• Газеты, часопісы і г.д.
  • Храналогія гісторыі Беларусі

    Храналогія гісторыі Беларусі


    Памер: 193с.
    Мінск 1992
    75.5 МБ
    г„ кастрычнік. 1501 г., кастрычнік.	Мельніцкі акт аб умовах саюза Вялікага княства Літоўскага і Польскага каралеўстэа. Мельніцкі прывілей — грамата вялікага князя літоўскага Аляксандра, якая пашырыла паўнамоцтзы магнатаў у палітычным жыцці Вялікага княства Літоўскага.
    1502, 1503 г.	Аблогі г. Бабруйска войскамі крымскіх і акерманскіх татар.
    1502, 1503 г.	Напады крымскіх татар на г. Койданава і разбурэнне яго.
    1502 .(двойчы),	Паходы і аблогі г. Слуцка крымскімі татпрамі.
    1503, 1505, 1506, 1508,	, 1521 г. 1502, 1516, 1519, 1534, 1535, 1536, 1562, 1563 г. 1502, 1521 г. 15G3 г.	Беспаспяховыя аблогі войскамі рускіх ваявод г. Віцебска. Разбурэнні г. Турава крымскімі татарамі. Атрыманн" г. Ваўкавыскам магдэбургскага права.
    18 —
    1503 r.	Першае г ісьмовае ўпамінанне г. Шаркаўшчыны (цяпер rap. пасёлак, цэнтр раёна) н мяст. Асвеі (цяпер rap. пасёлак у Верхнядзвінскім раёне).
    1503, 1506 r.	Безвыніковыя аблогі і штурмы крымскімі татарамі Крэўскага замка.
    1503, 1506 r. 1504 r. 1505 r.	Напады крымскіх татар на г. Клецк. Утварэнне Полацкага ваяводства. Прыняцце сеймам Вялікага княства Літоўскага Радамскай канстытуцыі, якая пашырыла правы шляхты.
    1505, 1506 r.	Няўдалыя аблогі г. Навагрудка войскам крымскіх татар султана БіціГірэя.
    1506 r. 1506 r. 1506 r. 1506 r.	Утварэнне Віцебскага ваяводства. Рзйд татарскіх загонаў на Друцк, Віцебск і Полацк. Аблога крымскімі татарамі г. Чачзрска. Беспаспяховая аблога Мінска войскам перакопскага хана МахмудГірзя.
    1506 r.	Разгром всйскам Вялікага княства Лігоўскага пад камандаваннем М. Глінскага крымскіх татар пад Клецкам. Мяцеж Глінскага і ўзяцце ім г. Мазыра.
    1506 r. 1506—1510 r.	Беспаспяховая аблога М.Глінскім Слуцка і Бабруйска. Бчдаўніцтва замка ў мяст. Мір (цяпер rap. пасёлак у Карэліцкім рне).
    1506, 1523 r. 1506, 1534 r.	Аблогі рускімі войскамі г. Чачэрска. Спусташэнні войскамі рускіх ваявод ваколіц г. Койданава.
    1506, 435 r. 1506—1548 r.	Напады рускіх воГ :к на г Свіслач. Княжанне ў Вялікім княстве Літоўскім Жыгімонта 1 Старс.а.
    1506, 1512, 1518, 1519, 1520, 1534, 1535 r. 1506, 1538, 1539 r. 1507 r„ студзень. 1507—1508 r. 1507, 1508, 1514, 1535 r.	Паходы рускіх войск і аблогі г. Полацка. Аблогі і разбурэнне крымскімі татарамі г. Лоева. Утварэнне Навагрудскага ваяводства. Рускалітоўская вайна. Аблогі і разбурэнні (двойчы) войскамі рускіх ваявод г. Крычава.
    — 19
    1508 r.	Беспаспяховая аблога г. Мінска М.Глінскім і рускім войскам князя В.І.Шамячыча.
