукамм м ногаммі
Всемм смламм удержмвая бревна в ледяной воде, мы плылм уже по теченмю к острову. Я заметмл на нем огневую точку протмвнмка. Решмл проплыть немного нмже м подавмть ее с фланга.
Нз огня м дыма вдруг появмлся разбмтый плот, который теченмем рекм потаіцмло тоже к острову Ховренков, Мы хорошо вмделм, как с этого плота соскочмл в воду заместмтель командмра 3-го батальона нашего 895-го пол-ка ст. лейтенант П.Т.Таранцев. Он одмн ос-тался в жйвых мз группы, которая форсмро-вала с нмм реку. Гранатамм Таранцев забро-сал фашмстскмх солдат мз боевого охраненмя, но уцелевшме бросмлмсь на него. Ст. лейте-нант яростно отбмвался. Я помог ему: дал длянную очередь по вражеской огневой точке м лодавмл ее. Вот м остров.
— Пулемет на рукмі — скомандовал я м ухватмлся за кожух.
КНІГІ ОНЛАЙН
