Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
№ 26. — С. 3; Месца Лепеля на Зямлі II ЛК. — 2003. — Ne 33. — С. 2; Крыніца пазнання і выхавання // ЛК. — 2003. — Ne 40. — С. 4; Захавальнікі спадчыны // ЛК. — 2003. — Ne 57. — С. 4; Фальклорная крыніца // ЛК. — 2003. — Ne 72. — С. 2; Аб чым гавораць назвы вадаёмаў // ЛК. — 2003. — Ne 101. — С. 4; 3 любоўю да Лепельшчыны /IКГ. — 2004. — Ne 3, студзень. — С. 3; Энцыклапедычныя старонкі // ЛК. — 2004. — Na 12. — С. 3; Нетры Лепельскай зямлі I/ ЛК. — 2004. — Ne 27. — С. 2; Уславім Лепель // ЛК. — 2004. — Ne 43.
С. 2; Крыніца пазнання: [прапанова стварэння Лепельскага краязнаўчага таварыства і курса «Леп’елезнаўства»] // ЛК. — 2004. — № 51. — С. 3; Шчодры на таленты край // ЛК. — 2004. — Ne 74. — С. 2; Сядзіба Марозаў // Лк. — 2004. — Ne 96. — С. 2; Дэндрапарк: [у Лепелі] // ЛК. — 2004. — Ne 101. — С. 1; Магічная сіла // ЛК. — 2004; Нам засталася спадчына // ЛК. — 2005. — Ne 4. — С. 2; Штрыхі біяграфіі // ЛК — 2005 — Ne 17, 19; Рыштаванні стварэння: [Бярэзінская водная сістэма] // ЛК. — 2005. — Ne 21, 22; Велічны поступ // ЛК. — 2005. — Ne 27. — С. 2; Новы стары горад: [Лепель] // НС. — 2005. — Na 41. — С. 5; Генеалагічнае мінулае краю // ЛК. — 2005. — Na 52. — С. 3; I Нізіны, і Пышнагоры // ЛК. — 2005. Ne 53.
С. 2; Багацце нетраў // ЛК. — 2005. — Ne 56; Асаблівасці клімату // ЛК. — 2005. — Ne 58. — С. 3; Глебавае покрыва // ЛК. — 2005. — Ne 59. — С. 2; Паверхневыя воды // ЛК. — 2005. — Ne 68. — С. 2; Расліны і жывёлы // ЛК. — 2005. — Ne 70. — С. 3; Тэатральны дзеяч: [К.П. Стэцкі] // ЛК. — 2005. — Ne 76. — С. 2; Сведка мінулага: [гісторыя дома на вул. Першамайскай] // ЛК. — 2005. — Ne 79. — С. 1; Летапісец роднай старонкі // ЛК. —2005. — Ne 80. — С. 2; Успаміны старажыла //ЛК. — 2005. — Ne 81. — С. 3; Адважныя падпольшчыкі // ЛК. — 2005. — Ne 84. — С. 5; Слова пра Лепельшчыну // ЛК. — 2005. — Ne 90. — С. 2; Рупліўцы нівы газетнай // ЛК. — 2005. — Ne 92. — С. 3; Ад Камчаткі да «Лепельскага краю» // ЛК. — 2005. — Ne 97; Ад саламянай страхі да аграгарадка // ЛК. — 2005. — Ne 101. — С. 1; Абразы на покуці // ЛК. — 2006. — Ne 1. С. 3, Тэорыя пульсуючага свету //ЛК. — 2006. — Ne 8. — С. 2; Даследчык мінуўшчыны: [К. Кожан] // НС. 2006.
