Шашкi i камбiнацыi
Выдавец: Беларусь
Памер: 272с.
Мінск 1976
5. g3—h4 h6—g5 6. аЗ— Ь4 Ь8—а7 7. Ь4—с5 е7—d6 8. с5 : е7 f8 : d6 9. f2—еЗ е5—f4 10. al—Ь2 d6—е5 11. Ь2—аЗ d8—е7?
Як быццам бяскрыўдны ход. Але ён дазваляе белым ажыццявіць далёка задуманую двухварыянтную камбінацыю. У гэтым цяжкім становішчы чорным не шкодзіла б паспра-баваць размяняцца шляхам Н...Ь6—с5 12. d4:b6 а5 : с7.
12. сЗ—Ь4І! е5:сЗ.
Калі 12...а5:сЗ, то 13. d2 : Ь4! е5 : а5 14. аЗ—Ь4 а5 : сЗ 15. el—d2 c3:el 16. сі—Ь2 f4 :d2 17. gl—f2 el : g3 18. h2 : el з выйгрышам.
2 Зак, 1442
33
Партыя № 42
Партыя № 43
A. ШЫРАЕЎ B. COKA?
А. СЯМЕНАЎ
А. ФУРЭР
Гулялася ў Моніна, 1948 г.
1. аЗ—Ь4 Ь6—а5 2. Ь2— а3 а7—Ь6 3. аі—Ь2 d6—е5 4 еЗ—d4 е7—d6 5. d2—еЗ Ь6—с5.
Звычайна працягваюць 5... f8—е7.
6. d4 : Ь6 Ь8—а7 7. еЗ— d4 а7 : еЗ 8. 12 : d4 h6—g5 9 cl—d2 f8—e7 10. b4—c5 d6 : b4 11. a3 : c5 c7—d6?
Чорным трэба было мя-няць шашкі шляхам 1 L..e7—d6 12. с5:е7 а5—Ь4 13. сЗ : а5 е5 : аі, каб атрымаць прыбліз-на роўную пазіцыю.
12. сЗ—Ь41! е5 : аі.
Нават не паляпшае стано-вішча ўзяцце 12...а5 : аі.
13. d2—еЗ а5 : сЗ 14. gl — 12! d6 : Ь4 15. el—d2! сЗ : el 16. еЗ—d4 al:e5 17. g3—h4 el : g3 18. h2 : a5.
Белыя выйгралі.
Гулялася ў Ленінградзе, 1931 г.
1 аЗ—Ь4 Ь6—а5 2. Ь2— аЗ а7—Ь6 3. еЗ—d4 Ь8—а7.
Арыгінальна, але мацней-шым лічыцца 3...16—е5 4. d4 : f6 g7 : е5 і г. д.
4. d2—еЗ f6—е5 5. d4 :16 е7 : g5 6. еЗ—d4! g7—16 7. cl—Ь2!
Белыя гуляюць вельмі дакладна і вынаходліва.
7. ..f8—е7 8. g3—h4 d6— е5.
Чорныя пераходзяць да абароны.
9. Ь4—с5 g5—f4 10. f2— g3 h6—g5!
Далёка задуманы ход, дзякуючы якому праз некато-ры час чорныя будуць мець магчымасць фарсіраваць ні-чыю.
11. аЗ—Ь4 h8—g7 12. gl—f2l g7—h6.
34
Ход 12...14—еЗ? пасля 13. g3—f4 прыводзіў чорных да паражэння.
13. el—d2.
Гэтым ходам белыя спа-дзяваліся канчаткова заціс-нуць шашкі чорных. Аднак чорныя правялі бліскучую кам-бінацыю.
13...е7—d6!! 14. с5:е7 Ь6— с5!1 15. Ь4 : Ь8 а5—Ь4 16. сЗ : а5 е5 : еі 17. g3 : g7 d8 : h8 18. h4 : f6 el : e7.
