Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
ўмелец // ЛК. — 2005. № 39. — С. 3; Пунішча // ЛК. — 2005. — № 43. — С. 3; Адпачынак на Азерцы //
™ ~ £ 3; Генькава вяртанне // ЛК. 2005. № 46. С. 2; Будаваў лінію Сталіна //
ЛК. 2005. _ № 52. — С. 2; Бобрыца // ЛК. — 2005. — № 59. — С. 3; Спадканне с продкамі: [гарадзішча каля в. Борауна] // ЛК. — 2005. — № 59. — С. 4; У Браслаў, праз чвэрць стагоддзя // ЛК. — 2005. — № 64 — С. 3; Урада // ЛК. — 2005. — № 69. — С. 3; Язэпіха: [тапонім] // ЛК. — 2005. — № 76. — С. 3; Царква свято
2005. № 83. С. 2; Пансіянат «Ладэ» // ЛК. — 2005. — Ns 85. — С. 2; Окана: [возераі // ^.~29РА ~ ^2 $$■ С. 2; Слабодка // ЛК. — 2005. — Ns 88. — С. 2; Мухна. Воласна. Уклейна // ЛК — 2°°Л — № 91 — С. 3; Возера Лядна // ЛК. — 2005. — Ns 93. — С. 3; Возера Добрына // ЛК. — 2005. — № 97. — С. 3; Акопы // ЛК. — 2006. — Ns 14. — С. 2; Елі хлеб «дубовы» // ЛК. — 2006. — Ns 29._С. 2; Пратока // ЛК. — 2006. Ns 32. С. 5; «Пад Агаркам»: [гідронім] // ЛК. — 2006; Будзе доўга сінявокая ™СНІЦЛа ЛК' ~ 2006' ~ № 48 — С' 3; Лепельская ГЭС // ЛК. — 2006. — Ns 52. — С. 2; Абрьіў [тапонім] // ~ ~ № 52 ~ 5; Дзе ТЬІ’ берег пад шатамі? 11ЛК. — 2006. — Ns 59. — С. 2; Велешчынскія пожні //
ЛК. — 2006 — Ns 64. — С. 5; Лавіся рыбка... // ЛК. — 2006. — Ns 67. С. 2; Гарадзішча ля Барысаўскага бальшака// ЛК. —2006. — Ns 74, —С. 3; Галоўныя вароты Лепеля//ЛК. — 2006. — Ns 76. —С. 2’ Рудніцкія
2006. Ns 84. С. 2; Возера Локшына // ЛК. — 2006. — Ns 95. — С. 4; Будавала вузкакалейЛКп7п006'7 № 98 — с3; Знайшлі рэдкі помнік: [знаходка паселішча бронзавага веку каля в. Верабкі] // ^^' ^2 ^90. — С. 3; Возера Хоціна // ЛК. — 2006. — Ns 102. — С. 3; Змітракова дуда // ЛК —
3886 — № °4' ~ С 3; Жаніл' ЦЯРЭШКУ Ў Цярэшках // ЛК. — 2007. — Ns 4. — С. 6; Пеліца' [лес] // ЛК — ™07' 7С' 3; ГасЧінныя Усохі//ЛК, —2007. Ns 12. С. 7; Малы востраў? Паповец? Апшакаў?//
20Я7 77 № ~ С 3; Званьі пР°ДкаЎ11ЛК. — 2007. Ns 18. С. 2; Астравы на Поўсвіжы // ЛК —
ааа, ~ № ™ “ 2' 6: Глінн|Ча: [вёска] // ЛК. 2007. Ns 21. С. 2; Тры гары: [каля в. Верабкі] // ЛК
м 22 ~ С 2; Паміж Бяленіцай і пляжам // ЛК. — 2007. — Ns 25. — С. 3; Бор ля Бораўна // ЛК — 2007. — Ns 30. — С. 7; (разам з А. Шушкевічам) Мядзвёдаўская камлыга // ЛК. — 2007. — Ns 31 — С 3'
319
