Шашкi i камбiнацыi
Выдавец: Беларусь
Памер: 272с.
Мінск 1976
7. ..18—g7 8. еЗ : g5 h6 : f4 9. el—12 f6—e5 10. 12—g3 g7—16 11. c3—b4?
Белыя трапілі на падрыхта-ваную камбінацыю, якую яны маглі абмінуць ходам 11.аЗ—Ь4.
11. ..16—g5! 12. h4:d4 е7—f6! 13. g3:g7 d6—с5 14. Ь4 : d6 с7 : al 15. а5 : с7 al : h8 16. d2—еЗ Ь8 : d6.
Чорныя выйгралі.
77
Партыя № 104
А. Г. САВЕЛЬЕЎ A. А. САВЕЛЬЕЎ
Гулялася ў 1909 годзе
1. сЗ—Ь4 f6—е5 2. g3— h4 е5—f4 3. еЗ : g5 h6 : f4 4. b4—a5 g7—f6 5. b2—c3 16— e5 6. c3—b4 b6—c5 7. al—b2 f4—g3 8. h2 : f4 e5 : g3 9. h4—g5 g3—h2 10. g5—h6 h8—g7 11. d2—e3 e7—f6 12. el—d2?
Небяспечны выхад y та-кіх пазіцыях шашкі el заканч-ваецца для белых катастро-фай. Таму ім належала гу-ляць 12. сі—d2.
12. ..16—g5! 13. h6 : f4 c7—Ь6І! 14. a5 : e5 d8—c7 15. b4 : d6 g7—f6 16. e5 : g7 c7 : h8.
Чорныя выйгралі.
Партыя № 105
Б. БЕРЛІНКОЎ М. ГОЛЬДМАН
Гулялася на чэмпіянаце Мінска, 1962 г.
1. сЗ—Ь4 f6—g5 2. Ь2— сЗ d6—е5 3. g3—h4 е5—f4 4. h4 : f6 g7 : e5 5. e3 : g5 h6 : f4 6. b4—a5 h8—g7 7. c3—b4 g7—h6 8. f2—g3 e7— d6 9. gl—f2 b6—c5 10. 12— e3 h6—g5 11. al—b2?
Недастаткова глыбока прадуманы ход. У рэшце рэшт пасля яго партыя прай-граецца. Белым лепш было правесці вялікі размен шляхам ll.g3—h4 е5—d4 12. h4 : f6 d4 : f2 13. el : e5 d6 :14 14. b4 : d6 c7 : g7.
Il. ..a7—b61 12. g3—h4.
Белыя трапляюць y пад-рыхтаваную чорнымі пастку. Але і ўсе іншыя адказы не выратоўвалі іх ад паражэння.
12. ..18—е71 13. h4 : d4 е7—f6 14. еЗ:е7 d6 : f8 15. Ь4 : d6 с7 : al 16. а5 : с7 d8 : Ь6. Чорныя выйгралі.
78
«ЛЕНІНГРАДСКАЯ АБАРОНА»
Партыя № 106
I. ЦІМКОЎСКІ
I. АГРАНАЎ
Гулялася ў Ташкенце, 1928 г.
1. сЗ—d4 f6—g5 2. Ь2— сЗ g5—h4 3. сЗ—Ь4 Ь6—а5 4. d4—с5 а5 : сЗ 5. d2 : Ь4.
1. сЗ—Ь4 f6—g5 2. Ь2— сЗ g5—h4 3. сЗ—d4 Ь6—а5 4. d4—с5 а5 : сЗ 5. d2 : Ь4 g7—f6 6. al—Ь2 f6—е5 7. Ь2—сЗ?
Гэта неасцярожны ход. Белых чакае пройгрыш. Яны апынуліся б у лепшым стано-вішчы, калі б гулялі: 7. Ь4—а5 d6 : Ь4 8. а5 : сЗ і г. д.
7. ..а7—Ь6! 8. с5 : а7 с7— Ь61 9. а7:с5 е5—f4 10. еЗ: g5 h6:f4 11. g3:c7 d8 : Ь2.
