Шашкi i камбiнацыi
Выдавец: Беларусь
Памер: 272с.
Мінск 1976
Дрэнны ход, пасля якога нельга выратаваць партыю. Чорныя маглі пайсці 1О...Ь6— а5 11. d4 : Ь6 а7 : с5 і такім чы-нам дабіцца прыкладна роў-най гульні.
11. аі— Ь2! h6—g5.
Ha H...d6—е5? белыя ад-казвалі 12. h4—g5 і г. д. і выйгравалі.
12. аЗ —Ь4! с5:аЗ 13. d4—е5! d6 : 14. 14. сЗ—Ь4! аЗ:с5 15. f2—g3 14 : h2 16. еЗ—d4 с5 : еЗ 17. d2 :18.
Белыя выйгралі.
Гулялася ў Маскве, 1901 г.
1. сЗ—d4 d6—е5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. g3—h4 d6—с5 4. 12—g3 c7—d6 5. g3—f4 e5:g3 6. h4:12 18—e7 7. h2—g3 d6—e5 8. g3—14 e5 : g3 9. 12 : h4 e7—d6 10. al— b2 b8—c7 11. el—12 d6—e5?
Памылка, якая каштуе партыі. Чорным лепш было працягваць П...Ь6—а5 12. d4 : Ь6 а7 : с5.
12. h4—g5! h6:14.
Пры ўзяцці шашкай 12... f6 : h4 адбудзецца 13. d4 :16 g7 : е5 14. еЗ—d4 с5 : еЗ 15. d2 : Ь8 з выйгрышам партыі.
13. еЗ : е7 d8 :16 14. 12— g3 с5 : еЗ 15. d2 : Ь8.
Белыя выйгралі.
90
Партыя № 124
Ф. СЯРОЎ А. ДАБРАВОЛЬСКІ
Гулялася ў Маскве, 1933 г.
1. сЗ—d4 d6—е5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. g3—h4 f8—е7 4. al—b2 d6—c5 5. f2—g3 e7—d6 6. g3—f4 e5 : g3 7. h4 : f2 f6—g5 8. h2—g3 g5— h4 9. g3—f4 b6—a5 10. d4 : b6 a7:c5 11. c3—d4 g7—f6?
Чорныя выбралі няпра-вільны план гульні, які зво-дзіцца да атакі правафланго-вых шашак белых. 1м неаб-ходна было зачыняцца ходам 11...C7—Ь6.
12. d4 : Ь6 f6—е5.
13. f2—g31! h4: d4 14. d2—e3! d4 : f2.
Інакш адбудзецца 15. еЗ: e7 d8 : f6 16. b6 : f2 i белыя выйграюць партыю.
15. gl : еЗ e5 : g3 16. el-12 g3 : el 17. b2—c3 el : b4 18. a3 : e7 d8 : f6 19. b6: h4.
Белыя выйгралі.
Партыя № 125
В. ІВАНОЎ А. РАШОТКІН
Гулялася на першынстве Маскоўскага гарнізона войск НКУС, 1934 г.
1. сЗ—d4 d6—е5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. g3—h4 f8—е7 4. al—b2 d6—c5 5. f2—g3 c7—d6 6. g3—f4 e5:g3 7. h4 : f2 d6—e5 8. h2—g3 e7— d6 9. g3—h4 d8—c7?
Нездавальняючы ход. У выніку белыя атрымліваюць магчымасць звязаць цэнтраль-ныя шашкі чорных.
10. f2—g3 h6—g5 11. gl—h2 e5—14.
У чорных застаўся толькі гэты размен. Ход H...g7—h6 пройгрышны з-за 12. g3—14 е5 : g3 13. h2 :14 і г. д. Але і зроб-лены ход не лепшы.
12. g3:e5 d6:14. 13. аЗ—Ь4! с5 : аЗ 14. сЗ—Ь4! аЗ : с5 15. d2—сЗ! 14 :Ь4 16. el-42 с5 : еЗ 17. d2 : аЗ.
Белыя выйгралі.
91
Партыя № 126
В. ЛЫСЕНКА Б. КРУТАЛЕВІЧ
Гулялася на чэмпіянаце СССР, 1924 г.
1. сЗ—d4 d6—е5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. g3—h4 d6—с5 4. f2—g3 c7—d6 5. al—b2 b8—c7 6. g3—f4 e5 : g3 7. h4 : f2 d6—e5 8. h2—g3 c7— d6 9. g3—h4 h6—g5 10. 12— g3 g7—h6 11. gl—h2?
Дрэнны ход, пасля якога няма выратавання. Белым трэ-ба было мяняцца шляхам 11. g3—f4 е5 : g3 12. h4 : f2 i г. д.