    1508 r. 1511 r. '512 r. 1512—1522 r. 1512, 1515, 1535 r.	Набегі крымскіх татэр на Полаччыну. Атрыманне г. Навагрудкам магдэбургскага права. Пажар у г. Полацку. Рускапітоўская вайна. Аблогі г. Браслава войскамі рускіх ваявод.
    1514 r	Паражэнне войска маскоўскіх ваявод пад г. Оршай. Беларускалітоўскае войска ўзначальваў гетман К. Астрожскі.
    1514, 1524, 1535 r. 1514, 1519, 1539 r. 1514. 1535, 1562 r. 1515 r. 1515 r. 1517 r.	Разбурэнні Друцка рускім войскам. Аблогі Барысава рускім войскам. Узлцце і спаленне г. Дуброўна рускім войскам. Спаленне рускім войскам г. Друі. Спаленне рускім войскам крэпасці Іказнь. Пачагак выдавецкай дзейнасці Ф. Скарыны ў Празе; да 1519 г. выдадзены 22 кмігі Бібліі.
    1513 r. 1519 r.	Атрьіманне мястэчкам Камянец магдзбургскага права. Аблога і ўзяцце Крэўскага замка войскам маскоўскіх ваявод.
    1519 r. (двойчы). 1520 r.	Беспаспкховыя аблогі Мінска зойскам рускіх князёў В.І. Шуйскага, М. Гарбатага, С. Курбскага і М. Кісліцы. Утварзнне Падляшскага ваяводства, у якое ўваходзілі заходнія землі Беларусі.
    1520я гады.	Стварэнне "Хронікі Вялікага княства Літоўскага і Жамойцкага”.
    Пачатак 16 ст. Пачатак 15 ст.	Неаднаразовыя напады крымскіх татар на г. Стрэшын. Будаўніцтаа ў в. Сынковічы (Зельвенскі р.і) цархвыкрэпасці — узор храма абарончага тыпу.
    5521, 1539 Г. 1522 г.	Абпога г Маэыра крымскімі татарэмі. Арганізацыя Ф. Скарынай друкарні ў Вільні — першай друкэрні на ізрыторыі СССР. Выданне ім "Малой пэдарожнай кнігі".
    1523 т.	Выданне ў Кракаве паэмы беларускага паэталацініста Міколы Гусоўскага "Песня пра зубра".
    1523 г.	Аблогз г. Чачэрска крымскімі татарамі.
    20 —
    1527 r.	Аблогс Пінска войскам крымскіх татар. Разгром іх гетманам Н Астро хкім.
    1529 r., 29 верасня. 1529 r. 1530—1593 r., 13 студзеня. 1531 г.	Увядзенне 1га Статута Вялікага княства ЛІтоўскага. Разбурэнне крымскімі татарамі г. Рэчыцы. Жыццё і дзсйнасць Сымона Буднага — філосафа, асаетніка, дзеяча рэфармацыі на Беларусі. Атрыманне г. Слонімам (Услонімам) магдэбургскага права.
    1533—1584 r.	Княжанне на Русі Івгча IV Васілевіча Грознага; 1547 т. цар.
    1534 г. 1534—1537 r. 1535 г.	Узяцце рускім Еэйскам г. Мазыра. Рускалітоўская вайна. Раэбурзнне рускім войскам г. Para ова аблога Радамлі, Копысі, Патрыкааа
    1535 r. 1535 r. 1535, 1552, 1580 r. 1535, 1552, 1580 r. Kane 1540 r. — каля 1604 r. 154! r.	Аблога рускім войскам Навагрудка і Турава. Вяртанне г. Гомеля ў склад Вялртага княства Літоўскага Аблогі і спусташэнні войскамі рускіх ваявод г. Копысі. Абг.огі, штурмы 1 спаленні рускім войскам г. Шклова. Жыццё і дзейнасць В.М. Цяпінскгга — белар; скага гуманіста, радыкальнага дзеяча ррфармацыі. Стварэнне паляўнічага заказніка (гсршагс мя тэр. Цэн ральнай і Усхдднай сўрапы) — Белаввжскай пушчы.
