Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
ШОРАЦ ВАЛЕРЫЙ МІХАЙЛАВІЧ (10.01.1958, в. Тураўшчына Вілейскага раёна Мінскай вобл.), гісторык. Кандыдат гіст. навук (1990). Скончыў гіст. факультэт БДУ (1979), факультэт правазнаўства Міжнароднага інстытута менэджмента (1998). Працаваў выкладчыкам на кафедры гісторыі КПСС і палітэканоміі, кафедры сацыяльнагуманітарных навук ВДМІ (19791997), загадчыкам кафедры юрыдычных галіновых дысцыплін, дэканам юрыдычнага факультэта, прарэктарам Віцебскага філіяла МІПСА (19972001), дацэнтам кафедры ўсеагульнай гісторыі і сусветнай культуры (20012007), нам. дэкана, дэканам (з 2009) гіст. факультэта ВДУ. Краязнаўчыя даследаванні пачаў праводзіць пад час вучобы ў БДУ. Займаецца вывучэннем гісторыі і культуры Віцебшчыны ў 19201930я гг, у перыяд Вялікай Айчыннай вайны і ў пасляваенны час. Аўтар
311
артыкулаўу навуковым друку натэмы гісторыі і культуры Віцебшчыны. Член Віцебскага аддзялення Археаграфічнай камісіі.
Тв.: Внтебск — ФранкфуртнаОдере: 20 лет дружбы п сотрудннчества городовпобратнмов н областей, 19691989. — Внтебск, 1989. — 24 с.; (разам з В.А. Космачам); Профсоюзы Внтебцнны в 19411964 гг. // Профсоюзное двнженне на Внтебіцнне: Йсторпя, опыт, урокп: пособпе. — Вптебск: МНТСО, 2000. — С. 4758; Пытанні маладзёжнага руху на старонках калабарцыянісцкіх выданняў Віцебшчыны, 19411944 гг. // Нсторня н культура Европы в контексте становленпя н развнтпя регмональных цнвнлнзацнй н культур. — Вптебск, 2003. — С. 187; Печать коллаборцпоннстов Внтебіцпны о сотруднпчестве с оккупацпоннымн властямн, едннстве немецкнх п белорусскмх народов, 19411944 // Германскмй н славянскне мнры: Взанмодействме, конфлнкты, дналог культур: матерналы международной научнотеоретнческой конференцпп. — Внтебск, 2001. — С. 370372; Органнзацня помоідн пострадавшнм от погромов в Внтебской губерннн в перпод перехода от гражданской войны к мнру // Актуальные проблемы нз нсторпческого прошлого м современностн в обідественногуманнтарных п соцнорелпгноведческнх науках Беларусн, блмжнего п дальнего зарубежья: матерпалы международной научнотеорнтнческой конференцнп, Внтебск, 1920 аперля 2007 г. / ВГУ; редкол.: В.А.Космач (гл. ред.): [ п др.]. — Внтебск: ВГУ, 2007. — Ч. 2. —С. 284285; (разам з Л.Ф. Шорац) Акупацыйны друк на Віцебшчыне ў часы Вялікай Айчыннай вайны // Віцебшчына ў 19411944 гг.: Супраціў. Вызваленне. Памяць: матэрыялы рэспубліканскай навуковапрактычнай канферэнцыі, Віцебск, 1819 чэрвеня 2009 г. / ВДУ; рэдкал.: В.У. Акуневіч (адк. рэд.) [і інш.]. — Віцебск: ВДУ 2009. — С. 7681
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Шорац В.М. (5.10.2006) // Асабісты архіў М.В Півавара; Калабарцыянісцкі друк на Віцебшчыне ў гады Вялікай Айчынай вайны // HA ВАКМ. Ф. 1110, спр. 113.
ШОРАЦ ЛЮДМІЛА ФЁДАРАЎН A (5.04.1957, в. Вялешына КапыльскагараёнаМінскай вобл.), гісторык. Скончыла гіст. факультэт БДУ (1979). Працавала выкладчыкам у Віцебскім тэхналагічным тэхнікуме (19791984), Віцебскай абласной дзіцячай бібліятэцы, лабарантам, загадчыкам метадычнага кабінета, выкладчыкам на кафедры гісторыі КПСС і палітэканоміі ВДМІ (19841998), настаўнікам гісторыі СШ № 39 г. Віцебска( 19921998), выкладчыкам на кафедры усеагульнай гісторыі і ўсеагульнай культуры ВДУ (з 1998). Краязнаўствам стала займацца пад час вучобы ў БДУ. Займаецца вывучэннем Віцебшчыны ў 19201930я гг. Бярэ ўдзел у рэгіянальных краязнаўчых канферэнцыях. Аўтар шэрагу артыкулаў па гісторыі краязнаўчага руху Віцебшчыны. Член Віцебскага аддзялення Археаграфічнай камісіі.
