Шашкi i камбiнацыi
Выдавец: Беларусь
Памер: 272с.
Мінск 1976
12„.d8—с71 13. Ь2—сЗ.
Нічога лепшага белыя не могуць зрабіць.
13. ..C5—Ь4! 14. сЗ—d4.
14. ..аЗ—Ь21!
Вось ён, загадзя праду-гледжаны, неспадзяваны для белых ударі
15. сі : е7.
Калі 15. а5:а1, то 15... d6—е5 16. f4:d6 с7 : el.
15. ..f6 : d8 16. h4 : 16 g7 : el.
Чорныя выйгралі.
Партыя № 89
*. ГАНТВАРГ 6. АГАШЫН
Гулялася на чэмпіянаце
Мінска, 1963 г.
1. сЗ—Ь4 f6—g5 2. g3— f4 g7—f6 3. b2—c3 b6—c5 4. b4—a5 g3—h4 5. c3—d4 h8—g7 6. d4 : b6 a7 : c5 7. f4—g5 h6 :14 8. e3 : g5 16— e5 9. g5—h6 b8—a7 10. al — b2 c7—b6 11. a5:c7 d6 : b8 12. b2—c3 e7—d6 13. c3—b4 a7—b6 14. d2—c3 b6—a5 15. 12—g3 h4 :12 16. gl : e3 d8— c7 17. c3—d4 e5 : c3 18. b4 : d2 d6—e5 19. d2—c3 c7—d6 20. h2—g3 b8—c7?
Памылковы ход. Дзякую-чы яму белыя выйграюць пар-тыю. Чорным трэба фарсіра-ваць нічыю: 20...18—е71 21 h6 : 18 с5—Ь4 22. аЗ : с5 d6 ■ h2 23. 18:14 h2—gl.
21. g3—14! e5:g3 22. el—12! g3:b4 23. e3—d4 c5 : e3 24. аЗ : e7 18 : d6 25. h6 :12.
Белыя выйгралі.
3*
67
Партыя NS 90
A. СЯРГЕЕЎ Л. ПАТАПАЎ
Ход белых.
«АДВАРОТНЫ КАСЯК»
1. сЗ—Ь4 f6—g5 2. g3— f4 g7—f6 3. b2—c3 f6—e5.
Гулялася ў Маскве, 1926 г.
1. сЗ—Ь4 Ь6—с5 2. Ь2— сЗ f6—g5 3. Ь4—а5 g7—f6 4. g3—f4 f6—e5 5. c3—d4 e5 : c3 6. d2 : b4 e7—f6 7. al—b2 f8—g7 8. el—d2?
Пасля гэтага ходу чорныя здольны правесці разгромную камбінацыю. Аднак ратунак белым трэба было шукаць у 8. еЗ—d4.
8. ..С7—Ь6!! 9. а5 : е5 f6 : d4 10. b4:d6 d8—с7 11. еЗ : с5 с7 : al.
Чорныя выйгралі.
68
Партыя № 91
Б. ГАБРЫЕЛЯН Р. ШАБАНАЎ
і ход 9..,f8—g7 з-за 10. f4— g5! g7:e5 11. el—f2 h6 : f4 12. d2—e3 f4 : d2 13. c3 : el a5 : c3 14. b2 : f6.
10. f4—e5! e7 : g5.
Зразумела, што прыхо-дзіцца браць толькі так.
11. gl—h2 d6 : f4 12. b4 : d6 c7 : e5 13. c3—b4 a5 : c3 14. b2 : h4.
Белыя выйгралі.
Гулялася на першынстве Закаўказскай ваеннай акругі, 1970 г.
1. сЗ—Ь4 f6—g5 2. g3— 14 g7—f6 3. b2—c3 f6—e5 4. h2-g3.
Мудрагелісты ход. Пера-вага пераходзіць да чорных. У такіх выпадках звычайна гуляюць 4...Ь4—а5.
4. ..Ь6—а5.
У гэтым становішчы леп-шым адказам чорных быў бы ход 4...g5—h4.
