Шашкi i камбiнацыi
Выдавец: Беларусь
Памер: 272с.
Мінск 1976
1. сЗ—d4 h6—g5 2. g3— h4 d6—c5 3. h2—g3 g7—h6 4. S3_f4 c7—d6 5. d2—c3 b6—a5 6. d4 : b6 a5 : c7 7. f2—g3 a7—b6! 8. c3—d4 d6—c5 9. b2—c3 c7—d6 10. cl—b2 b6—a5 11. d4 : b6 a5 : c7 12. c3—d4 c7—b6 13. el—d2?
У гэтым горшым станові-шчы белым належала гуляць 13. Ь2—сЗ. Чорныя ажыццяў-ляюць цікавую і шматхадовую камбінацыю.
13. ..f6—е511 14. d4 : f6 d8—с7! 15. f6:d8 Ь6—с5 16. d8 : d4 f8—g7 17. h4 : f6 g7 : h4.
Пад уражаннем гэтай прыгожай і нечаканай камбі-нацыі белыя здаліся. Але ў іх была нічыя пасля 18. gl—f2l h4 : el 19. f4—g5 h6 : d2 20. b2—c3 d2 : b4 21. аЗ : e7 i г. д.
Гулялася ў Маскве, 1953 г.
1. сЗ—d4 h6—g5 2. g3— h4 d6—c5 3. h2—g3 e7—d6 4. g3—f4 g7—h6 5. b2—c3.
Белым можна было ахвя-раваць шашку 5. d4—е5! f6 : d4 6. h4 : f6 18—g7 7.14—g51 g7 : e5! 8. gl—h2 h6 :14 9. e3 : g5 i атрымаць лепшае стано-вішча.
5...18—е7?
Пасля гэтага неабдумана-га ходу партыя прайграецца. У чорных заставаўся правіль-ным размен 5...16—е5 6. h4 :16 е5: g7 з прыблізна роўнай гульнёй.
6. аі—Ь2! Ь6—а5 7. d4: Ь6 а7 : с5 8. сЗ—d4 с7—Ь6 9 Ь2—сЗ Ь8—а7 10. сі—Ь2 с5—Ь4 11. аЗ:с5 d6 : Ь4 12. Ь2—аЗ d8—с7 13. аЗ : с5 с7—d6.
Чорныя вымушаны на-пасці на белую шашку с5 і
44
ўцягваюцца ў малапрыкмет-ную разгромную камбінацыю.
14. сЗ—Ь4!1 a5:g3 15. еЗ—d4 d6 : Ь4 16. d4—е5 16: 44 17. h4 : h2.
Белыя выйгралі.
Партыя № 58
М. РАФАЛЬСКІ Г. ДРАБУШЭВІЧ
Гулялася на першынстве Белсавета СДСТ «Буравеснік», 1964 г.
1. сЗ—Ь4 h6—g5 2. g3— h4 Ь6—а5 3. Ь4—с5 46 : Ь4 4. аЗ:с5 с7—Ь6 5. с5—46 е7 : с5 6. еЗ—44 с5 : еЗ 7. 42 : h6 Ь6—с5 8. Ь2—сЗ Ь8—с7 9. f2—еЗ с5—Ь4 10. еЗ—f4 Ь4 : 42 11. еі : сЗ f6—g5 12. h4 : f6 g7 : g3 13. h2 : f4 c7— 46 14. al—b2 h8—g7 15. c3—44 g7—f6 16. gl—12 a7—b6 17. cl—42?
Для чорных склаліся спрыяльныя ўмовы, каб зняць з дошкі ўсе белыя шашкі. Бе-лыя павінны былі хадзіць 17. Ь2—сЗ.
17. ..46—е5! 18. 14 : 46 f6—g5! 19. h6 :14 Ь6—с5 20. 44 : Ь6 а5 : аі.
Чорныя выйгралі.
