Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Артыкулы ў бюлетэні «Павет»; Мёршчына ва ўспамінах Зеліслава Янушкевіча // Павет. — 2001. — № 1 ■ — С. 6; Відзская справа. 1940 год // Павет. — 2001. — № 3, верасень. — С. 45; Гісторыя па сямейных дакументах // Тамсама. — С. 6; 3 гісторыі вёскі Маскавічы // Павет. — 2001. — № 3, 4; Браслаўскія пісалы // Павет. — 2002. — № 1, студзень. — С. 5; Як Казяны сталі РаманаваНікольскім // Тамсама. — С. 3; Матэрыялы да бібліяграфіі О. Гедэмана ў зборах Аддзела рукапісаў Нацыянальнай бібліятэкі ў Варшаве // Павет. — 2002. — № 4 (8), красавік. — С. 56; Унікальны экземпляр // Тамсама. — С. 89; Фестываль у Кернаве // Павет. — 2006. — № 6 (10), верасень. — С. 45; 3 гісторыі друйскага Барысавага каменя // Павет. — 2002. — № 78 (1112), кастрычніклістапад. — С. 46; Вяртанне друйскага каменя // Тамсама. — С. 68; Біскупін2002: ад Попеля да Пястаў // Тамсама. — С. 910; Чалавек супраць прыроды // Павет. — 2003. — № 1 (14), студзень. —С. 24; Мячэць ў Відзах// Павет. — 2003. — № 2 (15), люты. — С. 12; Стараверы Булавішак: учора і сёння // Тамсама. — С. 67; Выданне Браслаўскай беларускай камендатуры // Павет. — 2003. — № 3 (16), люты. — С. 45; Корчмы, заезныя двары, шынкі... //Тамсама. — С. 78; Калейдаскоп гістарычных кур’ёзаў Браслаўшчыны // Павет. — 2003. — № 4 (17), красавік. — С. 67; Памяці Васіля Быкава // Павет. — 2003. — № 7 (20), ліпень. — С. 2; Казка // Павет. — 2003. — № 8 (21), жнівень. — С. 3; Унікальны помнік // Павет. — 2003. — № 9 (22), жнівень. — С. 8; Лёс надмагілля Т. Ваўжэцкага // Павет. — 2003. — № 10 (23), кастрычнік. — С. 23; У госці на каменнай дубіцы // Павет. — 2003. — № 11 (24), лістапад. — С. 13; Вялікая вада — 2004 год // Павет. — 2004. — № 4 (29), красавік. — С. 12; 18 мая — Міжнародны дзень музеяў // Павет. — 2004. — № 5 (30), травень. — С. 3; 3 гісторыі адукацыі ў Браславе XIX стагоддзя // Павет. —2004. — № 9 (34), верасень. — С. 13; Унікальны юбілей мястэчка Іказнь 15042004 // Павет. — 2004. — № 11 (36) лістапад; Сярэднія школы Прыдзвіння // Павет. — 2004. — № 12 (37), снежань. — С. 8; Дзмітрый Пучынскі // Павет. — 2005. — № 2 (39), сакавік. — С. 78; Пра назву Браслава і гарадскую тапаніміку // Павет. — 2005. — № 3 (40), ліпень. — С. 47; Браслаўскія шляхі. Позірк у мінулае // Тамсама. — С. 8; Сталічнае места для свайго пав. //Павет. — 2005. — №4, 5; Браслаў на старых фотаздымках // Павет. — 2005. — № 5 (42), верасень. — С. 13; Замкавая гара. Якім быць помніку? // Тамсама. — С. 8; Браслаўскія пячаткі // Павет. — 2005. — № 7 (44), лістапад. — С. 14; Літоўцы на Браслаўшчыне // Тамсама. — С. 4; 3 літаратурнага краязнаўства. Браслаўшчына на старонках літаратурных твораў // Павет. — 2006. — № 