5. g3—h4 e5 : g3 6. h4 : 16 e7 : g5 7. 12 :16 a7—b6 8. cl— b2 b6—c5?
Чорныя імкнуцца заціс-нуць белыя шашкі на правым флангу і самі атрымліваюць. паражэнпе. Трэба было вяр-таць згубленую шашку шля-хам 8...d6—с5 і г. д.
9. еЗ—14! 18—е7.
Пройгрышны для чорных
69
Партыя № 92
М. КУЗНЯЦО» *. шошын
Гулялася ў Пецярбургу, 1898 г.
1. g3—14 16-g5 2. сЗ-Ь4 g7—16 3. Ь2—сЗ f6—е5 4. Ь4—а5 е5 : g3 5. h2 : f4 h8—g7 6. al—b2?
Гэты, на першы погляд, бяскрыўдны ход для белых па-гібельны. Ім неабходна было гуляць 6. сЗ—d4.
6. ..е7—f6! 7. 12—g3 g5— h4 8. e3—d4.
Гэта лепшы працяг, бо ка-лі закрыецца поле f2, чорныя заціснуць шашкі белых на пра-вым флангу.
8. ..h4 : f2 9. gl : еЗ d6— с5! 10. el—f2.
He выратоўвалі белых i ўсе іншыя працягі. Чорныя праводзяць камбінацыю.
10. ..C5—Ь4! 11. аЗ:с5 h6—g5! 12. f4:h6 18—е7!! 13. h6 : d6 с7 : е5 14. а5 : с7 Ь8 : Ь4 15. сЗ : а5 е5 : g3.
Чорныя выйгралі.
Ход чорных.
«кол»
1. сЗ—d4 Ь6—а5 2. d4— с5 d6:b4 3. аЗ : с5.
70
Партыя Ns 93
В. ШОШЫН д, БЯЛОЎ
94
Партыя № 94
В. БАГУСЛАЎСКІ
Гулялася ў Пецярбургу, 1897 г.
1. сЗ—d4 Ь6—а5 2. d4— й d6 : Ь4 3. аЗ : с5 f6—g5 4 Ь2—сЗ g5—h4 5. сЗ—Ь4 а5 -сЗ 6. d2 : Ь4 g7—f6 7. al— Ь2 f6—g5 8. Ь2—a3 h8—g7?
Пасля гэтага як быц-цам добрага з пазіцыйнага бо-ку ходу чорныя адразу прай-граюць. Ім належала працяг-ваць 8...е7—f6.
9. с5—d6! е7 : с5.
На 9 -с7: е5 будзе адказ 10. еЗ—14 і г. д..
10. Ь4 : d6 с7 : е5 11. еЗ— f4 g5:e3 12. 12 : h8 h4 : f2 13. gl : e3.
Белыя выйгралі.
Гулялася ў Днепрапятроўску,
1. сЗ—d4 Ь6—а5 2. d4— с5 d6 : Ь4 3. аЗ : с5 с7—Ьб 4. еЗ—d4 Ь8—с7 5. g3—f4 с7— d6 6. Ь2—аЗ d6 : Ь4 7 аЗ • с5 16—g5 8. 14—е5 d8—с7?
Чорныя імкнуцца атака-ваць белую шашку е5 у той час, калі ім трэба было мя-няцца шляхам 8...g7—16. Бе-лыя . ажыццяўляюць прыго-жую і шматхадовую камбіна-цыю.
9. е5—16!! g7:c3 10. d2 : Ь4 b6:d4 11. h2—g3! a5 : сЗ 12. el—d2 c3:el 13. g3—h4 el : g3 14. h4 : h4.
Белыя выйгралі.
71
Партыя № 96
р. НЕЖМЯТДЗІНА» М. ЦІХАНА»
Гулялася ў Казані, 1929 г.
Гулялася на малым чэмпіянаце Масквы, 1926 г.
