Шашкi i камбiнацыi
Выдавец: Беларусь
Памер: 272с.
Мінск 1976
7. 14—е5! d6 : f4 8. сЗ— Ь4 е7—d6.
Лепшага ходу ў чорных няма.
9. d4—е5 16 : 12 10. еі :а5.
Белыя выйгралі.
55
Гулялася ў 1940 годзе
«ГУЛЬНЯ В. ФІЛІПАВА»
1. сЗ—d4 f6—е5 2. d4 : f6 е7 : g5 3. Ь2—сЗ Ь6—с5 4. сЗ—Ь4 g5—h4 5. g3—f4 g7—f6 6. al—b2 f6—g5 7. b2—c3 h8—g7?
Неабдуманы ход. У выні-ку ўтварылася магчымасць правесці своеасаблівую камбі-нацыю. Чорным неабходна бы-ло мяняцца шляхам 7...d6—е5 і г. д.
8. f4—е5! d6:f4 9. Ь4 : d6 с7 : е5 10. еЗ—d4! g7—f6.
Нічога не паробіш. Чор-ным трэба зачыняцца.
11. сЗ—Ь4 е5:а5 12. f2—g3 h4 : f2 13. el : g7.
Белыя выйгралі.
1. e3—d4.
56
Партыя № 74
Н. БЫКАЎ Г. САВУШКІН
I. НАРАДЗЕЦКІ M. РАХУНА»
Гулялася па перапісцы ў 1903 годзе
1. еЗ—d4 d6—с5 2. 12— еЗ f6—g5 3. сЗ—Ь4?
Неасцярожны ход. Дзяку-ючы яму і наяўнасці аднаго тэмпу чорныя адчыняюць да-мачнае поле еі. Белым лепш было гуляць 3. g3—h4. I калі 3...g5—f4, to 4. e3 : g5 h6 : f4, a потым 5. a3—Ь4І c5 : аЗ (ка-лі 5...с5 : еЗ?, белыя адкажуць 6. Ь4—с5 Ь6 : d4 7. сЗ : g3 з да-лейшым выйгрышам чорнай шашкі еЗ) 6. а4—с5 Ь6 : d4 7. сЗ : g3.
3. ..g5—h4! 4. b4:d6 h4 : f2! 5. el : g3 c7 : h4.
Чорныя выйгралі.
Гулялася на першынстве ўкраінскага савета СДСТ «Буравеснік», 1972 г.
1. еЗ—d4 Ь6—с5 2. d4 : Ь6 а7 : с5 3. сЗ—Ь4 f6—е5 4. g3—h4 g7—f6 5. f2—g3 f8—g7 6. el—f2?
Сваім апошнім ходам бе-лыя даюць магчымасць чор-ным правесці вялікі размён — чатыры на чатыры шашкі — і перагрупіраваць свае асноў-ныя сілы. Але чорныя знахо-дзяць даволі арыгінальную камбінацыю і заканчваюць пар-тыю ў сваю карысць. Белыя павінны былі хадзіць 6. g3— f4 e5:g3 7. h4 : f2.
6. ..e5—f4! 7. g3:e5 d6: f4!! 8. b4:f8 c7—d6 9. f8 : b4 f4—g3 10. h2:f4 f6—g5 11. h4 : f6 g7 : a5.
Чорныя выйгралі.
57
А. РАКІТНІЦКІ
Партыя № 77
П. КАНДРАЦЬЕЎ М. ШАВЕЛЬ
C. ДАНІЛІН
Гулялася ў Мінску, 1956 г.
1. еЗ—d4 Ь6—а5 2. аЗ— Ь4 а7—Ь6 3. d2—еЗ.
Значна мацней хадзіць 3. Ь2—аЗ.