    1541 r. 1544—1545 r.	У і Гроднз пракладзены водаправод. Аі .ыфёадальнае паўстанме ў Вялікім княстве Літоўскім пад кіраўйіцтвам Булліда
    1548—1572 r.	Княжанне ў Бялікім княстве Літоўскім Жыгімонта 1! Аўгчста.
    1я пгловг 16 CT. 1s папсвг 16 ct. Сярэдзіна '6 CT. ‘552 r.	Будаўніцтва ў в. Мураванка (Шчучынскі рн) Маламажэйкаўскай царквы — узор храмакрэпасці. Будаўніцтва у м. Койданааа (цяпер г. Дзяржынск) кальвінскага зббру. Стварзнне хронікі Быхаўца. Першае ўпамінанне ў пісччовв.х крыніцах мяст Лагішан (цяпер rap пасблак у Пінскім раёне)
    — 21
    1557 r., 1 красааіка.	Прыняцце "Уставы на валокі", паводле якой у Вялікім княстве Літоўскім пачалася зямельная рэформа (падзел на валокі, утварэнне фальваркаў).
    1558—1583 г.	Лівонская вайна — бзрацьба Расіі, Швецыі, Польшчы і Вялікага княства Літоўскага за Прыбалтыку супраць Лівонскага ордэна.
    1561 г.	Атрыманне гарадамі Магілёвг л і Рэчыцай магдэбургскага права (няпоўнага).
    156! г.	Распад Лівонскага срдэна; утварэнне герцагства Курляндскага.
    1562 г.	Выданне С. Будным у Нясвіжскай друкарні "Катэхізіса" на беларускай мове.
    1562 г.	Аблогі рускім: войскамі Івана iV Оршы, Дуброўны, Мсціслава.
    1562 г.	Разбурэнне войскам крымскіх татар г. Рагачова.
    1562 г.	Лблога рускімі войскамг Прапойска (Слаўгарад), Магілёва і Чачэрска.
    1562—1565 г.	Узнікнснне на Беларусі руху антытрынітарыяў.
    1563 г., канец	Аблогі, штурмы і ўзяццс войскам івама IV г. Полацка ў
    студзеня — 15	час Лівонскай вайкы.
    лютага.	
    1563 г.	Прыняцце Жыгімонтам іі Аўгустам граматы пра ўраўнаванне правоў феадалаў праваслаўных і католіісаў у Вялікім княство Літоўскім.
    1563 г.	Аблога і спаленне г. Лгпеля войскам Івана IV.
    1564 г.	Аблогі войскам івана IV Мсціслава, Крычава, Рздамлі, Магілёвэ, Оршы, Дуброўны, Капысі, Ёзярышча (двойчы).
    1564 г., сакааік.	Выданхе першай друказанай кнігі ў Маскве ("Апостал") 1. Фёдаравым і П. Мсціслаўцам.
    1565 г.	Утварэнне Мінскага ваяводства.
    Сярэдзіка 1560^—1570 г.	Дзейнасць Заблудаўскай друкарні.
    1566 г„ 11 сакавіка.	Зацверджанне 2га Статута Вялікага княства Літоўскага.
    1566 г.	Утварэнне ў Вялікім кмястве Літоўскім павятовых ссймікаў.
    1566 г.	Утварэнне Берасцейскага (Брэсцкага) ваяводства.
    1569 ..	Атрыманне мястэчкамі Дзіснай і Радашковічамі магдэ
    бургскага права.
    22 —
    1569 г.	Пачатак выдавецкай дзейнасці I. Фёдарава i П. Мсціслаўца нг Беларусі.
    1569 r„ 1 ліпеня.	Люблінская унія — аб яднанне Польскага каралеўства і Вялікага княства Літоўскага ў федэратыўную дзяржаву— Рэч Паспалітую.
