Ад Каляд да Пакроваў
Пётр Гуд
Выдавец: Красіка-Прынт
Памер: 224с.
Мінск 2000
(Вядучая задае пытанні тыпу: які колер вачэй вашай знаёмай, як завуць вашага новага знаёмага, нацыянальнасць, упрыгожанні і г.д. Удзельнікі адказваюць.) Вядучая.
Дзякуюза правільныя адказы. Вы атрымлівасйе вось гэтыя прызы. Пара, якая атрымае іх больш, атрымае і суперпрыз. Ведаеце, існуе старажытная прытча. Калі Бог вырашыў стварыць чалавека, то доўга думаў, з чаго ягб зрабіць. Нарэшце яго погляд упаў на яблыню, якая расла ў райскім садзе. “Вось з чаго я сатвару людзей”, — падумаў ён. Але яблыкаў было няшмат і тады Бог іх разрэзаў на палавінкі і скінуў на зямлю. Кожная палавінка ў час падзення ператваралася ў чалавека, але яны перамяшаліся і згубілі адзін аднаго. 3 той пары кожны чалавек шукас сваю палавіну, сваю адзіную зорачку. А можа палавінкі аднаго цэлага ёсць і сярод вашых супаўшых зорак — зараз мы гэта праверым.
Я прашу кожную пару ўзяцца за рукі. Свабоднымі рукамі вы павінны выканаць мас заданні. Першае — прышыць зоркі адзін аднаму, удзеўшы нітку ў іголку. Усё гэта патрэбна зрабіць, не раздымаючы сплеценых рук. Пачынаем па маёй камандзе.
(Ідзе конкурс.)
Вядучая.
Калі прыходзіць каханне — вочы іскрацца радасцю, сэрца напаўняецца музыкай, а душа спявае, спявае ўсё, што прыходзіць на розум. Зараз я распачну песню, а вы павінны апошнімі яе словамі пачаць новую песню.
Напрыклад: “Колькі ў небе зор...
Я раблю паўзу, і наступную песню падхоплівае першая пара. Яна павінна пачынацца са слоў аб зорках (“Зорачка мая, ясная мая лілея). Затым гэта пара робіць паўзу на слове “лілея”, і наступныя ўдзельнікі,
183
падхапіўшы апошнія словы, пачынаюць сваю песню. Тая пара, якая нс ўспомніць песню на апошнія словы, прагучаўшыя у папярэдняга дуэта, выбывае з гульні, і іх сузор’е распадаецйа.
(Ідзе конкурс.)
Вядучая.
Шчыра дзякую зорным парам, у якіх усё атрымалася, і запрашаю прыняць удзел яшчэ ў адным выпрабаванні ў гонар любові. Ёсць у Японіі звычай: раз у год, на дзснь закаханых, запальваецца факсл шчасця, і хто яго здабудзе, той будзс найшчаслівсйшым цэлы год. У мяне таксама ёсць такі факел. Гэта факсл любові, уладальнік якога на працягу ўсяго жыцця будзе найшчаслівейшым чалавскам у свеце, бо разам з ім будзе спадарыня любоў. Я прашу дзяўчат, ахоўніц факела, стаць ва ўнутраны круг. Ён будзс рухацца ўправа, а знсшні круг юнакоў рушыць пад музыку ўлсва. Як музыка змаўкас, юнакі спрабуюнь авалодаць факелам любові. Дзяўчаты з круга не дазваляюнь гэтага рабіць (паліваюць нападаючых вадою, дазваляецца мазаць крэйдай). Такім чынам, да барацьбы за факсл любові і шчасця прашу падрыхтавацца.
(Музыка, ідзе гульня.)
Вядучая.
Вось і вызначылася самая шчаслівая зорная пара. Але гэта не значыць, штоастатнія сузор’і знікнуцьу касмічнай прасторы. Будзем спадзявацца, што вашы зоркі будуць разгарацца і пераадольваць на шляху да шчасця і любові яшчэ не адну перашкоду. Бо што такос любоў? Гэта вясёлка, гэта суквсцце вянка, які квітнее, усцца, пераплятаецца з іншымі раслінамі, але засыхае, калі яму няма каго абняць — абняць дзіця, абняць каханую, абняць музыку, Радзіму і зямлю, на якой нарадзіўся.
А ў нас сёння Стрэчанне!
Сцэнарый тэатралізаванага прадстаўлення
Пляцоўка ўбраная маляўнічымі плакатамі, жартоўнымі аб’явамі. Над уваходам — Сонца, злсва на шырме — Зіма, справа Вясна. Гучаць фанфары. Выбегаюць скамарохі.