3. ..d6—с5 4. Ь4 : d6 е7 : с5 5. d4—е5 f6 : d4 6. сЗ : е5 с5—Ь4 7. g3—f4 Ь4—аЗ 8. h2—g3 f8—е7 9. Ь2—сЗ g7— f6 10. е5 : g7 h6 : f8 11. g3— h4 h8—g7 12. f4—g5 g7—f6 13. f2—g3 b6—c5 14. g3—f4 c5—b4 15. el—d2 c7—d6 16. c3—d4 d8—c7?
Калі б чорныя пайшлі 16...Ь8—а7, яны атрымалі б значную перавагу.
17. d2—сЗ! Ь4: d2 18. d4—е5! f6 :12 19. cl : еЗ! f2 : d4 20. al—Ь2 аЗ : cl 21. g5— h6 cl : g5 22. h4 : e3.
Белыя выйгралі.
Гулялася ў паўфінале першынства СССР, 1953 г.
1. еЗ—d4 f6—g5 2. сЗ— Ь4 d6—с5 3. Ь4 : d6 е7 : еЗ 4. 12 : d4 g7—f6 5. аЗ—Ь4 g5— h4 6. Ь2—сЗ h4 : f2 7. gl : еЗ 116—g5 8. al—b2 h8—g7 9. b4—c5 c7—d6 10. c5:e7 18: d6 ll.b2—a3 g7—h6 12. h2— g3?
Дрэнны ход. Замест яго трэба было 12. сЗ—Ь4 і г. д.
12. ..d6—е5! 13. аЗ—Ь4
d8—е7 14. g3—Ь4 Ь6—а5 15. d4—с5 е5—f4! 16. еЗ—d4 Ь8—с7 17. сі—Ь2.
Яны завяршаюць барацьбу камбінацыяй. Размен 17. d2— еЗ f4 : d2 18. cl : еЗ пасля 18... g5—14! 19. еЗ : g5 h6 : f4 не пры-носіць белым выратавання.
17. ..е7—d6! 18. с5 : е7 16 : d8 19. h4:f6 d8—е7 20. 16: Ь6 а7 : с5.
Чорпыя выйгралі.
58
Партыя № 78
А. РАКІТНІЦКІ С. ДАНІЛІН
20. ..16—g5!l
Неспадзяваны для белых пачастунак.
21. а5 : d8.
Калі 21.h4:f6, то 21...е1 : d8 22. а5 : с7 d8 : а5. Калі ж 21.а5:с7, адбудзецца 21...Ь8 : d6 22. Ь4 :16 еі : е7.
21. ..е1—а5! 22. h4 : f6
Ь8—с7 23. d8 : Ь6 а5 : еі.
Чорныя выйгралі.
Гулялася ў Мінску, 1956 г.
І. еЗ—d4 d6—с5 2. f2—еЗ f6—g5 3. g3—h4 g5—f4 4. e3 : g5 h6 : f4 5. c3—b4 c5 : e3 6. b4—c5 b6 : d4 7. d2—c3 f4—g3 8. h4 : f2 e7—f6 9. c3 : e5 f6 : d4 10. el—d2 c7—d6 11. d2:f4 d8—c7 12. f4—g5 a7—b6 13. cl—d2 b6—c5 14. h2—g3 c7—b6 15. g3—h4 d6—e5 16. g5—h6 g7—f6 17. f2-g3?
Гэтым ходам белыя трап-ляюць у хітрую пастку чор-ных. Бадай, лепей было мя-няцца шляхам 17. Ь2—сЗ d4 : Ь2 18. аЗ:с1.
17. J8—g7!! 18. h6 : Ь4 d4—сЗ 19. Ь2 : d4 е5 : el! 20. Ь4—а5.
Зразумела, што на ады-ход дамкі 20. Ь4—f8 чорныя зробяць ход 20...Ь6—с5 21. f8: Ь4 еі : а5.
59
Партыя № 79
ЛІТВІНОВІЧ
Н. ЯГОРА9
Гулялася ў сеансе адначасовай гульні ў Паўлаўскім парку Ленінградскай вобласці, 1968 г.