45
Партыя № 59
М. ПОЛЯК д. ШЭБЕДЗЕЎ
Гулялася ў Ленінградзе, 1933 г.
1. сЗ—d4 h6—g5 2. g3— h4 d6—c5 3. f2—g3 g7—h6 4. d2—c3.
Дакладней было хадзіць 4. Ь2—сЗ.
4. ..с7—d6 5. g3—f4 Ь6— а5 6. d4 : Ь6 а5 : с7.
Чорныя атрымалі лепшую пазіцыю.
7. h2—g3 а7—Ь6 8. сЗ— d4 d6—с5! 9. el—d2.
Слабы ход. Больш рэаль-на было адказаць 9,Ь2—сЗ.
9 с7—d6 10. d2—сЗ Ь6— а5 11. d4 : Ь6 а5 : с7 12. сЗ— d4 d6—с5! 13. d4 : Ь6 с7 : а5 14. Ь2—сЗ е7—d6 15. cl — Ь2?
Пасля гэтага ходу белыя не могуць пазбегпуць пара-жэння. Выратаванне неабход-
на было шукаць у 15. сЗ—d4
15. ..d8—с7! 16. сЗ—d4
с7—Ь6 17. Ь2—сЗ f8—g7 18. аЗ—Ь4 Ь8—а7 19. gl—f2 Ь6—с5 20. d4 : Ь6 а7 : аЗ 21. сЗ—d4.
На гэты ход белыя ўскла-далі ўсе свае надзеі. Але чор-ныя ўлічылі яго вынікі.
21. ..d6—е5!! 22. f4 : d6
а5—Ь4 23. d4—с5.
Белым застаецца хадзіць толькі так.
23. ..f6—е5!! 24. h4 : d4.
He прыносіць задаваль-нення і ўдар 24. d6 : f4 з-за Taro, што чорныя 24...Ь4 : d6 25. h4 : f6 g7 : е5 i выйграюць.
24. ..b4—сЗ 25. d4 : Ь2 аЗ : с7.
Чорныя выйгралі.
46
Ход чорных.
60
Партыя № 60
В. РАКІТНІЦКІ
В. ШЫМАНСКІ
«ГУЛЬНЯ Ф. КАУЛЕНА»
Гулялася на першынстве Мінаблсавета ДСТ «Спартак», 1969 г.
1. g3—f4 f6—е5 2. h2 -g3.
1. g3—f4 f6—e5 2. h2— g3 g7—f6 3. e3—d4 b6—c5 4. d4 : b6 a7 : c5 5. c3—b4 e5— d4 6. d2—e3 f6—e5 7. cl— d2 h8—g7 8. b4—a5 e7—f6?
Грубая памылка, якая каштуе партыі. Належала ад-казваць 8...g7—f6. Зараз адбу-дзецца кароткі камбінацыйны ўдар.
9. аЗ—Ь4! с5 : сі 10. еЗ : g5 cl :еЗ 11. 12 : h8.
Белыя выйгралі.
47
61
Партыя NS 61
В. ЛАКАЦЦЯНАУ
Партыя № 62
М. ГЕЛЕР В. СЫСОЕУ
М. КУЗНЯЦОУ
Гулялася ў Пецярбургу, 1898 г.
1. g3—f4 f6—е5 2. h2— g3 e7—f6 3. e3—d4 b6—a5 4. f2—еЗ c7—b6 5. g3—h4 e5 : g3 6. h4 : 12 d6—c5 7. g l—h2 b8—c7 8. h2—g3 16—g5?
Пасля гэтага, на першы погляд, лепшага ходу з боку чорных белыя праводзяць ма-лапрыкметную разменную кам-бінацыю і трапляюць у дамкі. Чорным неабходна было ісці 8...С7—d6.
9. сЗ—Ь4І! а5:е5 10. g3—f4! е5 : g3 11. 12:16 g7 : е5 12. еЗ—d4 с5 : еЗ 13. d2 : Ь8.
