Храналогія гісторыі Беларусі
Памер: 193с.
Мінск 1992
ст. Аль
1913 г. бярцін (цяпер у межах г. Слоніма).
1894—1917 г. Цараванне ў Расійсхай імпервіі Мікалая II.
1895 г„ 24 студзбня. Увод у дзеянне элехтрастанцыі ў г. Мінску.
1895 г„ студзень і сакааік. Забастоўкі "абочых Мінскіх чыгуначных майстэрняў.
1895 г., 1 мая. Першае святкаванне рабочымі г. Мінска 1 Мая
46 —
1895 r. Заснаванче ў r. Мінску машынабудаўнічага завода "Тэхнолаг".
1896 r., люты — Забастоўкі рабочых гарбарных заводаў Ашмян і Смар
нрасавік. гоні.
1396 r., кра Зэбастоўка работніц мазырскай зэпалкавай фабрыкі
савік. "Маланка".
1896 r., вясна. Стварэнне "Рабочага саюза Літвы" — сацыялдэмакратычнай арганізацыі на тэр. Літвы і Беларусі
1896 r. Заканчэнне будаўніцтва чыгуначнай лініі Асіповічы— Старыя Дарогі.
1396 r. Увод у дзеянне ў г, Мінску першай тэлефоннай станцыі (на 100 нумаррў).
1396 r. Узбраеныя сутычкі сялян вёсак Заполле і Холмічы Рагачоўскага павега і сялян Віляшкоўскай воласці Віцебскага павета з паліцыяй.
1896—1397 i . Масавы рух сялян Магілёўскай і Віцебскай губерняў за перасяленне ў Сібір.
1897 r.. Дзейнасць у г. Магілёве царкоўнаархеапагічнага му
27 мая — 1918 r. зея.
1897 r. 1ы ўсеагульны перапіс насельніцтва ў Расіі, паводле якога на тэр. Беларусі (у сучасных меджах) жыло 6380 тьіс. чалааек
1897 r. Утварэнне ў г Гродне рабочага камітэта.
1897—1900 r. Дзейнасць у г. Віцебску сацыялдэмакратычнага камітэта
1898 r., 15 студзечя— 1399r., 2 нрасевіка. Вы, ,анне газеты "ВнтебсклП лчсток".
1 ;9S r„ 1—3 Іы з'езд РСДРГі (адбыўся ў г. Мінску) — утварэнне
(13—15) caкавіка. Расійскай сацыялдэмакратычнай партыі.
1898 r., май — Забастоўка рабочых Гомельскіх чыгуначных мансгэр
чэрьень. няу.
1898 r., лйіень Стачка рабочых Віцебскай тытунёвай фабрыкі.
1393 r. Пуск у t. Віцебску трамвая — першага на Беларусі
1898 r. Заснавзнне ў г Барысаве шклозавода "Барьхаў" (ця пер хрусталёвы завод).
1898—1906 r Дзейнасць у г. Мінску Таварыства аматараў прыгожых мастацтваў.
1399 r„ 16—28 всрасня. Забастоўка рабочых Гродзенскай тытунёвай фабрыкі.
47 —
1890« г Утварэннс сацыялдэмакратычных арганізацый у Мінску, Магілёве, Віцебску, Гомелі, Гродне, Бабруйску,
Брэсце, Пінску, Смаргоні і інш. гарадах Беларусі.
1900 год.
Студзень. Аб'яднанне партый Сацыялдэмакратыя Каралеўства Польскага і Рабочы Саюз Ліівьі і ўтварэнне партыі Сац_іялдзмакратыя Каралеўсгаа Польскага і Лігвы (СДКПіЛ; 1ы з'езд адбыўся ў г. Мічску).
1 мая. Першамайскія дэманстрацыі рабочых у Віцсбску і Мінску.
1900 г., 24 чэр Жыццё і творчасць К.Hoptiara — беларускага
веня — 1944 г. 22 лістапада. пісьменніка.
Ліпенй. Стачка ў г. Віцебску 600 рабочых ілчаецкіх майстэрняў.
Яета. Хвапяванні сялян у Мсціслаўскім павецё ў сувязі з барэцьбой эа адрэзкі.
1900 г. Адкрыццё ў г. Мінску публічнай бібліятэкі імя А.С.Пушкіна.
1900 г. Заснаванне ў мяст. Дуброўна тэкстыльнай фабрыкі.
1900—1903 г. Выданне "Могнлёвсі;ой старнны" — зборніка дакументаў і артыкулаў по гісторыі, археалогіі і этнаграфіі
Магілёўшчыны.
1900 — каля Дзейнасць завода сухой перагонкі драўніны ва ўрочы
1916 г. шчы Выдрыца (Аршанскі рн).
1900—1946 г. Дзейнасць у г. біцебску льнопрадзільнай фабрыкі "Дзвіна".
1901 год.
1 мая. Першамайскія дэманстрацыі ў Віцебску і Гомёлі.
Каетрычнік. Забастоўка рабочых г. Смаргоні.
1901 г. Заснаванне ў г. Лідзе чыгуналіцейнага і машынабудаўнічага завода (цяпер завод сельскагаспадарчых машын).