Тв.: Краязнаўчы рух на Віцебшчыне ў 19001930 гг. // Архіўная спадчына Віцебшчыны як крыніца вывучэння гісторыі краю: матэрыялы архіўных чытанняў, прысвечаныя 150годдзю з дня нараджэння А.П. Сапунова. — Мн., 2002. — С. 139141; Школьнае краязнаўства і турызм ў Беларусі ў 19201930я гг. // Нсторпя м культура Европы в контексте становленмя н развптня регнональных цнвнлнзацпй н культур: Актуальные проблемы нз нсторнческого прошлого п современностн: матермалы международной научнотеоретпческой конференцпп. — Вптебск, 2003. — С. 171172; (разам з В.М. Шорац) Акупацыйны друк на Віцебшчынеўчасы Вялікай Айчыннай вайны//Віцебшчынаў 19411944 гг.: Супраціў. Вызваленне. Памяць: матэрыялы рэспубліканскай навуковапрактычнай канферэнцыі, Віцебск, 1819 чэрвеня 2009 г. / ВДУ; рэдкал.: В.У. Акуневіч (адк. рэд.) [і інш.]. — Віцебск: ВДУ, 2009. — С. 7681.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Шорац Л.Ф. (5.10.2006) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
ШПАКОЎСКАЯ ГАЛІНА ІВАНАЎНА (4.08.1954, в. Кіявец Крупскага раёна Мінскай вобл.), журналіст. Скончыла Абчугскую СШ Крупскага раёна(1971), факультэт журналістыкі БДУ (1976). Працавала на розных пасадаху рэдакцыі Талачынскай раённай газеты «Сцяг Ільіча» (19761979), ст. інжынерам падруку, тэлебачанні і радыё Віцебскага цэнтра навуковатэхнічнай інфармацыі (19791984), ст. рэдактарам Віцебскага камітэта па тэлебачанні і радыёвяшчанні (19841995), загадчыкам аддзела абласной газеты «Народнае слова» (з 1995).
Займаецца вывучэннем гісторыі і сучаснага стану населеных месцаў Віцебшчыны. На старонках газеты «Народнае слова» ў рубрыцы «Кропка на карце» змясціла артыкулы, прысвечаныя былым мястэчкам і адметным паселішчам краю: Асвеі, Друі, Каханавічам, Пуцілкавічам, Слабодцы і інш. Асвятляе культурнае жыццё
Віцебшчыны. Даследуе персаналіі сучасных віцебскіх краязнаўцаў, мае шэраг артыкулаў, прысвечаных праблемам школьнага краязнаўства на Віцебшчыне. Цікавіцца жыццём і дзейнасцю ўраджэнца в. Чарэя Чашніцкага раёна Віцебскай вобл. вядомага французскага паэта, драматурга Аскара дэ Любіч Мілаша. Значны ўплыў на фарміраванне краязнаўчых густаў аказаў настаўнік беларускай мовы і літаратуры Абчугскай СШ Крупскага раёна Іван Ісакавіч Рабкоў.
Сістэматычна ў якасці журналіста бярэ ўдзел у краязнаўчых канферэнцыях і конкурсах, мерапрыемствах, якія ладзяцца аддзелам беларусазнаўства і краязнаўства ВАААППДіП.
312
Асвятляе асноўныя падзеі краязнаўчага жыцця Віцебшчыны. Удзельнічалаў міжнароднай канферэнцыі «Дзісненскія чытанні» (20—21.06.1996), навуковакраязнаўчай канферэнцыі «Глыбоччына: погляд у мінулае» (2126.06.1999), V Браслаўскіх чытаннях (2728.04.2000). Падтрымлівае адносіны з шэрагам дзяржаўныхустаноў і грамадскіх арганізацый і асвятляе іх дзейнасць: аддзела па архівах і справаводстве Віцебскага аблвыканкама, ДАВВ, ВАКМ, раённымі музеямі Віцебшчыны, краязнаўчым аддзелам ВАБ, аддзелам беларусазнаўства і краязнаўства ВАААППДіП.
Працуючы на Віцебскім тэлебачанні (19841995) і абласным радыё (19952000), падрыхтавала шэраг перадач на краязнаўчую тэматыку. Асвятляла дзейнасць Музея радзімазнаўства ў в. Цінкаўцы Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобл.
Узнагароджана бронзавым медалём ВДНГ СССР (1984), прэміяй Саюза журналістаў Беларусі (1997).
