Практыкум па жывёлагадоўлі
Выдавец: Ураджай
Памер: 259с.
Мінск 1998
ю карову па другой лактацыі
7. Удой на дойную карову па трэцяй лактацыі
Заданне 8. Запоўніце дадзенымі аб кантрольных удоях каровы за апошнюю закончаную лактацыю кнігу ўліку малочнай прадукцыйнасці (табл. 40). Разлічыце прадугледжаныя ў кнізе паказчыкі малочнай прадукцыйнасці кароў.
Табліца 39. Малочная прадукцыйнасць каровы
Месяцы лактацыі
Колькасць дойных дзён
Дата кантрольных даенняў
Удой, кг
Сярэднясутачны удой, кг
Удой за месяц, кг
Тлушч, %
1%-е малако, кг
МалочІІЫ тлушч, кг
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
За лактацыю
За першыя 305 дзён
5
15
25 5
15
25 5
15
25 5
15
25 5
15
25 5
15 25 5
15 25
5
15
25 5
15
25 5
15 25 5
15 25 5
15
25
Табл і ца 40. Кніга ўліку малочнай прадукцыйнасці кароў за 199 г. Ферма Брыгада Мянушка Індывідуальны нумар , Дата запуску
Дата ацёлу Дата асемянення
Колькасць дойных дзён
Надоена малака, кг Малочнага тлушчу, кг
Сярэдняе утрыманне тлушчу у малацэ,
Мал. 21. Асаблівасці лактацыйнай дзейнасці кароў чорна-пярэстай пароды.
Заданне 9. Ад каровы чорна-пярэстай пароды за 305 дзён лактацыі надоена 5894 кг малака тлустасцю 3,78%. Пераразлічыце ўдой за 305 дзён лактацыі ў 4%-е малако і вызначце розніцу (кг, %) у параўнанні да ўдою фактычнай тлустасці.
Заданне 10. Начарціце лактацыйныя крывыя (мал. 21) трох кароў чорна-пярэстай пароды па сярэднясутачных удоях кожнага месяца лактацыі, папярэдне разлічаных на аснове дадзеных табл. 41. Вызначце тып лактацыйнай дзейнасці кароў і ўкажыце, якая лактацыйная крывая характарызуе нармальнае цячэнне лактацыі.
Табліца 41. Удой кароў па месяцах лактацыі
Месяц лактацыі
Івушка 794
Ваза 536
Лілія 962
Удой, кг
Удой, кг
Удой, кг
за месяц
сярэднясутачны
за месяц
сярэднясутачны
за месяц
сярэднясутачны
1
329
750
874
2
496
828
940
3
384
662
886
4
420
545
816
5
408
460
762
6
392
352
650
7
350
216
540
8
296
124
430
9
264
90
372
10
158
—
226
Заданне 11. Вылічыце каэфіцыент пастаянства лактацыі па месяцах лактацыі і вызначце ў працэнтах удой за кожны месяц у адносінах да ўдою за ўсю лактацыю, выкарыстоўваючы дадзеныя табл. 42. Вынікі разлікаў прадстаўце ў форме табл. 42.
Табл і ца 42. Велічыня ўдою і яго пастаянства па месяцах лактацыі
Мссян лакта-
Удой за месяц, кг
Удей дадзенага месяца, '
4, ад:
папярэдняга
найвышэйшага
удою за
305 дзён
цыі
Ваза 536
Мода 302
Ваза 536
Мода 302
Ваза 536
Мода 302
Ваза 536
Мода 302
1
750
504
100
100
2
828
690
100
100
3
662
680
4
545
670
5 .
460
680
6
352
670
7
216
409
8
124
122
9
90
70
10
—
21
Усяго
100
100
Заданне 12. Ацаніце лактацыйную дзейнасць кароў рознымі метадамі па дадзеных табл. 42. Вынікі ацэнкі запішыце па форме табл. 43.
Табліца 43. Характарыстыка лактацыйнай дзейнасці кароў
Мянушка, інд. №
Метады ацэнкі каэфіцыента пастаянства лактацыі
Ваза 536
Мода 302
Заданне 13. Вызначце колькасць малака, якое будзе залічана гаспадарцы ў пераліку на базісную тлустасць (3,4%), калі на малочны завод паступіла 1,5 т, 1,8 т, 2 т малака тлўстасцю 4,1%, 3,9%, 3,8% адпаведна.