1901 г. Заснаванне ў г. Барысаае запалкавай фабрыкі "Бярэзіна" (цяпер фанерназапалкавы камбінат).
1901 г. Узнікненне іскраўскіх груп у Мінску, Гомелі, Віцебску, Копысі і інш. гарадах Беларусі.
1901 г. Пзлітычныя стачкі рабочых у Мінску, Віцебску, Смаргоні, Койданаве.
43 —
1901 r. Хваляванні сялян у Ашмянскім і Дзісенскім паветах у сувлзі з межаваннем зямлі.
Канец 1901 r. — Утварэнне партыі сацыялістаўрэвалюцыянераў >(эсэ
пачгтак 1902 г. раў). 1902 год.
Верасень. Утварэнне "Польскай .сацыялістычнай партыі ў Літвё" (дзейнічала на тэр. Заходняй Беларусі).
1 мая. Першамайская дэманстрацыя рабочых у Мінску.
11 снежня. Стачкд салідарнасці рабочых Гомеля з рабочымі РастованаДоне.
Снежань. Утварэнне Беларускай сацыялістычнай грамады (1ы з'езд адбыўся ў Вільні).
1902 г. Утварэнне ў г. Гроднс ьаеннарэвалюцыйнай артамізацыі РСДРП.
1902 г. Адкрыццё ў г. Барысаве кардоннапапяровай фабрыкі "Папі^ус”.
1902—1905 г. Выданне ў г. Мінску газеты "СевероЗаладный крвй".
1902—1915 г. Дзейнасць Тавзрысгаа вывучэння Магілёўскай губ. 1903 ГОД.
1903 г., ліста Выданне ліберальнай гаэетоі "Западный вестннк" (у
пад — 1905 г., кастрычнік. Вільні).
1903 г., сно Палітычная стачка 2 тыс. рабочых Гродзенскай ты
жань — 1904 г., люты. тунёвай фабрыкі.
1903 г. Палітычныя выступленні рабочых Пінска, Оршы, Копысі, Шклова.
1903—1904 г. Утварэнне арганізацый РСДРП у Мінск,, Віцебску, Магілёве, Гомелі, Горках, Гродне, Мазыры, Полацку, Лідзе, Смаргоні, Слуцку, Шклове, Лоеве. Рычыцы, Оршы, Бабруйску, Копысі, Ашмянах, Барысаве, Чачэрску і інш. гарадзх Беларусі. 1904 год.
Студзень. Утварэнне Палескага камітэта РСДРП.
Сакаеік. Утварэнне ПаўночнаЗаходняга камітэта РСДРП.
Верасень — Выданне газеты "Полесскмй лмсток" — 'першай баль
1905 г„ сакавік. шавіцкай газеты на Беларусі.
— 49
1904 r„ 9 снежня — 1915 r. Дзейнасць у г, Гродне археалагічнага камітэта.
1904 — 1905 r. Утварзнне арганізацый РСДРП у Брагіне, Брэсце, Быхаве, Васілевічах, Глуску, Дзісне, Дуброўне, Жлобіне, Капылі, Карме, Клімавічах, Крычзве, Лебедзеве, Мсціславе, Пінску, Рагачове, Талачыне, Чавусах і інш. гарадах Беларусі. 1905 год.
9(72) студзеня. "Крывавая нядзеля" ў Пецярбургу — пачатак першай рэвалюцыі ў Расіі.
Студзень. ПалЧычныя стачкі ў Мінску, Віцебску, Магілёве, Гродне і інш. гарадах Беларусі.
Студзень, сне жань. Выстулленні рабочыл у г. Ваўкавыску.
Люты—красавік. Стачкі чыгуначнікаў, фабрычназаводскіх рабочых, рабочых рамесных майстэрняў і служачых у гарадах БелаР'/сі
1 сэкавіка. Палітычная дзманстрацыя ў г. Мінску.
Красавік—май Забастоўкі рабочых у Мінгку, Барысаве, Гродне, Пінску, Смаргон:, Віцебску, Б^Зруйску, Гомелі, Магілёве; сельскагаспадарчых рабсчых у Горацкім і Аршанскім паветах.
Крэсавік, ЖІіІВЛНЬ. Хваляванні сялян у 32 паветах Беларусі.
1 мая. Першамайскія забастоўкі, дэманстрацыі і маніфестацыі ў гарадах Белар/сі.
28 мая. Першае выступленне ў друку Я.Купалы (верш "Мужык" у газеце "СевероЗападный край”).
май. 30 чэрвеня 1ы э езд арганізацый РСДРП Палескага раёна Расстрэл царскімі врйскамі сялян у в.Кішчыцы (Шклоўскі рн, забіта 8, цяжка параненз 15 чалавек).
Чэрвень— ліпень Палітычныя стачкі і дйманстрацыі рабочых у Віцебску. Гомелі, Копысі, Мазыры, Магілёве, Рэчыц, ., Смаргоні і інш. гарадах Беларусі.
1505 г., чэрвемв — 1904 г., лета. Выступлённі сялян і батракоў Навагрудіжага лааета суп раць памешмыкаў.