Чорныя памылкова палі-чылі сваё становішча вый-грышным, таму абралі гэты шлях гульні. Пасля 17...аЗ—Ь2! 18. а1:сЗ Ь6—с5 19. d4 : Ь6 f6 : Ь2 яны прымусілі б белых шукаць нічыю.
18. d4 :Ь6 а5 :с7.
19. аі—Ь2!!
Вельмі цяжка было прад-бачыць гэты ашаламляючы ўдар.
19. ..al : g5.
Калі 19...16 : d4, то 20. d2— сЗ аЗ : g5 21.h4:h8 d4 : Ь2 22. h8:al.
20. g3—f4! g5:cl 21. h2—g3 16: d4 22. g3—14 cl : g5 23. h4 :12.
Белыя выйгралі.
1. еЗ—d4 f6—g5 2. d2— e3 g5—h4 3. сЗ—Ь4 d6—c5 4. b4 : d6 e7 : c5 5. b2—c3 g7—f6 6. g3—f4 h8—g7 7. 12-g3.
У такіх выпадках звычай-на працягваюць 7. cl—Ь2 і г. д.
7. ..h4 : f2 8. el : g3 с7— d6 9. g3—h4 d8—e7 10. h2— g3 b6—a5 11. d4:b6 a7 : c5 12. cl—d2.
Лепш было пайсці 12. c3—d4.
12. ..C5—Ь4 13. аЗ:с5 d6: Ь4 14. сЗ—d4 Ь8—с7 15. gl — h2 Ь4—аЗ 16. f4—е5 с7—Ь6 17. еЗ—14! Ь6—с5?
60
Ход белых.
«КАСЯК»
80
Партыя № 80
К. ЖУКАУ А. ТУВАЛЁЎ
Гулялася ў Пецярбургу, 1903 г.
1. сЗ—Ь4 Ь6—с5 2. Ь2— сЗ 16—g5.
1. g3—f4 f6—g5 2. c3— b4 d6—e5 3. f4 : d6 c7 : e5 3. b2—c3 g7—f6 4. e3—d4 g5— f4 6. 12—g3 h8—g7.
Бадай лепшым працягам y чорных быў размен 6...Ь6—
7. g3—h4 h6—g5 8. Ь4— c5 d8—c7?
Гэты неасцярожны ход да-зволіў белым нанесці нескла-даны, але моцны ўдар з пра-біваннем поля чорных f6.
9. сЗ—Ь4! е5 : а5 10. сі— Ь2 Ь6 : d4 11. d2—еЗ d4 : f2 12. el :e5 16 : d4 13. h4 :12.
Белыя выйгралі.
61
Партыя № 81
А. МАЛЕЦКІ А. ЛІХАДЗІЕ?СКІ
Партыя № 82
Д. САРПН А. ОВАДАУ
Гулялася ў Мінску, 1933 г.
Гулялася ў Маскве, 1894 г.
1. сЗ-Ь4 f6—g5 2. g3— f4 g7—f6 3. b2—c3 h8—g7 4. b4—a5 g5—h4 5. c3—b4 f6— g5 6. d2—c3 g7—f6 7. c3— d4 b6—c5 8. d4 : b6 a7 : c5 9. al—b2?
Ход, пасля якога хутка прайграецца партыя. Белым трэба было адказаць 9. сі—Ь2.
9. ..С5—d4! 10. еЗ:с5 g5 : сЗ 11. f2 : d4 h4—g3! 12. h2 : f4 d6—e5 13. 14 : d6 c7 : al.
Чорныя выйгралі.
I.g3—14 16—g5 2.сЗ—Ь4 Ь6—с5 3. Ь2—сЗ g5—h4 4. сЗ—d4 g7—16 5. d4 : Ь6 a7 : c5 6. al—b2 16—g5 7. d2—c3 e7—16 8. b4—a5 f8—g7?
Недакладны ход, пасля якога чорныя могуць спадзя-рацца толькі на нічыю. Лепш было гуляць 8...16—е5.,
9. сЗ—Ь4?