Нічыя.
Партыя № 44
C. БАЛЖАЛАРСКІ Ю. ВАРВУША9
Гулялася ў Сімферопалі, 1933 г.
1. аЗ—Ь4 Ь6—а5 2. Ь2— аЗ а7—Ь6 3. еЗ—d4 16—е5 4. d4:f6 g7:e5 5. f2—еЗ.
Мацнейшы ход 5. d2—еЗ. I калі 5...Н8—g7, то 6. сЗ—d4 е5 : сЗ 7. Ь4 : d2 і г. д.
5. ..Ь6—с5.
Было б памылкай адказ-ваць 5.,..h8—g7? з-за 6. сЗ—d4! е5:сЗ 7. еЗ—d4! сЗ : е5 8. сі— Ь2 а5 : сЗ 9. Ь2 : Ь8.
6. еЗ—f4 с5—d4 7. g3— h4 d4:b2 8. al : c3 e5 : g3 9. h4 :12 d6—e5.
Чорныя чамусьці адмаў-ляюцца ад заціску левафлан-говых шашак белых. Калі б яны згулялі 9...с7—Ь6, то атрымалі б лепшае станові-шча.,
10. Ь4—с5 с7—d6 11. сЗ— Ь4 а5 : сЗ 12. d2 : Ь4 h6—g5
35
13. Cl—d2 d8—c7 14. h2—g3 g5—14?
Небяспечны ход, які пры-водзіць чорных да катастро-фы. Ім трэба было адказваць 14...h8—g7.
15. d2—сЗ! f4:h2 16. f2—g31 h2 : f4 17. c3—d41 e5 : a5 18. c5—b6.
Белыя выйгралі.
Партыя № 45
3. ЦЫРЫК S. СІМАНЯН
Гулялася ў Маскве, 1959 г.
1. аЗ—Ь4 Ь6—а5 2. Ь2— аЗ с7—Ь6 3. аі—Ь2 d6—с5 4. Ь4 : d6 е7 : с5 5. g3—14 16-g5.
Чорным нельга гуляць 5... Ь8—с7? або 5...18—е7? з-за магчымасці правядзення на-ступнай камбінацыі: 6. сЗ—Ь4!1 а5 : аі 7.14—е5 16 : d4 8. cl— Ь2 і г. д.
6. сЗ—d4 g5—h4 7. Ь2— сЗ 18—е7 8. f4—е5 g7—16 9. е5 : g7 h6 :18 10. h2—g3 h8—g7 11. g3—14 e7—d6 12. d4—e5 b8—c7 13. c3—b41 a5:c3 14. d2 : b4 18—e7?
Ход, які дазволіў белым ажыццявіць даўно задуманую камбінацыю. У адказ чорным заставалася 14...Ь6—а5 і г. д.
15. el—d2! Ь6—а5.
He выратоўвалі чорных і іншыя працягі. Напрыклад, калі 15... g7—Ь6, то 16. е5—16
36
с7 : g5 17. f4—e5 d6 : f4 18. b4 : b8. A калі 15...e7—f6, to 16. f4—g5l f6 : d4 17. e3—f4 h4 : f6 18. f4—e5 d6 : f4 19. b4 : b8.
16. gl—h2!l a5:g3 17. e3—d4 c5 : g5 18. h2 : f8 d6 : f4 19. f8:h2.
Белыя выйгралі.
Партыя № 46
М. КАПУСЦІНСКІ Б. БЕЛАРЫЦКІ
Гулялася на першынстве ЦС ДСТ «Спартак», 1968 г.
1. аЗ—Ь4 Ь6—а5 2. Ь2— аЗ с7—Ь6 3. аі—Ь2 Ь6—с5 4. еЗ—d4 с5 : еЗ 5. f2 : d4 d6—е5 6. d2—еЗ а7—Ь6 7. el—d2 е7—d6 8. еЗ—f4 d6— с5 9. Ь4 : d6 е5 : с7 10. g3— h4 f8—е7 11. f4—е5 h6—g5?
