Храналогія гісторыі Беларусі
Памер: 193с.
Мінск 1992
а
Палітычныя стачкі ў гарадах Беларусі.
Утварэнне Ваеннарэвалюцыйнай арганізацыі пры ПаўночнаЗаходнім саюзе РСДРГІ
Выданне закона аб легалізацыі прафсфозаў.
52 —
1906 і'., 13 яра Выданне ў Мінску газеты "Голос провннцмн". савіка — 1907 г„
21 крас&.іка. 1 мая. Першамайскія . збастоўкі і дэмансграцыі ў многіх гарадах Беларусі.
18 мая. Заснаванне ў Пецярбур у беларускай іыдавецкай суполкі "Загляне сонца і ў наша аконца”.
23 мая — пачатак чэрвеня. 11 —12 чэрвеня. 3і з’езд ПаўночнаЗаходняга саюза РСДРП; утварэнне Абласнога саюза РСДРП Літьы і Беларусі. 3я яанферэнцыя Зіленскай акруговай арганізацыі РСДРП.
Ліпень. Хваляванне салдат гарнізона Брэсцкай крэпасці.
Лета. Сутычкі сялян з паліцыяй у Навагрудскім, Слуцкім, Пружанскім і Брэсцкім паветах.
Лета. З'езд прадстаўнікоў сялянскіх камітэтаў, скліканы Магілёўскай акруговай арганізацыяй РСДРП.
Канец жніўня. 2я канферэнцыя Смаргонскай акруговай арганізацыі РСДРП.
14 верасня. Першае выступленне ў друку Я.Коласа (верш "Наш край" у газеце "Наша доля").
Верасень. Хзаляванне салдатартылерыстаў Бабруйскага гарнізона.
Верасень— снежань. Кастрычнік. Быданне першай легальнай беларускай газеты "Наша доя" (забаронена ў студзені 1907 г.). 1я канферэнцыя Абласнога саюза РСДРП Літвы і Беларусі (у Віцебску).
22 лістапада. Указ аб выхадзе сялян з абшчымы; пачатак правядзення сталыпінскай агрзрнай рэформы.
23 лістапада — 1915 г., 20 жніўня. Восень. Зыданне другой легальнай беларускай газеты "Наша ніва". Выступленні батракоў і падзёншчыкаў у Слуцкім, Ігуменскім, Навагрудскім, Віленскім, Ашмянскім, Лружанскім пазетах ("Буг.ьбяныя забастоўкі").
14 снежня. Утварэнне ў Мінску беларускай кніжмай суполкі "Мінчук".
1906 г. Нелегальны з'езд групы мастаўнікаў Мінскай губ. (в. Мікалаеўшчына Стаўбцоўскага рма), у якім удзельнічаў Я.Колас.
1906 г. Выданне падпольнай газеты Мінскай арганізацыі РСДРП "Мннскнй летучнй лнсток".
— 53
<906—1914 г. Дзейнасць у г. Мінсчу літаратурнаартыстычнага тава
рыства.
1907 ГОД.
Люты—сакавік. 2я канферэнцыя Абласнога саюза РСДРП Літвы і БелаРУСІ
24 красаоіка — 31 мая. Выданне ў Мінску газеты "Жмзнь провмнйчч".
1 мая. Першамайскія стачкі ў Віцебску, Гомёлі, Мінску, Лідзе, Пінску і інш. іарадах Беларусі.
Май. З'езд нзродных настаўнікаў Беларусі (у Вільні); утвэрзнне Беларускага настаўніцкага саюза.
1907 f., І2 жніў Выданне ў Мінску ггзеты "Окрачна". ня — 1900 г.,
7 чзрасня. 9 снежня. 1907 г. Палітычная забастоўка рабочых у Гродне. Заснаванне ў г /Лінску механічнага завода 'Тігант" (цяпер завод »мя Кастрычніцкай рэбалюцыі).
1907—1913 г. Дзейнасць Псршай белэр\ .кай тэатральнай трупы І.Буйніцкага.
Люты,
JlfOTbl.
1 мая.
Кастрычнін— лісгапэд.
’903 V., 28 снежня — 1911 г.
1902 г.
1908 г.
1908 г„ канец.
1908 год.
Утварэнне ў г. Мінску царкоўнага гісторыкаархеалагічнага камітэта; адкрыццё Мінскага царкоўнаархеалагічнага музея.
ПаўночнаЗаходняя абласная канфарэнцыя РСДРП (у Віцебску).
Першамайская забасгоўка ў г. Гродне.
Забастоўка рабочых мінскіх чыгуналіцейных заводаў.
Дзейнасць у г. Вільні беларускага кнігавыдавецкага таеарыства "Наша хата".
Выданне першага зборніка вершаў Я.Купалы "Жалейка”.
Выданне ў Мінску газеты "Ммнскмй гурьер' .
Нарада рэвалюцыйных сацыялдэмакратаў Паўночна
Заходн ,га кр.. о (у г. Вільні).