1 (46), 2 (47), студзень. — С. 12' Вясковы інструктар Іван Агейчык // — 2006. — № 1 (46). — С. 68; Водгукі // Павет. — 2006. — № 2 (47/ люты. — С. 8; Ксяндзы і праблема п’янства // Павет. — 2006. — № 4 (49), красавік. — С. 5; Мястэчка і маёнтак. Эпізоды гісторыі // Тамсама. — С. 6; Сялянскія хваляванні ў 1845, 1862 гадах // Тамсама. — С. 8; Герб Браслава // Павет. — 2006. — № 5 (9), травень; (разам з А. Панцялейка) Гісторыя Мёрскага касцела // Павет. — 2006. — № 5 (50) травень; (разам з А. Панцялейка) Пачатак друкарскай справы ў краі: Друкарня «Магата» // Павет. — 2006. — № 6 (51), кастрычнік; (разам з А. Панцялейка) Медыцына Браслаўшчыны ў 19411944 гг. // Павет. — 2006. — № 7 (52), лістапад; (разам з А. Панцялейка) 100 — гадовы юбілей лячэбніцы; Род Сапегаў на Браслаўшчыне // Павет. — 2006. — № 7 (52), лістапад; (разам з А. Панцялейка) Легенды з наваколля в. Снуды // Павет. — 2006. — № 8 (53), снежань; (разам з А. Панцялейка) Бяльмонты // Павет. — 2007. — № 1 (54), студзень; (разам з А. Панцялейка) Назва «Відзы» // Павет. — 2007. — № 3 (56), сакавік; Азёрная калыска Браслава (раздзел з ненадрукаванай кнігі) // Павет. — 2007. — № 45. —С. 410; Друя ў 1843 годзе. Некаторыя падрабязнасці пра горад // Павет. — 2008. — № 2 (61). — С. 35; Рарытэтныя беларускія выданні з калекцыі Браслаўскага музейнага аб’яднання // Павет. — 2008. — № 3 (62). — С. 58.
Літ.: Шпакоўская Г. Для ўсіх, хто любіць гісторыю // НС. —1996. —10 снеж. — С. 2; Харэўскі С. Помнікаў стала больш: [рэцэнзія на кнігу «Архітэктурная спадчына Браслаўшчыны»} // НН. — 1997. — 10 сак. — С. 9; Казюля Я. Напісанае застаецца // ГлР. — 1997. — 3 крас. — С. 5; Шыдлоўская Г. Пятыя «Браслаўскія чытанні» // Народнае слова. — 2000. — 23 мая. — С. 3; Шндловскнй К.С. // Кто есть кто в Республнке Бела
323
русь. — Мн., 2000. —147 с.; КорсакТ. На кангрэсебеларусістаў//БЗ. — 2001. — № 102. —С. 2; Пашкевіч Т. Браслаўшчына: Прырода і людзі // БЗ. — 2004. — 4 лют.; Маліноўскі М. Адчыняю «куфэрак» нашай зямлі» // Культура. — 2006. — № 10. — С. 14; Шыдлоўская Я. Жалезны век у Браславе // НН. — 2006. — 31 сак. — С 43' Сучасныя беларускія краязнаўцы II КГ. — 2006. — № 36. верасень. — С. 2; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Шыдлоўскі К.С. (22.09.2006) //Асабісты архіў М.В. Півавара; Дадатак да анкеты «Краязнаўцы Віцебшчыны» (15.01.2009) // Тамсама; Маліноўскі М. Адчыняю «куфэрак»... нашай зямлі // Маліноўскі М. 3 берагоў Друі да ракі Мышанка. — Баранавічы, 2008. — С. 164167; Каментар да анкеты «Краязнаўцы Браслаўшчыны» // Асабісты архіў М.В. Півавара.
ШЫК УЛАДЗІМІР, журналіст. краязнаўца. Займаецца краязнаўчымі даследаваннямі Пастаўшчыны ў межах журналісцкіх заданняў і актыўнай грамадскай пазіцыі.