Чорныя трапілі на раз-громную камбінацыю. Імлепш было нападаць на шашку бе-лых ходам П...е7—d6
12. е5—d6l! с7:е5.
Калі 12...е7 : еЗ, то белыя адразу выйграюць 13. d2 : f8
13. d4—с5! b6:d4 14. сЗ—Ь4 а5 : al.
Лепшае, што можна зра-біць у такім становішчы, дык гэта ўзяць шашку.
15. сі—Ь2 al;el 16. gl— 12 el ; g3 17. h2 : c5.
Белыя выйгралі.
37
Партыя № 47
А. КРУКАЎ 1. КАЗЛОЎ
Гулялася ў Маскве, 1937 г.
1. аЗ—Ь4 Ь6—а5 2. Ь2— аЗ а7—Ь6 3. еЗ—d4 d6—с5 4. Ь4 : d6 е7 : еЗ 5. d2 : f4 f6—g5 6. f2—e3 g5—h4 7. gl—f2 b6—c5.
Памылковым быў бы ход чорных 7...g7—f6 з-за 8. сЗ— Ь4! а5 : сЗ 9. f4—е5 f6 : d4 10. еЗ : а7. Наступным ходам бе-лыя забіралі шашку сЗ і вый-гравалі.
8. cl—d2 d8—е7 9. al— Ь2 с7—Ь6 10. сЗ—d4 Ь8—с7! 11. Ь2—сЗ е7—d6!
Моцны ход, якім для бе-лых пакідаецца толькі адзін працяг.
12. d4—е5.
Пасля 12. f4—е5? адбы-ваецца наступнае: 12...d6: f4 13. g3 : е5 g7—f6! 14. e5 : g7 h8 :16 15. h2—g3 c7—d6 16. g3—f4 f8—e7 i г. д.
12. ..18—e7 13. c3—d4
a5—b4 14. d2—c3 b4 : d2 15. cl : c3 g7—f6 16. e5 : g7 h6 : 18 17. c3—b4 h8—g7 18. 14— g5.
Неабгрунтаваная ахвяра шашкі, калі трэба было фар-сіраваць нічыю шляхам 18. f4—е5 d6 : d2 19. Ь4 : Ь8 і г. д.
18. ..h4:16 19. g3—14.
Вымушаны ход. На 19. g3—h4 чорныя адказвалі 19... d6—е5 і выйгравалі партыю.
19. ..16—е5!! 20. d4 : h8.
На ўзяцце шашак 20.d4 : d8 яны рэагуюць 20...g7—16! 21.d8:g5 f8—е7 22. g5: d8 b6—a5 23. d8 : d4 a5 : el.
20. ..18—g7l 21. h8 : d8 b6—a5 22. d8 : d4 a5 : el.
Чорныя выйгралі.
38
48
Партыя № 48
В. COKAJ
A. АЗІМА?
Гулялася ў Бежыцы, 1932 г.
1. аЗ—Ь4 Ь6—а5 2. Ь2— аЗ с7—Ь6 3. аі—Ь2 Ь6—с5 4. еЗ—d4 с5 : еЗ 5. 12 : d4 d6—с5 6. d4 : Ь6 а5 : с7 7. сЗ—d4 h6—g5.
Пасля разменаў пачалося падцягванне сіл да цэнтра і флангаў дошкі.
8. Ь2—сЗ g5—h4 9. gl — f2 f6—g5 10. d2—e3 g7—h6 11. cl—d2 h8—g7 12. d4—c5 e7—f6 13. c3—d4 d8—e7 14. g3—f4 e7—d6.
Чорныя рашылі першымі спыніць манеўраванне і пра-пануюць размен.
15. с5 : е7 f6 : d8 16. d2— сЗ g7—f6.