1. сЗ—Ь4 Ь6—а5 2. Ь4— с5 d6 : Ь4 3. аЗ : с5 16—g5 4. Ь2—сЗ g5—h4 5. g3—f4 c7— d6 6. c3—b4 a5 : c3 7. d2 : b4 g7—f6 8. al—b2 d8—c7 9. b2—a3 f6—g5?
Гэта памылковы ход. Бе-
лыя атрымліваюць магчы-масць правесці своеасаблівую, характэрную для сістэм «ка-ла» камбінацыю. Чорным лепш было гуляць 9.u.f6—е5.
10. еЗ—d4! g5 : еЗ 11.
с5_Ь6!! с7 : е5.
Калі П...а7:с5, to 12.d4: d2 а калі чорныя паб’юць П...еЗ:с5, белыя адкажуць 12.1)6 : f6 f8—g7 13. f6—е7! d6 : f8 14. b4 : d6 i г. Д.
12. 12 : d8.
Белыя выйгралі.
1. сЗ—d4 Ь6—a5 2. d4—• c5 d6 : b4 3. a3 : c5 16—g5 4. b2—c3 g5—h4 5. al—b2 g7— 16 6. b2—a3 c7—d6 7. c3—b4 a5 • c3 8. d2 : b4 b8—c7 9. g3_f4 18—g7 10. cl—d2 c7—b6?
Як быццам моцнае напа-дзенне, але ў выніку чорныя трапляюць на загадзя пад-рыхтаваную малапрыкметную камбінацыю. Ім трэба было адказаць 10...16—g5.
11. 14—g51! b6:d4.
Калі ll...h6:14, to 12. еЗ : g5 Ь6 : d4 13. g5—h6 i белыя выйграюць.
12. e3:c5 h6:14 13. c5— b6! a7 : c5 14. 12—g3 h4 : f2 15. el : c7 d8 : b6 16. b4 : h6. Белыя выйгралі.
72
Партыя № 97
С. ЦЮЦІН С. САКАЛО» Гулялася ў Маскве, 1924 г.
1. сЗ—Ь4 Ь6—а5 2. Ь4— с5 d6 : Ь4 3. аЗ : с5 f6—g5 4. Ь2—сЗ g7—f6 5. g3—f4 g5— h4 6. f4—g5 h6 : f4 7. e3 : g5 c7—d6 8. c3—b4 a5: c3 9. d2:b4 f6—e5 10. g5—h6 b8—c7 11. cl—d2.
Па сучасных уяўленнях, лепш было хадзіць 11. аі—Ь2.
11. ..C7—Ь6 12. d2—еЗ Ь6 : d4 13. еЗ : с5 d8—с7 14. еі — d2 h8—g7 15. al—Ь2 g7—16 16. h2—g3?
Нясвоечасовае імкненне заціснуць цэнтральныя шашкі з флангаў прыводзіць белых да катастрофы. Ім належала мяняцца шляхам 16. Ь4—а5 d6 : Ь4 17. а5 : сЗ.
16. ..а7—Ь61! 17. с5 : а7 с7—Ь6І 18. а7 : с5 f6—g5 19. h6 : f4 e5—d4 20. c5 : e3 d6— e5 21. 14 : d6 e7 : cl.
Чорныя выйгралі.
Партыя № 98
В. МЯДКОЎ п. СЛЕЗКІН
Гулялася ў Маскве, 1909 г.
1. сЗ—d4 Ь6—а5 2. d4— с5 d6:b4 3. аЗ : с5 16—g5 4. Ь2—сЗ g5—h4 5. al—Ь2 g7— 16 6. g3—14 16—g5 7. c3—d4 h8—g7.
Мацней адказ чорных 7. c7—Ь6.
8. c5—Ь6 a7 : c5 9. d4 : b6 a5—b4 10. b6—a7 b4—a3 11. Ь2—c3.
У наш час часцей гуляюць 11. d2—сЗ і г. д.
Ц...е7—d6 12. сЗ—d4 18—е7 13. d2—сЗ с7—Ь6 14. а7 : с5 d6 : d2 15. el : сЗ е7— d6 16. d4—е5 d8—с7.