1. Слухайце маю аб’яву:
Абяцаю ўсім забаву!
Зараз будуць пссні, скокі!
Выступаюць
Усе. Скамарохі!
2. Нс было ветру, ды надзьмула,
He было гасцей, ды наплёскала!
184
Заходзьце, госці дарагія!
Заходзьце, рассаджвайцеся!
Няма дзе сесці —
На кукішкі прысаджвайцеся!
3. Рады вам Гаспадар з Гаспадыняю,
Ды адзін аднаму кожны рад!
4. Усе госці сышлісясабраліся!
Як, любыя, даехалідабраліся?
5. А ў лесе палянка,
А ў нас сёння гулянка!
6. А мы на палянцы ды Вясну страчаць будзсм!
7. А мы на гулянцы ды гуляць будзем! (Фанфары.)
1. А ў нас сёння Стрэчанне, Стрэчанне,
Зіма з Летам стрэлася, стрэлася,
Лета Зіму піхнула, піхнула
Ды ножаньку звіхнула, звіхнула,
Зіма пайшла плачучы, плачучы,
Лета пайшло скачучы, скачучы!
Скамарохі пяюць “Дзе хадзіў карагод?”, вядуць карагод, запрашаючы ў яго дзяцей і дарослых. У сярэдзінс карагода з’яўляецца Зіма, танцуе, на апошніх радках песні яна скідас зімовы ўбор, на яе галаву вяснянкі надзелі вянокз кветак, на шыкоўнае веснавое плацце — кветкавую гірлянду. Зайграў аркестр, вітаючы з’яўленне Вясны.
2. А Масленка — бела вутка,
Вясна будзе, ды не хутка!
Вясна і вясняначкі, танцуючы, адыходзяць.
3. А сёння Улас,
Радзі, Божа, лён наш:
Залатоеды насеннейка,
Срэбранаеды карэннсйка,
Сам шаўковы лсн!
Скамарохі пяюць “Ох, і сеяла Ульяніца лянок”, астатнія заводзяць карагод, запрасіўшы ў яго гасцей.
4. Ой, вясёлае сёння свята,
І гасцей тут вельмі багата!
Бачу, які тут вясёлы народ!
Дык весялей скачы, карагод!
5. Мы з званочкамі ды кляшчоткамі!
3 дудкамі ды з бразготкамі!
6. А мы з ножкамі ды з далонькамі,
А яшчэ з прыпеўкамі звонкімі!
Скамарохі пяюць прыпеўкі, граюць на драўляных інструментах, ідзе вясёлы карагод і пераходзіць у перапляс.
185
Пяюць: Ой, дазвольце паскакаць, Ды дазвольце топнуць!
Ды няўжо ў гэтай хаце Ды маснічкі лопнуць?
Прыпеў: Здорава, здорава Ля варот Рыгоравых, А ля нашых ля варот Усё ідзе наадварот!
Як на наш дзень нараджэння З’елі мы бідон варэння, І ад гэтае бяды Забалелі жываты!
Хлопцы. Хлопцы ўсе гуляць ідуць, А мне нечага абуць: Лапці новыя згарэлі
І страхоўкі не даюць!
(Я. Янішчыц.)
Прыпеў.
Дзяўчаты.
Усе прыйшлі, усс прыйшлі
Ды па лавах селі, Майго хлопчыка няма Мусіць ваўкі з’елі. Прыпеў.
А мы польку танцавалі,
А нам полька шанйавала, Перастанем танцаваць — Перастане шанцаваць!
Прыпеў.
Гарманісцік, весялей, Нашых ножак не жалей: Нашы ножкі не баляць, Яны хочуць танцаваць! Прыпеў.
7. Досыць, сябры, вам пецьтанцаваць!
У “Вартавога” зараз будзем гуляць!
Дарослыя гуляюць,
Дзеткікветкі адпачываюць!..
У круг сталі, адзін аднаму рукі далі, падраўнялі круг. Круг — гэта сад. У садзс ёсйь вартавы, вось ён! Алс, бачыце, заспаўся небарака! А тым часам нсхта яблычкамі паласаваўся. Трэба дапамагчы вартавому
186
злодзея знайсці! Пойдзем па крузе са словамі:
Вартавы, пакульты спаў
Нехта яблычкі пакраў!
Ты па садзе пахадзі
Злодзея хутчэй знайдзі!
