Храналогія гісторыі Беларусі
Памер: 193с.
Мінск 1992
шанскім старостве Чэрыкаўскага павета.
1805 г. Заснаванне ў Мінску Губернатарскага саду (цяпер Цэнтральны дзіцячы парк імя М.Горкзга).
1807—1809 r. Антыфсадальнае выступленне сялян Кашаг ’эўскага староства Магілёўскай губерні.
1307—1884 r„ Жыццё і творчасць В.І.ДунінаМарцінкевіча — белару
29 снежня. скага пісьменніка, драматурга і тэатральнага дзеяча.
1803—1809 r. Антыфеадальныя хваляванні сялян у Слуцкім, Ігуменскім і Рэчыцкім паветах.
1310 r. Утварэнне ваенных пасяленняў; на Беларусі існавалі ў Віцебскай і Магілёўскай губсрнях
1810—1820 r. Будаўніцтва Бабруйскай крэпасці.
1810 — каля 1851 r. Дзеннасць у Віцебску суконнай мануфактуры
1812 r„ 24 чэр Пачатак Айчымнай вайны Расіі супраць нашэсця войск
всня. Напалеона 1.
1812 r., 1 ліле j тварзнне Часоеэга ўрада Вялікага княства Літоўска
НЯ. га урадавага органа адміністрацыйнага кіравання на акупаванай тэр. Літвы і Беларусі.
1812 r., 22—23 Бой рускіх войск з напалеонаўскімі войскамі каля в
ліпеня. Салганаўка (Магілёўскі рн).
1812 r., 27 ліпе Разгром еойск напалеонаўскага ген Ж Рэнье пад г.
НЯ. Кобрынам.
1812 г., ліпень. Вьктупленне сялян мяст Смапявічы супраць самавольства магната Радзівіла.
1812 r„ 12 Ьітва рускіх войск з напалеонаўскімі войскамі каля
жніўня. мяст. Гарадзечна (Пружанскі рн)
1812 r., 17—18 Бітвы рускіх войск з напалеонаўскімі войскамі каля г.
жніўня i 17—23 квстрычніка. Полацка
1812 r., 7 ве Барадзінская бітва паміж рускімі і французкімі вой
расня. скамі
1812 г„ 15 Разгром напалеонаўскіх войск каля мяст Койданава
лісталада. (цяпер г. Дзяржынск).
1812 г„ 16—28 Разіром франц, зскіх войск на р. Бярэзіна ў час іх пе
лістападг. раправы чапя t. Студзёмка (Барысаўскі рн).
1812 — 1820 г. Дзейнасць у г. Полацку езуі^кай акадэміі.
36 —
Пасля 1812 r. Напісана іаэма "Энеіда навыварат" (першыя датаваныя спісы 1837 ., першая публікацыя ў часопісе ''Маяк" — 1845 г.).
1813 r. Антыфеадальныя хваляванні сялян у Віцебскай, Віленскай і Мінскай губернях.
1813 — каля Дзейнасць суконнай фабрыкі ў мяст. Альбярцін (цяпер
1901 r. у межах г. Слоніма).
1817 r. Антыфеадальныя хваляванні сялян у мяст. ДавыдГарадок (Лунінецкі рн).
1817—1823 r. Дзёйнасць тайнага студэнцкага таварыства філаматаў у Віленскім універспэце.
1818 r. Антыфаадальныя хваляванні казённых сялян Глоў^евіцкага староства Гродзенскай губерні.
1819 r. Антыфеадальнае выступленне сялян мяст. Баравая Пінскага павега.
1819 r. Утварэнне ў Свіслацкай гімназіі "Таварыства аматараў навук".
1819—1820 r. Антыфеадгльныя хваляванні сялян у Гродзенскай губерні.
1819—1823 r. Антыфеадальныя хваляванні сялян мяст. Мальча Пружанскага павета.
1820 r. Ліквідацыя на Беларусі езуіцкіх вучылішчаў.
1821 r. Антыфеадальныя выступленні сялян вёсак Вялікія і Малыя Аўцюкі Мазырскага павета.
1821 — 1822 r. Распрацоўка мінскага варыянта канстытуцыі будучым дзе .абрыоам М.М.Мураўёвым.
1822 r Заснаванне ў г Г’ эдне тытунёвай фабрыкі.
1823 r., 29 ве Жыццё і дзейнасць польскага і беларускага паэта У Сы
расня —1862 r„ 15 верасня. р^хомлі (Л.Кандратовіча).
1823 r. Указ Аляксандра 1 аб забароне жыхарам Беларусі і Лі”.ы накіроўваць дзяцей для вучобы ў замежныя універсітэты
1823—1856 r. Існаванне Віцебскага, Магілёўскага і Смаленскага генералгубернатарства.
1824 r. Выдзнне "Беларускага архіва старажытных грамат" — псршага зборніка дакументаў па гісторыі беларускі* :* . мель.