Белыя ў сваю чаргу па-мыляюцца, і чорныя право-дзяць бліскучы камбінацыйны ўдар. Белым належала пра-цягваць 9. сЗ — d4, каб атры-маць вялікую перавагу.
9 с7—Ь6!1 10. а5:е5 16: d4 11. Ь4 : d6 d8—с7 12. еЗ : с5 g5 : еЗ 13. 12 : d4 с7 : аі.
Чорныя выйгралі.
62
Партыя № 83
Ф. КАУЛЕН А. ШОШЫН
Гулялася ў Маскве, 1901 г.
Партыя № 84
М. ШУЦІЛКІН Ю. ХАРЧАНКА
Гулялася на першынстве Калінінскай вобласці, 1962 г.
1. сЗ—Ь4 f6—g5 2. Ь4— а5 g7—f6 3. g3—f4 g5—h4 4. b2—c3 16—g5 5. c3—d4 b6—c5 6. d4 : b6 a7 : c5 7. al—b2 e7—f6 8. d2—c3 16— e5 9. e3—d4.
Мацней было 9 сЗ—Ь4 е5 : g3 10. h2 : f4.
9...с5 : еЗ 10. 14 : d2 d6— c5 11. сЗ—b4?
Такім чынам белыя не-прыкметна трапілі на камбі-нацыю. А ім неабходна было гуляць 11. d2—еЗ.
Il. ..g5—14! 12. b4:d6 h4—g3! 13. 12 :h4 h6—g5 14. h4 : d4 c7 : al.
Чорныя выйгралі.
1. сЗ—Ь4 16—g5 2. Ь2— сЗ g5—h4 3. Ь4—а5 g7—16 4. сЗ—d4 d6—е5 5. d2—сЗ е7—d6 6. сЗ—Ь4 е5 : сЗ 7. Ь4 : d2 16—g5 8. al—Ь2 Ь6— с5 9. d2—сЗ g5—14 10. еЗ : g5 h4 : f6 11. сЗ—Ь4 f8—g7!
Моцны пазіцыйны ход, якім падрыхтоўваецца глеба для камбінацыйных пагроз.
12. g3—h4?
Надзеі чорных апраўдалі-ся: белыя ўцягваюцца ў пад-рыхтаваную камбінацыю. Каб такога не здарылася, ім трэба было хадзіць 12. g3—14 і г. д.
12. ..C7—Ь6! 13. а5 : е5 16 : d4 14. Ь4 : d6 d4—еЗ 15. 12 : d4 h6—g5 16. h4:f6 g7:al.
Чорныя выйгралі.
63
Партыя № 85
Ю. РУЖАНСКАЯ М. ШМЯЛЕВА
d6, то 14. е5 : с7 Ь8 : d6 15. f4— е5 і г. д.) 14. Ь4 : d6 е7 : с5 15. 12—g3!! h4:f6 16. el—12 g5 : еЗ 17. 12 : h4.
13. e3—d4!l g5:c5 14. el—d21 d6 : f4 15. cl—b2 a3 : e3 16. f2 : h8.
Белыя выйгралі.
Гулялася ў Курску, 1960 г.
1. c3—d4 16—g5 2. b2— c3 g7—16 3. c3—b4 h8—g7 4. b4—a5 b6—c5 5. d4 : b6 a7 : c5 6. al—b2 g5—h4 7. g3—f4 16—g5 8. b2—c3 c5— b4.
Значна мацней было 8... e7—f6!
9. ..a3:c5 d6 : b4 10. c3— d4 b4—a3 11. d2—c3 e7— d6?
Дрэнны ход. У выніку бе-лыя здолелі падрыхтаваць і правесці прыгожую камбіна-цыю. Чорныя павінны былі ад-казаць H...g7—16.
12. d4—е51 d8—е7.