Чорныя выйгралі.
79
Партыя № 107
М. КУКУЕЎ С. НАТАЎ
Партыя № 108
В. TAPOX1H Б. ЮРАЗАНСКІ
Гулялася на чэмпіянаце СССР, 1934 г.
1. сЗ—d4 f6—g5 2. Ь2— сз g7—f6 3. сЗ—Ь4 Ь6—а5 4. d4—с5 а5 : сЗ 5. d2 : Ь4 h8— g7 6. Ь4—а5 d6 : Ь4 7. а5 : сЗ g5—f4 8. g3:e5 f6 : Ь2 9. al : c3 e7—d6 10. h2—g3 a7—b6 11. g3—f4 b6—a5 12. c3—d4 f8—e7 13. el—d2 g7— f6 14. 12—g3?
Памылка, якую выкары-сталі чорныя, каб правесці не-складаную камбінацыю. Бе-лым неабходна было зачыніць небяспечнае поле сЗ.
14. ..d6—е5І! 15. 14 :18 а5—Ь4! 16. аЗ : с5 d8—е7 17. 18 : d6 с7 : h4.
Чорныя выйгралі.
Гулялася на першынстве Маскоўскага ДСТ «Праца», 1973 г.
1. сЗ—Ь4 f6—g5 2. Ь2— сЗ g5—h4 3. сЗ—d4 Ь6—а5 4. d4—с5 а5 : сЗ 5. d2 : Ь4 g7—f6 6. Ь4—а5 d6:b4 7. а5 : сЗ а7—Ь6 8. сЗ—d4 Ь6— а5 9. аі—Ь2 h8—g7 10. g3— 14 16—g5 11. Ь2—сЗ е7—d6 12. d4—е5 d8—е7 13. сЗ—Ь4 а5:сЗ 14. cl—d2 сЗ—Ь2 15. аЗ : сі Ь8—а7 16. d2—сЗ а7—Ь6?
Пасля такога ходу чор-ныя прайграюць партыю. Каб пазбегнуць гэтага, ім трэба было адказаць 16...d6—с5.
17. h2—g3! Ь6—а5.
Нельга было і 17...Ь6—с5 з-за 18. е5—f6 g7 : е5 19. еЗ— d4 і г. д.
18. сЗ—Ь4! а5 : сЗ 19. еЗ— d4 g5: с5 20. cl—d2 d6 : h2 21. d2 : Ь8. Белыя выйгралі.
80
Ход белых.
109
Партыя № 109
М. КУРНОСАЎ
М. ГАЛКІН
«НОВЫ ПАЧАТАК»
1. сЗ—d4 Ь6—с5 2. d4: Ь6 а7 : с5.
Гулялася ў Маскве, 1959 г.
1. сЗ—d4 Ь6—с5 2. d4 : Ь6 а7 : с5 3. Ь2—сЗ f6—е5 4. сЗ—Ь4 е7—f6 5. d2—сЗ с7— Ь6 6. Ь4—а5?
Белыя трапілі ў падрых-таваную пастку. Яны атрым-лівалі б лепшае становішча, калі б гулялі 6. g3—h4.
6. ..d8—е7! 7. а5 : с7 е5— 14! 8. с7 : е5.
Такі ж вынік атрымліва-ецца і пасля ўзяцця шашкаю 8. g3: е5.
8. ..16 : Ь2 9. g3 : е5 е7-^16 10. аі : сЗ 16:Ь2.
Чорныя выйгралі.
81
Гулялася ў Маскве, 1931 г.
Як відаць з партыі, чор-ныя арыгінальна спалучылі тактычныя і камбінацыйныя сродкі барацьбы, каб забяспе-чыць сабе лёгкую перамогу над белымі.
1. сЗ—d4 Ь6—с5 2. d4: Ь6 а7:с5 3. Ь2—сЗ f6—е5 4. еЗ—f4 g7—16 5. сЗ—Ь4 f6— g5 6. al—Ь2 g5:e3 7. d2: f4 c5—d4! 8. g3—h4?