Ha ход 16...18—e7? белыя падрыхтавалі пастку: 17. 12— g3! h4 : f2 18. e3:gll g5 : c5 19. b4 : 18.
17. b4—a5 f8—e7 18. c3—
b4 e7—d6 19. d4—c5! d8— e7?
Гэта закрыццё пройгрыш-нае. Ратаванне належала шу-каць у 19...16—е5 20. с5: е7 е5 : g3 21. h2 :14 d8 : 16 22. el—d2 a7—Ь6 i г. д.
20. h2—g3! f6—e5.
Іншы адказ чорных не-магчым.
21. а5—Ь6!! с7 : сЗ 22. еЗ—d41! g5 : gl.
He выратоўвае чорных і ўзяцце 22...d6 : Ь4 з-за 23. d4 : d8 і г. д.
23. d4 : d8 h4 : 12 24. el : g3 d6 : b4 25. a3 : c5 gl : b6 26. d8 : d2.
Белыя выйгралі.
39
«АДВАРОТНАЯ ГУЛЬНЯ П. БАДЗЯНСКАГА»
Партыя MS 49
Я. ЗЕЛЬЦЭРМАН
С. ВАРАНЦО»
Гулялася ў Маскве, 1929 г.
1. сЗ—d4 h6—g5 2. g3-h4.
1. сЗ—d4 h6—g5 2. g3— h4 b6—a5 3. h2—g3 d6—e5 4. g3—f4?
Надзея наступным ходам адыграць шашку f4 і звязаць правафланговыя сілы чорных заахвоціла белых часова ахвя-раваць гэтую шашку. Але ў выніку іх напаткае хуткае па-ражэнне. Трэба было працяг-ваць гульню звычайным хо-дам 4. Ь2—сЗ.
4. ..е5 : g3l
Чорныя ахвотна ідуць на-сустрач пажаданням белых.
5. gl—h2 g5—f4!!
Гэтага белыя не чакалі.
6. еЗ : g5 с7—d6! 7. h2 : f4 d6—е5 8. f4 : d6 e7 : gl 9. g5 : e7 d8 : f6.
Чорныя выйгралі.
40
Партыя № SO
А. ПРЭАБРАЖЭНСКІ П. БАДЗЯНСК!
Партыя № 51
В. КОЎЗАН
А. МІХАЙЛОЎСКАЯ
Гулялася ў Кіеве, 1901 г.
1. сЗ—d4 h6—g5 2. g3— h4 d6—c5 3. f2—g3 g7—h6 4. b2—c3 e7—d6 5. al—b2 f6—e5 6. d4:f6 g5 : e7 7. c3—d4?
Ha першы погляд бяс-крыўдны ход. Між тым ён да-зволіў чорным выйграць дзве шашкі. Неабходна было пра-цягваць 7. g3—f4.
7. ..d6—е5! 8. d4 : 16 е7 : g5 9. h4:f6 c5—Ь4 10. аЗ : c5 Ь6 : h4.
Чорныя выйгралі.
Гулялася на чэмпіянаце СССР сярод жанчын, 1972 г.
1. сЗ—d4 h6—g5 2. g3— h4 g7—h6 3. d4—c5 b6 : d4 4. e3 : c5 d6 : b4 5. a3 : c5 f8—g7 6. b2—c3 c7—b6 7. c3—d4 b8—c7 8. al—b2?
3 прычыны таго што бе-лыя неасцярожна кранулі шашку з дамачнага поля, чорныя праводзяць несклада-ную, але досыць скрытую камбінацыю. Белым лепш бы-ло размяняцца шляхам 8. d4— е5 і г. д.
8. ..е7—d6!l 9. с5 : е7 g5— f4! 10. е7 :еЗ h6—g5 11. h4 : f6 g7 : al.
Чорныя выйгралі.
41
Партыя № 52
В. МЯДКОЎ М. КУКУЕЎ
Гулялася ў Маскве, 1926 г.