Белыя выйгралі.
Гулялася на першынстве Белсавета СДСТ «Буравеснік», 1961 г.
1. g3—14 16—е5 2. h2— g3 е5—d4 3. сЗ : е5 h6—g5 4. 14 : h6 е5 : h2 5. аЗ—Ь4 g7—16 6. Ь4—а5 Ь6—с5 7. Ь2—сЗ с5—Ь4 8. сЗ—d4 Ь4—• аЗ 9. аі—Ь2 с7—d6 10. Ь2— сЗ d6—е5?
Чорным пагражае камбі-нацыйны ўдар. Ім трэба было рабіць такі ход: 1О...Ь8—с7.
11. h6—g71 f8:h6 12. сЗ—Ь4 аЗ : с5.
Калі 12...е5 : сЗ, то 13. еЗ— 14 аЗ : с5 і 14. d2 :18 з вый-грышам партыі.
13. d4 : Ь6 а7 : с5 14. еЗ— d4 с5 : еЗ 15. d2 : f8.
Белыя выйгралі.
48
Гулялася ў Маскве, 1931 г.
Гулялася на чэмпіянаце БССР, 1964 г.
1. g3—f4 Ь6—а5 2. сЗ— d4 f6—е5 3. d4:f6 g7 : g3 4. h2 : f4 h8—g7 5. f4—g5 h6:f4 6. e3:g5 a7—b6 7. g5—h6 b6—c5 8. b2—c3 g7— f6 9. f2—g3 c5—b4 10. a3: c5 d6 : b4 11. al—b2 b4—a3 12. c3—d4 c7—d6 13.b2—c3?
Як быццам лагічны ход у такім становішчы. Але мена-віта дзякуючы яму чорныя праводзяць выйгрышную кам-бінацыю. Белым належала працягваць 13. g3—h4.
13. ..а5—Ь4! 14. сЗ : а5 аЗ—Ь2! 15. cl:a3 f6—g5 16. h6 : f4 d6—e5 17. d4 : f6 e7 :cl.
Чорныя выйгралі.
1. g3—f4 f6—е5 2. h2— g3 g7—f6 3. c3—b4 b6—c5 4. b2—c3 f8—g7?
Вельмі дрэнны ход. Каб выйсці з гэтага непрыемнага становішча, чорным неабход-па было працягваць 4...Ь8—g7 і такім чынам дабіцца раўна-вагі.
5. Ь4—а5 f6—g5 6. сЗ— d4! е5 : сЗ 7. d2 : Ь4 с5—d4.
Чорныя рашылі ахвяраваць шашку, каб атрымаць лепшую пазіцыю. Аднак з гэтага нічо-га не атрымалася.
8. еЗ : с5 g5 : еЗ 9. f2 : d4 g7—f6 10. g3—h4! h6—g5.
Калі 10...d6—e5, to 11. cl— d2! e5 : c3 12. c5—b6 a7 : c5 13. b4 : f8 i белыя выйграюць.
11. el—d2! g5—f4.
Чорным трэба было гуляць так, бо следам за H...h8—g7 бу-
49
дзе 12. с5—Ь6! а7 : еЗ 13. d2 : f8. А на ход ll...d6—е5 белыя адкажуць 12. с5—Ь6!! е5 : еі 13. gl—f2 і г. д.
12. d2—еЗ 14 : d2 13. cl : еЗ h8—g7.
Зноў нельга хадзіць 13... d6—е5 з-за 14. с5—d6 з на-ступным выйгрышам.
14. Ь4—g5! f6 : h4 15. d4—e5! d6 : d2 16. c5—b6 a7 : c5 17. b4 : cl.
Белыя выйгралі.
Партыя № 65
Т. БАРАМІДЗЕ Г. ХАЦКЕВІЧ
Гулялася ў паўфінале першынства СССР, 1966 г.