№ 12. — С. 5; Даследчыкі Лепельшчыны // ЛК. — 2006. — Ne 13. — С. 3; I сніцца салдатам Камчатка // ЛК, — 2006. — Ne 15. — С. 2; Камчацкі дзённік Лепельчаніна // ЛК. — 2006. — Ne 18. — С. 3; Турыстычныя маршруты Лепельшчыны // ЛК. — 2006. — Ne 2729; Мілы куток на планеце // ЛК. — 2006. Ne 32. С. 2, Лепель турыстычны // ЛК. — 2006. — Ne 42. — С. 3; Лепельская прагімназія // ЛК. — 2006. — Ne 54. — С. 5; Вяртанне на «Савецкім Саюзе» // ЛК. — 2006. — Ne 69. — С. 3; Застаўся ў памяці людзей: [А. ВярыгаДарэўскі] // ЛК. — 2006. — Ne 90. — С. 3; Кожны радок кранае сэрца: [А. Вярцінскі] // ЛК. — 2006. — Ne 93. — С. 2; Дзяржаўны дзеяч Сярэднявечча // ЛК. — 2007. — Ne 25. — С. 2; Сімвалічная кропка адліку: [аб стварэнні помніка Лепелю] // НС. — 2007. — 22 мая; Лот беркаўцу не роўня // ЛК. — 2007. — Ne 48. — С. 6; Сімвалічная кропка адліку: [памятны камень у гонар першай згадкі г. Лепеля] // НС. — 2007. — Ne 57. — С. 5; Доктар народнай медыцыны: [А. Гельфанд] // НС. — 2007. — Na 68. — С. 3; Настаўнік. Партызан. Франтавік: [М.М. Белавусаў] // ЛК. — 2007. — Ne 89. — С. 2; Памятныя даты Лепельшчыны // ЛК. — 2007. — Ne 95. — С. 2; Памятныя гістарычныя даты // ЛК. — 2007. — Ne 101. — С. 2; Юбілей Віцебскай вобл. // ЛК. 2008.
Ne 3. — С. 6; Дзе тая вуліца?: [аб стварэнні карты г. Лепеля] // ЛК. — 2008. — No 13. — С. 2; Першыя пасяленцы // ЛК. — 2008. — Na 15. — С. 3; Першы ўспамін // ЛК. — 2008. — Ne 28. — С. 7; Жыццё ў каменным веку // ЛК. — 2008. — Na 29. — С. 3; Эпохальные переходы н волокн // НС.
342
ЛД Лепельскі настаўнік і краязнаўца I/ Памяць: Лепельскі раён: Гісторыкадакументальная хроніка. — Мн.: БелЭн, 1999,—С. 103104; Януш I. Ад Камчаткі да «Лепельскага краю»//ЛК. —2005. —№ 101. —С. 1; Кожан К. Родны край мала любіць. Яго трэба ведаць! // НС. — 2006. — 3 жніўня. — С. 5; Аўтабіяграфічная даведкакраязнаўца Ільі Юліянавіча Януша (29.11.2007) // Асабісты архіў М.В. Півавара; Спіс надрукаваных краязнаўчых матэрыялаў І.Ю. Януша // Тамсама; Мальчэўская А. Цікавая справа — пазнаваць свой край // ЛіМ, —2008. — №43. — С. 16. к
ЯНУШКЕВІЧ ЗЕЛІСЛАЎ (Zelislaw Januszkiewicz) (1897—1974), войт Браслаўскага пав. Аўтар выдання «Мае ўспаміны (Браслаў, 19231932, БельскПадляскі, 19331939)», у якіх распавядае пра свой жыццёвы шлях. Да гісторыі Віцебшчыны мае дачыненне частка, у якой апісваецца час працы старастам браслаўскім (1923—1933). Ва ўспамінах утрымліваюцца 77 фотаздьімкаў Браслаўшчыны 1920х пач. 1930х гг. Кніга выдадзена намаганнямі сына Анжэя і М. Мілінкевіча, актывіста суполкі браслаўчан у Польшчы, а таксама Я. Кляновіча. ІОЗО^^ ВЯЛ'К^Ю падтРымкУ О Хедэману ў выданні кніг, прысвечаных гісторыі краю, у
Тв.: Moe wspomnienia: Braslaw, 19231932 r. Bielsk Podlaski, 19331939 r. — Warszawa, 1995. — 326 s.
Літ: Januszkiewicz A. // Moe wspomnienia. — S. 111; Sylwetki braslawian zasluzonych dla male) i wielkiei ojczyzny. — Cz I. — Warszawa, 1998. — S. 6979; Хросны бацька першай кнігі // Павет. — 2002 — № 4 (8) красавік. — С. 8.
ЯРШОВА ЛЮДМІЛА ВАСІЛЬЕЎНА. педагог, краязнаўца. Вывучае гісторыю і культуру Аршаншчыны. Аўтар артыкулаў на краязнаўчую тэматыку ў навуковым і перыядычным друку. Жонка І.А. Яршова.