Партыя № 53
В. ДСТРЫНСКІ I. БЕЛЬСКІ
Гулялася ў паўфінале БССР, 1953 г.
1. сЗ—d4 h6—g5 2. g3— h4 g7—h6 3. f2—g3 d6—e5 4. gl—f2 e5 : c3 5. d2 : b4 b6—a5 6. cl—d2 a5 : c3 7. d2 : b4 c7—b6 8. b4—a5 b6— c5 9. a5—b6?
Пасля гэтага неабдумана-га ходу чорныя праводзяць рэдкую па механізму выйгры-шу камбінацыю. Белыя па-вінны былі гуляць 9. Ь2—сЗ * Г’ 9...С5—d4! 10. еЗ : с5 16— е5!! 11. h4 : d4 е7—d6 12. с5 : е7 а7 : gl.
Чорныя выйгралі.
1. сЗ—d4 h6—g5 2. g3— h4 b6—a5 3. f2—g3 g7—h6 4. g3—14 d6—e5 5. 14 : d6 c7 : c3 6. b2 : d4 g5—f4 7. e3 : g5 h6 : 14 8. el—12?
Дрэнны ход, з-за якога, бадай, партыя заканчваецца пройгрышам. Неабходна было гуляць 8. аі—Ь2.
8. J8—g7! 9. f2—g3.
Але ў белых ужо няма выратавання.
9. ..а7—Ь6! 10. g3:e5a5— Ь4! 11. аЗ : а7 е7—d6 12. е5 : с7 d8:b6 13. а7 : с5 16—g5 14. h4 :16 g7 : el.
Чорныя выйгралі.
42
Гулялася ў Кіеве, 1898 г.
1. сЗ—d4 h6—g5 2. g3— h4 d6—c5 3. f2—g3 e7—d6 4. d2—c3 g7—h6 5. c3—b4 f6—e5 6. d4 : f6 g5 : e7 7. e3—f4 b6—a5 8. cl—d2 a5 : c3 9. d2:b4 e7—f6 10. el — d2?
У гэтай горшай для белых пазіцыі трэба было працяг-ваць 10. gl—f2, каб затрымаць ход чорных 10...f8—е7? Інакш белыя выйгравалі 11. h4—g5! f6 : h4 12. f4—e5 d6 : 14 13. b4 : f8. Далей чорныя праводзяць кароткую, але вельмі прак-тычную камбінацыю.
10, ..f6—g5! 11. h4:f6 h8—g7!! 12. 16 : h8 18—g7 13. h8 : b6 c7 : h4.
Чорныя выйгралі.
Гулялася ў Маскве, 1933 г.
1. сЗ—d4 h6—g5 2. g3— h4 b6—a5 3. d4—c5 d6 : b4 4. a3 : c5 c7—b6 5. c5—d6 e7 : c5 6. e3—d4 c5 : e3 7. d2 : h6 a5—b4.
He лепшы ход для чор-ных. У такіх выпадках звы-чайна адказваюць: 7...Ь6—с5 або 7...16—е5.
8. Ь2—аЗ Ь6—с5 9. аі — Ь2 16—е5 10. el—d2 е5—d4 11. h2—g3 g7—16 12. g3—f4?
Белыя трапляюць на пры-гожую і складаную камбіна-цыю, якую загадзя падрыхта-валі чорныя. Трэба было не-адкладна мяняцца: 12.12—еЗ d4 :12 13. g3 : el і г. д.
12. ..16—g5! 13. h4:f6 h8—g71! 14. f6 : h8 b4—c3! 15. d2 : d6 d8—c7 16. h8 : c3 c7 : a5.
Чорныя выйгралі.
43
Партыя № 56
М. ПОЛЯК В. COKU
Партыя № 57
В. ШЧОГАЛЕ» I. КУЛІШ
Гулялася ў Ленінградзе, 1933 г.
КНІГІ ОНЛАЙН