На 16...Ь8—с7? белыя пад-ры.хтавалі прарыў у дамкі пасля 17. еЗ—d4! g5 : с5 18. сЗ—Ь4 d6 : f4 19. Ь4 : Ь8 з вый-грышам партыі.
17. 112—g3 d6—с5?
Пасля гэтага ходу белыя могуць правесці выключна
73
прыгожую двухварыянтную камбінацыю. Чорным трэба было шукаць нічыю ў 17... Ь8—а7 18. еЗ—d4 g5 : с5 19. сЗ—Ь4 d6:h2 20. Ь4 : Ь8 Ь6— g5 21. Ь8—е5 g7—h6 і г. д.
18. е5—f6!! g5:e7.
Калі 18...g7 : е5, to 19.f4 : Ь4 аЗ : с5 20. еЗ—f4 g5 : еЗ 21. f2 : d8 h4 : f2 22. gl : еЗ з вый-грышам партыі.
19. еЗ—d4! с5: g5 20. сЗ—Ь4 аЗ:с5 21. g3—f4 g5 : еЗ 22. f2 : h8.
Белыя выйгралі.
Гулялася на першынстве БССР сярод юнакоў, 1962 г.
1. сЗ—Ь4 Ь6—а5 2. Ь4— с5 d6 : Ь4 3. аЗ : с5 16—е5 4. Ь2—сЗ с7—d6 5. сЗ—Ь4 а5 : сЗ 6. d2 : Ь4 Ь8—с7 7. Ь4—а5 d6 : Ь4 8. а5 : сЗ g7—f6 9. al—Ь2 h8—g7 10. еЗ—f4 с7—Ь6 11. f4 : d6 е7 : с5 12. g3—h4 18—е7 13. Ь2—аЗ е7—d6 14. f2—еЗ Ь6—а5 15. еі—d2 16—е5 16. Ь2—g3 g7—f6 17. g 1—112 d8—c7?
Чорным неабходна было гуляць 17...d8—е7. А так у чорных няма выратавання.
18. g3—14! е5 : g3 19. h2 : 14.
Яны пападаюць пад кам-бінацыйны ўдар белых і ўжо нічога не могуць зрабіць.
9...16—е5. 20. Ь4—g5! е5 : g3 21. сЗ—d4 Ь6:14 22. еЗ : g5! с5 : еЗ 23. d2 : h2.
Белыя выйгралі.
74
Партыя № 100
В. ПРЫЯТКІН
п. святы
Гулялася ў Адэсе, 1958 г.
1. сЗ—d4 Ь6—а5 2. d4— с5 d6 : Ь4 3. аЗ : с5 f6—g5 4. Ь2—сЗ g5—Ь4 5. аі—Ь2 g7—f6 6. Ь2—аЗ h8—g7 7. сЗ—Ь4 а5 : сЗ 8. d2 : Ь4 h6— g5 9. с5—d6 с7 : е5 10. g3— 14 е5 : g3 11. h2 : h6 f6—е5 12. cl—d2 e5—14.
Болыц моцны ход 12... g7-f6.
13. e3 : g5 h4 : f6 14. d2— c3 f6—e5 15. f2—еЗ a7—b6 16. el—f2 e7—d6 17. f2—g3 b6—c5 18. gl—f2 d8—e7.
Нельга было хадзіць 18... d8—c7? з-за 19. g3—f4 e5 : el 20. e3—d4 c5:e3 21. b4—a5 el :b4 22. a3 : e7 18: d6 23. h6: f2 з выйгрышам партыі.
19. g3—h4 b8—c7 20. f2—g3 c7—b6?
Нягледзячы на такую цяжкую пазіцыю, чорныя Mar-
41 дасягнуць нічыёй, калі б працягвалі: 2O...g7—16 21. g3— f4 е5 : g3 22. h4 :12 f6—e5 23. 12—g3 f8—g7! 24. h6: 18 eo— d4 25. c3 : e5 d6 : h2 26. b4 : b8 h2—gl 27.18 : b4 gl : d4.
