• Газеты, часопісы і г.д.
  • Надзвінне

    Надзвінне


    Выдавец: Полацкае кніжнае выдавецтва
    Памер: 263с.
    Полацк 2010
    65.27 МБ
                        - He, лісы.
                        Нара вунь там за елкай блізка. Сабакам нельга тут з’яўляцца: Вясковыя ваўкоў баяцца.
                        - Ой, дзед, ну у цябе й суседзі’ He водзяцца адны мядзведзі.
                        - Мядзведзь не быў тут, слава Богу, А вось мядзвежая бярлога Пад вываратнем, бытцам хата, Сухім валежнікам заііята На востраве сярод балота.
                        Я у грыбы хадзіў - смярдота: Хацеў апенак там знайсці, Дык нельга ж блізка падысці... ... I зноў сярод аб’яў маячыць; «Булаўкі. Прадаецца дача...»
    
    
    
    -182-
    
    
    
    
    
                    Наталья Советная
    
    
    
    
    «Воссйяй мне день безгрешен...»
    
    
    
    
            Ты вышел нз купе...
    
                   Везёт нас поезд далеко н долго,
                   Ты оплатііл бнлеты н бумажннк спрятал, Н вышел нз купе, а я одна...
                   С детьмн... Сынок уснул на верхней полке, А за окном - мосты над бездной, людн, хаты, Н в звёздном небе ворожнт луыа...
    
                   Коснчкн на ночь расплетает дочка,
                   II на плечах волной нграют, плешут прядн... Ты говорнл, что очень любншь нас, Н вышел нз купе лншь за глоточком, He жажду тела утолнть - прнвычкн радн. Вернугься обеіцал...
    В который раз!
    
                   С немым вопросом смотрнт проводннца, Я улыбаюсь крнво: он прндёт! Нет...
                                              кофе,
    
    -183-
    
               Горячнй чай нам не нужны сейчас.
               Я поншу его...
                                            Как нзноснться
                Успелн туфлн, как роняют горько вздохн!..
                А радно разноснт бодрый джаз.
    
                Бреду no шаткнм узкнм корндорам,
                По дымным тамбурам, грохочуіцнм «гармошкам», Уже последннй кончнлся вагон.
                Но есть еіцё владенья в нашем «скором»
                У машнннста. Прпогкрыта дверь немножко: Накрытый стол. Н мужнкн. й он
    
                Как іцедро льётся дьявольское зелье!
                Хозяйскнй взгляд вдруг внжу страшный,
                                               нсподлобья...
                Копыта...хвост - так пнром правнт бес?!
                Запрячь тебя, жнвого еле-еле, Здесь прнготовіілнсь рогатые в оглоблн...
                Бежать скорей бы нам нз этнх мест!
                Бежать! й спрятаться!
    
                Опять спасаю...
                Опять тебя веду домой нз тьмы зловеіцей, Прошу заіцнты у святых нкон.
                Рассыпалксь всетуфлн. Я босая...
                Холодный ветер нз нцелей co свнстом хлетет...
                Ты выбрал этот поезд н вагон. й вышел нз купе, а я одна... й в звёздном небе ворожнт луна...
    
    
    -184-
    
    
            He случается так...
    
               He случается так, не бывает -
               С дубом рядом берёзке не вырастн:
               У корней его хлебного пая
               Тіцетно будет проснть, словно мнлостн.
    
               Станет, бедная, мучнться жаждой, Побледнеют лнсточкн холодные, Н завянет, засохнет однажды -Нелюбнмая, неугодная...
    
    ■*Й(г>’
    
            ^ * л
    
               На чёрном асфальте рнсует узоры позёмка -To плавные волны, то острые стрелы, To хаоса пятна.
               А серое небо - худая простая котомка -В прореху на путннка сыплется белым, Колюче н хладно...
               Вдруг ветер подует, - на поле восстанут внденья, -Как снежные прнзракн, смерчн танцуют -Краснво н жутко...
               Нду по дороге сквозь днкое это круженье, Что хнтро влечёт меня в пропасть седую... Нль это всё - шутка?
    