1824 r. Антыфеадальныя выступленні сялян у Рагачоўскім па вгце.
1824 1839 r. Бу.чаўьіцгва Аўгустоўскага канала, які злучыў басейнь 1 і •«гнз і Віслы
— 37
1825 г. Дзейнасць на Беларусі таварыства "Ваенныя сябры" (у Літоўскім асобным корпусе).
1825 г. Антыфеадальныя хваляванні сялян в. Пырашэўская Слабада Ігуменскага павета.
1425 г., 14(26) снежня. Паўстанне дзекабрыстаў у СанктПецярбургу.
1825—1827 г. Пачатак развіцця фабрычнай вытворчасці на Беларусі (устаноўлены паравыя рухавікі на суконных прадпрыемствах у мястэчках Косава і Хомск).
1825—1855 г. Цараванне ў Расійскай імперыі Мікалая I.
1826—1841 г. Дзейнасць у г. Віцебску Беларускага вольнага эканамічнага таварыствэ.
1829 г., 29 студзеня — 1850 г., 14 мая. Дзейнасць Белэрускай навучальнай акругі.
1329—1834 г. Антыфеадальныя хваляванні сялян у Быхаўскім павеце.
1830 г. Заснаванне ў г. Гродне бібліятэкі.
1830 г. Заснаванне ў в. Нглібокі (Стаўбцоўскі рн) металургічнага камбіната.
1830—1831 г. Паўстанне ў Польшчы, на Беларусі і ў Літве пад кіраўніцтвам Ш.Канарскага.
1331 г., студэень—люты. Утварэнне Віленскага цэнтральнага паўстанскага хамітэта — цэнтра падрыхтоўкі і кіраўніцтва паўстаннем 1330—1331 г. на Беларусі і Літае.
1831 г. Указ пра скасзванне дзейнасці Статута Вялікага княства Літоўскага 1583 г. ў Віцебскай і Магілёўскай губернях.
1831 — 1834 г. Ісчаванне Мінскага генералгубернатарства.
>131 — 1848 г. Дзейнасць Камітэта па спрэвах Заходніх губерняў.
1СЗЗ г. Маніфест пра ўвядзенне ў дзеянне з 1835 г. "Збору законаў Расійскай імперыі".
1833—1342 г. Будаўніцтва Брэсцкай крэпасці.
1834—1839 г. Дзейнасць у г. Віцебску настаўніцкай семінарыі.
1836 г. 5 варэнне нелегальнага студэнцкага "Дэмакратычнага тааарыства" ў Віленскай медыкахірургічнай акадэміі.
1836 г. Указ пра ўвядзенне аыкладання на рускай мове ва ўсіх навучальных установах Беларус:.
1536—1916 г. Дзейнасць у ь. Пэрэчча (Пінскі рн) суконнай фабрыкі.
1838 г., 19 студзені — 1915 г., 13 жніўня. Выданне газеты 'Тродненскче губернскпе ведомостм".
38 —
1838 r., I лютагв — 1864 r., 22 сакавіка.
1838—1916 r., 11 кастрычніка.
1838—1917 r.
1838 r.—1918 r., 5 студзеня.
1839 r., снежань.
1839 r.
1840 r„ 21 caкавіка — 1900 r„ 23 красавіна
1840 r„ 27 жніўня.
1840 r.
1840 r.
1840—1850я r.
1841 — 1916 r, 1U2 r.
1844, 27 красавіка.
1844—1857 г.
1845 г. 1845—1847 r, 1846 г.
1846 r.
Жыццё і дзейнасць К.С.Каліноўскага — беларускага рэвалюцыянерадэмакрата.
Выданне газеты "Вмленскме губернскме ведомостн".
Выданне газеты "Ммнскме губернскче ведомостм" і "Могмлёвскме губернскче ведомостл".
Выданне газеты "Внтебскне губернскне ведомостн".
Увядзенне ў дзеянне "Папажэння аб люсграцыі дзяржаўнай маёмасці заходніх губерняў і Беластоцкай вобласці".
Полацкі царкоўны сабор скасаваў Брэсцкую унію 1596 г. і тым самым ліквідаваў уніяцкую царкву на Беларусі. Жыццё і творчасць Ф.К.Багушзві' э — беларускага паэтадэмакрата.
Адкрыццё ў мяст ГорыГоркі земляробчай школы вышэйшага разраду (з 1848 г. — інстытут)
Указ пра скасаванне дзейнасці Статута Вялікага княства Літоўскага 1588 г. на тэр. Віленскай, Гродзенскай і Мінскай губерняў.
Хіраўніцтва беларускай праваслаўнай царквы пераязджае са Слуцка ў Мінск; у Мінск пераводзіцца духоўная семінарыя, перавозіцца беларускі царзвон і інш гістарычныя каштоўнасці.