21. c3—d4! e5:a5 22. e3—d4! c5 : e3 23. a3—Ь4! a5 : сЗ 24. g3—14 еЗ : g5 25. h4 : d2 g7—16.
Ha 25...d6—e5 адбудзецца 26. d2-g5! g7—16 27. g5:e7l! 18 : d6 28. h6—g7 e5—d4 29. g7—f8 i г. д. з выйгрышам партыі.
26. d2—14! 16—e5.
Калі чорныя пойдуць 26... d6—c5, белыя адкажуць 27. f4—еЗ c5—Ь4 28. еЗ—d4 і вый-граюць.
27. 14—еЗ.
Белыя выйгралі.
75
Ход белых.
Партыя № 101
KJ. МАКАРАЎ Б. МІРОЦІН
«АДВАРОТНЫ КОЛ»
1. сЗ—Ь4 f6—е5 2. g3— h4 е5—f4 3. еЗ : g5 h6 : 14.
Гулялася ў Разані, 1966 г.
1. сЗ—Ь4 h6—g5 2. g3— h4 g7—h6 3. b4—a5 g5—f4 4. e3 : g5 h6 : f4 5. b2—c3 h8—g7 6. al—b2 b6—c5 7. f2—g3 a7—b6 8. g3 : e5 d6 : f4 9. el—f2?
Дрэнны ход. Белым лепш было працягваць 9. сЗ—Ь4.
9. ..g7—h6! 10. сЗ—Ь4.
Усе астатнія адказы так-сама прайграюць.
10. J4—g3! 11. 112: f4.
Белым застаецца браць толькі так.
11. ..C7—d6!l
Незвычайная па прыга-жосці знаходка неабходнага тэмпу.
12. а5 : g7 d8—с7 13. Ь4 : d6 с7 : h8.
Чорныя выйгралі.
76
Д. НІКАЛАЕЎ-БАРАДЗІН в. шошын Гулялася па перапісцы ў 1896 годзе
І.сЗ—Ь4 d6—е5 2. Ь4—а5 Ь6—с5 3. g3—h4 е5—f4 4. еЗ : g5 h6 : 14 5. d2—сЗ e7— d6 6. сЗ—Ь4 f6—e5 7. f2—g3 g7—f6 8. el—f2 f8—g7 9. cl—d2?
Цяпер чорныя могуць ажыццявіць камбінацыю. Бе-лым трэба было 9. f2—еЗ.
9. ..а7—Ь6! 10. f2—еЗ.
Неабходны, хоць і згубны, ход, бо пасля 10. Ь2—сЗ і 10... f6—go чорныя праходзілі ў дамкі. Адыход 10.d2—сЗ так-сама пройгрышны, калі 10... f4—еЗ 11. 12 : d4 с5 : еЗ і ў бе-лых няма хадоў.
10. ..16—g5!l 11. h4:d4 g7—h6! 12. g3 : e5.
Пры іншым узяцці атрым-ліваецца адзін і той жа вынік.
12. ..d6:f4 13. e3:g5 h6: f4 14. Ь4 : d6 c7 : el 15. a5 : c7 d8 : b6.
Чорныя выйгралі.
E. КАПЛАН
B. ШЧЭРБАНЬ
Гулялася ў Харкаве, 1931 г.
1. сЗ—Ь4 f6—е5 2. g3— 1і4 е5—14 3. еЗ : g5 h6 : f4 4. Ь4—а5 g7—f6 5. Ь2—сЗ h8— g7 6. al—Ь2 g7—h6 7. 12— c3.
Здавалася, белым лепш было хадзіць 7. сЗ—Ь4?, але тады чорныя правялі б эвы-чайную ў такім становішчы камбінацыю: 7...14—еЗ! 8. d2 : 14 (калі 8. f2 : d4, to 8...d6—с5 9. b4:d6 с7:а1 з выйгрышам) 8....16—g5 9. h4 :16 е7 : еЗ 10. f2 : d4 d6—с5 і г. д.
КНІГІ ОНЛАЙН