1. g3—f4 f6—е5 2. h2— g3 e5—d4 3. c3 : e5 h6—g5 4. f4 : h6 d6 : h2 5. аЗ — b4 g7—f6 6. e3—d4 f6—g5 7. h6 :14 b6—c5 8. d4 : b6 a7 : a3 9. Ь2—c3 h8—g7 10. c3— d4 g7—f6 11. al—b2 e7—d6 12. b2—c3?
Заганны ход. Белым на-лежала гуляць 12. d4—с5 d6 : Ь4 13. Ь2—сЗ. У такім разе яны атрымлівалі роўную пазі-цыю.
12. ..C7—Ь6! 13. d2—еЗ
d8—е7! 14. el—d2 Ь6—а5 15. f2—g3.
Настаў час ажыццявіць камбінацыю.
15. ..а5—Ь4! 16. сЗ : а5 аЗ—Ь2 17. сі : аЗ d6—е5 18. 14 : d6 h2 :14!! 19. еЗ : g5 е7 : cl 20. g5 : е7 18 : d6.
Чорныя выйгралі.
50
Ход чорных. Партыя № 66
I. БЫЧКОЎСКІ
А. РАКІТНІЦКІ
«ГУЛЬНЯ А. ПЯТРОВА»
Гулялася на першынстве Мінскай школы імя А. Чарвякова, 1925 г.
1. g3—h4.
1. g3—h4 f6—e5 2.
h2—g3?
Партыя толькі пачалася, a белыя ўжо стаяць перад пагрозай згубы шашкі і прой-грышу. У іх было некалькі правільных адказаў. Напрык-лад: 2. сЗ—Ь4 або 2. f2—g3.
2. ..е5—d4I 3. еЗ : с5.
Гэта ўзяцце на ўсякі вы-падак: а можа чорныя памыл-кова паб’юць 3...d6 : Ь4?, тады 4. сЗ : а5. Але...
З. ..Ь6 : d4 4. сЗ : е5 d6 : h2.
Чорныя выйгралі.
51
Партыя NS 67
В. ДАЛМАТА9
Партыя № 68
в. шошын
С. БУЛАНАЎ
Н. МАТАСАУ
Гулялася ў Пецярбургу, 1893 г.
Гулялася ў Маскве, 1940 г.
1. g3—h4 Ь6—а5 2. 12— g3 с7—Ь6 3. еЗ—f4 f6—е5?
Чорным трэба было пра-цягваць капіраванне хадоў бе-лых і адказваць 3...d6—с5. Цяпер жа белыя праводзяць камбінацыю, на якую часта трапляюць маласпрактыкава-ныя аматары, і выйграюць дзве шашкі.
4. f4—g5! h6:f4 5. сЗ— d4 е5 : сЗ 6. d2 : Ь4! а5 : сЗ 7. g3 : а5.
Белыя выйгралі.
1. g3—h4 f6—е5 2. еЗ— 14 е5 : g3.
Размен, які супярэчыць прынцыпам гэтага дэбюту.
3. h2:f4 g7—f6 4. d2— еЗ Ь6—с5 5. el—d2 а7—Ь6 6. сЗ—d4?
У выніку для чорных утва-рыліся спрыяльныя ўмову, каб правесці складаную і шматхадовую камбінацыю «чортава кола». Белым неаб-ходна было ісці 6.12—g3.
6. ..h6—g51 7. f4:h6 18— g7! 8. h6 : 18 16—e5! 9. d4 : 16 e7 : g5 10. h4 :16 d8—e7!! 11. f6:d8 d6—e5 12. 18 : b4 e5—14! 13. e3 : g5 b6—a5 14. d8 : b6 a5 : a5.
Чорныя выйгралі.
52
Гулялася ў Пецярбургу, 1900 г.
Гулялася ў Хапінсе (Фінляндыя), 1900 г.
1. g3—h4 h6—g5 2. еЗ— d4 d6—e5 3. a3—b4.