Тв.: Уваскросшы з руінаў: [Троіцкі касцёл у Дунілавічах Пастаўскага раёна] II Нар. Воля. — 1998. — 2? мая. — С. 3; Таннства вмдммый знак: [рэліквія з в. Ваўкалата Докшыцкага раёна] // ВК. — 1999. — № 8. — С. 3; Месца матэрыялізму павінен заняць ідэалізм: [I. Пракаповіч] // ВК. — 1999. — № 25. — С. 3; Долгая дорога к дому: [Паставы] // ВК. —1999. — № 29. — С. 4; Хопіць быць чужымі ва ўласным доме: [Ф. Ляшонак]// ВК. —1999. — № 60. — С. 4; Владнмнр Скрабатун: «Мы былн вполне европейскнм государством» // ВК. — 1999 _ № 68. — С. 3; Глубокскнй Нострадамус: [П.Д. Глаўніцкі] // ВК. —1999. — № 93. — С. 3; Няма ў чым каяцца: [A. і А. Фурс — сябры СБП] // ВК. — 1999. — № 97. — С. 3; Настаўнік, у вугал // ВГ. — 2000. — № 1 (33), студзень. — С. 2; Шчырыя сэрцы маўчаць не маглі: Саюз беларускіх патрыётаў // ВГ. — 2000. — № 7 (39). — С 3 _ № 8. — С. 3; Цяжкі крыж акадэміка астранаўтыкі I/ ВГ. — 2000. — № 10. — С. 3; Яны былі першымі, альбо Яшчэ некалькі словаў пра патрыётаў Бацькаўшчыны з Пастаў // ВГ. — 2000. — № 11, 12. — С. 23; Паставы — горад старажытны // ВГ. — 2000. — №11,12. —С. 3; Тяжкнй крест академнка астронавтнкн: [Б. Кіт]//ВК. — 2000. — № 26. —С. 3; НашуголокЕвропы: [Мосар]//ВК. — 2000 —№ 30. —С. 3; Міхась за мяжу не збіраецца пакуль: [М. Пль, Паставы] // ВК. — 2000. — № 38. — С. 3; Железных дел мастер: [Ю. Фурс] // ВК. — 2000. — № 71. — С. 3; Мы іграем не за грошы: [А. Собаль, Паставы] // ВК. — 2000. — № 81. — С. 3; Сэрцы не маглі маўчаць; [Саюз беларускіх патрыётаў, Глыбокае] // ВК. — 2000. — № 95. — С. 4; Пограннчная зона // ВК. — 2001. — № 1. — С. 3; В окрестностях Парнжа без перемен // ВК. — 2001. — № 68. — С. 3; Аркадзь Нафрановіч: «Шчаслівы той, хто кожнай сваёй клеткай знітаваны з роднай зямлёй» // ВК. — 2001. — № 72. — С. 3; Носнф Бунто; «Вольно обошлнсь с нсторней даже в Хатынн» // ВК. — 2002. — № 5. — С. 3; Віталь Гарановіч: «Нікому не знішчыць родную мову» // ВК. — 2002. — № 15. — С. 3; След Мюнхгаузена в Глубоком: [пахаванне цёзкі па прозвішчу] // ВК. — 2002. — № 27. — С. 3; Збпгнев Колос: «Забывая прошлое — не построншь будуцее» // ВК. — 2003. — № 26. — С. 4; Возвраценне нз небытня: [Пастаўшчына, А. Ромер] // ВК. — 2003. — № 61. — С. 3; Іосіф Атрахімовіч: «Баюся цвілі ў душах новых са скуры бычай» // ВК. — 2003. — № 66. — С. 3; Сумеркн над Гутой: [вёска ў Пастаўскім раёне] // ВК. — 2003. — № 69. — С. 4; Настояіцпй полковннк: [М. Харчанка] II ВК. — 2003. — № 85. — С. 4; Храннть вечно: [Глыбоцкі занальны архіў] // ВК. — 2003. — № 92. — С. 3; Древннй