Тв.: Шляхціц, паўстанец, вучоны: [I. Чэрскі] // НС. — 1995. — № 53. — С. 7; Вокзал мечты: [ст. Бігосава] // НС. — 1995. — № 61. — С. 5; Белыя вароны: [Каханавічы] // НС. — 1995. — № 62. — С. 6; Арганаўты мінулага // НС. —1995. — № 97. — С. 3; Памяць Сікоры // НС. —1995. — №110. — С.2; Дываны вандроўніка Язэпа: [Я. Драздовіч] // НС. — 1996. — № 3. — С. 2; «У мястэчку Глыбокім» // НС. — 1996. — № 38. — С. 6; Старасельскія ўдовы // НС. — 1996. — № 50. — С. 3; Матронін арнамент: [М. Маркевіч] // НС. — 1996. — № 52. — С. 6; Лепелыцнна покоряла н Ворошнлова н Жукова: [санаторый «Бароўка»] // НС. — 1996. — № 61 ■ — с 3; Лёочнд Рябнннн: «Пока я жнв, буду нскать таланты» // НС. — 1996. — № 70. — С. 6; «Быў самы доўгі дзень»: [Дзісненскія чытанні] // НС. — 1996. — № 73. — С. 6; Іосіф Зямчонак: «Я маю тое, што людзі называюць шчасцем» // НС. — 1996. — № 92. — С. 5; Тернмстые дорогм попска: [пошукавы рух на Віцебшчыне] // НС. — 1996. — № 94. — С. 2; Нацпональный парк «Браславскне озера» // НС. — 1996 — № 121. — С. 5; Храннтелн нсторнн Поозерья: [Г. Падалян] // НС. —1996. — № 129. — С. 5; Апошні аргумент ДонКіхота: [К. Рамановіч]//НС. —1996. — № 129. — С. 4; Восток на Западе Внтебіцнны: [татары ў Відзах] // НС. — 1996. — № 139. — С. 6; Для ўсіх, хто любіць гісторыю: [К. Шыдлоўскі] // НС. — 1996. — № 141. — С 3’ В этом мнре, в этом городе: [Міхайлаў А. — архітэктаррэстаўратар] // НС. —1997. — № 14. — С. 3; Рэцэпт доктара Усялёнка // НС. — 1997. — № 53. — С. 5; Песнн надежды: [СШ Ns 18 — 60 год] // НС. — 1997. — № 56. — С. 5; Франц Сіўко: «Літаратурная творчасць — адна з нешматлікіх рэчаў, дзеля якіх варта жыць» // НС. — 1997. — № 63. — С. 6; Мар’яніны дываны: [М.К. Ларына] // НС. — 1997. — № 69. — С. 5; Домжарыцкія ткачыхі//НС. —1997. — № 82. — С. 1; Над вечным спакоем: [калона ў гонар Канстытуцыі 1771 г. у Глыбокім]// НС. — 1997. — № 83. — С. 1; Псуеўскі дабравест: [в. Псуя] // НС. — 1997. — № 86. — С. 2; Мосарскі менталітэт//НС. —1997. — № 92. — С. 6; Квач з в. Квачы // НС. —1997. — № 100. — С. 5; Сам сабе чараўнік: [I. Волкаўзв. Псуя]//НС. —1997. — № 106. —С. 4; Восеньская памяць пра Ігната: [180год I. Храпавіцкаму]// НС. —1997. — № 114. — С. 3; Бубала! //НС. —1997. — Ns 123. — С. 4; «Тры кіты» прафесара Дарафеева // НС. — 1997. — № 131. —С. 4; Хай свецяцца вокны хаты бабкі Параскі // НС. — 1998. — № 3. — С. 5; Песня і слава: [Сакалоўскі Н. — ураджэнец в. Вешкі Докшыцкага раёна] // НС. — 1998. — № 5. — С. 4; Летапіс памяці працягваецца: [Н. Кіндзяева] // НС. —1998. — № 27. — С. 4; Любові ціхай зорапад: [А. Канапелька] // НС. —1998. — № 44. — С. 5; Ляўковічы //НС. —1998. — № 77. — С. 4; Монастырскнй садовннк: [I. Трыпук]// НС. — 1998. — № 81. — С. 6; Таямніцы гарадзішча Запруддзе: [Глыбоцкі раён] // НС. — 1998. — № 92. — С. 3; Там, дзе цячэ Вята: [вадапад у Мёрскі раёне] // НС. — 1998. — Ns 93. — С. 8; Нз панского дома в новое зданне: [в. Арэхаўна Ушацкага раёна] // НС. — 1998. — № 95. — С. 2; В Днсне появнлся музей // НС. — 1998. — № 99. — С. 4; Маці Марыля // НС. — 1998. — № 120. — С. 5; Сонечнае хобі Чарняўскіх // НС. — 1998. — № 132. — С. 7; Аркадзь Нафрановіч: Пра родны кут і песняю, і прозай // НС. —1998. — № 147. — С. 5; 3 Відзаў далёка відна // НС. — 1999. — № 5. — С. 3; Трудное рожденне нашей «Памятм» // НС. — 1999. — № 40. — С. 4; Художнмк с улнцы Зеленой: [А.