Дзе'інасць у Мінску тэатра, арганізаванага В.І.ДунінымМарцінкевічам.
Выданне газеты "Вчленскмй вестннк".
3 чладка ў ГорыГорацкай земляробчай школе Ба танічнага саду.
Увядзенне на Беларусі інвентарных правілпалажэнняў, якія вызначалі ламеры надзелаў і павіннасці ламешчыцкіх сялян, рэгулявалі ўзаемаадносіны паміж пэмешчыкамі і іх прыгоннымі.
Перавод дзяржаўных сялян на аброчную сістэму. Антыфеадальныя хваляванні сялян мяет Дрыбін. Дзейнасць у Віцебску балетнай трупы М.Піёна. Антыфеадальныя хваляванні сялян у Гродзенскай губ Увядзенне ваеннага становішча ў Віленскай, Гродзенскай і Ковенскай губернях у сувязі з рэвалюцыйнымі выс.улленнямі ў Польшчы і Галіцыі.
— 39
1846—1849 r. Дзейнасць на 5еларусі падпольнай арганізацыі "Саюз свабодных братоў".
1848 r., вясна. Масавыя антыфеадальныя выступленн сялян Віцебскай губерні.
1848 r. Ператварэнне ГорыГорацкай земляробчай школы вышэйшага разраду ў ГорыГорацкі земляробчы інстытут.
1852 r., 2 лютага. Пастаноўка ў г. Мінску трупай В.І. ДунінаМарцінкевіча першай беларускай оперы "Сялянка" ("Ідылія", музыка С.Манюшкі і К.Кжыжаноускага, лібрэта В.І.ДунінаМарцінкевіча).
1852—1915 г. Дзейнасць Віленскага цэнтральнага архіва старажытных грамат.
1854 — каля 1881 г. Дзейнасць металургічнага завода ў в. Барысаўшчына (Барысаўскі рн).
1355 г., 11 мая. Заснаванне Я.П.Тышкевічам у Вільні музея старажытнасцей, большасць яго экспанатаў была з Беларусі.
1855 г. Утварэнне ў г. Вільні археалагійнай камісіі, якая вывучала старажытнасці на Беларусі і ў Літве.
1855 г. Антыфеадальныя хзаляванні сялян Гомельскага маёнтка князя Паскевіча.
1855—1881 г. Цараванне ў Расійскач імперыі Аляксандра !!.
1856—1858 г. Антыфеадальныя выступленні сялян маёнтка Быцень (Івацэвіцкі рн).
1857 г., 2 снежня. Рэскрыпт Аляксандра 11 віленскаму генералгубернатару У.І.Назімаву пра стварэнне губернскіх камітэтзў па сялянскаму пытанню — пачатак падрыхтоўкі сялянскай рэформы.
1859 г. Увод у эксплуатацыю першай на Беларусі тэлеграфнай лініі Мінск—Бабруйск.
1850я г. Напісана беларуская паэма "Тарас на Парнасе" (першая публікацыя ў 1389 г.).
1860—1879 г. Дзейнасць у мяст. Парэчча (Пінскі рн) цукровага завода.
1861 г., 19 лютага (3 сакавіка). 1861 г„ сакавік — красавік. 1865—1862 г. Маніфест аб адмене прыгоннага права ў Рас;: Антыфеадальныя выступленні сялян Ашмякскага, Лідскага і Навагрудскага паветаў. Дзейнасць Кампэта руху — цэнтра ла падрыхтоўцы паўстанмя 1863—1864 г. на Беларусі і ў Літве.
1861 1863 г. Уздым сялянскага руху ў сувязі з правядзеннем сяпянскай рэформы 1861 г.
40 —
1861 — 1863 г. Дзейнасць у Польшчы і на Беларусі камітэта рускіх афіцэраў.
1861 — 1864 r. Дзейнасць Мінскай паўстанскай арганізацыі ў час паўстання 1863—1864 г.
1862 г., чэр Выданне К.С.Каліноўскім, Ф.Ражанскім, В.Урублеўскім
веяь—ліпень — газеты "Мужыцкая праўда” — першай нелегальнай рэ
1863 г., ліпекь. валюцыйнадэмакратычнай газеты на беларускай мове.
1862 г., лета. Стварэнне ў Вільні Літоўскага правінцыяльнага камітэта — цэнтра падрыхтоўкі і кіраўніцтва паўстаннем 1863—1864 г. на Беларусі і ў Лі.ве
1362 г., еера Дзейнасць Віцебскага цэнтральнагэ архіва старажытных
сень — 1923 г. грамаі.
1862—1865 г. Дзе іасць у Пецярбургу Заходняга камітэта — устано вы для барацьбы з вызваленчым рухам на Беларусі, у Літве і Правабярэжнай Украіне.
1863 г., студзень — 1864 г. Паўстанне ў Польшчы, на Беларусі і ў Літве.
1863 г.,
КНІГІ ОНЛАЙН