ЯРШОЎ ІГАР AHA IОЛЬЕВІЧ (16.10.1946, г. Орша). педагог, краязнаўца. СкончыўСШ № 8 г. Оршы (1964), гіст. факультэт БДУ (1974). Працаваў у аршанскай газеце «Ленінскі прызыў», гаркаме партыі, у прафсаюзе, выкладчыкам гісторыі ў Аршанскім педагагічным каледжы.
Цікавіцца гісторыяй роднага краю пачаў пад час навучання ў школе. Збірае матэрыялы па гісторыі і культуры Аршаншчыны, аддаючы перавагу высвятленню жыццёвых лёсаў землякоў і асоб, якія звязаны з Верхнім Падняпроўем. Аўтар кнігі «Вежы над Дняпром», у якую ўваходзяць 20 нарысаў на розныя тэмы з гісторыі Оршы і Аршаншчыны У сааўтарстве з В.М. Сідняковай выдаў кнігі «Зямля Караткевіча» і «Вёрсты пройдзеных дарог», якія складаюцца з артыкулаў пра прадстаўнікоў творчай інтэлігенцыі, жыццёвы або творчы шлях якіх пачаўся на Аршаншчыне. Сааўтар некалькіх артыкулаў у кнігах «Памяць» Оршы і Аршанскага раёна. Публікуе матэрыялы ў мясцовым перыядычным друку: часопісах «Беларуская мінуўшчына», «Беларусь», «Родная прнрода», «Роднае слова», «Пачатковая школа», «Адукацыя і выхаванне», газетах «Віцебскі рабочы», «Аршанская газета», «Настаўніцкая газета».
Тв.: Кнігі: Вежы над Дняпром. — Орша: Аршанская друкарня, 1996. —256 с.; (разам з В.М. Сідняковай) Зямля Караткевіча. — Орша, 1997. — 237 с.; (разам з В.М. Сідняковай) Вёрсты пройдзеных дарог. — Магілёў' Маплёўская друкарня, 2003. — 240 с.
Артыкулы у навуковым друку і кнігах «Памяць»: Воін і бунтар П I. Фаленберг // Памяць' Гісторыкадакументальная хроніка Дубровенскага раёна. Кн. 1. — Мн„ 1997. — С. 170173; «Пісана на Оршы»; [Ф. Кміта] // БМ. 1997. — № 1. — С. 2427; Куцейна // БМ. — 1997. — № 2. — С. 5458; Спяваў ён гімн у цэнзурнай клетцьі // Аршанскі краязнаўчы зборнік № 2. — Орша: Аршанская друкарня, 1997. — С. 20; Аршанскія вапеннікі // Тамсама. — С. 4751; Цікавыя сведкі гісторыі // Аршанская мінуўшчына. — Орша. 1997. — С. 3944; Аршанскае Евангелле // Памяць: Гісторыкакультурная хроніка Оршы і Аршанскага раёна: у 2 кн. Кн. 1. — Мн: БелЭн, 1999. — С 4849; Аршанскі стараста Філон Кміта // Тамсама. — С. 8083; Засталася толькі назва: [Куцейна] // РП. — 1996. — № 3. — С. 13; Гімн майстрам // Тамсама. — С. 9092; Труцэвіч Іаіль // Тамсама — С. 100102; Собаль Спірыдон Багданавіч // Тамсама. — С. 100102' Некальк'і момантаў з жыцця горада // Беларусь. — 2000. — № 20.