    
    -185-
    
    
            Гадюка
    
    
              Дорога увлекает в светлый лес, Еіцё прозрачный, как вода в горах, Как прнзрак, что явнлся н нсчез, Оставнв то ль надежду, то лн страх.
    
              Под ногн стелется мне нежность трав 14 трепетность дубравных ветренмц, А сверху, брызгм лнстьев расплескав, С уменьем оренбургскмх кружевннц
    
              Деревья сказочную тень плетут.
              Такой покой... Но вдруг залаял пёс.
              На холке дыбом шерсть! - Свернувшмсь в жгут, Омытая водой холодных рос, Шнпнт змея... - Хозяйка, братец, тут!
    
    
                ■■^V'
    
    
    
            «Воссняй мне день безгрешен...»
    
              Бегн, душа моя! Там небеса -туда!
              Вннзу уже ползёт змеёй по следу, Шумнт м пеннтся грехов монх вода...
              Я отпускаю птнц: летнте к свету, Открыта клетка, только временн - в обрез! Спешу за ннмн, прпжнмая крепко
              К себе едннственную драгоценность - Крест. Волна крадётся... Прнвкус смертн терпкнй... Очковой коброю навнсла надо мной
    
    
    -186-
    
                     Н вдруг застыла... пред Его всеснльной, Невнднмой, спасаюіцей рукой...
    
    
    
                -*ей4й&»-
    
    
    
            На старом заросшем погосте...
    
    В Духов день
    
                  На старом заросшем погосте Рассыпаны ветром вразброс Трухлявые ветвн, что костн Согбенных плакучнх берёз.
    
                  Как мне отыскать здесь могнлу, Где прашур поконтся мой? й вдруг я неведомой снлой Увндела душу - жнвой!
    
                  Прапрадед, совсем незнакомый, До трепета - дед мой родной. -Нашёлся! Вот крсстнк, нкона, Что твой охраняют покой...
    
                  Ты знаешь, столетья старают Могмльные холмнкн в тлен, Но корнн твон в нас - как сван, Как русла натруженных вен...
    
    
    -187-
    
    * * *
    
               Совсем нссохшая земля! й сжалась Где в глнны ком, где ссыпалась в песок В саду цветочном...
               й от смертельного спасаясь жара, йскал корнямн слабымн росток Воды глоточек.
               (Так жадно ншет молока младенец
               В соске грудн пустой беззубым ртом...) й погнбал он
               В паляшнх жерновах небесных мельннц Небытня...
               Так н не став цветком!
               Лншь был началом...
               Началом был!
    
    
    '^^^'
    
    
    
    
            Ёлочка-чернавка
    
    
                      Ой, ты ёлочка-чернавка, Во бору сыром, Даже травушка-муравка He растёт в таком.
    
    
                      Ой, ты, ёлочка-девнца, Скромен твой наряд,
    
                     Мать тебе - сыра землйца, Мох пушдстый - брат, А печаль тебе — сестрою, Просйт: «Рядом будь!»
    
    -188-
    
                    Провожать зовёт с собою Да в последннй путь.,.
    
    
    
                •■»«?+>■
    
    
    
            Весна
    
                   Сегодня юная весна По тёплым лужам шлёпала, Взлетала в небо соколом, В пыльце купалась пчёлкой й, словно с детской горкп, Сьезжала с крыш она!
    
                   На вербах скособоченных, На лозах позолоченных
    
                     Весёлая плутовка Развеснла пуховкн. Пустнла по обочннам Гулять ручьн-оборочкн й солнечные звёздочкн В глазах зажгла весна!
    
    
    -189-
    
    
    
    
    
                    Валерый Старынскі
    
    
    
    
    «Іляціць быстракмаіх жаданняў...»
    
    
    птгппнтнпнппіпчшчіініптн
    
    
               Гэрц-полька
    
    
                    Гэй, сыпніце польку разам, Скрыпка, бубен і баян, Бо мне лепей ўсякіх джазаў Полька любая мая!
    
    
                     Да грудзей тулю Марусю — Сэрца грукае шпарчэй: Знакх зоркай растваруся У аіні яе вачэй.
    