Свядзіцкі цагельшчык// ЛК. — 2007. — № 42. — С. 6; Возера Акунёва IIЛК. — 2007. — № 45. — С. 4; Возера Вужачае П ЛК — 2007. — № 51. — С. 3; Тры сажалкі IIЛК. — 2007. — № 60. — С. 7; 11 дзён у «Янове» // ЛК. — 2007. — № 61. — С. 2; У бары ля Люсяніцы IIЛК. — 2007. — № 65. — С. 2; Крынічка паблізу «Церамка» II ЛК. — 2007. — № 66. — С. 7; Жыццё на дамбе Верабскага канала /I ЛК. — 2007. — № 76. — С. 2; Берандзеева царства ў горадзе // ЛК. — 2007. — № 77. — С. 3; Вакол вытоку Эсы IIЛК. — 2007. — № 80. — С 6' Паранены дом: [гісторыя дома на вул. Савецкай] IIЛК. — 2007. — № 84. — С. 4; Адпачыў на Пацэсе II ЛК. — 2007. — № 86. — С. 7; Рыбанец на Палігоне /IЛК. — 2007. — № 90. — С. 7; У палоне вечнай цішыні I/ ЛК. — 2007. — № 98. —С. 6; Печнікі //Тамсама; Возера Святое//ЛК. — 2007. — № 104. — С. 7; Аэрадром II ЛК — 2008 — № 9. — С. 3; Возера Плоч IIЛК. — 2008. — № 17. — С. 3; Вялікія Пожні I/ ЛК. — 2008. — № 21 — С. 3; Царква ў Макараўшчыне I/ ЛК. — 2008. — № 23. — С. 3; Дамбаразлучніца I/ ЛК. — 2008. — №28, —С. 2.
Літ.: Януш І.Ю. Шушкевіч У.К. // Памяць: Гісторыкакультурная хроніка гарадоў і раёнаў Беларусі. — Мн: БелЭн, 1999. —С. 603; Іваноўскі Алег. Інтэрнэтпрект «Лепельскае возера»//ЛК. — 2002. — № 76. — С. 2; Сучасныя беларускія краязнаўцы // КГ. — 2006. — № 34, верасень. — С. 2; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Шушкевіч У.К. (19.10.2008)//Асабісты архіў М.В. Півавара.
ШЫДЛОЎСКІ КАСТУСЬ (Канстанцін) СЯРГЕЕВІЧ (К. Сергіевіч, К. Сяргееў) (14.03.1961. в. Замошша Браслаўскага раёнаМаладзечанскай вобл. (цяпер Віцебская вобл.)), краязнаўца. Скончыў геаграфічны факультэт БДУ (1983). Старшыня Рады Браслаўскага краязнаўчага таварыства імя О. Гедэмана (не зарэгістравана), сябра праўлення культурнаасветніцкага цэнтра імя Я. Драздовіча(в. Германавічы). ГІрацаваўу Браслаўскім бюро падарожжаў і экскурсій (1983—1986), Браслаўскім гісторыкакраязнаўчым музеі (цяпер Браслаўскае музейнае аб’яднанне) (19862008).
Гісторыяй роднага краю цікавіўся з маленства. Вялікі ўплыў аказаў настаўнік Відзаўскай СШ Сяргей Львовіч Адамовіч. Сістэмна матэрыялы стаў збіраць з 1980 г., калі вучыўся на трэцім курсе ўніверсітэта. Займаецца комплексным вывучэннем
Браслаўшчыны. Аддае перавагу даследаванню гісторыі, культуры краю, архітэктуры, лёсу славутых асоб краю.
Аўтар экспазіцыі Браслаўскага гісторыкакраязнаўчага музея (1988), Музея традыцыйнай культуры (экспазіцыі рамёстваў і заезднага двара), браў удзел у стварэнні экспазіцый 4х школьных музеяў. Аўтар канцэпцый звыш 100 выстаў, якія ладзіліся ў памяшканнях Псторыкакраязнаўчага музея і Музея традыцыйнай культуры. Значную колькасць асабіста сабраных матэрыялаў перадаў у Браслаўскае раённае аб'яднанне.