. Артыкулы у перыядычным друку: Пісана ў Оршы: [Ф. КмітаЧарнабыльскі] //ВР. — 1985. — № 130. — С. 4; Воін і бунтар П.І. Фаленберг// ВР. — 1987. — 59 мая; 3 кагорты мужных: [П.І. Фаленберг] // ВР. —1987. — № 8688; 3 кагорты мужных: [П.І. Фаленберг —дзекабрыстз Дубровеншчыны] //ДнП. —1987. — № 62, 63; Цікавыя сведкі гісторыі. [Орша на картах і планах] // ЛП. —1990. — № 179. — С. 2—3; Гісторыю пераіграць нельга // АГ. — 1991. — № 30. — С. 2; Ішла вайна народная // ЛП. — 1991. — № 96. — С. 3; 3 агню ды ў полымя // ВР. — 1991. — № 239. — С. 4; 3 гісторыі Дубровенскага замка // ДнП. — 1992. — № 24. — С. 2; Апошнія зоркі: [«Кацюша»] // АГ. —1992. — № 24. — С. 2; 3 надзеяй на вяртанне: [Аршанскае Евангелле] //
343
BP _ 1994. _ № з. — c. 4; Спяваў ён гімн у цэнзурнай клетцы: [П.В. Шумахер] // ВР. — 1994. — № 66 — С. 3; Славутасць вырасла ў Оршы: [паэт 1й пал. XIX ст, П.В. Шумахер]// АГ. —1994. — № 85. С. 3; Пётр Вялікі руку прыклаў // ВР. — 1995. — № 121 — С. 6; Адраджэнне: [Музей этнаграфіі] // АГ. — 1996. — № 13. — С. 3; «Беларуская мінуўшчына» пра нас: [рэцэнзія] // АГ. — 1997. — № 33. — С. 2; Былі ўрокіпадарожжы, урокіпаэзія, урокірыторыка: [У. Караткевіч] // АГ. —1997. — № 5152; Лёс Куцеінкі ў нашых руках// НС. 1997. — № 121. — С. 4; Дазвольце не пагадзіцца: [адказ на рэцэнзію на кнігу «Вежы над Дняпром»]// АГ. — 1998 —№ 6—С 2' Аршанцывапеннікі... на вапне родзяцца//АГ. —1998. — № 11. — С. 2; Застаўся жыць у памяці нашчадкаў // АГ. — 1998. — 6 кастр. — С. 2; «Крыўдна за ўсю вучоную Еўропу»; [М. Урончанка — адзін з заснавальнікаў РГТ, ураджэнец Копысі] // АГ. — 1998. — № 100, 101; Куцеінка. Няўжо толькі псторыя // АГ _ 1998 _ № юо. — С. 3, Застаўся жыць у памяці нашчадкаў: [А. Філіповіч] // АГ. — 1998 — № 118. — С 2' Баяліся нават мёртвага: [А. Філіповіч] // ВР. — 1998. — № 137. — С. 6; 3 руін і попелу; [рэцэнзія на кнігу С М Асіноўскага «Поле памяці»]//АГ. —1999. — № 142. —С. 2; Радасць працы і змагання: [Ф. Вінаградава]// АГ. — 2000. — № 70. — С. 3; Рэйхстагбыў побач: [М.Ц. Федарэнка] // АГ. — 2000. — № 77. — С. 2; Вялікі боль душы’ [В М Айзенштадт — ураджэнец Копысі] // АГ. — 2000. — № 89. — С. 2; Гады настаўніцтва ў Оршы: [У. Караткевіч] // НС. — 2000. — № 93. — С. 5; 3 ім звязана беларуская байка: [У. Корбан] // АГ. — 2000 — № 98. — С. 2; Уз'яднанне ці далучэнне: [рэцэнзія на кнігу Я. Анішчанкі «Беларусь у часы Кацярыны II»] // ЛнП — 2000 — № 3 — С. 3; Талент шчодры і шматгранны: [Янка Сіпакоў] // АГ. — 2001. — № 4. — С. 2; Богам дадзены талент: [мастак М. Купава] // АГ. 2001. № 12. С. 2,4; Рыцар гумару з берагоў Дзвіны; [Б.С. Ласкін]//АГ —2001. — № 51. — С. 2; Зброя нашай перамогі: [«Кацюшы», в. Гадавічы] // АГ. — 2001. — № 81. — С. 2; Споведзь пра людзей зямлі роднай: [скульптар С.М. Вакар] // АГ. — 2001. — № 116. — С. 2; Жыццё адданае мастацтву: [мастак М. Палянкоў] // АГ. — 2001. — № 145. — С. 2,4; Душа не ведае спакою (этнамузыказнаўца З.Я. Мажэйка]//АГ. — 2002. — № 12, —С. 2; Гарадок далёкі сніцца: [дзіцячы пісьменнік М.Б. Яфімава] // АГ. — 2002. — № 30. — С. 2; Званок з далёкага дзяцінства: [пісьменнік Ю. Багушэвіч] // АГ — 2002. — №48. — С. 2; Цікавыя сведкі гісторыі: [карты і планы Оршы] // АГ. — 2003. — № 9394. — С. 8.
КНІГІ ОНЛАЙН