Але гэты і іншыя адказы іх не выратоўваюць. Так, следам за 12...Ь8—а7 адбудзецца 13. еЗ—d4! і 14.сЗ—Ь4, а на 12... d6—с5 белыя адрэагуюць 13. сЗ—Ь4 d8—е7 (калі 13...с7—
64
Партыя № 86
Ю. ФАЙНБЕРГ В. РЫБАКОЎ
Гулялася на чэмпіянаце БССР, 1963 г.
1. сЗ—Ь4 16—g5 2. g3— f4 Ь6—с5 3. Ь2—сЗ g5—h4 4. Ь4—а5 с5—Ь4 5. аЗ : с5 d6: Ь4 6. аі—Ь2 Ь4—аЗ 7. сЗ— d4 а7—Ь6 8. Ь2—сЗ е7—d6 9. f2—g3 h4 : f2 10. el : g3 d8—e7?
Чорным трэба было xa-дзіць 10...g7—(6.
11. g3—h4 g7—f6 12. gl —f2 h8—g7.
Выратавання ў чорных ужо няма.
13. cl—Ь2!! a3:cl 14. d4—е5! f6 : Ь2 15. d2—сЗ Ь2 : d4 16. еЗ : а7 cl : g5 17. Ь4 : Ь6.
Белыя выйгралі.
Партыя № 87
Д. саргін н. н.
Гулялася ў Маскве, 1891 г.
1. g3—f4 f6—g5 2. сЗ— Ь4 g7—f6 3. Ь2—сЗ Ь6—с5 4. сЗ—d4 g5—h4 5. d4 : Ь6 a7 : c5 6. al—b2 h8—g7?
Гэты як быццам бяскрыў-дны ход пройгрышны. Чор-ным належала гуляць так: 6.. f6—g5.
7. d2—сЗ! 16—е5.
Калі 7...f6—g5, to 8. el— d2! i г. д.
8. cl—d2 e5 : g3 9. h2 :14 e7—f6.
Відавочна, што на 9...c7— Ь6 або 9...g7—f6 адбудзецца 10. f2—g3.
10. 14-g5! h6:f4 11. e3: e7 d8 : f6 12. d2—e3 18—e7.
Чорныя вымушаны рабіць гэты ход, каб пазбегнуць цэ-лага шэрага камбінацыйных удараў.
13. еЗ—f4 16—е5.
3 Зак, 1442
65
Трэба хадзіць так. Інакш белыя нанясуць удар. 14. еЗ— d4.
14. f2—еЗ!! е5 : g3 15. c3—d4! с7—Ь6 16. d4—е5 d6 : d2 17. Ь4 : cl.
Белыя выйгралі.
Партыя № 88 н. н. і. СЕЛЯЗНЕ»
Гулялася ў Маскве ў сярэдзіне XIX стагоддзя
1. сЗ—Ь4 Ь6—с5 2. g3— f4 f6—g5 3. Ь2—c3 g7—16 4. Ь4—а5 с5—Ь4.
Пасля гэтага размену чор-ныя атрымліваюць горшую па-зіцыю.
Уся сістэма гульні, якая прыводзіцца ніжэй, у тэорыі носіць назву «касяк Івана Храмога». Менавіта ён, I. Се-лязнёў (мянушка I. Храмы), распрацаваў яе і ўжываў у гульнях у сярэдзіне мінулага стагоддзя.
5. аЗ : с5 d6 : Ь4 6. 12— g3! Ь4—аЗ.
Нельга было хадзіць 6... g5—h4? з-за старадаўняй паст-кі 7. сЗ—d4! Ь4 :12 8. а5 : сЗ! Выйграўшы шашку 12, белыя перамагаюць.
7. g3—h4 е7—d6 8. h2— g3 f8—g7 9. el—f2 d6—c5
66
10. c3—d4 с7—d6 11. d4 : Ь6 a7 : c5 12. al—b2?
Ходам 12. d2—сЗ белыя дабіваліся вельмі моцнай па-зіцыі. А так праз два хады чорныя ажыццяўляюць вы-ключна прыгожы і нечаканы камбінацыйны ўдар.
КНІГІ ОНЛАЙН