Заданне 14. Пераразлічыце на заліковую вагу зданае на малочны завод малако ў колькасці 1700 л, 2500 л і 3000 л тлустасцю 3,8%, 3,7% і 3,7% з улікам базіснай тлустасці. Базісная тлустасць малака складае 3,4%.
Заданне 15. Разлічыце асноўныя зоатэхнічныя і эканамічныя паказчыкі, якія характарызуюць вытворчасць малака на малочна-таварнай ферме (табл. 44).
Т аб л і ц a 44. Характарыстыка вытворчасці малака на ферме
Паказчыкі
Сярэднегадавая колькасць кароў, гал
3386
Валавая вытворчасць малака, ц
Удой на 1 фуражную карову, кг Расход кармоў на валавую вытворчасць
19038
малака (усяго), ц карм. адз. У тым ліку:
22655
100,0%
сена
1563
сенаж
5097
сілас
2333
караняплоды
816
зялёныя і пашавыя
4984
канцэнтрыраваныя кармы
6978
іншыя кармы
Расход кармоў на 1 ц малака (усяго), ц карм. адз.,
у тым ліку канцэнтратаў
Затраты працы (прамыя), чал-гадз:
884
на валавую вытворчасць малака на 1 ц малака
62445
Атрымана прыплоду, гал. у пераразліку на малако
Усяго выраблена ўмоўнага малака, ц
363
Занятак 10. ПЛАНАВАННЕ ВЫТВОРЧАСЦІ МАЛАКА ПА СТАТКУ (ГРУПЕ) КАРОЎ
Мэта заняткаў. Вывучыць методыку і набыць практычныя навыкі ў планаванні вытворчасці малака па статку (групе) кароў на каляндарны год.
Дапаможнікі і абсталяванне. Дадзеныя аб валавым надоі і ўдоі на адну фуражную карову за апошнія гады, колькасці кароў; даты апошняга ацёлу і плённага асемянення цялушкі і каровы пасля ацёлу, даты наступнага ацёлу і запуску; дадзеныя аб пачатку і працягласці лактацыі; каляндар цельнасці кароў; табліца сярэднясутачных удояў за розныя месяцы лактацыі кароў з рознай велічынёй удою за 305 дзён лактацыі; мікракалькулятары.
Метадычныя ўказанні. Планаванне вытворчасці малака распачынаюць пасля складання плана асемянення, запускаў і ацёлаў, распрацоўкі абароту статка і вызначэння магчымага ўдою на сярэднегадавую фўражную карову.
Пры планаванні асемянення, запускаў і ацёлаў зыходзяць з таго, што плённае асемяненне адбываецца праз два месяцы, на
трэці пасля ацёлу, калі лічыць першым месяц ацёлу; ацёл — на дзесяты месяц пасля апладнення, калі лічыць першым месяц апладнення. Кароў, якія належаць выбракоўцы, у план асемяненняў не ўключаюць. Дату запуску вызначаюць па календары цельнасці (табл. 46) з разліку двухмесячнага сухастойнага перыяду, які папярэднічае ацёлу. Калі дата запуску прыпадае на першую палову месяца, то першым месяцам сухастойнага перыяду будзе гэты месяц, калі на другую — то наступны.
Удой на адну сярэднегадавую фуражную карову плануюць на аснове аналізу прадукцыйнасці жывёлы і дасягнутага ўзроўню ўдояў за апошнія 3 — 5 гадоў з улікам комплексу магчымых зоатэхнічных і арганізацыйных мерапрыемстваў (павышэнне ўзроўню кармлення, паляпшэнне ўмоў утрымання і г.д.), накіраваных на павышэнне малочнай прадукцыйнасці кароў. Памножыўшы плануемы ўдой ад адной каровы на сярэднегадавую колькасць кароў, вызначаюць гадавы валавы надой малака па статку (групе) кароў, які папярэдне разлічваецца па месяцах і кварталах года.
Спачатку распрацоўваецца штомесячны план надою і, падсумоўваючы надоі па асобных месяцах, плануецца вытворчасць па кварталах і на цэлы год. Па месяцах план надою малака разлічваецца на аснове штомесячнага абароту статка.