54 —
1908 г„ канец— Стачка рабочых гарбарнай прамыслбвасці Віленскай і 1909 г., пача Гродзенскай губерняў.
так.
1909 іод.
Люты. Выданне ў г. Пецярбургу культурнзасветнага часоліса "Белорусскчй учмгель".
13 чэрвеня — 1919 г. Дзейнасць у г. Віцебску вучонай архіўнай каміісі.
13 ліпаня—18 жніўня. Стачка рабочых віцебскай Ь.ьнопрадзільнай фабрыкі "Дзвіна”.
1909 г., кастрычнік — 1911 г„ Зыданне ў г. Гомелі грамадскапалітычнай і літаратур, най газеты "Полесская жмзнь".
снежань.
190? г., 7 кастрычніка — 1912 г., настрычнік. Выданне ў г. Гомелі грамадскапалітычнай і літаратурнай газеты "Полесье”.
1909 ., кастрычнік — 1911 г. Выданне ў г ГомелІ газеты "Полесская жмзнь".
снежань.
1909—1913 f. Выданне "Ммнской стармны" — зборніка дакументаў і артыкулаў па гісторыі, археалогіі і этнаграфіі Беларусі
1909—1916 г. Вь данне "ПолоцкоВнтебской сгарнны" — зборніка дакументаў, навуковых прац і артыкулаў па гісторыі Бела РУС'
1909—1919 г. Дзейнасць у г. Рагэчове настаўніцкай семінарыі.
1910 год.
1910 г., 1 ліпеня — 1916 г. Дзейнасць у г. Віцебску настаўніцкага інстыгута.
Ліста іад. Сутычка сялян з паліцыяй у в. Несцяровічы Ваўкавыскага павета
1910 год. Выданне першага зборніка вершаў Я.Коласа "ПеснЬ жальбы".
1910 г. Заснавэнне ў Мінск> абугковай фабрыкі "Арол".
1910—1911 г. Выданне ў Магілёве часопіса "Белоруссклй учмтельскмй вестннк".
1910—1915 г. Выданне ў Мінску навуковаметадычнага часопіеа "Ммнскме врачебные нзвесгмя".
— 55
1910—1916 r. Дзейнасць у Вільні Беларускага музычнадраматычнага гуртка. 1911 год.
27 сакавіка. Увядзенне земсгваў у заходніх гусернях Расіі, у т.п. Беларусі. Заснаванне на Беларусі земскіх школ (існавалі да 1913 г.).
1 мая. Першамайскія стачкі рабочых у Гомелі і Пінску.
Чзрвень. Забастоўка рабочых Гомельскіх чыгуначных майстэрняў.
Жнівснь— верасень. 1911 г., 9 лістапада. 1911 г„ восснь. Забастоўка рабочых фабрыкі хрусталю ў Лідскім павсце. Адкрыццё ў г. Віцебку аддзялення Маскоўскага археалагічнага інстытута. Стачкі рабочых у Віцебску, Грдне і інш. гарадах БелаРУСІ
1911 г. Адкрыццё Мінскай балотнай доследнай станцыі — першай у Расіі навуковай установы па культуры балот.
1911 — 1919 г. Дзейнасць у г. Оршы жаночаГ настаўніцкай семінарыі. 1912 год.
20 лютага. Узброеная сутычка сялян в. Цімохі Ваўкавыскага лавета з паліцыяй.
25 красавіка. Забастоўка рабочьіх кавальскіх і слясарных майстэрняў у Мінску.
Красавік—май. Стачкі пратэсту на Беларусі супраць Ленскага расстрэлу рабочых 17.4.1912 г.
Май. Аднаўленне дзейнасці Палескага камітэта РСДРП.
1912 г. Выступленні сялян Уздзенскай воласці Ігуменскага павета, Востраўе.<ай і Крывашэінскай валасцей Наьагрудскага павета.
1912—1913 г. Выданне ў г. Пецярбургу культурнаасві гніцкага часопіса "Маладая Беларусь”.
1912—1915 г. 1912—1915 г. Дзейнасць у г. Мінску гарадскога музея. Дзейнасць у Мінску Таварыства аматара'' прьр<>дазнаўства, этнаграфіі і археалогіі
19121915 г. Выданне ў Вільні і Мінску сельскагаспадарчяга часопісс "Саха".
1912—1919 г. Выданне ў г. Гродне грамадскапалітычнай і літзратурнай газеты ' Наше утрс".
56 —
1913 ГОД.
Студзень— верасень. 9 лютага. Дзейнасць у г. Віцебску таварысгва асветніцкага кірунку "Адукацыя". Першая пастамоўка камедыі Я.Купалы "Паўлінка" (у .. Вільні).
Вясна. Забастоўкі рабочых мінскай абутковай фабрыкі "Праца", гродзенскіх гарбарн —загатовачны" майстэрняў.
14 ліпеня. Заснаванне ў Вільні Беларускага выдавецкага таварыства.
1913 г. Выданне зборніка вершаў М.Багдановіча "Вянок”.