    1570 r.	Заснаванне ў Вільні езуіцкай калегіі (у 1578 г. рэарганізэвана ў акадэмію).
    1572 r.	Смерць Жыгімонта Аўгуста, зпошняга караля Польшчы і вялікага князя Вялікага кчяства Літоўскага з роду Ягелонаў.
    1572—1630 r.	Жыццё і дзейнасць М.Сматрыцкагз — беларускага і укрзінскзга грзмэдскэпзл ітычнзгз і цзркоўнзгз дзсячз, пісьменнікзпалеміста.
    1573 r.	Прыняцце закона, паводле якога шляхта выбірала караля польскага і вялікага князя Вялікага княства Літоўскага,
    1573 r.	Выданне закона, паводле якогэ феадалам Рэчы Паспалітал дазвалялася судзіць і «араць сялян у сваіх маёнтках. і
    1574, 1532—1623 r. 1575 r.	Дзейнасць друкарні Мамонічаў у Вільні. Змова групы беларускіх магнатаў з мэтай перадацв уладу ў Вялікім княстве Літоўскім рускгму цару.
    1576 r.	нтрыманне мястэчкам Сураж (цяпер гар. пасёлак у Віцебскім рне) магдэбургскага права.
    1576 r.	Захоп г. Гомеля рускім зойскам і вяртанье яго ў склад Вял'кага княства Літоўскэга войскам іОрыя Радзівіла.
    1576—1586 r.	Гродна было рэзідэнцыяй караля Рэчы Ласталітай Стэфана Баторыя.
    1577 r.	А рыманне >арадамі Магілёвам, Мазыром і / ястэчкам Улай (цяпёр гар. пасёлак у Полацкім рне) поўн зга магдзбургскага права.
    1579 r.	За«наванне Віленскага універсітэта Іпершаіа уНіверсітэта ва Усходняй Еўропе).
    1579 r. 1579 r.	Атрыманне мястэчкам Мір магдэбургскага права. Аблога войскамі Стэфана Баторыя Езярышчанскага замка.
    1580 r.	Спаленне Магілёва рускім войскам князя Сярэбранага.
    1581 r., 1 caкавіка.	Утварэнне галоўнага літоўскмга трыбунала — вышэйшага судовага апеляцыйнага оргаі.а Вялікага княства Літоўскага.
    1581 r.	Ззснананне ў Полацку езуіцкай калегіі (у 1812 г. пераўіворана ў акадэмію).
    — 23
    5581 r. 1531 r. 1582 r„ 15 cryдзеня.	Атрыманне r. Пінскам магдэбургскага права. Аблогі рускім войскам Магілёва і Шклова. Пергмір'е нл 10 гэдоў Расіі з Рэччу Паспалітай у г. ЯмЗапольскім, паводле якога Расія адмаўлялася ад Півоніі.
    1583 r. 1584 r. 1534 r. 1534—1593 r.	Пачатак будаўніцтва ў г. Нясвіжы замка. Заснаванме ў г. Нясвіжы езуіцкай калегіі. Паўстанне гараджан Полацка супраць езуітаў. Будаўніцтва ў г. Нясвіжы фарнага кэсцёла (езуітаў) — помнік архітэктуры барока.
    1586 r. 1587 r. 1588 r., 20 cryдзегч. 158? r.	Агрыманне г. Нясвіжам магдэбургскага права. Атрыманне г. Лідай магдэбургскага права. Зацверджанне 3га статута Вялікага княства Літоўскага. Атрыманне гарздамі Кобрынам : Пружанамі магдзбургскага права.
    1589 r.	Утварэнне Брэсцкай, Гродзенсхай t Магілёўскай эканомій.
    1590 r.	Атрыманне мястэчкам Любчы (цяпер rap. пасёлак у Назагрудскім рне) магдзбургскага права.
    1590 r. 15