Адзін з арганізатараў і актыўных удзельнікаў сямі навуковакраязнаўчых канферэнцый «Браслаўскія чытанні» (19892007). Браў удзел ва ўстаноўчых з’ездах БКТ (1989, 2006). Актыўны ўдзельнік навуковых канферэнцый у Браславе, Глыбокім, Віцебску, Полацку, Гародні. Мінску, Варшаве. Падтрымлівае кантакты з краязнаўчымі арганізацыямі Віцебшчыны, Гродзеншчыны, Польшчы.
Аўтар 9 кніг па гісторыі і культуры Браслаўшчыны: «Браславскне озера», «Браслаўскі гістарыкакраязнаўчы музей», «Наш край — Браслаўшчына», «Замкавая гара ў Браславе», «Браславскне озера. Путеводнтель по зоне отдыха», «Браслав н окрестностн. Путеводнтель», «Браслаўшчына: прырода і людзі», «Край голубых озер», «Bralsawskie jeziora». 3 яўляўся
320
старшынёй рабочай групы і ўкладальнікам кнігі «Памяць» Браслаўскага раёна (1998), аўтар 40 артыкулаў і матэрыялаў у ёй.
Больш за 170 артыкулаў па гісторыі і кулыуры Браслаўшчыны змешчаны ў энцыклапедыях і даведніках («Беларуская энцыклапедыя», «Архітэктура Беларусі», «Энцыклапедыя гісторыі Беларусі», «Рэлігія і царква на Беларусі», «Вялікае княства Літоўскае»), часопісах («Наш радавод, «Спадчына», Беларускі гістарычны часопіс», «Кантакты і дыялогі», «Мншпоха», «Przel^nd Wschodni»), матэрыялах канферэнцый («Браслаўскі сшытак», «Браслаўскія чытанні», «Віцебскі сшытак»), бюлетэнях («Дыялог», «Кантакт», «Байрам», «Нашы карані», «Асамблея»),
Рэдактар і ўкладальнік зборнікаў канферэнцый «Браслаўскія чытанні» (1991, 1994, 1997, 2000, 2003), гіст. зборнікаў «Браслаўскія сшыткі» (1996, 1997, 1999, 2000), зборніка прац навуковых супрацоўнікаў Браслаўскага музейнага аб’яднання за 2001 г. (Браслаў, 2002).
Адзін з ініцыятараў выдання бюлетэня Браслаўскага краязнаўчага таварыства імя О. Гедэмана «Павет» (№ 149, 20012006), укладальнік, рэдактар, выдавец і аўтар большасці артыкулаў (у тым ліку і рэдакцыйных, без аўтарства). Аўтар тэксту для 17 чорнабелых і каляровых буклетаў, паштовак і карт.
У перыядычным друку апублікаваў больш за 500 артыкулаў у газетах «Голас Радзімы», «Культура», «Турнзм н отдых», «Чырвоная змена», «Краязнаўчая газета», «Народнае слова», «Віцебскі рабочы», «Браслаўская звязда», «Навіны», «Крэсы», «Гэта — мы», «Павет», «Веснік НДА», «Жыццё татарскае». Актыўна друкуецца з 1987 г. Mae ненадрукаваныя творы «Месца, што пад гарой Замкавай асела», «Асаблівасці гістарычнага мінулага Браслаўшчыны».
Займаецца «жывой», ці «эксперыментальнай» археалогіяй. Удзельнік калектыва, які прадстаўляе адноўленыя здабыткі і тэхналогіі старажытнасці на фестывалях у Беларусі, Літве, Латвіі, Эстоніі, Польшчы. Займаецца вырабам і дэманстрацыяй прыстасаванняў для пісьма на васковыхтаблічках і бяросце. Заактыўнуюдзейнасць наніве гіст. краязнаўства Беларусі атрымаў пачэсную мянушку «граф краязнаўства».