Адзін са спосабаў штомесячнага і паквартальнага планавання вытворчасці малака заснаваны на ўліку фактычных удояў ад адной фуражнай каровы па асобных месяцах і кварталах у сярэднім за апошнія 2 — 3 гады або за апошні папярэдні год. Калі ўдой ад каровы на год плануюць вышэй дасягнутага, то надоі малака па месяцах і кварталах у разліку на фуражную карову павышаюць прыкладна на столькі працэнтаў у параўнанні з дасягнутым узроўнем, на колькі працэнтаў вышэй планавы надой. Сума квартальных надояў малака на карову павінна адпавядаць гадавому надою ад каровы. Калі гэтыя велічыні не супадаюць, то ў разлік уносяць неабходныя папраўкі.
Для разліку месячных і квартальных заданняў па вытворчасці малака па статку (групе) можна выкарыстаць форму табл. 45.
Планаваць вытворчасць малака па месяцах і кварталах года можна зыходзячы толькі з фактычнай удзельнай вагі вытворчасці малака (у %) за кожны месяц (квартал) у валавым яго надоі за папярэдні год або за апошнія 2 — 3 гады.
Другі спосаб планавання ўдояў па месяцах і на год — па сярэдняму месяцу лактацыі дойнага статка кароў. Сутнасць дадзенага спосабу заключаецца ў вызначэнні па каляндарных
месяцах года сярэдняга месяца лактацыі па ўсяму дойнаму статку (групе).
Табл і ца 45. Памесячны і пакварталыіы план надояў малака
Мссяц і квартал
Сярэдні ўдой на карову за апошнія 2-3 гады
Планавы ўдой на карову, кг
Сярэдняс пагалоўс кароў на фсрмс
Валавы надой малака на фсрме, н
Студзснь
Ліоты
Сакавік
Усяго за I квартал
Красавік
Май
Чэрвень
Усяго за 11 квартал
Ліпспь
Жнівспь
Верасепь
Усяго за III квартал
Кастрычнік
Лістапад
Спсжань
Усяго за IV квартал
Усяго за год
Ведаючы сярэдні месяц лактацыі і планавы ўдой на адну карову на год, вызначаюць магчымы ўдой у адпаведны месяц лактацыі (табл. 48), а значыць, і за год. Пры гэтым зыходзяць з таго, што ў статку (групе) штомесячна знаходзяцца каровы з рознымі тэрмінамі лактацыі.
Калі сярэдні месяц лактацыі выражаецца няпоўным (дробным) чыслом, то робяць папраўку да дадзеных табл. 48. Напрыклад, сярэдні месяц лактацыі роўны 3,8. Для таго, каб вызначыць удой у гэты перыяд лактацыі, вызначаюць велічыню зніжэння ўдою на кожную 0,1 месяца паміж двума сумежнымі месяцамі і ўносяць папраўку на фактычны перыяд лактацыі. Напрыклад, пры гадавым удоі 4000 кг малака за суткі ад каровы можна атрымаць на трэцім месяцы лактацыі 16,5 кг, a на чацвёртым — 15,3 кг. Зніжэнне ўдою ад трэцяга месяца да чацвёртага складае 1,2 кг, аза0,1 мес — 0,12 кг (1,2 : 10). За 0,8 месяца зніжэнне ўдою складзе 0,96 кг (0,12 • 8). Такім чынам, за 3,8 мес лактацыі ўдой будзе менш, чым на трэцім месяцы лактацыі, на 0,96 кг і складзе 15,54 кг (16,5 — 0,96).
Аб кожнай карове неабходна ведаць: дату апошняга ацёлу,
дату пладатворнага асемянення цялушкі і каровы пасля ацёлу (форм № 2-мол, № 10-мол), дату наступнага ацёлу і дату запуску (па табл. 46).
Потым у графах “месяцы года” (табл. 47) для кожнай каровы прастаўляюць парадкавы нумар месяца яе лактацыі, які прыпадае на той або іншы месяц года. Так, карова Майка 1056 (табл. 47), згодна календару цельнасці, ацеліцца 5 студзеня, і ў графе “студзень” для гэтай каровы пастаўлена лічба “1" (першы месяц лактацыі), у лютым — ”2" (другі месяц), у сакавіку “3" (трэці месяц) і г.д. У лістападзе і снежні Майка будзе ў запуску, гэта значыць сухастойнай, таму што да гэтага часу пройдзе 10 мес (каля 305 дзён) лактацыі.
Пасля таго, як дадзеныя аб усіх каровах будуць запісаны такім спосабам у табліцу, падлічваюць і вызначаюць:
1. Колькасць до