1913 г. 1913 г. Заснаьанне ў г. Ваўкавыску ц:ментнага завода. Заснааанне ў г. Магілёве чыгунамедналіцейнага зааода (цяпер завод "Строммашына") 1914 год.
Студзень— сакавік. Забастоўкі рабочых у Мінску, Віцебску, Мазыры і інш. гарадах і мястэчках Беларусі.
Чэрвень. 1 жніўкя. Забастоўкі і дэманстрацыі рабочых у г. Магілеае. Аб'яўленне Германіяй вайны Расіі; пачатак 1й сусветнай вайны.
1914 г., 2 жніўня — 1915 г., 21 жніўня. 1914 г. Размяшчэнне ў Баранавічах Стаўкі Вярхоўнага галоўнакамандуючага ўзброенымі сіламі Расіі. За«наванне ў г. Мінску настаўніцкага імстытута.
1914 г. Выданне ў г. Мінску краязнаўчага беларускага часопіса "Лучынка".
1914—1915 г. Дзейнасць у г. Мінску бепарускага кніжнага еыдавецтва "Саха”. 1915 ГОД.
Ліпень. Утварэнне ПаўночнаЗаходняга Еаеннапрамысловага камітэта.
12 жніўмя. Пераўтварэнне ПаўночнаЗаходняга фроніу ў Заходні і Паўночны фрэнты; размяшчэнне штаба Заходняга фрснту ў Мінску.
21 жніўня. Персмяшчэнне Стаўкі Вярхоўнага галоўнакамзндуючага ўзброенымі сіламі Расіі з Бараяавіч у Магілёў (раэмяшчалася там да 1918 г.).
— 57
Жнівень—верасснь Сумесныя выступленн' сялян і салдат у прыфрантавой паласе — у Бабруйскім, Навагрудскім, Слуцкім, Сенненскім і Гомельскім паветах; сутычкі салдат з паліцыяй на станцыях Салтанаўка, Пухавічы, Рудзенск, Жлобін, Асіповічы, Негарэлае, Мінск.
Жніаень—кастрычнік. 1915—1919 г. Акупацыя войскамі Германіі тэр. Беларусі да лініі Дзвінск—Паставы—Баранавічы—Пінск. Дзейнасць у г. Гомелі настаўніцкай семінарыі. 1916 год.
18 сакавіна—28 сакавіка. Сакавік—май. Наступальная аперацыя рускіх войск Заходняіа фронту ў раене возера Нарач. Забастоўка рабочых « Оршы.
Чэрвснь. 4 кастрычніка. Забастоўка рабочых у Віцебсгу. Расстрэл рабочых дрэваапрацоўчага завода ў маёнтку Прылукі Мінскага павета.
4—8 лістапада. Паўстанне салдат Гомельскага размеркавальнага пункта.
Лістапад— сножань. Выданне ў г. Петраградзе бельрускай грамадскай і літаратурнай газеты "Дзянніца"; рэдактарвыдавец 3 Х.Жылуновіч (Ц.Гартны).
1916 г. Утварэнне падпольнай бальшавіцкай арганізацыі ў г. Мінску і партыйных груп у 3й і <0й арміях Заходняга фронту пад кіраўніцтвам М 11 Фрунзе 1917 год.
27 лютага (12 сакавіка). 2( 15) сакавіка. Перамога Лютаўскай буржуазнадэмакратычнай рэвалюцыі ў Расіі. Утварэнне Часовага ўрада ў Расіі; адмаўленне цара Расійскай імпепыі Мікалая II ад трону
2(15) сакевіна. Вызваленче рабочымі дружынамі Лалітычных зняволеных у г. Мінску
4(17) сакавіна. Утварэнне ў Мінску "Часовага грамадскага камітэта парадку", у г. Віцебску — "Гарадскога грамадскага камітэіа".
4( 17) сакавіка. Утварэнне Мінскага Савета рабочых I салдацкіх дэпутатаў.
4(17) сакавіка. Стварэн е ў г Мінску народнай міліцыі на чале з М.В.Фрунзе.
5(18) сэнавіча. Пачатак выдання ў г Мінск' газсты "Нзвестмя Ммнского Соеета рабоччх н солдатскчх деп татов”.
53 —
6(19) сакавіка.
8(21} сакавіка.
25—27 сакавіка (7—9 красавіка),
Сакз&ік.
6(19) кргсаьіка.
7(20'—17(30) красавіка.
<7 (30) красавіка.
20—23 красавіка (3—6) мая.
24 красгвіка (7 мая).
23—25 мая
(5—3 чэрвеня).
1(14} чэрвеня.
10(23) чэрвеня—23 кастр_>ічкіка (5 лістгпада).
Чэрвень.
0—1С (21—23) ліпеня.
27 ліпеня (9 жніўня).
30 ліпеня—1 жніўня (12—14 жніўня).
5—6 (18—19) жніўкя.
Утварэнне Гомельскага Савета рабочых і салдацкіх дэпутагаў.
Утварзнне Віцебскага Савета рабочых і салдацкіх дэпчтагаў.
Беларускі нацыянал