Кнігі: Браславскме озера. Путеводнтель по зоне отдыха. — Мн„ 1989. — 62 с.; Браслаўскі гістарычнакраязнаўчы музей: даведнік. — Мн., 1992. — 126 с.; (разам з А. Панцялейка) Наш край — Браслаўшчына: дапаможнік па раздзелу «Наш край» па гісторыі Беларусі для настаўнікаў сярэдніх школ: [саматуж. выд.]. — Браслаў, 1993. — 108 с.; (разам з Г. Семянчуком) Замкавая гара ў Браславе. — Мн., 1994; Архітэктурная спадчына Браслаўшчыны: гістарычнаархітэктурны нарыс. — Мн., 1996. — 158 с.; Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка: Браслаўскі раён /уклад. К.С. Шыдлоўскі. — Мн., 1998. — 710 с.; Браславскне озера: путеводнтель по зоне отдыха. — Мн., 1998; Браслав п окрестностн: путеводнтель. — Мн., 2002. — 72 с.; Браслаўшчына: Прырода і людзі. — Браслаў; Мн., 2003. — 38 с.; Браслав н его окрестностп: путеводнтель. — Мн., 2006. — 80 с.; Край голубых озер: рекламноннформацнонное нзданне. — Мн., 2007. — 28 с.; Braslawskie jeziora. Przeklad skrocony. — Warszawa, 1993.
Артыкулы ў навуковым друку: Друя //Спадчына. —1990. — № 2. — С. 5960; Браслаўскія сшыткі 1/1996: гістарычны зборнік, прысвечаны 930годдзю Браслава (10651995): [саматуж. выд.]. — Браслаў, 1996. — 105с.; Назва горада: Міфы і меркаванні//Тамсама. —С. 2326; Зархеалагічныхдаследаванняў Браслава// Тамсама. — С. 2629; Удакладненне наконт адной археалагічнай знаходкі // Тамсама. — С. 1930; Горад азёрны // Тамсама. — С. 3335; Забудова Юліўша Клоса // Тамсама. — С. 38—40; Апантаны краязнаўствам: [А. Гарэлік] // Тамсама. — С. 43; Дзмітрый Струкаў у Браславе // Тамсама. — С. 4546; Браслаў на картах і планах // Тамсама. — С. 5153; Браслаў у гады Першай сусветнай вайны // Тамсама. — С. 5556; Браслаў турыстычны // Тамсама. — С. 5961; Браслаўская чыгунка // Тамсама. — С. 6869; Браслаўскія сшыткі 2/1997: гістарычны зборнік, прысвечаны стогадовым юбілеям будынкаў касцёла і царквы ў Браславе 18971997: [саматуж. выд.]. — Браслаў, 1997. — 123 с.; Двухвер’е // Тамсама. — С. 1112; Аляксандр і Алена //Тамсама,— С. 1619; Манастырская гаспадарка ў 1842 г. //Тамсама. — С. 39; Маёмасць, даходы царквы і касцёла ў перыяд Расійскай імперыі // Тамсама. — С. 5355; 3 гісторыі будынкаў касцёла і царквы ў 17941897 гг. //Тамсама. — С. 6164; Мастацкая вартасць касцёла і царквы//Тамсама. — С. 6971; 3 гісторыі тэрытарыяльнай прыналежнасці Браслаўскіх хрысціянскіх храмаў // Тамсама. — С. 109111; Храмы і адукацьія // Тамсама. — С. 112113; Архіў Браслаўскай царквы // Тамсама. — С. 115116; Беларускі Дом сясцёрэўхарыстак // Тамсама. — С. 116; Браслаўскія сшыткі 3/1999: Гісторыя былога мястэчка Дрысвяты і наваколля: [саматуж. выд.]. — Браслаў, 1999. —142 с.; Возера Дрысвяты//Тамсама. — С. 710; Дрысвяты: Версіі паходжання назвы //Тамсама. — С. 1314; На парубежжы //Тамсама. — С. 1619; Дрысвяцкі замак.
КНІГІ ОНЛАЙН