Недастаткова глыбока прадуманы размен. Чорныя маюць магчымасць правесці двухварыянтную камбінацыю. Папярэдзіць яе можна было ходам 8. Ь4—а5.
8. ...е5 : g3 9. h2 : f4.
9. ..h6—g5!! 10. h4:f6.
Калі 10. f4 : h6, to 10...d4— e3! 11. f2 : d4 d6—c5 12. b4 : d6 c7 : al.
10. ..e7:e3 11. b4—a5 d6—c5! 12. el—d2 c7—b6 13. d2 : f4 d4—c3 14. b2 : d4 c5 : g5 15. a5 : c7 d8 : b6.
Чорныя выйгралі.
82
Ход белых.
Ill
Партыя № 111
В. IBAHOJ Г. ЛУКІН
«ПАЧАТАК В. СОКАВА»
1. сЗ—d4 f6—g5 2. Ь2— сЗ е7—f6.
Гулялася ў чвэрцьфінале першынства СССР, 1951 г.
1. сЗ—d4 f6—g5 2. Ь2— сЗ е7—f6 3. al-—Ь2 d6—с5 4. g3—h4 с7—d6 5. f2—g3 f8—e7 6. g3—f4 f6—e5 7. d4 : f6 g7 : g3 8. h4 : f2 h8— g7 9. h2—g3 g7—f6 10. c3— d4 d6—e5?
Чорныя спадзяваліся вый-граць шашку пасля як быццам вымушанага ходу: 11. Ь2—сЗ? або ll.d2—сЗ? Тады наступ-нымі хадамі былі б: H...g5— f4 12. еЗ : g5 h6 : h2. Чорным належала адказаць 10...Ь6—а5 11. d4 : Ь6 а5 : с7.
11. еЗ—f4!l е5 : аі.
Калі выкарыстаць два астатнія спосабы ўзяцця ша-шак, чорныя прайграюць ад-разу.
12. f4—е5! f6: d4 13. cl—Ь2 al : сЗ 14. d2 : f8.
Белыя выйгралі.
83
«ПЕРАКРЫЖАВАННЕ»
Гулялася на першынстве ЦС СДСТ «Буравеснік», 1969 г.
1. сЗ—d4 f6—g5 2. Ь2— сЗ е7—f6 3. g3—h4 d6—с5 4. h2—g3 c7—d6 5. c3—b4 b6— a5 6. d4 : b6 a5 : c7 7. d2—c3 d6—e5 8. cl—d2 f8—e7 9. e3—d4 a7—b6 10. b4—a5?
Знешне спакойны ход. Але пасля яго чорныя праводзяць досыць замаскіраваную камбі-нацыю. Белыя маглі працяг-ваць барацьбу ходам 10. Ь4— с5
10. ..g5-f4! 11. gl—h2.
H...b6—с5! 12. d4 : Ь6 f6—g5! 13. h4 : d4 b8—a7 14. g3 : e5 a7 : gl.
Чорныя выйгралі.
1. c3—d4 d6—e5 2. b2—
c3 e7—d6 3. e3—f4.
84
Партыя № 113
I. БЯЛОЎ Я. КАПУСЦІН
Партыя № 114
А. ХАР'ЯНАЎ I. БОГАСЛАЎСКІ
Гулялася ў Крамянчугу, 1931 г.
Гулялася ў Варонежы, 1902 г.
1. сЗ—d4 d6—е5 2. Ь2— сЗ Ь6—а5 3. аЗ—Ь4 с7—d6 4. cl—Ь2.
Мацнейшымі былі б хады: 4. аі—Ь2 а7—Ь6 5. Ь2—аЗ і г. д.
4. ..d8—с7 5. еЗ—14?
Паспешны ход. Каб па-збегнуць хуткага пройгрышу, белым неабходна было гуляць 5. Ь2—аЗ.
5. ..d6—с5! 6. d4 : d8.