Il. ..f8—g7! 12. g3—f4 e5 : g3 13. h2 : f4 b6—a5! 14. d4 : b6 a7 : c5 15. c3—d4.
Белыя вымушаны ісці ў загадзя падрыхтаваную паст-ку. Чорныя праводзяць камбі-нацыю.
15. ..а5—Ь4! 16. d4 : Ь6 d6 —с5! 17. b6:d4 d8—с7 18. аЗ:с5 с7—d6 19. с5 : е7 f6 : d8 20. h4:f6 g7:al.
Чорныя выйгралі.
Ход чорных.
«АХВЯРА
А. ШОШЫНА I А. ХАР’ЯНАВА»
1. сЗ—d4 d6—е5 2. d2— сЗ е7—d6 3. g3—h4 h6—g5 4. el—d2 b6—a5 5. f2—g3 c7—b6 6. g3—f4 e5 : g3 7. h2 : h6.
92
Партыя № 127
А. СЕРАБРАКОЎ М. МАТАСАЎ
Гулялася ў Маскве, 1935 г.
1. g3—h4 f6—е5 2. еЗ— d4 е7—f6 3. d2—еЗ h6—g5 4. el—d2 b6—a5 5. f2—g3 c7—b6 6. g3—f4 e5:g3 7. h2 : h6.
Праціўнікі пачалі партыю з дэбюту «гульня А. Пятрова» і пасля ўзяцця белымі дзвюх шашак перайшлі да дэбюту «ахвяра А. Шошына і А. Хар’-янава».
7. ..d6—с5 8. gl—f2 fG-eS! 9. d4 : f6 g7 : e5 10. a3—b4 c5 : a3 11. e3—d4 b6—c5! 12. d4 : f6?
Белыя неабдумана ўзялі шашку на поле f6 замест 12. d4 : Ь6, і цяпер іх чакае поўны разгром. Чорныя ажыццяўля-юць камбінацыю.
12. ..d8—е7! 13. f6 : d8 с5—d4! 14. сЗ:е5 f8—g7l! 15. h6:f8 Ь8—c7 16. d8 : Ь6 a7:c5 17. f8 : b4 a5 : c7.
Чорныя выйгралі.
Партыя № 128
Б. КОВЕЛЬМАН В. МЯДКОЎ
Гулялася на чэмпіянаце СССР, 1925 г.
1. сЗ—d4 d6—еб 2. d2— сЗ е7—d6 3. g3—h4 h6—g5 4. el—d2 b6—a5 5. f2—g3 c7—b6 6. g3—f4 e5:g3 7. h2 : h6 d6—c5 8. gl—f2 b8— c7 9. a3—b4 c5 : a3 10. d4— c5?
Гэта неабдуманы размен. У белых заставаўся адзін зда-вальняючы ход 10. f2—g3.
1О. ..Ь6 : d4 11. еЗ : сб f6— е5! 12. f2—g3.
На ход шашкай 12. с5—d6 адбылася б прыгожая камбі-нацыя чорных 12...е5—d4! 13. d6:b8 а7—Ь6! 14. сЗ: е5 d8— с7 15. Ь8 : d6 Ь6—с5 16. d6 : Ь4 а5 : с7. Калі б белыя пайшлі 12. f2—еЗ?, чорныя адказалі б 12...е5—d4! 13. сЗ : е5 с7—d6 і г. д. з выйгрышам партыі.
12. ..C7—Ь6 13. h4—g5 Ь6 : d4 14. g5—f6 a7—Ь6 15. g3—h4 b6—c5 16. f6—e7.
93
Але і ўсе іншыя хады не прыносяць выратавання бе-лым.
16. ..18—d6! 17. h6:f8 е5 —14 18. сЗ : g3.
Калі белыя 18. сЗ : с7, то чорныя 18...d8 : Ь6 19. f8 : Ь4 а5 : еі і выйграюць.
18. ..d6—е5 19. f8:b4 а5 : еі.
Чорныя выйгралі.
Ход чорных.
«РЭДКІ ПАЧАТАК»
1. еЗ—14.
94
Партыя № 129
А. КРУТАЛЕВІЧ
Партыя № 130
В. ЧЭЧЫШ Я. ГАНДЛІН
н. н.
Гулялася ў Мінску, 1923 г.
1. еЗ—14 f6—е5 2. f2—еЗ g7—f6 3. аЗ—Ь4 Ь6—а5 4. Ь2—аЗ с7—Ь6 5. g3—h4 е5 : g3 6. h4:f2 f6—g5 7. al — b2 b6—c5 8. h2—g3?
Дрэнны ход. Пасля яго чорныя хутка выйграюць пар-тыю. Белым трэба было мяняц-ца шляхам 8. еЗ—d4 с5 : еЗ 9. f2 : d4.