1 < піпчня. Агульная палііычная забастоўка і дэманстрацыя рабочьіх у г. Мінск, .
Жнівемь. ’ы з'езд ПаўнрчнаЗаходняга саюза РСДРП (у в. Ратамка Мінскага рна), утвагзннё Камітэта Паўночна 3? ходнлга саюза РСДРП.
50 —
Жнівень. 1я абласная канферэнцыя арганіэацый РСДРП ПаўночнаЗаходняга краю (у Мінску).
Жнівень—оерасень. Верасень. Забастоўкі рабочых Гомеля, Мінска, Віцебска, Барысава, Гродна, Ашмян, Смаргоні. Канферэнцыя Палескага камітэта РСДРП лрыняла рашэнне аб рэарганізацыі Палескага камітэта і ўтварэнні на яго базе 4 самастоі іых раённых t рганізацый: Гомельскай, Магілёўскай, Аршанскай, КлінцоўскаНаеаэыбкаўскай.
Верасень— кастрычнік. 30 кастрычніка 7 лістапада. 31 кастрычніка. Канферэнцыя прапагандыстаў арганізацый РСДРП ПаўночнаЗаходняга краю (у Мінску). Утрыманне ўлады Мазырскім рэвалюцыйным камітэтам у час Кастрычніцкай Уеерасійскай палітьічнай стачкі — т.зв. "Мазырская рэспубліка". Курлоўскі расстрэл у Мінску, у выніку чаго больш за 80 чалавек забіта і некалькі соцень паранена. Разгом царскімі войскамі дэманстрацый і мітынгаў у Віцебску, Полацку, Смаргоні.
Кастрычнік. Усерасійская палітычная стачка; у Мінску набыла ўсеагульны характар 25 кастрычніка.
16 лістапада. Маніфест аб адмене з 1.1.1907 г. выкупных плацяжоў з сялян.
23 лістапада. Гарадская канферэнцыя РСДРП у Мімску прыняла новы статут Мінскай арганізацыі РСДРП.
Лістапад. Лістапад. Лістапад— спежань. Зосень. 5—8 емежяя. 21—29 снежня. 2' з'езд ПаўночнаЗаходняга саюза РСДРЛ <у Мімску). быступленне салдаг у г. Гродне. Дзейнасць у г. Мінску кааліцыйнага савета. Утварэнне на Беларусі акруговых арганізацый РСДРП. Узброенае паўстанне салдэт у т. Бабру.кку. Рэвалюцыйнае выступлемне рабочых і салд_л яа ст. Баранавічы.
1905 Г., 21 Усеагульная забастоўка рабочых у г. Гомелі. скожня — 1905 г., 1 студзеня.
1905 г., 21 снеж Забастоўка рабочых у Пінску.
мя— 1906 т.,
5 студзеня.
1905 г., 22 снежЗабасгоўка чыгуначнікаў ст. Жпобіп.
ЯЯ— 1906 г.,
2 студзеня.
— 51
30 снежня. Расстрэл царскімі войсхамі сялян у вёсках Опаль і Лядавічы (Іванаўскі рн; забіта 5, цяжка паранена 7 чалавек).
Снежань. Утварэнне ваеннарэвалюцыйных арганізацый пры камітэтах і ірупах РСДРП у БабруЙску, Брэсце, Віцебску і Мінску; Віленскай і Віцебскай акруговых арганізацыях РСДРП.
Снежань. Узброенае супраціўленне сялян паліцыі ў Аршанскім, Сенненскім і Кобрынскім паветах.
Снежань. Рэвалюцыйнае высгупленне салдат гарнізона Брэсцкай крэпасці.
190J г„ сне Паўстанне сялян у Чэрыкаўскім і Клімавіцкім паветах.
жань — 1906 r.,
студзень. 1905 г. Дзейнасць забастовачных камітэтаў, кааліцыйных саветаў і камісій па кіраўніцтву забастовачным рухам v Мінску, Віцебску, Оршы, Гомелі, Баранавічах, Лідзе, Ваўкавыску, Пінску, Мазыры.
1905 г. Утазрэнне прафесійных арганізацый — першых прафсаюзаў на Беларусі.
1905 г. Пачатак правядзення вечароў беларускай нацыянальнай культуры (у Вільні, Мінску, Гродне, Полацку, Слуцку, Капылі, Дзісне, ДавыдГарадку, Радашковічах і інш).
1905 г. З’езд настаўнікаў гарадскіх вучылішчаў Магілёўшчыны.
1905 г. Заснаванне ў в Астрамечава (Брэсцкі рн) бясплатнай народнай бібліятэкі імя Ф’Ф Паўленкава.
1905 г. Выданне на Бсларусі бальшавіцкай газеты "Лмсток СевероЗападного союза".
1905—1907 г. Дзейнасць канстытуцыйнакаталіцкай партыі Літвы і Беларусі.
1906 год.
1906 г„ 11 сіудзеня — 1907 г„ 18 чэрвсня.
Студзень.
Пачатак 1906 г.
Выданне газеты "Вмтебскмй гопос".
17 сакаві