3-за перастаноўкі хадоў дэбют перайшоў да <гульні В. Філіпава».
З. ..е7—d6 4. Ь2—аЗ Ь6— с5 5. d4 : Ь6 а7 : с5 6. Ь4—а5 g7—h6 7. h2—g3 d8—e7?
Неасцярожны ход, i бе-лыя наносяць камбінацыйны ўдар. Чорным належала ад-казваць 7...g5—f4.
8. аЗ—Ь4! с5:аЗ 9. сЗ— d4 е5 : сЗ 10. d2 : Ь4 аЗ : с5 11. g3—f4 g5:e3 12. 12: d8.
Белыя выйгралі.
1. g3—h4 Ь6—a5 2. 12— g3 c7—b6 3. e3—f4 d6—c5 4. c3—b4 a5 : c3 5. d2 : d6 e7 : c5 6. b2—c3 b6—a5 7. cl—d2 d8—e7 8. gl—f2 a7— b6 9. f2—еЗ b8—a7?
Белыя ажыццяўляюць раз-менную камбінацыю. У выні-ку яны застаюцца з лішняй шашкай, а чорныя могуць зра-біць толькі адзін ход 9...Ь8— с7.
10. сЗ—d4! а5—Ь4.
Чорныя вымушаны рабіць гэты ход, бо ўсе іншыя так-сама пройгрышныя.
11. d4—е5! 16:f2 12. d2—еЗ 12: d4 13. f4—g5 h6 : 14 14. g3 : c7.
Белыя выйгралі.
53
71
Партыя № 71
С. ЛІОЗНАЎ
I. КАЗЛОЎ
Гулялася ў сеансе адначасовай гульні шашачнага клуба Маскоўскага стадыёна піянераў, 1936 г.
ціўніка шэраг камбінацыйных пагроз.
10. ..b6:d4 11. аЗ—Ь4.
У адказ на гэты ход чор-ныя нечакана наносяць камбі-нацыйны ўдар. Усе надзеі бе-лых марныя.
11. ..14—g31!
Цяжка было прадугле-дзець ахвяру адразу трох ша-шак з «запрашэннем» белых у дамкі.
12. Ь2 : Ь8 а7—Ь6 13. сЗ : е5 а5 : сЗ 14. d2 : Ь4.
He выратоўвае і ўзяцце шашкі 14. Ь2 : d4.
14. ..d8—с7 15. Ь8 : d6
e7:cl.
Чорпыя выйгралі.
1. g3—h4 f6—е5 2. аЗ— Ь4 Ь6—а5 3. Ь2—аЗ а7—Ь6 4. еЗ—d4 Ь8—а7.
Пачатак паступова перай-шоў да дэбюту «Адваротная гульня П. Бадзянскага».
5. d4 : f6 g7 : е5 6. f2—еЗ.
Недакладнасць С. Ліозна-ва. Больш правільна было ад-казаць 6. f2—g3.
6. ..е5—14 7. еЗ : g5 h6 : 14 8. gl—f2 h8—g7 9. cl — b2.
He лепшы ход. Белым трэба было мяняцца 9. d2—еЗ 14 : d2 10. cl : еЗ.
9. ..d6—е5 10. Ь4—с5.
Пасля ахвяры шашкі бе-лыя ўтвараюць у лагеры пра-
«ГУЛЬНЯ С. РАМАНЫЧАВА»
Гулялася ў Новарасійску, 1930 г.
1. сЗ—d4 f6—е5 2. (14 : 16.
1. сЗ—d4 f6—е5 2. d4 : f6 е7 : g5 3. еЗ—d4 d6—с5 4. f2—e3 c7—d6 5. g3—f4 g7— 16 6. b2—c3 18—e7?
Непрыкметная памылка, якая каштуе чорным партыі. А належала хадзіць 6...,Ь6—а5 7. d4 : Ь6 а5 : с7 і г. д.