поселок с гербом: [Шаркоўшчына] // ВК. — 2004. — № 8. — С. 3; Жпзнь, похожая на зону: [рэпрэсіі ў Зах. Віцебшчыне] // ВК. — 2004. — № 16. — С. 3; До города не дорос. [Варапаева] // ВК. — 2004. — № 24. — С. 3; Шудель Носмф: «Любая днктатура аморальна н отвратнтельна» // ВК — 2004 — № 36. — С. 3; Анстов пересчнталм: [на Браслаўшчыне — 500 nap] // ВК. — 2004. — № 74 — С. 2; Верность прнзвання: [Л. Жук] // ВК. — 2004. — № 100. — С. 3; В эпоху велнкнх потрясеннй: Зах. Віцебшчына] //ВК. — 2005. — № 16. — С. 3; В условнях военного временм: [Глыбокае, 1944] // ВК. — 2005. — № 25. — С. 25. — С. 3; Эх, путьдорожка фронтовая: [землякіпастаўчане на франтах Другой сусветнай вайны] // ВК. — 2005. — № 34. — С. 2; Куток народнага побыту // ПК. — 2007. — № 4. — С. 3.
ШЫЛЁНАК ТАМАРА ПЯТРОЎНА, настаўніца беларускай мовы і літаратуры ў СШ № 2 г. Глыбокага. кіраўнік краязнаўчага гуртка (з 1989). Стварыла Літаратурны музей у СШ № 2 г. Глыбокага. У музеі змяшчаюцца матэрыялы пра глыбоцкіх краязнаўцаў. Разам з дзецьмі стварыла альбом, матэрыялы якога апублікаваны ў газеце «Веснік Глыбоччыны». Краязнаўствам займаецца і дачка.
Тв.: Народная тапаніміка // ШП. — 1990. — № 88. — С. 3; Фальклор Глыбоччыны // ВГл. — 1993. № 81 — С. 2; Есць і ў нас, як у іншых, святыні // Тамсама; Увекавечыць скарб Глыбоччыны // ВГл. —1995. — № 49. — С. 2.
Літ.; Звонка Т. Вандроўка з мінулага ў сучаснасць // ВГл. —1996. — № 87. — С. 2.
ШЫМАН ЗІНАІДА I. (1928, в. Азярава Браслаўскага пав.), педагог. Скончыла філал. факультэт БДУ. Працавала настаўніцай беларускай мовы і літаратуры. Піша вершы, невялікія гісторыі, у якіх дзеліцца ўспамінамі з ранейшага жыцця. Выдатнік народнай асветы БССР.
Тв: Легенды і паданні Пастаўшчыны // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Пастаўскага раёна. — Мн ' БелТА, 2001. — С. 611; Адам Гурыновіч // Звязда (П). —1990. — № 33. — С. 3; Васіль Качалаў // Звязда (П). — 1987. — № 60. — С. 3.
Літ.: Дзе Мядзелка песні пяе... Пастаўшчына літаратурная. — Мн., 2006. — С. 261.
324
ШЫМУК БАРЫС ПІЛІПАВІЧ (+ 30.10.2008), настаўнік, краязнаўца. Член Беларускага геаграфічнагатаварыства. Ініцыятар і арганізатар стварэння музея І.Д. Чэрскагаў Валынецкан СШ Верхнядзвінскага раёна. Праз перапіску і пошук у архівах, бібліятэках, навуковых установах сабраў багаты матэрыял пра жыццё і навуковыя адкрыцці земляка. У экспазіцыі прадстаўлены копіі дакументаў, фатаграфіі, карціны. мінералагічныя калекцыі, кнігі і інш. экспанаты. Грунтоўна распрацавана і прадстаўлена гісторыя вёскі Валынцы.