Вартавы, не расплюшчваючы вачэй, ходзіць па садзе, на словс “знайдзі!” спыняецца, да кагонсбудзь дакранасцца рукой і расплюшчвас вочы. Злодзсй спайманы! Калі гэта атрымалася пара — хлопец і дзяўчына, то яны цалуюцйа, калі два хлопцы ці дзве дзяўчыны, то яны танцуюць. Усё зразумсла? Пачалі!
( Гуляюць.)
1 . Ой ты, сябар, мой пане,
Прыгожы ў цябе станс!
Апусці руку ў кішэню,
Вынімай загадакжменю!
2 і 3. Загадка нс адгадваецца сама,
Паспрабуйце вастрыню свайго розуму!
— У кутку барада на кійку. Што гэта? (Мятла.)
— Вось вам быльнсбыліца: у пяйі чалавек адна паясніца. (Рука.)
— He звер, а махнатая, не звср, а з вушамі. (Шапкавуйіанка.)
— Глядзіць і ўдзень, і ўночы, вытарашчыўшы вочы,
Hi на двары, ні ў хацс... Я к я го назваці? (Акно.)
— Што за дарога: хто ні ідзе, кожны кульгае? (Лесвіца.)
— Ляцела цяцера з вечара, нс цяпера.
Упала ў лебяду — удзень не знайду. Што гэта? (Раса.)
— У маленькім гаршчочку смаката за шчочкай.
На кусце нарадзіўся, пад куст скаціўся,
А як прачнуўся — у мяне апынуўся. А гэта што? (Арэх.)
4. А вось пра гэту смакату
Я для вас гульню знайду!
У лесе на паляне
Стаіць арэшнік у каптане,
Стаіць — пануе,
Арэшкамі частус!
Тваё ці маё?
Камунсбудзь з гасцей працягвас два кулакі: у адным з іх схаваны арэх. Звяртаецца да таго, хто адгадаў, у якой руцэ ляжыць арэх:
Быць табе пачынальнікам,
Пачынальнікамшукальнікам!
Выходзь на круг!
Астатніх прашу стаць па крузс парамі, як у гульні “Трэці лішні”. Наша гульня завецца “Знайдзі сваю пару”. Усс гучна кажам: — У карагодзе ходзім, сваю пару знаходзім!.. Малайцы! Зараз зайграе вясёлая
187
музыка, унутраны круг, прытанцоўваючы, пойдзе ўправа, знешні — улева. Як толькі музыка спыніцца, усе бягуць да сваёй пары. У гэты час шукальнік займае бліжэйшае да сябе месца. Той, хто застанецца без пары, становіцца новым шукальнікам. Зразумела? Пачалі!? (Ідзе гульня.)
5. Гэй ты, песнявесялушка:
Сум — з вачэй, цяжар — з плячэй!
Вось і сэрца, быццам птушка, Стала лстаць весялей!
(Я. Янішчыц.)
(Усе пускаюцца за “падсадкамі ”ў скокі.) А вы, госці мае, вы прашоненькія, А чаму адна дзяўчына невясёленькая? Калі хлеб не пушон, будзем пушыць яго, Калі нехта невясёлы, развясёлім яго.
Калі хлеб не пушон, будзсм пушыць яго, Калі нехта засумуе, псрапросім яго!
6. (Перабіваючы музыку).
Эх, колькі ж нас — адна жменечка! Пагуляем жа харашэнечка!
Бо цяпер мне пагуляць, Пакуль грае скрыпка, Ручкіножкі не баляць, Мая спіна гібка! (Пускаецца з усімі ў скокі.) 1. Мы Масленку дажыдалі, Мы Масленку сустракалі, БлінамСонцам пачыналі, Шчыра маслам палівалі!
Хлопцы выносяць на сярэдзіну пляцоўкі прыгожае Сонцакола. 3 імі зноў выходзіць Вясна.
8. Наша Масленіца гадавая, Яна госцейка дарагая.
Яна пешаю к нам не ходзіць, Усё на коніках раз’язджае, Штоб конікі былі вараныя, Штоб слугі былі маладыя!
Заспявалі скамарохівядучыя. Вясна, а з ёй вяснянкі і скамарохіпамочнікі павялі вакол Сонца карагод. За імі дзяўчаты з рознымі прысмакамі.
Шырокая Маслсніца, Ты з чым прыйшлаз’явілася?
3 весялосцю ды з радасцю,
188
Ды з усякай саладосцю,
Ды з мядовымі пернікамі,
3 абаранкамі макавымі,