Д. Засько] // НС. — 1999. — № 70. — С. 8; I ўсюды дух наш беларускі: [Мосар] // НС. — 1999. — № 76. — С. 6; Комбат вернулся к свопм: [У.А. Сапрыкін] // НС — 1999. — № 79. — С. 45; Прнгласнл профессор в детство: [А. Кірпічэнка] // НС. — 1999. — Ns 81 — С 8' Дубровенская хроннка // НС. — 1999. — № 91. — С. 6; Ці вернецца храм у Вярэчча? // НС — 1999 — № 131. — С. 4; Пванова слова: [І.В. Дарошчанка] // НС. —1999. — № 137. — С. 4; Анатолмй Горбатовскнй: 90 d6™3 хх века 11 нс — 19". — № 152. — С. 5; Свецяцца вокны хаты бабкі Параскі // Беларус Латгаліі (Даўгаўпілс, Латвія). —2000. —11 лют.; 5я Браслаўскіячытанні//НС, —2000, —23 мая. — С. 3; Насельніцтва разбуранага скіта: [в. Ропна Полацкага раёна] // НС. — 2001. — № 42. — С. 8; Жнвет в деревне скульптор: [Ю. Палякоў] // НС. — 2001. — № 44. — С. 5; Архіўныя чытанні: [да 150годдзя А. Сапунова] // НС. — 2001 — № 68. — С. 3; Неўміручыя фрэскі Полацка // НС. — 2001. — № 81. — С. 5; Узвышша памяці: [1000годдзе Друцка]// НС. — 2001. — 4верас.; 28мы музей на Віцебшчыне: [Талачын]//НС. — 2001. — Ns 106. —С. 4; Свеціслаў, беларуская душа: [С. Пацэвіч, г. Глыбокае] IIНС. — 2001. — Ns 119. — С. 5; Птушка шчасця жыве ў Беларусі: [А.М. Дарафееў] // НС. — 2001. — № 137. — С. 5; Докшыцкі палачанін: [Ф. Палачанін] // НС. — 2002. ~.№ 5 ~ с 4; Лужкоўскія парадкі: [в. Лужкі Шаркоўшчынскага раёна] // НС. — 2002. — № 32. — С. 5; Тнмофей Грнгорьев, нз старэверов // НС. — 2002. — № 44. — С. 3; Легенды не паміраюць: [рэц. на кнігу «Легенды і паданні Віцебшчыны»] // НС. — 2002. — № 47. — С. 2; «Белыя вароны» гняздзяцца паўсюдна: [в. Каханавічы] // НС. — 2002. — № 79. — С. 4; Хозяйка домашнего музея: [Л. Гагалінская] // НС. — 2002. — № 85. — С. 8; Сар’я // НС. — 2002. — № 90. — С. 45; Няхай яно затоне: [помнік I. Сталіну ў Лужаснянцы] // НС. — 2002. — № 95. — С. 8; Росіцкія пакутнікі // НС. — 2002. — Ns 99. — С. 4, 5; Інтэрв’ю на Халернай гары: [А.Ф. Бубала, паданні Верхнядзвіншчыны] // НС. — 2002. — Ns 106. — С. 6; Дзярыпарты; [вёска ў Мёрскім раёне] // НС. — 2002. — № 121. — С. 6; Археолагі трымалі справаздачу: [Г.В. Штыхаў, Т.С. Бубенька, В.М. Ляўко]//НС. — 2002, —№ 129, —С. 4; Черейскнй полюсРоальда Романова//НС. — 2002 —№134 — С. 5; Космас, назва якому краязнаўства // НС. — 2002. — 14 снеж.; Анатоль Канапелька // НС. — 2003 — № 3. — С. 5; Лужеснянское братство // НС. — 2003. — № 5. — С. 5; Тарфушкі: [Асінторф] // НС. — 2003. — № 9 С. 4; Архнв как сммвол государства // НС. — 2003. — № 15. — С. 6; Ад дзяржаўнага сцяга да дрэва