Прыходзіцца браць чор-ныя шашкі толькі так. Інакш партыя прайграецца адразу.
6. ..е7—d6 7. d8:h4 f8— е7 8. h4 : d8 Ь8—c7 9. d8 : b6 a7 : g5.
Чорныя выйгралі.
1. c3—d4 d6—e5 2. b2— c3 b6—a5 3. g3—f4 e5 : g3 4. h2 : f4 f6—g5 5. al—b2 e7—f6 6. a3—b4 d8—e7?
Пасля гэтага ходу чорных белыя ажыццявілі вельмі ці-кавую па задуме камбінацыю. Чорным належала адказаць 6...g5—h4.
7. d4—е5! f6 : d4 8. сЗ : e5!! a5 : al 9. gl—h2! al : f6 10. cl—b2 f6:al 11. d2—c3 al : g3 12. 12 : a5.
Белыя выйгралі.
85
115
Партыя № 115
Партыя № 116
В. СТАЛЯРОЎ
А. ОВАДАЎ
Ф. КАУЛЕН
Д. СУХАУ
Гулялася ў Маскве, 1895 г.
1. сЗ—d4 d6—е5 2. Ь2— сЗ с7—d6 3. еЗ—14 Ь6—а5 4. f2—еЗ а7—Ь6 5. сі—Ь2 Ь8— а7 6. gl—12 Ь6—с5 7. d4 : Ь6 а5:с7 8. еЗ—d4 с7—Ь6 9. f2—еЗ Ь6—а5 10. аЗ—Ь4?
На 9...Ь6—а5 белым трэба было адказаць разменам 10. g3—h4 е5 : g3 і 11. h4 :12 і ўстанавіць раўнавагу. Цяпер жа чорныя праводзяць нескла-даную, але павучальную кам-бінацыю.
10. ..16—g5! 11. d4 : h4 d6—е5 12. f4 : d6 e7 : cl.
Чорныя выйгралі.
Гулялася па перапісцы ў 1902 годзе
1. сЗ—d4 d6—е5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. еЗ—14 Ь6—а5 4. 12—еЗ с7—Ь6 5. gl—12 Ь6—с5 6. d4 : Ь6 а5:с7 7. еЗ—d4 а7—Ь6 8. f2—еЗ Ь8— a7 9. g3—Ь4 е5 : g3 10. h4 : 12 h6—g5 11. al—b2 d6—c5.
Слабы ход. Лепш было 11...18—e7 i г. д.
12. h2—g3 g7—h6 13. g3—f4 b6—a5.
Белыя выкарысталі гэты размен і нанеслі нескладаны камбінацыйны ўдар. Але і ўсе іншыя адказы чорных былі б дрэнныя.
14. d4:b6 а7:с5.
15. сЗ—Ь4!! а5:а1 16. f4—е5І f6:d4 17. cl—Ь2 al : сЗ 18. d2 : Ь8.
Белыя выйгралі.
86
Ход белых.
Партыя № 117
A. ОВАДАЎ
A. ШОШЫН
«АДВАРОТНАЕ ПЕРАКРЫЖАВАННЕ»
1. сЗ—d4 d6—е5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. g3—h4 d6—c5.
Гулялася ў Маскве, 1901 г.
1. c3—d4 d6—е5 2. d2— c3 e7—d6 3. g3—h4 h6—g5 4. el—d2.
Гэта адзіны ход y белых. Нельга было гуляць 4. cl—d2? з-за 4...d6—с5 з непазбежным падрывам поля еЗ і пападан-нем чорных на дамачнае по-ле сі.
4. ..Ь6—а5 5. аЗ—Ь4?
Белыя маглі хадзіць толь-кі 5. f2—g3.
5. ..g5—14!!
Прыгожая і нечаканая ахвяра трох шашак,
6. еЗ : с5 с7—Ь6 7. d4 :16 Ь6 : d4 8. сЗ : е5 а5 : с7.
Чорныя выйгралі.