8. ..С5—d4! 9. еЗ : с5.
Калі другім чынам узяць шашкі, партыя прайграецца адразу.
9. ..g5—f4 10. g3:c7 d8 : d4 11. c3 : e5 a5 : al.
Чорныя выйгралі.
Гулялася на чэмпіянаце СССР, 1964 г.
1. e3—f4 f6—g5 2. c3—b4 g5 : e3 3. d2 : 14 g7—f6 4. cl—d2 f6—g5 5. f2—e3 g5— h4 6. gl—12 b6—c5 7. b2— c3 h8—g7 8. al—b2 g7— 16?
Памылковы ход. У выніку белыя пасля размену право-дзяць нескладаны камбіна-цыйны ўдар. У чорных быў правільны адказ 8...е7—16.
9. f4—g5! h6:14 10. g3: g7! f8:h6 11. 12—g3 h4 : d4 12. c3 : e5 d6 :14 13. b4 :18.
Белыя выйгралі.
95
Партыя № 131
А. КУПЦОЎ Я. СМІРНОЎ
Партыя № 132
Т. ШМУЛЬЯН А. ВЕРАТЭ
Гулялася ў Маскве, 1937 г.
1. еЗ—f4 Ь6—а5 2. f4—е5.
Слабы размен для белых.
2. ..d6 : f4 3. g3 : е5 f6 : d4 4. сЗ: e5 a7—Ь6 5. Ь2—сЗ g7-f6.
Было значна мацней, ка-лі б чорныя акружылі адарва-ную ад асноўных сіл шашку е5.
6. е5 : g7 h8:16 7. h2—g3 с7—d6 8. f2—еЗ d8—с7 9. еЗ—f4 Ь6—с5 10. gl—12 16—g5?
Гэтым як быццам моцным нападзеннем на правы фланг белых чорныя паставілі сябе пад удар: белыя атрымалі маг-чымасць правесці камбінацыю. Чорным належала 10...16—е5.
11. сі—Ь21! g5 : gl.
Ha ll...g5:cl белыя ад-казвалі 12. g3—f4! cl : g5 13. сЗ—b4 a5 : c3 14. b2 : h4.
12. el—f21! gl : cl 13. g3 —14 cl : g5 14. c3—b4 a5 : c3 15. b2 : h4. Белыя выйгралі.
Гулялася ў Рызе, 1945 г.
1. еЗ—14 f6—g5 2. сЗ— Ь4 g5 : еЗ 3. d2 :14 g7—f6 4. Ь4—с5 d6 : Ь4 5. аЗ : с5 Ь6: d4 6. 14—е5 d4—еЗ 7. е5 : g7 h8 :16 8. 12: d4 е7—d6 9. Ь2—сЗ а7—Ь6 10. аі—Ь2 d8—е7 11. gl—12 h6—g5 12. g3—1і4?
Гэтым неасцярожным хо-дам у вугал белыя трапляюць у добра замаскіраваную паст-ку. Ім лепш было ісці 12.12— еЗ і г. д.
12. ..16—е51! 13. d4:d8.
Парадак узяцця шашак белымі не мяняе чарговасці адказаў чорных.
13. ..Ь8—а7! 14. h4 : f6 d6—е5 15. f6:d4 Ь6—а5 16. d8:b6 a7:gl.
Чорныя выйгралі.
96
«СТАРАЯ ПАРТЫЯ»
А. КУЛАКОЎ П. ХОЛАДАЎ
1. сЗ—d4 d6—с5 2. Ь2— сЗ е7—d6.
Гулялася ў Маскве, 1896 г.
1. сЗ—d4 d6—с5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. al—Ь2 d6—е5.
Пасля гэтага ходу дэбют перайшоў да «Адваротнага перакрыжавання».
4. g3—h4?
У чорных з’явілася магчы-масць правесці вельмі арыгі-нальную камбінацыю з прары-вам у дамкі. Белым заставаў-ся толькі адзіны правільны працяг: 4. g3—14 е5 : g3 5. Ь2 : f4. Трэба браць толькі так, бо 5. f2 : h4 вядзе да пройгрышу. Пасля 5...18—е7І у белых няма здавальняючых адказаў.
4. ..С5—Ь4!! 5. аЗ : с5 е5— f4l! 6. еЗ : е7 f8 : Ь4 7. сЗ : а5 h6—g5 8. h4 : f6 g7:al.
Чорныя выйгралі.
4 Зак. 1442
97
Партыя № 135
*. ШОШЫН *■ ТУВАЛЕ»
Гулялася ў Бабруйску, 1902 г.