    
                     Падхапіла мяне Люся -Танец наш пайшоў на лад, Потым і суседка Дуся -3 ёй скакаць да пеўняў рад.
    
                     Полька - радасць і натхненне, Нашых сэрцаў шчыры рух, Полька - ўзнёсласць і кружэнне, Вывадзі гасцей на круг!
    
    
    -190-
    
                      Польку круцяць беларусы, Украінцы, латышы, I спяваюць нашы вусны, А мы скачам ад душы.
    
                      Я за талію Наталлю
                      Абдыму і ў круг пайду, I ад радасці растаю -Першым польку павяду.
    
                      У гулкім клубе ад абцасаў Ходзяць сцены хадуном, Гэта ўецца ў выкрутасах Стас - галоўны аграном.
    
                      Тут гэрц-полька ўся ў разгары -Сэрца птушкаю ляціць.
                      Музыканты, дайце жару -Хай пад бубен клуб звініць!
    
                      Нанга полька кручай-кручай -«Фору даў» дзядок Фядот: Разам з бабкаю лятучай Закруцілі карагод.
    
                      А ямчэй усіх навокал -Гэта новы старшыня, Ён з падскокам і з падсвістам Круціць польку аж да дня.
    
                      Як цару, яму б карону -Зграбны, дужы, малады -
    
    
    -191-
    
              Прыгажуні ўсе з раёна Танцаваць ляцяць сюды.
    
    
               Цемень ночы парадзела -Новы дзень бярэ сваё.
               Разбірайце, хлопцы, дзевак -Пойдзем слухаць салаўёў!
    
    
    
    
             Жартоўная карагодная
    
              Карагод чуваць здалёку -
              Польку «чэша» гарманіст, To з падсвістам, то з падскокам, Аж трымціць на дрэвах ліст.
    
              Прыпеў:
              А ў музыкі голас дзіўны, нібы пошчак салаўя, Кацярынка, Кацярынка - чараўніца ты мая.
              Ен прыпевак і частушак знае многа - гіра.ма жах, Аж пужае голас звонкі гусакоў на паплавах.
    
              Гляну я - і сэрца млее:
              Чорнабровы, статны ён, А зайграе - аж нямее Увесь Шумілінскі раён.
    
    
    -192-
    
                 Прыпеў:
            А ў музыкі голас дзіўны, нібы пошчак салаўя, Кацярынка, Кацярынка - чараўніца ты мая. Падпяе ён і прытупне - аж душа ў мяне замрэ, Ды спытаю я ля студні, як на полі ён арэ.
    
                    Будзе ён аж да світання Цалаваць мяне ў цяні.
                    Хай гармонік пачакае -Сэрца просіць цішыні.
    
                 Прыпеў:
            А ў музыкі голас дзіўны, нібы пошчак салаўя, Кацярынка, Кацярынка - чараўніца ты мая. Закаханы назаўсёды, не згублю тваю красу -На руках перад народам на вяселле панясу!
    
    
            Песня пра Асвею
    
                                   Антону Бубалу
    
              Дай акунуцца ў песні ціхіх хваляў 3 блакітнай і празрыстай чысціні, Дзе воды памяць продкаў захавалі У мроістай зялёнай глыбіні.
    
              I ты заўсёды мне пяшчотай вееш Аблокам белым, сінявой нябёс, Мая калыска - возера Асвея: Я ля цябе, прыгожага, узрос.
    
    
    -193-
    
                 У цёплых хвалях ты мяне люляла, Змывала слёзы і агонь вайны, 1 ты маю любоў каранавала -Прыходзіла, з каханаю, у сны.
    
                 Прыйду да даланёў твайго прыбою, 3 дзяцінствам прабягу па хвалях зноў, Нібы па ільняным блакітным полі, За песняй белагрывых табуноў.
    
                 Хай затрапеча срэбнаю лускою Мне рыбіна - на ўдачу ў светлых днях, Маё ты шчасце з радасці і болю У векавых славянскіх каранях.
    
    
    * * *
    
                  Якім смычком крануць струну душы, Каб меней мне балела, невядома: Згасае чалавек, мне блізкі, у цішы Утульнага матулінага дома.