87
Партыя № 118
В. ВІШНЕЎСКІ Г. СІНЕЛЬНІКАЎ
Партыя № 119
А. ХАР'ЯНАЎ С. АРЛОЎ
Гулялася ў Вялікіх Луках, 1934 г.
1. сЗ—d4 d6—е5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. g3—h4 f8—е7 4. al—Ь2 Ь6—а5 5. аЗ—Ь4 с7—Ь6 6. Ь2—аЗ h6—g5?
Для ўраўнаважання ста-новішча чорныя павінны былі паставіць «кала» шляхам 6... е5—14 7. еЗ : g5 h6 : f4. А так пасля зробленага ходу белыя праводзяць характэрную для такіх пазіцый камбінацыю.
7. d4—с5! Ь6 : Ь2 8. d2— сЗ Ь2 : d4 9. еЗ : с5 а5 : сЗ 10. el—d2 d6 : Ь4.
Чорных не выратоўвае і ўзяцце шашкаю спачатку 10... сЗ : g3.
11. аЗ : с5 сЗ : g3 12. h2 :14.
Белыя выйгралі.
Гулялася ў Варонежы, 1903 г.
1. сЗ—d4 d6—е5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. g3—h4 d6—с5 4. 12—g3 c7—d6 5. al—b2 18—e7 6. g3—f4 e5:g3 7. h4 :12 h6—g5?
Імкненне чорных абавяз-кова ахапіць цэнтральныя шашкі белых беспадстаўнае. Іх намаганні маюць дрэнныя вынікі. 1м належала хадзіць 7...16—g5.
8. d4—е5! d6 :14.
Зразумела, што на ўзяцце шашкі 8...16 : d4 будзе адказ
9. ' h2—g3 14 : h2 10. еЗ— d4 с5 : еЗ 11. d2 : Ь4.
Белыя выйгралі.
88
Гулялася ў Маскве, 1924 г.
1. сЗ—d4 d6—е5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. g3—h4 Ь6—а5 4. f2—g3 с7—Ь6 5. еЗ—f4 Ь6—с5 6. d4:b6 а5 : с7 7. сЗ—Ь4 а7—Ь6?
Грубая памылка. У выні-ку белыя выйграюць шашку. Чорным неабходна было гу-ляць 7...с7—Ь6 і г. д.
8. Ь4—с5! Ь6 : d4.
На ўзяцце 8...d6: Ь4 бе-лыя, натуральна, адкажуць 9. аЗ : а7.
9. 14—g5 h6 : f4 10. d2— e3 14 : d2 11. cl : g5.
Белыя выйгралі.
Гулялася ў Баку ў пачатку трыццатых гадоў
1. сЗ—d4 d6—е5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. g3—h4 f8—е7 4. al—Ь2 Ь6—а5 5. аЗ—Ь4 е5—f4 6. еЗ : g5 h6 :14 7. Ь2—аЗ g7—Ь6 8. 12—g3 d6—е5 9. gl—12 е7—d6?
Памылка. Яе можна было пазбегнуць так: 9...с7—d6.
10. d4—с5 d8—е7 11. h4—g5! f6 : h4 12. c3—d4 e5 : c3.
Калі б чорныя ўзялі 12... a5 : сЗ, белыя, безумоўна, па-білі б 13. d4 : а5.
13. g3: е5 d6: 14 14. с5—Ь6 а7 : с5 15. Ь4 :18 сЗ— Ь2 16. d2—еЗ f4 : d2 17. el ; al.
Белыя выйгралі.
89
Партыя № 122
М. САРНАЦКІ А. САВІЧ
Партыя № 123
С. ВАРАНЦОУ
А. ШОШЫН
Гулялася ў паўфінале Мінска, 1971 г.
1. сЗ—d4 d6—е5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. g3—h4 d6—с5 4. f2—g3 c7—d6 5. g3—f4 e5 : g3 6. h4:f2 d6—e5 7. h2—g3 f8—e7 8. g3—f4 e5 : g3 9. f2 : h4 e7—d6 10. el-12 d8—c7?