1. сЗ—d4 d6—с5 2. Ь2— с3 е7—d6 3. сЗ—Ь4 f6—е5 4. d4 : f6 g7 : е5 5. еЗ—f4 h8— е7 6. еЗ—f4 h8—g7?
Чорныя папаліся на не-складаную камбінацыю, якой можна было пазбегнуць, калі гуляць 6...е7—f6.
7. 14—g5 h6 : f4 8. a3— Ь4 c5 : аЗ 9. cl—Ь2 аЗ : еЗ 10. 12 : d8.
Белыя выйгралі.
Гулялася ў Пецярбургу, 1900 г.
1 сЗ—d4 d6—с5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. g3—f4 16—g5 4 f2—g3 g5—h4 5. gl—f2 f8—e7 6. al—b2 g7—16?
Чорным неабходна было мяняцца шляхам 6...Ь6—а5 7. d4 : Ь6 а7:с5 і г. д. Грубай памылкай быў бы ход 6...е7 f6? з-за 7. аЗ—Ь4 с5 : аЗ 8.14— g5 h6 :14 9. еЗ : с5, і белыя за-сталіся б з лішняй шашкай. Пасля 6. g7—16? белыя пра-водзяць шматхадовую размен-ную камбінацыю, агаляючы правы фланг чорных.
7 аЗ—Ь4! с5 : аЗ 8. 14— е5 d6 :14 9. еЗ : g5! h6 :14 10. g3 : g7 h8 :16 11. d4—c5 b6 : d4 12. c3 : g7.
Белыя выйгралі.
98
Гулялася ў Маскве, 1925 г.
1. сЗ—d4 d6—с5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. g3—f4 f6—g5 4. f2—g3 g5—h4 5. gl—f2 b6—a5 6. d4 : b6 a7 : c5 7. al—b2 f8—e7 8. f4—e5?
Вельмі рызыкоўны ход. Белым трэба было атакаваць правы фланг чорных шляхам 8. сЗ—d4 і г. д.
8. ..d6:f4 9. g3:e5 h6—g5?
Белыя ажыццяўляюць бліс-кучую камбінацыю. Аднак ка-лі б чорныя адказалі 9...е7— f6!, яны б лёгка перамаглі, бо пасля 10. сЗ—d4 белым можна прыгатаваць старадаўнюю пастку 10...а5—Ь4! 11. d4 : Ь6 с7 : а5 12. аЗ : с5 16 : Ь6. Нель-га было працягваць і 10. h2— g3? з-за 10...а5—Ь4 11. сЗ : а5 с7—Ь6 12. а5 : с7 Ь8 :112.
10. е5—d6! с7:е5 11. 12—g3! h4 : d4 12. сЗ—Ь4!1 а5: al 13. cl—Ь2 al : сЗ 14. d2 : d6. Белыя выйгралі.
Партыя M2 137
3. ЦЫРЫК А. КАЗАНЦА9
Гулялася ў Харкаве, 1951 г.
1. сЗ—d4 d6—с5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. сЗ—Ь4 16—е5 4. d4 :16 g7 : е5 5. еЗ—14 Ь8-g7 6. f2—еЗ g7—16 7. g3— h4 e5 : g3 8. h4 :12 f6—e5.
Слабы ход, пасля якога чорныя наўрад ці змогуць па-збегнуць паражэння. Ім нале-жала адказаць 8...Ь6—а5 і та-кім чынам атрымаць прыклад-на роўную гульню.
9. h2—g3! d8—е7 10. al— Ь2 Ь6—а5?
Для белых утварыліся спрыяльныя ўмовы, каб пра-весці выключна складаную і прыгожую камбіпацыю. Але і без гэтай камбінацыі чорным цяжка знайсці выратаванне.
11. g3—h4!l a5:al 12. d2—сЗ! al : d4 13. аЗ—Ь4! с5 : аЗ 14. еЗ : с5 d6 : Ь4 15. Й4—g5! h6 : 14 16. cl—Ь2 аЗ : cl 17. el—d2 cl : еЗ 18. 12 : d2. Белыя выйгралі.
4*
99
13. сз—Ь4! а5:сЗ.
Калі 13...а3:с5, то белыя адразу 14. d4 : d8 і г. д.
14. d2:b4 аЗ : с5 15. d4 : d8 f6:12 16. d8:h8.
Белыя выйгралі.
Гулялася ў турніры па перапісцы, арганізаваным газетай «Звязда», 1963 г.
1. сЗ—d4 d6—с5 2. Ь2— сЗ е7—d6 3. g3—f4 f6—е5.
Слабы размен, пасля яко-га ініцыятыва пераходзіць да белых.
4. d4 : f6 g7 : g3 5. h2 : f4 h8-g7 6. f2—g3 g7—f6 7. g3—h4 d8—e7?